Raadsvoorstel perspectiefnota 2024-2027 RD2300138.pdf

gemeente Steenbergen

RD2300138

Raadsvergadering

Agendanummer:

Onderwerp: Perspectiefnota 2024-2027

Steenbergen; 6 juni 2023

Aan de raad,

1.

Inleiding

Hierbij bieden wij u de Perspectiefnota 2024-2027 aan. Deze nota geeft een schets van de belangrijkste beleidsinhoudelijke en financiële ontwikkelingen die richting geven aan de koers van onze gemeente. Deze koers is gebaseerd op het raadsakkoord "van ambitie naar actie", vastgesteld in de raadsvergadering van 14 juli 2022.

2. Achtergrond In de planning en control cyclus is de perspectiefnota het eerste document in de jaarcyclus van het eerstvolgende jaar. Met de perspectiefnota stelt de raad de kaders vast waarbinnen het college de begroting moet opstellen. In de perspectiefnota wordt ingegaan op de belangrijkste ontwikkelingen en de betekenis daarvan voor het beleid voor de komende vier jaar. De perspectiefnota is een document op hoofdlijnen en biedt de informatie waarmee de raad een integrale afweging kan maken over de meerjarenbegroting. De algemene politieke beschouwingen vinden plaats bij de behandeling van de perspectiefnota.

3. Overwegingen De Perspectiefnota 2024-2027 kent voor het grootste deel dezelfde opbouw als in voorgaande járen. Na het voorwoord, waarin de bestuurlijke boodschap is opgenomen, wordt ingegaan op het financieel beeld (hoofdstuk 3). Dat is de financiële vertaling van de ontwikkelingen naar de begroting 2024-2027. Daarin is een totaalbeeld gegeven van alle mutaties ten opzichte van de vastgestelde begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026. Nieuw in deze Perspectiefnota is hoofdstuk 4 en 5. In hoofdstuk 4 treft u de 1e voortgangsrapportage aan van de collegeprioriteiten. De collegeprioriteiten bestaan uit de negen CAP (Collegeactieprogramma) prioriteiten en tien overige projecten die wij ook als collegeprioriteit hebben aangemerkt. In totaal wordt er gerapporteerd over 19 prioriteiten. Voor elke prioriteit wordt aangegeven wat de financiële consequenties zijn voor de Perspectiefnota. Hoofdstuk 5 gaat in op het belang van de Stedelijke Regio West-Brabant West en de plantbased ontwikkelingen in de regio. Het is voor Steenbergen van cruciaal belang om hier goed op aan te sluiten.

www.gemeente-steenbergen.nl

In hoofdstuk 6 treft u de ontwikkelingen in de vijf begrotingsprogramma's aan, met daarin de noodzakelijke bijstellingen in het bestaand beleid. De bijlagen bevatten de gebruikelijke informatie, te weten de vervangingsinvesteringen, de opvolging van de moties en amendementen en de jaarschijf 2024 van het GWP. Met deze opbouw ligt het zwaartepunt van de strategische ontwikkelingen vooral in de hoofdstukken 4 (Collegeprioriteiten) en 5 Stedelijke Regio West-Brabant West. Om onnodige herhalingen van teksten te voorkomen, staan in de programma's (hoofdstuk 6) alleen de ontwikkelingen die te maken hebben met de noodzakelijke bijstellingen in het bestaand beleid.

4. Middelen Een gezonde balans in onze ambities, de financiën en de capaciteit in de organisatie is randvoorwaarde voor het behalen van succes. Het sturen op deze balans is een steeds grotere uitdaging. Het Rijk biedt gemeenten onvoldoende perspectief op een stabiele algemene uitkering met zekerheid over structurele budgetten. Financiële problemen worden steeds vaker eenmalig opgelost. De gevolgen zijn zichtbaar in de jaarschijven 2026 en 2027. Het zogenaamde "ravijnjaar" schuift daarmee steeds op, zonder dat er duidelijkheid wordt geboden. Tegelijkertijd houdt de Provincie vast aan het toezicht kader, waarin een structureel en reëel sluitende begroting voorwaarde is voor repressief toezicht. Ons beleid is erop gericht dat we in september 2023 een begroting aanbieden die voor elke jaarschijf sluitend is. Het saldo van de perspectiefnota 2024-2027 is als volgt:

