Raadsvoorstel gemeenschappelijke regeling Jeugdzorgregio WBW RD2500294.pdf

RD2500294

Raadsvergadering

Agendanummer:

Onderwerp: Gemeenschappelijke Regelingjeugdregio West-Brabant West

Steenbergen; 09 december 2025

Aan de raad, 1. Inleiding De negen gemeenten in West-Brabant West werken al tien jaar samen op het gebied van jeugdzorg. Deze samenwerking is robuust: we kopen gezamenlijk jeugdzorg in via het Zorg Inkoop en Informatie Team (het Zİ2t) en maken gezamenlijk beleid waar nodig. Vanuit het Rijk gelden inmiddels aanvullende eisen, vastgelegd in de Hervormingsagenda Jeugd en de recent aangenomen Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg. Deze wet wijzigt de Jeugdwet per 1 januari 2027 en verplicht regio's onder meer tot het opstellen van een regiovisie en het instellen van een Gemeenschappelijke Regeling (hierna: GR) voor jeugdzorg. De regiovisie vormt de inhoudelijke basis voor de samenwerking in onze regio, de GR is het juridische instrument om deze samenwerking te borgen. Voor onze regio-indeling verandert niets, we blijven samenwerken met de 9 gemeenten, maar een GR ontbreekt nog. Ambtelijk en bestuurlijk is de afgelopen periode hard gewerkt aan het opstellen van deze regeling. Met het instellen van de Gemeenschappelijke Regeling leggen de negen gemeenten hun samenwerking op het gebied van jeugdzorg vast in een duidelijke juridische structuur. De GR krijgt een eigen bestuur en rechtspersoonlijkheid, waardoor zij zelfstandig contracten kan afsluiten en een eigen begroting voert. Dit versterkt de transparantie en borging van afspraken.

De regeling is flexibel en kan in de toekomst worden uitgebreid met extra taken, zodat de samenwerking wendbaar en toekomstbestendig blijft. 2. Achtergrond De wet verplicht gemeenten om de samenwerking in de jeugdzorg officieel te regelen. Met het instellen van een Gemeenschappelijke Regeling (GR) voldoen we aan deze wettelijke taak. De GR helpt ons om als negen gemeenten de jeugdzorg beter te organiseren. Hierdoor blijft specialistische jeugdhulp beschikbaar voor kinderen, jongeren en gezinnen in de hele regio. De samenwerking in één vaste structuur zorgt voor meer duidelijkheid voor inwoners professionals en professionals. Ook zorgt de GR voor een zorgvuldige en doelmatige inzet van middelen. Met deze regeling richten we de regionale jeugdzorg stabiel, toekomstbestendig en rechtmatig in. 3. Overwegingen 3.7. De Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg verplicht alle jeugdzorgreglo's om ulterlijk per 7 januari 2027 een formele Gemeenschappelijke Regeling (GR) in te stellen. De verplichting tot regionale samenwerking via een formele regeling (zoals de GR) komt voort uit de Hervormingsagenda Jeugd. Er zijn drie mogelijke vormen: een openbaar lichaam, een

RD2500294

centrumgemeenteconstructie of een bedrijfsvoeringsorganisatie. Voor onze regio is een openbaar lichaam de beste keuze. Openbaar lichaam Deze vorm sluit volledig aan bij de wettelijke eisen en bij onze manier van samenwerken. Een openbaar lichaam heeft rechtspersoonlijkheid en een eigen bestuur. Daardoor kan het zelfstandig contracten afsluiten, beleid vormen en een eigen begroting voeren. Dit zorgt voor duidelijke afspraken, bestuurlijke gelijkwaardigheid en een stabiele structuur voor de lange termijn. Centrumgemeenteconstructie Bij deze vorm voert één gemeente alle taken uit. Dat past niet bij onze regio, waar we al tien jaar werken vanuit gelijkwaardigheid. Bovendien legt deze constructie alle risico’s bij één gemeente, terwijl de wet gezamenlijke besluitvorming vereist. Bedrijfsvoeringsorganisatie Deze vorm is bedoeld voor uitvoerende taken zoals administratie of ICT. Zij mag geen strategische besluiten nemen. Voor jeugdzorg is juist beleid en inkoop op regionaal niveau nodig. Daarom is deze vorm niet geschikt. 4. Middelen Aan dit voorstel zijn geen extra kosten verbonden. In de voorgestelde gemeenschappelijke regeling zijn alle financiële bepalingen in lijn met het bestaande regionale beleid. De GR beschikt te zijner tijd over een eigen begroting, die wordt vastgesteld door het Algemeen Bestuur.

Kosten worden doorbelast aan gemeenten op basis van een verdeelsleutel; de uitwerking hiervan volgt via de eerste begroting van de GR. In artikel 10 van de GR is vastgelegd dat hierover unanimiteit vereist is. Deze unanimiteit is een waarborg voor een zuiver en afgewogen besluit, passend bij tien jaar samenwerking op basis van gelijkwaardigheid en solidariteit. De bestaande middelen voor regionale inkoop (Zİ2T) vormen de financiële basis, waardoor geen directe meerkosten worden verwacht. Wel geldt dat een openbaar lichaam eigen planning- en controlverplichtingen heeft, waaronder het opstellen van een begroting en jaarrekening. Dit vraagt om enige aanvullende ambtelijke inzet. Ook kunnen, afhankelijk de uit te werken verdeelsleutel, herverdeeleffecten tussen gemeenten ontstaan. 5. Duurzaamheid De GR zorgt voor een duurzame samenwerking tussen de gemeenten in de regio. Hierdoor kan de jeugdzorg goed worden georganiseerd en blijft specialistische zorg beschikbaar voor kinderen en jongeren. Financieel zorgt de GR voor een effectieve inzet van middelen door gezamenlijke inkoop. Sociaal garandeert de regeling continuïteit en kwaliteit van de zorg. Bestuurlijk biedt de GR een flexibele structuur die kan meebewegen met toekomstige ontwikkelingen. 6. Risico's 6.7.

