Raadsvoorstel extra budget stimuleringsleningen en startersleningen en aanwijzing stimuleringslening kleine VvE RD2300037.pdf

gemeente Steenbergen

RD2300037

Raadsvergadering

Agendanummer:

Onderwerp: Beschikbaarstelling extra budget voor het verstrekken van stimuleringsleningen en startersleningen en aanwijzing stimuleringslening kleine VvE als economische activiteit van algemeen belang.

Steenbergen; 21 maart 2023

Aan de raad,

1. Inleiding Er zijn in 2022 68 stimuleringsleningen verleend voornamelijk voor het verduurzamen van de woningen. Ook in 2023 zien we weer behoorlijk wat belangstelling voor de stimuleringslening. De verwachting dat het beschikbare budget medio april 2023 zal zijn uitgeput. Daarom is het noodzakelijk om nieuw budget beschikbaar te stellen voor enerzijds de stimuleringslening, inclusief de nieuwe voorgestelde stimuleringslening voor kleine Vve's en anderzijds de startersleningen. Middels dit voorstel vragen wij aan u om extra budget beschikbaar te stellen. Tevens stellen wij voor om ook de stimuleringslening kleine VvE aan te wijzen als economische activiteit die plaatsvindt in het algemeen belang als bedoeld in artikel 25h, vijfde lid, van de Mededingingswet.

2. Achtergrond Stimuleringsleningen Het aantal verstrekte stimuleringsleningen is als gevolg van de energiecrisis toegenomen. Het instrument is een middel om de doelstellingen van uw raad te realiseren zoals die zijn vastgelegd in de visie Energie en Ruimte van 20 oktober 2022. Het gaat hierbij dan vooral om de energiebesparingsdoelstelling van 3607o in de periode 2019 tot 2030 en de doelstelling om in dezelfde periode 144.000 pv zonnepanelen op dak te realiseren. De verwachting is dat de vraag ook in 2023 en de járen daarop groot zal zijn. Starterslening De starterslening vormt al járen een belangrijke steun in de rug voor starters op de woningmarkt om een goedkope woning aan te kopen tegen gunstige condities (de eerste driejaar rente- en aflossingsvrij en daarna afhankelijk van de inkomenspositie wordt het een reguliere annuïteitenhypotheek). Er is net als bij de stimuleringslening sprake van een revolverend fonds, wat wil zeggen dat de beschikbare middelen terugkomen en opnieuw kunnen worden uitgeleend. Omdat de starterslening al veel langer wordt verstrekt dan de stimuleringslening komen er zodanig veel middelen terug (aflossing en rente) dat er nauwelijks extra middelen beschikbaar behoeven te worden gesteld voor deze leningsvorm. Toch heeft het voorstel tot beschikbaarstelling van extra

www.gemeente-steenbergen.nl

budget ook op deze leningsvorm betrekking om zodoende de nodige flexibiliteit te houden en te kunnen schuiven met de middelen mocht het aantal startersleningen de komende járen ineens sterk gaat stijgen. Nieuwe stimuleringsleningsvorm kleine VvE's Om ook de verduurzaming van de kleinere koopappartementen te stimuleren is in dezelfde raadsvergadering een voorstel tot vaststelling van de verordening Stimuleringslening kleine VvE gemeente Steenbergen aan u voorgelegd. Ook hierdoor zal de vraag naar stimuleringsleningen gaan toenemen.

