Raadsvoorstel Regiovisie beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2023-2028 RD2300018.pdf

gemeente Steenbergen

RD2300018

Raadsvergadering:

Agendanummer:

Onderwerp: Regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2023-2028

Steenbergen; 14 februari 2023

Aan de raad,

1. Inleiding In de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) is vastgelegd dat gemeenten verplicht zijn om samen te werken op het gebied van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. In de regio werken we hierop samen met zes gemeenten: Bergen op Zoom, Roosendaal, Woensdrecht, Steenbergen, Rucphen en Halderberge. In 2020 hebben we het regionaal Uitvoeringsplan Beschermd Wonen (BW) Z Maatschappelijke Opvang (MO) opgesteld. In dit uitvoeringsplan is een start gemaakt met de transformatie van BW en MO, gebaseerd op de uitgangspunten in de rapportage van de commissie Dannenberg Van beschermd wonen naar een beschermd thuis'. Het uitvoeringsplan sorteerde voor op de doordecentralisatie van BW en MO. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (MinVWS) en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben gemeenten de opdracht gegeven om een regiovisie voor BW en MO op te stellen. Het opstellen van een regiovisie is verplicht. De regiovisie dient als kader om te komen tot het toekomstbestendig organiseren van BW en MO voor kwetsbare inwoners binnen de gemeenten Bergen op Zoom, Roosendaal, Woensdrecht, Steenbergen, Rucphen en Halderberge. Het college heeft met de regiovisie een kader waarbinnen zij het mandaat heeft om samen met alle betrokken partners een uitvoeringsprogramma op te stellen en uit te voeren.

2. Achtergrond De doordecentralisatie houdt onder andere in dat alle gemeenten, op basis van een 10-jarig ingroeipad, zelf de middelen ontvangen voor de uitvoering van BW. De gemeente Bergen op Zoom vormt hierbij niet langer de centrumgemeente. Binnen onze regio hebben we nieuwe (financiële) samenwerkingsafspraken gemaakt rondom de regionale taken van BW, MO, bemoeizorg en preventie. We hebben in deze nieuwe afspraken onder andere afgesproken dat gemeenten zelf de lokale toegang organiseren voor BW en dat we handelen op basis van financiële solidariteit. Met de regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2023-2028, die onderdeel uitmaakt van deze regionale samenwerking, geven we verder invulling aan onze regionale doelen en ambities voor de komende járen in het ondersteunen van kwetsbare inwoners.

www.gemeente-steenbergen.nl

3. Overwegingen 1. De regiovisie sluit aan op het reeds ingezette beleid De afgelopen járen is hard gewerkt aan de transformatie en "normalisering" van BW en MO. BW is steeds meer kleinschalig in de wijken georganiseerd en gericht op uitstroom, waardoor BW beter aansluit bij de behoefte van de doelgroep en het voorliggende veld binnen de eigen gemeenten. Zowel binnen het BW als de MO is de ondersteuning gericht op herstel, zelfredzaamheid en participatie. De regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang bouwt hierop voort. Binnen onze regio zetten we in op de volgende ambities en ontwikkellijnen: «

»

»

*

»

»

»

Normaliseren van wonen en zorg daar waar mogelijk. Het gaat hier om het herstel van het gewone leven, waar problemen onderdeel van uitmaken. Dit betekent dat wonen ook voor kwetsbare inwoners zo veel mogelijk ingevuld wordt zoals dat voor iedereen geldt. Zoals bijvoorbeeld zelf kosten dragen voor huur, gedrag vertonen dat past bij een goede huurder, zinvolle dagbesteding hebben en een goede buur zijn. De inwoner zo snel mogelijk naar de juiste plek begeleiden met zo min mogelijk verhuisbewegingen. Dit betekent dat inwoners waar mogelijk direct worden geplaatst op een plek waar ze kunnen blijven wonen na afloop van een beschermd wonen- of maatschappelijke opvangtraject (instroomwoningen). Decentralisatie van voorzieningen en woonplekken. Spreiding van (beschermde) woonplekken over de regio zodat inwoners kunnen wonen waar zij vandaan komen, hun netwerk hebben of het beste tot hun recht komen. Ruimte voor de professional. Het ondersteunen van kwetsbare inwoners bij het oplossen van de eigen problemen vraagt om maatwerk, om flexibiliteit in plaats van uniformiteit: Van iedere het gelijke naar ieder het zijne geven'. Dit vraagt om vertrouwen, regelvermindering, ontschotten van de financieringsstromen en regelruimte voor de professionals. Lokaal wat lokaal kan, regionaal wanneer het meerwaarde heeft.

