Raadsvoorstel nota bodembeheer en bodemkwaliteitskaart RD2200208.pdf

gemeente Steenbergen

ōoopoo JO

Samen maken we geschiedenis

RD2200208

750 jaar Steenbergen 25 jaar één gemeente www.steenbergen2022.nl www '

Agendanummer:

Raadsvergadering 20 oktober 2022

Onderwerp: Nota bodembeheer (inclusief bodemfunctieklassenkaart) en bodemkwaliteitskaart

Steenbergen; 13 september 2022

Aan de raad, 1. Inleiding Voor 23 gemeenten in de regio Midden- en West-Brabant, waaronder Steenbergen, is een Nota bodembeheer (hierna: de Nota) opgesteld. Hierin wordt het beleid ten aanzien van het toepassen van grond en baggerspecie als bodem beschreven binnen het beheergebied van deze gemeenten. Uw raad is het bevoegde gezag om dit lokale, gebiedsspecifieke bodembeleid vast te stellen. Bij de Nota behoort de ontwerp bodemkwaliteitskaart. 2. Achtergrond Het huidige generieke (landelijke) beleid gemeente Steenbergen Tot op heden past de gemeente Steenbergen het generieke bodembeleid toe. Dit is een bevoegdheid van het college. Het generieke kader van het Besluit bodemkwaliteit stelt dat de kwaliteitsklasse van een toe te passen partij grond of baggerspecie wordt bepaald door: - de kwaliteitsklasse (industrie, wonen, landbouw (AW2000 s schone grond) én - de bodemfunctieklasse (volgens de in de Nota opgenomen bodemfunctieklassenkaart: industrie, wonen, landbouw/natuur) van de ontvangende bodem. De strengste van beide klassen bepaalt de kwaliteitsklasse waar een toe te passen partij grond of baggerspecie aan moet voldoen. De kwaliteit van de ontvangende bodem en de functie die deze bodem vervult, vallen niet altijd in dezelfde klasse.

Daar waar beide klassen niet met elkaar overeenkomen, kunnen knelpunten ontstaan voor grondverzet, zoals in gebieden met een woon- of industriefunctie, doordat de bodem ter plaatse de kwaliteit landbouw heeft. Voor specifiek PFAS heeft ons college op 8 december 2020 de bodemkwaliteitskaart PFAS en de bijbehorende Nota bodembeheer PFAS voor de deelnemende gemeenten in Noord-Brabant, vastgesteld. Deze documenten blijven gelden naast de voorliggende Nota bodembeheer (inclusief bodemfunctieklassenkaart) en bodemkwaliteitskaart.

www.Bemeente-steenbergen.nl

Nota bodembeheer Naast de generieke toepassingskaders voor de afzet van vrijkomende grond- en baggerstromen biedt artikel 44 van het Besluit bodemkwaliteit de gemeenteraad de mogelijkheid om gebiedsspecifiek beleid/maatwerk te formuleren. Daarmee kan binnen een bepaald gebied verantwoord extra ruimte worden gecreëerd voor de afzet van vrijkomende grond- en baggerstromen. 3. Overwegingen DE NOTA BODEMBEHEER (INCLUSIEF BODEMFUIMCTIEKLASSEIMKAART) EN DE BIIBEHORENDE BODEMKWALITEITSKAART NOTA BODEMBEHEER (INCLUSIEF BODEM FUNCTIE KLASSEN KAART) Deel 1 van de Nota Hierin wordt het hergebruiksbeleid voor grond en baggerspecie in de 23 regio­ gemeenten binnen het werkgebied van de Omgevingsdienst, het zogenoemde regionale gebiedsspecifieke beleid, beschreven. Waarom aansluiten bij het regionale gebiedsspecifieke bodembeleid? Extra ruimte voor afzet grond De voornaamste reden om het landelijke, generieke kader te verlaten en aan te sluiten bij het regionale gebiedsspecifieke beleid is, dat op die manier verantwoord extra ruimte kan worden gecreëerd voor de afzet van vrijkomende grond- en baggerstromen binnen en tussen de gemeenten, die aan de Nota deelnemen. Die extra ruimte is nodig om knelpunten bij grondverzet, vanwege de strijdigheid tussen de kwaliteit van de toe te passen grond en de functie van de bodem onder het generieke beleid (omschreven onder '3.