Politiek bestuurlijke invloed Politiek-bestuurlijk kan de invloed van colleges en raden anders worden ervaren omdat besluiten via het Openbaar Lichaam worden genomen. Dit risico wordt beheerst door duidelijke afspraken over rapportages, terugkoppeling en betrokkenheid bij belangrijke keuzes. De informatievoorziening sluit aan bij de gangbare informatiestroom. 6.2. Vertraging kan zorgen voor knelpunten Vertraging in het proces van GR-vorming is ongewenst, omdat dit kan betekenen dat de GR niet 2

RD2500294

tijdig kan worden meegenomen in de reguliere begrotingscyclus. Hierdoor kan de uitvoering van de GR later van start gaan en ontstaan mogelijk knelpunten in de planning en inzet van middelen. Eventuele financiële risico's worden beheerst via regionale afspraken en de reguliere P&C-cyclus. 6.3. Verandering bestuurlijke structuur Verder brengt het Openbaar Lichaam een verandering in de bestuurlijke structuur met zich mee. De lokale autonomie van gemeenten wordt anders vormgegeven: besluitvorming verloopt via de begrotingscyclus van de GR. Dit vraagt om goede communicatie en afstemming om duidelijkheid te geven over verantwoordelijkheden. Daarnaast betekent de extra bestuurslaag dat er meer bestuurlijke en ambtelijke inzet nodig is. Dit risico wordt beheerst door heldere rolverdeling, efficiënte vergaderstructuren en duidelijke afspraken over besluitvorming. Capaciteitsrisico’s bij bestuurders en medewerkers worden beheerst door prioritering, duidelijke rolverdeling en samenwerking in de regio. Op deze manier worden de risico's van de GR inzichtelijk gemaakt en beheerst. 6.4. Wijziging t.a.v. huidig personeel Belangrijk is dat de huidige medewerkers van het Zİ2T op dit moment in dienst zijn bij de gemeente Roosendaal, die optreedt als gastgemeente. Deze situatie blijft op korte termijn ongewijzigd. We werken er echter naar toe dat medewerkers overgaan naar de GR.

Gemeente Roosendaal start daarom - als huidige werkgever van het Zİ2T - een zorgvuldig proces voor de toekomstige personele inrichting van de GR, waarbij in ieder geval ook juridisch advies en de OR wordt betrokken. Het streven is om uiterlijk in 2030 het personeel van het Zİ2T in dienst te laten treden bij de GR. De beleidscapaciteit die naar de GR overgaat betreft primair de capaciteit die nu bij het Zİ2T is belegd. Er wordt naar verwachting geen beleidscapaciteit vanuit de afzonderlijke gemeenten overgedragen, omdat de gemeentelijke raden hun eigen beleidsrol binnen dejeugdwet blijven behouden. 6.5. Later eventuele nadere aanpassingen nodig Binnen het huidige proces om te komen tot een GR die in werking treedt in januari 2027, bestaat er een risico dat de regeling op een later moment moet worden aangepast. Aanpassingen achteraf brengen extra bestuurlijke besluitvorming met zich mee. Door nu enkele ‘kan'-artikelen in de GR op te nemen die flexibiliteit bieden, zorgen we ervoor dat de regeling zo veel mogelijk toekomstbestendig is en ruimte laat om tijdig in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. 7. Communicatie/Aanpak Na vaststelling wordt de Gemeenschappelijke Regelingjeugdregio West-Brabant West gepubliceerd op de website van de gemeente en via de regionale kanalen. Zo worden inwoners en partners geïnformeerd over de Gemeenschappelijke Regeling.

De boodschap is dat de negen gemeenten de samenwerking formaliseren met de Gemeenschappelijke Regelingjeugdregio West-Brabant West. Verdere communicatie over de uitvoering en de voortgang wordt door het college verzorgd binnen de regionale samenwerking. 8. Participatie De totstandkoming van deze gemeenschappelijke regeling (GR) is regionaal vormgegeven en zorgvuldig begeleid. Adviesbureau Andersson Elffers Felix (AEF) heeft het proces ondersteund en samen met verschillende werkgroepen gewerkt aan de ínhoud van de regeling. Juristen, beleidsadviseurs jeugd, concerncontrollers en adviseurs verbonden partijen hebben vanuit hun eigen expertise bijgedragen.

3

RD2500294

9. Voorstel 1. Kennis te nemen van de ontwerptekst van de Gemeenschappelijke Regelingjeugdregio WestBrabant West. 2. Geen zienswijze in te dienen op de ontwerpregeling, omdat het instellen van een Gemeenschappelijke Regeling voor jeugdzorg vanaf 1 januari 2027 wettelijk verplicht is en deze aansluit bij de bestaande regionale samenwerking.

de secretaris,

A.N. Phaff- de Groot

4