Het wonen, voorzieningen en de ondersteuning wordt zo lokaal mogelijk dichtbij de inwoner georganiseerd. Voor de ondersteuning die zodanig schaars en specialistisch is dat lokaal aanbod onmogelijk of inefficiënt is, is er een regionaal aanbod. Steun van de wijk. Een groot deel van de inwoners die (psychische) zorg krijgt, staat niet erg stevig in de schoenen en kan wat extra support en begrip goed gebruiken. Hun leven is fijner en zinvoller (en hun kans op herstel groter) als zij in de samenleving niet langs de zijlijn staan, maar erbij horen. Samen met wijkteams, zorgaanbieders, woningcorporaties, welzijnspartners, buurtbewoners en wijkagenten concretiseren we hoe inwoners prettig samen kunnen leven in de buurt. Ervaringsdeskundigheid en informele zorg. De inzet van ervaringsdeskundigen en het eigen netwerk van de cliënt gaat een steeds grotere rol spelen bij het versterken van het zelfmanagement. Het verkennen van deze mogelijkheden is een vast onderdeel van het herstelplan dat met de cliënt wordt opgesteld.

2. De regiovisie vormt de basis voor het (meerjarige) uitvoeringsprogramma beschermd wonen en maatschappelijke opvang. De regiovisie is de kapstok van waaruit de gemeenten samenwerken. In het regionale uitvoeringsprogramma wordt aangegeven welke activiteiten er de komende járen op regionaal niveau worden ondernomen om de ambities uit de regiovisie verder vorm te geven. Het uitvoeringsprogramma wordt opgesteld in samenwerking met verschillende partners, zoals de woningcorporaties en zorgaanbieders in het sociaal domein.

2

3. Regiovisie is tot stand gekomen met de betrokkenheid van stakeholders De regiovisie is het resultaat van een intensief lopend traject waarin diverse bijeenkomsten en workshops zijn georganiseerd met vertegenwoordigers van gemeenten, woningcorporaties, zorg- en welzijnsaanbieders, het Zorg- en Veiligheidshuis, en cliënt- en Wmo-raden uit de regio. In oktober en november 2022 zijn er digitale bijeenkomsten georganiseerd voor de zes gemeenteraden van de samenwerkende gemeenten. In gezamenlijkheid is het convenant 'Duurzame huisvesting en begeleiding van kwetsbare doelgroepen' opgesteld. In dit convenant hebben alle betrokken partijen de leidende principes voor samenwerking vastgelegd, zodat de gezamenlijk ambitie is gewaarborgd. De leidende principes binnen het convenant zijn uitgewerkt in een zestal werkpakketten. De uitwerking van deze werkpakketten, samen met alle input vanuit de in 2020 en 2021 gestarte projecten 'Juiste ondersteuning op de juiste plek' en 'huisvesting en voorkomen van dakloosheid' zijn gebruikt voor het opstellen van deze regiovisie. De advies- en Wmo-raden van de regiogemeenten zijn geïnformeerd over de regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang en zijn in de gelegenheid gesteld om advies te geven met betrekking tot de implementatie. 4.

