Raadsvoorstel extra budget starterslening en stimuleringsregeling RD2400120.pdf
Tekst van het document
Steenbergen
RD2400120
Raadsvergadering
Agendanummer:
Onderwerp: Beschikbaarstelling extra budget voor het verstrekken van stimuleringsleningen, stimuleringsleningen voor kleine VvE's en Startersleningen.
Steenbergen; 17 september 2024
Aan de raad,
1. Inleiding De verwachting is dat het beschikbare budget voor het verstrekken van stimuleringsleningen en startersleningen binnen een aantal maanden zal zijn uitgeput. Daarom is het noodzakelijk om nieuw budget beschikbaar te stellen voor de stimuleringslening, de stimuleringslening voor kleine VvE's en de startersleningen. Met dit voorstel vragen wij aan u om extra budget beschikbaar te stellen. 2. Achtergrond Stimuleringslening regulier en voor kleine Vve's Het aantal verstrekte stimuleringsleningen is als gevolg van de energiecrisis toegenomen. Het instrument is een middel om de doelstellingen van uw raad te realiseren zoals die zijn vastgelegd in de visie Energie en Ruimte van 20 oktober 2022 en in het op 18 april 2024 vastgestelde beleidsdocument DuurSAMEN. Het gaat hierbij dan vooral om de energiebesparingsdoelstelling van 3696 in de periode 2019 tot 2030 en de doelstelling om in dezelfde periode 144.000 pv zonnepanelen op de daken te realiseren. De verwachting is dat de vraag ook in 2024 en de járen daarop groot zal zijn. In 2024 zien we nu wel dat de aanvragen voor stimuleringsleningen vooral worden ingediend voor het treffen van isolerende maatregelen aan de woning en niet meer voor de aanleg van zonnepanelen en dat daardoor ook het aantal aanvragen afneemt.
Waarschijnlijk is dit het gevolg van het gewijzigde rijksbeleid (opheffen saneringsregeling) waardoor het financieel gezien minder aantrekkelijk is geworden om zonnepanelen aan te leggen. Starterslening De starterslening vormt al járen een belangrijke steun in de rug voor starters op de woningmarkt om een goedkope woning aan te kopen tegen gunstige condities (de eerste driejaar rente- en aflossingsvrij en daarna afhankelijk van de inkomenspositie een reguliere annuïteitenhypotheek). Er is, net als bij de stimuleringslening, sprake van een revolverend fonds. Dat wil zeggen dat de beschikbare middelen terugkomen en opnieuw kunnen worden uitgeleend. In 2024 is er een toename van de vraag naar startersleningen te zien. Een vraag die zich waarschijnlijk zal voortzetten mede ook als gevolg van het raadsbesluit van 26 september 2024 om de verordening aan te passen waar het betreft de minimale koopprijs van de woning en de hoogte van de startersleningen.
RD2400120
De Wet markt en Overheid Op grond van de wet Markt en Overheid van 1 juli 2012 is door de raad op 19 april 2018 besloten om het verstrekken van stimuleringsleningen en startersleningen aan te wijzen als economische activiteit in het algemeen belang op grond van artikel 25 h vijfde lid van de Mededingingswet. Door dit besluit vallen de stimuleringsleningen en de startersleningen onder de uitzondering op de Wet Markt en Overheid. Hierdoor is het mogelijk de rentepercentages bij de stimuleringslening laag te houden. In het geval van de starterslening wordt er zolang het inkomen laag is geen rente of aflossing betaalt. Pas wanneer het inkomen gaat stijgen moet er rente- en aflossing worden betaald op annuïteitenbasis.
3. Overwegingen Om nieuwe startersleningen en stimuleringsleningen, zowel regulier als voor de kleine Vve's te kunnen verstrekken dient er een extra budget door de raad beschikbaar te worden gesteld van č 1.000.000 welke in 4 tranches van C 250.000 zullen worden verstrekt. De verwachting is dat we met dit budget voor de komende periode weer leningen kunnen verstrekken op grond van de Verordening Stimuleringsregeling "Kwaliteitsimpuls bestaande particuliere woningvoorraad gemeente Steenbergen", op grond van de Verordening "Starterslening Steenbergen" en op grond van de Verordening "Stimuleringslening kleine VvE gemeente Steenbergen". De belangstelling voor de betreffende leningsvormen is de afgelopen járen toegenomen waardoor het noodzakelijk is om extra budget beschikbaar te stellen. Hieronder staat de aantallen verstrekte leningen starterslening, stimuleringslening van de afgelopen 5 jaar opgenomen en het aantal verstrekte leningen van de in 2023 geïntroduceerde specifieke leningsvorm voor kleine VvE's opgenomen. Jaar
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Verstrekte startersleningen
30
13
12
16
7
24
Jaar
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Verstrekte stimuleringsleningen
9
46
39
38
68
53
Jaar Verstrekte WEstimuleringsleningen
2024, eerste helft 14
2024, eerste helft 7
2023 2
De afname van de aanvragen voor stimuleringsleningen is het gevolg van het rijksbeleid om de saneringsregeling voor zonnepanelen af te schaffen.