Achtergrond'), te voorkomen. Met name is het van belang dat in gebieden met de functie 'wonen' en 'industrie' het toepassen van grond met de kwaliteit 'wonen' wordt toegestaan (de bodemfunctieklassen industrie, wonen, landbouw/natuur zijn vastgelegd op de bodemfunctieklassenkaart, die in de Nota is opgenomen). De kwaliteit van de bodem wordt daarmee meer afgestemd op het gebruik van de bodem. Er hoeft dan in die gebieden niet overwegend grond met kwaliteit landbouw toegepast te worden volgens het generieke beleid. In gebieden met een agrarische functie wordt met het gebiedsspecifieke beleid géén extra ruimte geboden en geldt nog steeds het landelijke beleid en kan er alleen grond met de kwaliteit 'landbouw' worden toegepast. Bij het toepassen van grond met een kwaliteitsklasse 'wonen' in gebieden met een woonfunctie treden geen risico's voor de gezondheid op. Goedkoper Grond met kwaliteit 'wonen' is goedkoper dan grond met kwaliteit 'landbouw'. Dat is heel belangrijk in verband met de ontwikkeling van toekomstige nieuwe gebieden zoals bijvoorbeeld Steenbergen-West en Dinteloord Zuid-Oost en de industrie. Naar verwachting komen de grondexploitaties namelijk steeds meer onder druk te staan vanwege de kostenstijging van materialen, dus ook materialen voor de inrichting van de openbare ruimte.

Een soepel, maar verantwoord beleid ten aanzien van het toepassen van grond is dan raadzaam om te voorkomen dat ook hier verdere kostenstijgingen ontstaan. De reden van de betaalbaarheid van gebiedsontwikkelingen geldt niet alleen voor de gemeente Steenbergen, maar ook voor ontwikkelaars, die grond in eigendom hebben.

2

Duurzaam Het is duurzaam om grond die bij een werk vrijkomt niet af te (laten) voeren naar een grondverwerkingsbedrijf - zoals nu vaak in contracten met aannemers is opgenomen - maar in het beheergebied van de eigen of andere 22 gemeenten toe te passen. Dat scheelt geld voor de verwerking van de grond en vaak ook transportbewegingen van vrachtwagens. Gebiedsspecifieke toepassingseisen alleen binnen beheergebied De gebiedsspecifieke toepassingseisen gelden alleen voor partijen grond die binnen het beheergebied van de deelnemende gemeenten vrijkomen en opnieuw worden toegepast. Dit heeft te maken met het zogenoemde stand still-beginsel: de bodemkwaliteit binnen het beheergebied mag niet verslechteren door grondverzet. Dit betekent dat bij het toepassen van partijen grond die van buiten het beheergebied worden aangevoerd, altijd van de landelijke toepassingseisen moet worden uitgegaan. Het volgende gebiedsspecifieke beleid is voor de gemeente Steenbergen in de regionale Nota opgenomen: 1.

Lokale Maximale Waarden bij toepassen van grond of baggerspecie

Voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie gelden de Lokale Maximale Waarden PFAS, zoals opgenomen in de op 8 december 2020 door ons college vastgestelde Nota bodembeheer PFAS, op basis van de achtergrondwaarden zoals bepaald in de Bodemkwaliteitskaart PFAS. 2.

Percentage bijmengingen

Het generieke beleid van 200Zo (gewichtsprocent) wordt gehanteerd voor bijmengingen met steenachtig materiaal of hout voor alle bodemfuncties. 3.

Erkenning bodemkwaliteitskaarten

De bodemkwaliteitskaarten van de gemeenten van het beheergebied worden door alle deelnemende gemeenten geaccepteerd als bewijsmiddel van de kwaliteit van de grond. 4.

Bodemfunctieklassenkaart

Functiewijzigingen naar aanleiding van (geplande) ontwikkelingen zijn doorgevoerd op de nu nog geldende bodemfunctieklassenkaart (met daarin opgenomen de functies: industrie, wonen, landbouw/natuur). De bodemfunctieklassenkaart wordt door de gemeenteraad vastgesteld op basis van artikel 55 van het Besluit bodemkwaliteit. Lokaal beleid wegen en wegbermen buitengebied Voor de wegen en wegbermen van doorgaande wegen (wegen met een snelheidslimiet van minimaal 80 km./u) in het buitengebied is bepaald hoe van de bodemkwaliteitskaart als bewijsmiddel voor de milieuverklaring bodemkwaliteit gebruik gemaakt wordt. De wegen en wegbermen van doorgaande wegen worden apart gezoneerd en krijgen de functie industrie toegewezen (de bodemkwaliteitskaart wordt in principe niet representatief geacht voor de wegen en wegbermen buiten de bebouwde kom). 5.

Gebiedsspecifieke toepassingen

Er zijn verschillende scenario's voor de gebiedsspecifieke toepassingseisen: Scenario 1: functiekaart (industrie, wonen, landbouw/natuur) = toepassingskaart Scenario 2: functiekaart = toepassingskaart, maar max. 'wonen' Scenario 3a: aanwijzen gebieden die mogen aansluiten bij de functiekiasse Scenario 3b: aanwijzen gebieden met maximaal functiekiasse 'wonen' Scenario 4: hergebruik binnen dezelfde zone toestaan.