3. Overwegingen Om nieuwe startersleningen en stimuleringsleningen te kunnen verstrekken dient er een extra budget door uw raad beschikbaar te worden gesteld van C 1.000.000, welke in 4 tranches van C 250.000, - zal worden verstrekt. De verwachting is dat we met dit budget voor de komende 2 tot 3 jaar weer leningen kunnen verstrekken op grond van de Verordening Stimuleringsregeling "Kwaliteitsimpuls bestaande particuliere woningvoorraad gemeente Steenbergen", op grond van de Verordening "Starterslening Steenbergen" en op grond van de nieuwe Verordening "Stimuleringslening kleine VvE gemeente Steenbergen". Op grond van de wet Markt en overheid is door uw raad op 19 april 2018 besloten om het verstrekken van stimuleringsleningen en startersleningen aan te wijzen als economische activiteit in het algemeen belang op grond van artikel 25 h vijfde lid van de Medediningswet. De nieuwe stimuleringslening kleine VvE moet formeel gezien ook worden aangewezen als economische activiteit van algemeen belang. Daarom wordt voorgesteld om ook deze activiteit aan te wijzen als economische activiteit van algemeen belang op grond van artikel 25h, vijfde lid van de Mededingswet, De verdere motivering staat weergegeven in het raadsbesluit en bij punt 4 van dit voorstel middelen.

4. Middelen De kosten voor het afsluiten van startersleningen en stimuleringsleningen zijn minimaal, de verstrekte leningen komen op termijn terug. De middelen staan momenteel op de gemeentelijke bankrekening bij Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) en kunnen dus worden ingezet voor het verstrekken van startersleningen en/of stimuleringsleningen. Er is bij beide leningsvormen sprake van een leningsvorm met een revolverend karakter. Hierbij vloeien de middelen terug in het fonds waardoor deze steeds opnieuw kunnen worden ingezet voor het uitzetten van leningen. Er is niet gekozen voor een subsidieregeling, omdat dit als nadeel heeft dat de middelen slechts eenmaal kunnen worden ingezet. De gemeente betaalt jaarlijks een beheersvergoeding aan het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) over het uitstaande saldo van de leningen en een vaste beheersvergoeding van C 3.750, - excl. BTW voor middelgrote gemeenten (tussen de 20.000 en 100.000 inwoners). De kosten op jaarbasis ten opzichte van het uitstaande saldo kunnen uitgaande van het bedrag van C 1.000.000 maximaal oplopen tot C 5.700,-. Ze worden jaarlijks ten laste gebracht van de gemeente, maar worden gecompenseerd door de rentebaten over de verstrekte leningen.

De kosten van de vaste beheersvergoeding van C 3.750,- exclusief BTW worden gedekt uit het beschikbare structurele budget op het taakveld 8.3 Wonen en bouwen onder 68300600 overige aangelegenheden volkshuisvesting. Om niet steeds bij u terug te komen om budget voor het verstrekken van de stimuleringsleningen of startersleningen te vragen is het wenselijk dat er een bedrag beschikbaar wordt gesteld.

2

Ons voorstel is om een bedrag van C 1.000.000,- beschikbaar te stellen, welke in 4 tranches naar behoefte van C 250.000 zal worden verstrekt. Het beschikbaar stellen van deze middelen in de vorm van een kapitaalverstrekking is vergelijkbaar met de verstrekking van een aflossingsvrije, langlopende geldlening en zal op de balans worden opgenomen onder de financiële vaste activa. Hiertegenover staat een afname van de liquide middelen tot maximaal C 1.000.000,-. Er zijn per 1 maart 2023 voldoende liquide middelen beschikbaar voor deze kapitaalverstrekking. Mocht deze liquide middelen in de toekomst niet toereikend zijn dan dient er hiervoor een lening worden aangetrokken volgens het financieringsstatuut 2016. Op 1 juli 2012 is de Wet Markt en Overheid (onderdeel van de Mededingingswet) van kracht geworden. Deze wet geeft een aantal spelregels, die overheidsinstanties zoals gemeenten in acht moeten nemen als zij economische activiteiten uitvoeren. Belangrijkste doelstelling van de wet is dat indien de gemeente zich op de markt begeeft, dit op een eerlijke manier gebeurt zonder dat daarbij marktpartijen worden benadeeld. De wet maakt het mogelijk om af te wijken van de gedragsregels, waarin is bepaald dat deze activiteiten plaatsvinden in het algemeen belang. Het aanbieden van een lening is een economische activiteit.

