Raadsvoorstel Centrumregeling beschermd wonen.pdf
Tekst van het document
RD2500026
Raadsvergadering
Agendanummer:
Onderwerp: Vaststelling centrumregeling Beschermd wonen, maatschappelijke opvang, openbare geestelijke gezondheidszorg en aanverwante taken
Steenbergen; 18 februari 2025
Aan de raad,
1.
Inleiding
Eén van de taken in de Wmo 2015 is dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor het bieden van Beschermd Wonen (BW) en Maatschappelijke Opvang (MO). Op 26 september 2024 heeft de gemeenteraad besloten geen zienswijze in te dienen over de ontwerp Centrumregeling beschermd wonen, maatschappelijke opvang, openbare geestelijke gezondheidszorg en aanverwante taken. Aangezien in de regio alle gemeenteraden hebben besloten geen zienswijze in te dienen, wordt voorgesteld om de Centrumregeling vast te stellen en de gemeenteraad vragen toestemming te verlenen voor het treffen van de Centrumregeling middels dit raadsvoorstel.
2. Achtergrond
ínhoud centrumregeling: De centrumregeling wordt aangegaan met 6 gemeenten (Bergen op Zoom, Halderberge, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen en Woensdrecht). Gemeente Bergen op Zoom is binnen deze centrumregeling, zoals nu ook het geval is, centrumgemeente. Dit betekent dat wij de financiële middelen ontvangen vanuit het Rijk om deze wettelijke taken uit te voeren in samenwerking met de regiogemeenten. Een centrumregeling is een vorm van samenwerking op grond van artikel 8 lid 4 Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Dit is de meest lichte - geformaliseerde - publieke samenwerkingsvorm die mogelijk is voor overheden. Er zijn andere juridische vormen van samenwerking denkbaar. Deze zijn in een eerder stadium in samenwerking met het adviesbureau Transitiebureau Beschermd Thuis (VNG) onderzocht. De wens was om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de afspraken binnen het huidige convenant en voor een zo licht mogelijke samenwerkingsvorm. Een centrumregeling was hierbij het best passend voor de regio.
www.gemeente-steenbergen.nl
RD2500026
Een centrumregeling kent geen formeel besluitvormend orgaan zoals een algemeen of dagelijks bestuur of bestuurscommissie. De gemeenten behouden hun eigen bestuurlijke structuur, bevoegdheden en verantwoordelijkheden, gericht op een goede dienstverlening aan de eigen inwoners en ruimte voor het behoud van eigen identiteit in de uitvoering van beschermd wonen, maatschappelijke opvang, en aanverwante taken. Binnen deze centrumregeling wordt gewerkt met een regionaal beleidsteam en een regionaal bestuurlijk overleg. Dit betekent dat de voorstellen vanuit het regionaal bestuurlijke overleg, zoals nu ook het geval is, via het bestuurlijke proces worden voorgelegd voor besluitvorming. De samenwerking richt zich op: inkoop, subsidiëring, declareren en betalen, contracten, relatiemanagement, monitoring, kwaliteitsbewaking en handhaving. In het kader van de decentralisatie van BW zijn we al 2 jaar geleden gestart met een leerjaar waarbij de regiogemeenten zelf de toegang, intake en clientopvolging lokaal organiseren. Het afgeven van een beschikking voor Beschermd wonen en opdrachtverstrekking voor aanverwante taken wordt afgehandeld door de gemeente Bergen op Zoom. Binnen onze regio hebben we in de centrumregeling nieuwe (financiële) samenwerkingsafspraken opgenomen rondom de regionale taken van beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie.
We hebben in deze nieuwe afspraken onder andere afgesproken dat gemeenten zelf de lokale toegang organiseren voor beschermd wonen en dat we handelen op basis van financiële solidariteit.
3.