Reactie Adviesraad Sociaal Domein De Adviesraad Sociaal Domein (SD) is van mening dat de Regiovisie BW en MO in deze vorm onvoldoende uitleg geef waardoor zij geen advies kan uitbrengen. De Adviesraad SD laat in haar reactie weten dat het eerder afgegeven commentaar niet of nauwelijks is verwerkt, en benoemt een drietal punten: 1) De Adviesraad SD is van mening dat het hebben van een fysieke beperking relatief weinig is meegenomen in de regiovisie. 2) De Adviesraad SD mist in deze uitvoering een vorm van een implementatieplan. 3) De Adviesraad SD is bezorgd over de privacy van de betrokken inwoners. Het college reageert hierop als volgt: 1) Deze regiovisie richt zich primair op volwassenen die vanwege psychische en/of psychosociale beperkingen niet in staat zijn om zelfstandig te leven en een mogelijk gevaar voor zichzelf of andere vormen. Naast een psychische en/of psychosociale beperking kan iemand (net als ieder ander zonder psychische en/of psychosociale beperking) ook fysiek beperkt zijn. Bij het bieden van een veilige woon- en leefomgeving bij een instelling wordt daar rekening mee gehouden. Indien toezicht en begeleiding plaatsvindt in de thuissituatie (Beschermd Thuis) kan er, net als voor iedere andere inwoner, een Wmo aanvraag worden ingediend, bijv. voor een woningaanpassing.

2) Vanaf 2020 wordt er jaarlijks een Regionaal Uitvoeringsplan opgesteld, de basis hiervoor is de visie van de commissie Dannenberg. Daarmee sorteert het Uitvoeringsplan al voor op de doordecentralisatie van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang (en daarmee de Regiovisie). Het jaarlijks Uitvoeringsplan is een nadere concretisering van de Regiovisie. De vast te stellen visie is kaderstellend, niet uitvoerend van aard. 3) Om de privacy te waarborgen zijn of worden er, indien nodig, verwerkersovereenkomsten gesloten tussen partijen. 5. Met de regiovisie voldoen we aan de Norm van Opdrachtgeverschap van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Met de regiovisie voldoen we aan de Norm van Opdrachtgeverschap (NvO) van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. De regionale samenwerking is één van de niet-vrijblijvende afspraken die zijn opgenomen in de NvO. Daarin is tevens opgenomen dat de regiovisie door de afzonderlijke gemeenteraden vastgesteld dient te worden.

3

4. Middelen Het laten vaststellen van de regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2023-2028 door de gemeenteraad brengt geen extra, niet geraamde, kosten I investeringen met zich mee. Bij de uitwerking van de regiovisie kunnen er financiële ontwikkelingen I veranderingen plaatsvinden. Op het moment dat er geïnvesteerd moet worden zal er daarvoor uiteraard een separaat voorstel aan het college wordt voorgelegd. 5. Duurzaamheid De regiovisie en met name de verdere uitwerking hiervan is gericht op duurzame huisvesting van kwetsbare inwoners. De visie is kaderstellend, en is daarmee bepalend voor toekomstige besluitvorming en pilots/projecten, die bijdrage tot duurzame huisvesting van kwetsbare inwoners. Het eindelijke effect van het regiovisie is het toekomstbestendig organiseren van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang voor kwetsbare inwoners binnen de gemeenten Bergen op Zoom, Roosendaal, Woensdrecht, Steenbergen, Rucphen en Halderberge. 6. Risico's Er zijn geen risico's. Het opstellen van een regiovisie is een opdracht van het ministerie van VWS en de VNG. 7. Communicatie/Aanpak Nadat de gemeenteraden de Regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2023-2028 hebben vastgesteld, zal er inhoudelijke communicatie plaatsvinden richting betrokken partijen en de definitieve regiovisie gedeeld worden. Tevens zal de regiovisie bij MinVWS worden aangeboden.

8. Voorstel 1. De regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang 2023-2028 vast te stellen; 2. De regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang 2023-2028 uit te voeren samen met de samenwerkende gemeenten en externe partijen; 3. De regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang 2023-2028 aan te bieden aan het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Burgemeester en wethouders van Steenbergen, ^cpburgmteestęr, de loco-secretaris,

mr. N.M.H.C. Pot-Broos

4