3

Voorgesteld wordt om - net als de meeste deelnemende gemeenten - te kiezen voor scenario 2: functiekaart = toepassingskaart, max. 'wonen', vanwege de hierboven onder het kopje 'Waarom aansluiten bij het regionale gebiedsspecifieke bodembeleid' genoemde redenen. In gebieden met een industrie- en woonfunctie volgens de Bodemfunctieklassenkaart, kan dan grond met maximaal klasse 'wonen' worden toegepast. De kwaliteit van de bodem wordt dan meer afgestemd op het gebruik van de bodem. 6.

AW2000-grond toepassen op gevoelige bestemmingen

Toepassing van grond of baggerspecie op de gevoelige bestemmingen: speelterreinen, scholen, kinderopvang, volkstuin, terreinen met park en plantsoen, natuurgebieden, sportterreinen, terreinen met verblijfsrecreatie en dagrecreatie en terreinen voor vrije tijd kan alleen als deze de bodemkwaliteit landbouw/natuur heeft. Deel 2 van de Nota Hierin zijn beleidsregels (per gemeente) opgenomen over hoe in bepaalde situaties met betrekking tot een bepaald bodemthema gehandeld wordt. 7.

Grondwaterbeschermingsgebieden

De gemeente toetst bij de melding voor het toepassen van grond of baggerspecie in grondwaterbeschermingsgebied of waterwingebied altijd aan de eisen die gesteld zijn in de geldende omgevingsverordening van de provincie. 8.

Uitzonderingsregel bij opslag van partijen

Onder de Omgevingswet zijn in het Besluit activiteit leefomgeving de regels voor tijdelijke opslag van partijen opgenomen. 9.

Grondverzet wegen en bermen van doorgaande wegen

Het lokale beleid ten aanzien van wegen en bermen van doorgaande wegen, zoals opgenomen onder 4., betekent in de praktijk dat grondverzet tussen rijkswegen en provinciale wegen en de bijbehorende bermen wordt vergemakkelijkt. 10. Niet gescheiden ontgraven bij tijdelijke uitname Voor de gemeente Steenbergen geldt dat er niet gescheiden ontgraven hoeft te worden indien er onvoldoende ruimte is voor opslag. Wanneer er wel ruimte is, zoals bij werkzaamheden in het wegcunet, moet er wel gescheiden worden gewerkt. Indien de grond voorheen reeds is geroerd mag de grond wel geroerd opgeslagen en teruggeplaatst worden. 11. Toepassen van thermisch gereinigde grond (TGG) In het kader van de zorgplicht dienen aanvullende gegevens overgelegd te worden. Voor de gemeente Steenbergen geldt, dat TGG niet mag worden toegepast in gemeente-eigen werken binnen het beheergebied van de gemeente. Dit wordt aanvullend contractueel vastgelegd bij gemeente-eigen werken. De bedoeling van grondreiniging is immers de grond juist geschikt maken voor gebruik zonder nazorgverplichtingen. Met het toepassen van thermisch gereinigde grond worden nieuwe, versnipperde plekken gecreëerd die eeuwigdurende nazorg behoeven. 12.

Gebruik Toets herkomst NEN 5725 Door een compleet ingevuld formulier Toetst herkomst conform NEN 5725, gecombineerd met de bodemkwaliteitskaart, is vrij grondverzet in veel gevallen binnen de kaders van het lokale bodembeleid en binnen het beheergebied mogelijk. Er hoeft hierdoor niet altijd een bodemadviesbureau ingeschakeld te worden voor een vooronderzoek conform de NEN 5725. 13.

Terugsaneerbeleid

Bij saneringen dient teruggesaneerd te worden tot de gebiedsspecifieke toepassingswaarde, zoals bepaald onder 5. Dat betekent voor Steenbergen: in gebieden met de functies industrie en wonen terugsaneren tot de bodemkwaliteitklasse 'wonen'. 14.