Saldo Perspectiefnota 2024-2027

2024 1.047.700

2025 2.585.700

2026 115.700

2027 62.700

Op basis van deze Perspectiefnota kan dat zeker voor de járen 2024 en 2025, maar voor de járen daarna zien we grote uitdagingen. Deze liggen op de volgende terreinen: » Voor het collegeactieprogramma (CAP) zijn budgetten opgenomen voor de planvorming en nog niet voor de uitvoering. Dit met uitzondering van Economische kracht. Voor deze prioriteit hebben we al uitvoeringsmiddelen opgenomen; » Om te voldoen aan onze wettelijke taak ligt er de komende járen een omvangrijke (financiële) opgave. Een aantal scholen zijn aan vervanging of verbouwing toe. Dat legt een omvangrijke claim in de begroting voor 2024 en verder; » De beschikbare compensatie voor lonen en prijzen is volledig ingezet, er is geen structurele ruimte meer die kan dienen als buffer; » De onzekerheid in de algemene uitkering voor de járen na 2026; « De open eind situatie in het sociaal domein.

5. Duurzaamheid Het gemeentelijk beleid is gebaseerd op een duurzaam evenwicht in baten en lasten. Alle structurele lasten worden gedekt met structurele baten. Dat waarborgt het behoud van het voorzieningenniveau, zowel kwantitatief als kwalitatief.

6. Risico's Het belangrijk uitgangspunt in het financieel beleid van de gemeente Steenbergen is om elke jaarschijf sluitend te maken. Daarbij is de spelregel gehanteerd dat we alleen bijstellingen doen in de begroting als daar een goede onderbouwing onder ligt. Eerst een plan, dan pas budget. Met deze spelregel voorkomen we dat we de begroting gaan belasten met claims die nog niet of onvoldoende concreet en onderbouwd zijn.

2

Deze werkwijze brengt wel risico's met zich mee. Hieronder zijn de belangrijkste risico's en eventuele beheersmaatregelen geschetst. Risico 1 Collegeprioriteiten Voor de uitvoering van de plannen die voortkomen uit de collegeprioriteiten is voor het grootste deel nog geen budget beschikbaar. Het benodigd budget is immers afhankelijk van nog te maken keuzes. De komende járen komt daar meer zicht op. Het is belangrijk dat we hierop tijdig anticiperen en ruimte gaan scheppen in onze begroting. Risico 2 Indexering In deze perspectiefnota hebben we alle indexeringen die op dit moment bekend zijn, verwerkt. De stelpost die in de begroting 2023 is opgenomen (C 1 miljoen structureel), aangevuld met de compensatie van het Rijk, is volledig ingezet om te komen tot een meerjarig sluitende begroting. Op weg naar de begroting worden de beheerplannen geactualiseerd. Het risico is aanwezig dat de vastgestelde kwaliteitsniveaus niet kunnen worden gerealiseerd met het budget wat beschikbaar is. Risico 3 Algemene uitkering gemeentefonds Al een aantal járen is er veel te doen over het gemeentefonds. Verschillende keren zijn gemeenten geconfronteerd met nieuwe verdeel systemen. De laatste ontwikkelingen geven weer een nieuwe systematiek; een koppeling aan het bruto binnenlands product (BBP). Deze wijzigingen gaan gepaard met blijvende onzekerheid over de járen na 2026.

Steeds wordt een volgende jaarschijf gerepareerd, maar dat is en blijft een incidentele oplossing. Dat strookt niet met de ambitie om een duurzaam financieel beleid en daarmee een duurzaam voorzieningenniveau te realiseren. Risico 4 Sociaal Domein Het sociaal domein is en blijft een domein met een hoog financieel risico. Dat wordt aan de ene kant veroorzaakt door het open eind karakter van de bestaande regelingen, aan de andere kant zien we dat de financieringswijze vanuit het Rijk niet bijdraagt aan een stabiele en structurele situatie.

7. Communicatie/Aanpak Op 13 juni 2023 staat de ambtelijke toelichting gepland. Hierin wordt de perspectiefnota toegelicht. In de tussentijd worden de effecten van de meicirculaire doorgerekend naar een nieuw begrotingsperspectief. Uw raad wordt hierover geïnformeerd via een afzonderlijke raadsmededeling. De behandeling in de raad vindt plaats op 13 juli 2023.

8. Voorstel Vaststellen van de Perspectiefnota 2024-2027.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Steenbergen de burgemeester, de loco-secretaris,

mrffJ.M.H.C. Pot-Broos

P.\van den Be,

3