Overwegingen
- Er is een nieuwe samenwerkingsvorm nodig, die voldoet aan de verplichtingen van het Rijk en de Norm van Opdrachtgeverschap. - Een Centrumregeling past bestuurlijk en juridisch gezien het beste bij de ambities en wensen voor de samenwerking. - Het is de beste passende vorm om de bestuurlijke samenwerking in onze regio voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang, Openbare Geestelijke Gezondheidszorg en aanverwante taken vorm te geven omdat: (a) het gaat om samenwerking tussen gemeenten in West-Brabant West (publieke samenwerking); (b) het een wettelijke verplichting is voor de colleges om deze taken uit te voeren; (c) taken zijn van groot maatschappelijk belang; (d) het van belang is dat deelnemers langdurig verbonden blijven aan de samenwerking en; (e) het gaat om taken die uitgevoerd (moeten) worden zonder winstoogmerk en zonder ruimte voor ondernemerschap. Het treffen van deze regeling geeft waarborgen van rechtsbescherming, bezwaar en politieke verantwoording. - De Centrumregeling is een gezamenlijk resultaat van een zorgvuldig doorlopen proces. De Centrumregeling is zorgvuldig en in gezamenlijkheid opgesteld door de regiogemeenten. Alle gemeenten doorlopen hetzelfde besluitvormingsproces. Geen van de gemeenteraden in de regio diende een zienswijze in over de centrumregeling. Dit duidt erop dat de regeling breed gedragen is. 2
RD2500026
- Besluitvorming over de centrumregeling vindt conform de Wgr plaats. Lid 4 van artikel 1 uit de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) bepaalt dat de raad de bevoegdheid heeft om al dan niet goedkeuring te verlenen voor het aangaan van een centrumregeling. Dit houdt in dat het college van de gemeente Bergen op Zoom pas kan overgaan tot het treffen van de centrumregeling nadat zij toestemming heeft verkregen van de 6 gemeenteraden.
4.
Middelen
Aan het treffen van een Centrumregeling zitten op zich zelf geen kosten verbonden. Binnen de Centrumregeling worden wel (samenwerking(s)afspraken gemaakt met betrekking tot de financiering van Beschermd Wonen en maatschappelijke opvang, OGGZ en aanverwante zaken en hoe om te gaan met eventuele tekorten en overschotten. Gemeente Bergen op Zoom ontvangt als Centrumgemeente middelen vanuit het Rijk voor de uitvoering van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. De regionale rijksmiddelen zijn opgenomen in de begroting van gemeente Bergen op Zoom en kaderstellend voor de uitvoering. De regionale middelen die door de Rijksoverheid voor de uitvoering van beschermd wonen en maatschappelijke opvang beschikbaar worden gesteld worden (in lijn met de bestaande regionale praktijk en afspraken) ook in deze centrumregeling regionaal uitgegeven en besproken.
5. Duurzaamheid nvt. 6. Risico's De invoering van het woonplaatsbeginsel en het daarmee samenhangende nieuwe financieel verdeelmodel is al meerdere keren uitgesteld. De beoogde invoeringsdatum is niet bekend. Deze wet zal maken dat niet meer de centrumgemeente, maar de lokale gemeenten de middelen krijgen om een passend aanbod beschermd wonen te creëren voor hun eigen inwoners. Deze Wet woonplaatsbeginsel is meerdere malen uitgesteld. In voorbereiding op de komst van deze Wet zijn we binnen de regio het commitment aangegaan op het voortzetten van de inhoudelijke beweging van de doordecentralisatie beschermd wonen. Te weten de beweging naar een Beschermd Thuis voor zoveel mogelijk inwoners. Hiermee zijn we reeds aan de slag. Denk bijvoorbeeld aan de vormgeving van lokale toegang die we gezamenlijk hebben gerealiseerd. Op dit moment is er sprake van een historische 'scheefgegroeide' verdeling van het budget beschermd wonen over de regio's. Onze regio valt onder de zogeheten nadeelregio's. Op dit moment hebben wij als regio een afspraak met het Rijk voor compensatie totdat het nieuwe verdeelmodel is ingevoerd. Hierdoor kunnen we ons huidige aanbod in stand houden en is er ruimte voor uitbreiding van voorzieningen.
Met de herverdeling van middelen op basis van het objectief verdeelmodel, gaan we er als regio West-Brabant West financieel flink op voorruit en ontstaat er, op termijn, meer financiële ruimte om het voorzieningenniveau binnen de regio verder op te kunnen bouwen en uit te breiden.
7.
Communicatie/Aanpak
Na het besluit in de 6 gemeenteraden zal er een publicatie van de centrumregeling plaatsvinden door de gemeente Bergen op Zoom.
3
RD2500026
8. Participatie Nvt. 9. Voorstel Toestemming te verlenen aan het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Steenbergen tot het treffen van de Centrumregeling beschermd wonen, maatschappelijke opvang, openbare geestelijke gezondheidszorg en aanverwante taken gemeenten Bergen op Zoom, Halderberge, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen en Woensdrecht.
4