Bescherming van natuurgebieden 4

De Omgevingsdienst toetst bij het ontvangen van de melding voor het toepassen van grond of baggerspecie in natuurgebieden binnen haar grondgebied of de eigenaar toestemming geeft voor de voorgenomen toepassing. Deel 3 van de Nota behandelt het huidige en toekomstige wettelijke kader voor grondverzet. Deel 4 van de Nota. Hierin is opgenomen hoe de bodemkwaliteitskaart geïnterpreteerd en gehanteerd dient te worden. Alleen als de Nota vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet (gepland 1 januari 2023) wordt vastgesteld door uw raad, wordt de Nota opgenomen in het tijdelijk deel van het Omgevingsplan. BODEMKWALITEITSKAART De bodemkwaliteitskaart maakt verplicht onderdeel uit van het vaststellen van gebiedsspecifiek beleid met Lokale Maximale Waarde. Dit volgt uit artikel 47 van het Besluit bodemkwaliteit. De bodemkwaliteitskaart kan in veel gevallen gebruikt worden als bewijsmiddel voor het aantonen van de milieuhygiënische kwaliteit van een partij vrijkomende grond en/of de ontvangende bodem. De bodemkwaliteitskaart beschrijft de huidige globale kwaliteit van de bodem. Zonder een bodemkwaliteitskaart moet de kwaliteit van toe te passen grond in veel gevallen worden vastgesteld middels een partijkeuring.

Het gebruiken van een bodemkwaliteitskaart betekent in de praktijk een besparing op onderzoeks- en uitvoeringskosten bij grondverzet voor de gemeente, aannemers, projectontwikkelaars. De voorliggende bodemkwaliteitskaart vervangt de huidige bodemkwaliteitskaart. GEEN ZIENSWIJZE Er zijn gedurende de periode, waarin de ontwerp Nota bodembeheer (inclusief bodemfunctieklassenkaart) en de bijbehorende ontwerp-bodemkwaliteitskaart ter inzage hebben gelegen, geen zienswijzen hierop naar voren gebracht. 4.

Middelen

Het opstellen van de Nota bodembeheer (inclusief de bodemfunctieklassenkaart) en de bodemkwaliteitskaart is opgenomen in het werkprogramma voor 2022 van de Omgevingsdienst. Er is een bedrag mee gemoeid van C 11.463,-. Het bedrag komt ten laste van Grootboeknummer 67400001 Milieubeheer. 5.

Duurzaamheid

De volgende doelen van de Bodembeheernota dragen bij aan duurzaam bodembeheer: Er komen meer toepassingslocaties beschikbaar om vrijkomende grond en bagger verantwoord her te gebruiken; De druk op het wegennet, de uitstoot van uitlaatgassen en fijnstof en het gebruik van energie als gevolg van grond- en baggertransport worden verminderd. 6. Risico's Financieel: als niet wordt gekozen voor gebiedsspecifiek beleid voor de gebieden met de functie 'industrie' en 'wonen' kunnen zich knelpunten voordoen met grondverzet, doordat de bodem ter plaatse de kwaliteit landbouw (AW2000 = schone grond) heeft. Dat kan verstrekkende (financiële) gevolgen hebben voor initiatiefnemers en/of de gemeente, bijvoorbeeld omdat primaire grondstoffen (AW2000 = schone grond) moeten worden aangevoerd in plaats van dat grond met klasse 'wonen' mag worden toegepast. 5

Als er geen bodemkwaliteitskaart is, dient voor elke partij toe te passen grond of baggerspecie een aparte partijkeuring opgesteld te worden. Dat kost tijd en geld. Juridisch: er kan tegen het raadsbesluit tot vaststelling van de Nota bodembeheer en de bijbehorende bodemkwaliteitskaart beroep bij de Raad van State ingesteld worden. 7.

Communicatie/Aanpak

Het raadsbesluit treedt in werking op de dag na bekendmaking, door publicatie in het elektronisch gemeenteblad. De Nota bodembeheer en de bijbehorende bodemkwaliteitskaart worden daarnaast opgenomen in de regelingenbank. Op grond van artikel 50 van het Besluit bodemkwaliteit is het mogelijk tegen dit besluit beroep in te stellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Indien de Nota vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet is vastgesteld, wordt ze na de inwerkingtreding van de Omgevingswet opgenomen in het tijdelijk deel van het Omgevingsplan. De bodemkwaliteitskaart en de in de Nota bodembeheer opgenomen bodemfunctieklassenkaart behouden ook na inwerkingtreding van de Omgevingswet hun geldigheid. Het college heeft reeds besloten, dat met ingang van de dag, waarop de Nota bodembeheer en de bijbehorende bodemkwaliteitskaart in werking zullen treden, het collegebesluit van 2 oktober 2018 tot vaststelling van de bodemkwaliteitskaart en de daarin opgenomen Bodemfunctieklassenkaart voor het grondgebied van de gemeente Steenbergen, wordt ingetrokken. 8. Voorstel De Nota bodembeheer (inclusief de bodemfunctieklassenkaart) en de bijbehorende bodemkwaliteitskaart vaststellen. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Steenbergen,

E.M.J. Pr'

6