4. Middelen De kosten voor het afsluiten van startersleningen en stimuleringsleningen zijn minimaal, de verstrekte leningen komen op termijn terug. De middelen staan momenteel op de gemeentelijke bankrekening bij Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) en kunnen dus worden ingezet voor het verstrekken van startersleningen en/of stimuleringsleningen. Er is bij beide leningsvormen sprake van een leningsvorm met een revolverend karakter. Hierbij vloeien de middelen terug in het fonds waardoor deze steeds opnieuw kunnen worden ingezet voor het 2
RD2400120
uitzetten van leningen. Er is niet gekozen voor een subsidieregeling, omdat dit als nadeel heeft dat de middelen slechts eenmaal kunnen worden ingezet.
In 2023 zijn onderstaande bedragen vanuit de exploitatie met het SVN verrekend: Beheersvergoeding Rentebaten over het uitstaande saldo
-/+
C C
22.482 10.416
Rentebaten verstrekte geldleningen
+
C
49.650
Per saldo effect op de exploitatie
+
C
37.584
De gemeente heeft voor de leningen die zijn verstrekt geen externe lening afgesloten. We hebben onze eigen middelen gebruikt, waardoor we geen rente hoeven te betalen. Als de gemeente geen eigen geld heeft om de leningen te financieren, moeten we extra geld lenen. Dit betekent dat we extra rente moeten betalen. Stel dat we č 1 miljoen moeten lenen. De rente die we dan moeten betalen is ongeveer 30Zo. Dat betekent dat we jaarlijks C 30.000 aan rente betalen. We hebben voldoende dekking (C 37.584) om deze extra rentelast te dragen. Elk jaar in december worden de rentepercentages van deze leningen bij de behandeling van de belastingverordeningen opnieuw vastgesteld. Om niet steeds bij de raad terug te komen om budget voor het verstrekken van de stimuleringsleningen of startersleningen te vragen is het wenselijk dat er een bedrag beschikbaar wordt gesteld. Het voorstel is om een bedrag van C 1.000.000 beschikbaar te stellen, welke in 4 tranches naar behoefte van C 250.000 zal worden verstrekt. Het beschikbaar stellen van deze middelen in de vorm van een kapitaalverstrekking is vergelijkbaar met de verstrekking van een aflossingsvrije, langlopende geldlening en zal op de balans worden opgenomen onder de financiële vaste activa. Hiertegenover staat een afname van de liquide middelen tot maximaal C 1.000.000.
Er zijn per medio september 2024 voldoende liquide middelen beschikbaar voor deze kapitaalverstrekking. Mochten deze liquide middelen in de toekomst niet toereikend zijn dan dient er hiervoor een lening worden aangetrokken volgens het financieringsstatuut 2016 en zal hiervoor de extra rentelasten (30Zo) worden betaald.
5. Duurzaamheid De standaard stimuleringslening en de stimuleringslening voor kleine VvE's zijn onder andere bedoeld om de gemeentelijke verduurzamingsdoelstellingen te halen. 6. Risico's Risico's stimuleringslening SVn voert een krediettoets uit voordat een aanvrager gebruik kan maken van de kredietfaciliteit. Alleen bij een positieve krediettoets wordt de Stimuleringslening verstrekt. Het risico bestaat dat een woningeigenaar niet kan voldoen aan zijn/haar rente- en/of aflossingsplicht. Ter indicatie heeft SVn aangegeven dat in het verleden bij ongeveer 1,250Zo van de gehele SVn- lening portefeuille een betalingsachterstand is geconstateerd. In die inningsfase kan overigens (nog) niet worden gesproken van oninbaarheid. Uiteindelijk is de gemeente volledig risicodrager van deze regeling. Het risico is aanwezig dat er zoveel vraag naar de stimuleringslening is, dat het beschikbaar gestelde budget al na vrije korte tijd te gering is. Mocht deze situatie zich voordoen dan zullen verzoeken moeten worden afgewezen of dient wederom nieuw budget beschikbaar te worden gesteld. Risico's starterslening 3
RD2400120
De startersleningen worden verstrekt onder NHG (Nationale Hypotheek Garantie), waardoor de risico's voor de gemeente gering zijn. Bij het niet overnemen van dit voorstel loopt u het risico op maatschappelijke weerstand. Het instrument starterslening wordt al jarenlang gebruikt door de gemeente om jongeren toegang te geven tot de koopwoningmarkt. Door geen extra budget beschikbaar te stellen is de kans aanwezig dat bij een toename van de vraag er minder gebruik kan worden gemaakt van de startersleningen. Risico's stimuleringslening kleine VvE De stimuleringslening kleine VvE zal vrijwel volledig worden verstrekt onder NHG (Nationale Hypotheek Garantie) waardoor de risico's voor de gemeente gering zijn.
7. Communicatie/Aanpak De stimuleringslening en starterslening zijn al zodanig bekend dat extra communicatieve inzet niet noodzakelijk is. 8. Voorstel C 1.000.000, - aan budget beschikbaar te stellen voor het verstrekken van: » Stimuleringsleningen op grond van de in maart 2018 vastgestelde Verordening stimuleringsregeling kwaliteitsimpuls bestaande woningvoorraad; « Stimuleringsleningen voor kleine VvE 's op basis van de in de raadsvergadering van 20 april 2023 vastgestelde Verordening Stimuleringslening kleine WE gemeente Steenbergen. » Startersleningen op grond van de in de raadsvergadering, d.d. 25 maart 2021 vastgestelde Verordening Starterslening Steenbergen, en de wijziging van deze verordening vastgesteld op d.d. 26 september 2024. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Steenbergen, de secretaris,
A.N. Phaff-de Groot.
4