Het verbeteren van de kwaliteit van de bestaande particuliere woningvoorraad door middel van de Stimuleringslening of het verstrekken van een Starterslening is een activiteit in het algemeen belang. In de raadsvergadering van maart 2018 zijn de leningsvormen door uw raad aangewezen als activiteiten van algemeen belang en vallen daardoor onder de uitzondering op de Wet Markt en Overheid. Hierdoor is het mogelijk de rentepercentages bij de stimuleringslening laag te houden. In het geval van de starterslening wordt er zolang het inkomen laag is geen rente of aflossing betaalt. Pas wanneer het inkomen gaat stijgen moet er rente- en aflossing worden betaald op annuïteitenbasis. De stimuleringslening voor de kleine VvE dient door uw raad te worden aangewezen als activiteit van economisch belang. De motivering om deze lening ook aan te merken als economische activiteit van algemeen belang is vergelijkbaar met die van de reguliere stimuleringslening namelijk het verduurzamen en verbeteren van de woningvoorraad.

5. Duurzaamheid De standaard stimuleringslening en de stimuleringslening voor kleine VvE's zijn onder andere bedoeld om de gemeentelijke verduurzamingsdoelstellingen te halen.

6. Risico's Risico's Stimuleringslening SVn voert een krediettoets uit voordat een aanvrager gebruik kan maken van de kredietfaciliteit. Alleen bij een positieve krediettoets wordt de Stimuleringslening verstrekt. Het risico bestaat dat een woningeigenaar niet kan voldoen aan zijn/haar rente- en/of aflossingsplicht. Ter indicatie heeft SVn aangegeven dat in het verleden bij ongeveer 1,25 “/o van de gehele SVn- lening portefeuille een betalingsachterstand is geconstateerd. In die inningsfase kan overigens (nog) niet worden gesproken van oninbaarheid. Uiteindelijk is de gemeente volledig risicodrager van deze regeling. Het risico is aanwezig dat er zoveel vraag naar de stimuleringslening is dat het beschikbaar gestelde budget al na vrije korte tijd te gering is, waardoor verzoeken moet worden afgewezen of wederom nieuw budget beschikbaar moet worden gesteld. Risico's Starterslening De startersleningen worden verstrekt onder NHG (Nationale Hypotheek Garantie), waardoor de risico's voor de gemeente gering zijn. Bij het niet overnemen van dit voorstel loopt u het risico op maatschappelijke weerstand. Het instrument starterslening wordt al jarenlang gebruikt door de gemeente om jongeren toegang te geven tot de koopwoningmarkt. Door geen extra budget

3

beschikbaar te stellen is de kans aanwezig dat bij een toename van de vraag er minder gebruik kunnen worden gemaakt van de startersleningen. Risico's Stimuleringslening kleine VvE De stimuleringslening kleine VvE zal vrijwel volledig worden verstrekt onder NHG (Nationale Hypotheek Garantie) waardoor de risico's voor de gemeente gering zijn.

7. Communicatie/Aanpak Er zal voor de stimuleringslening voor kleine VvE's een apart communicatietraject worden opgezet om het gebruik van dit product te stimuleren. De standaard stimuleringslening en starterslening zijn al zodanig bekend dat extra communicatieve inzet niet noodzakelijk is.

8. Voorstel 1. C 1.000.000, - aan budget beschikbaar te stellen voor het verstrekken van: « Stimuleringsleningen op grond van de in maart 2018 vastgestelde Verordening stimuleringsregeling kwaliteitsimpuls bestaande woningvoorraad; « Startersleningen op grond van de in de raadsvergadering, d.d. 25 maart 2021 herziene Verordening Starterslening Steenbergen; » Stimuleringsleningen voor kleine VvE 's op basis van de in de raadsvergadering van april 2023 vast te stellen Verordening Stimuleringslening kleine WE gemeente Steenbergen. 2. De Stimuleringslening op basis van de Verordening Stimuleringsregeling kleine VvE gemeente Steenbergen aan te wijzen als economische activiteit van algemeen belang op grond van artikel 25h, vijfde lid van de Mededingingswet. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Steenbergen, de secretaris, de burŵmeę

R.P. van

:elt, MBA

4