Raadsvoorstel aanpak energiecrisis RD2200309.pdf

gemeente Steenbergen

Samen maken we

RD2200309

fe...

geschiedenis

Raadsvergadering

750 jaar Steenbergen 25 jaar één gemeente www.steenbergen2022.nl www.steenbergen20;

Agendanummer:

Onderwerp: Aanpak energiecrisis

Steenbergen; 20 december 2022

Aan de raad,

1. Inleiding De onzekere tijden van crisis vragen om financiële strategie. Voor alle hulpvragen waarvan we de impact niet kunnen inschatten, is het verstandig een reserve covid- en energiecrisisfonds in het leven te roepen. Een covid- en energiecrisisfonds wat ingezet kan worden om gericht hulp te bieden aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen en wanneer voorliggende voorzieningen en steunmaatregelen van het Rijk geen soelaas bieden. 2. Achtergrond Direct na het uitbreken van de Coronacrisis is de reserve COVID-19 (noodfonds) opgericht. Met het afsluiten van deze crisis zijn er al nieuwe crises uitgebroken. Denk hierbij aan de oorlog in Oekraïne en de stijgende energieprijzen. Om als gemeente inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen bij te staan in welke crisis dan ook is het van belang om een reserve covid- en energiecrisisfonds in het leven te roepen. Op dit moment is er sprake van een energiecrisis, waardoor de koopkracht van mensen met een laag of midden inkomen onder druk staat en maatschappelijke instellingen en ondernemers in financiële problemen dreigen te komen.

Met de reserve covid- en energiecrisisfonds wordt tegemoet gekomen aan de motie, aangenomen bij de behandeling van de begroting 2023 op 10 november, van de gemeenteraad waarin het college wordt opgedragen om de reserve COVID-19 (noodfonds) om te buigen tot een reserve covid- en energiecrisisfonds.

3. Overwegingen Alvorens te kijken naar criteria en maatregelen is het belangrijk om een definitie te geven van het begrip "crisis". Met een crisis wordt bedoeld "een zware noodsituatie waardoor de samenleving verstoord kan raken". Kenmerken van een crisis zijn: » De gebeurtenis valt buiten het reguliere proces. » Er wordt door inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen druk gevoeld. » De informatie waarmee keuzes gemaakt moeten worden is niet volledig beschikbaar.

www.gemeente-steenberBen.nl

De energiecrisis wordt gedefinieerd als: 1. 2.

Kritieke toestand door een te beperkte beschikbaarheid van energiebronnen. Kritieke toestand door te hoge prijzen van energiebronnen.

Exacte criteria en concrete maatregelen voor de doelgroepen die hulp behoeven vragen om uitwerking en zijn afhankelijk van het effect van de desbetreffende crisis. Het voornaamste uitgangspunt moet zijn dat de reserve wordt ingezet als de eerste levensbehoefte van de inwoners en ondernemers in het gedrang komen en maatschappelijke instellingen het hoofd niet meer boven water kunnen houden. De reserve covid- en energiecrisisfonds zal bestaan uit verschillende pakketten om zo verschillende doelgroepen bij verschillende crises te ondersteunen. De Ínhoud van de verschillende pakketten zal voornamelijk bestaan uit 3 ondersteuningsmiddelen: 1. 2. 3.

Financiële voorzieningen. Voorbeelden hiervan zijn tegemoetkomingen voor doelgroepen welke net buiten de regelingen van het Rijk vallen. Investeringen. Voorbeelden hiervan zijn het voorfinancieren van Rijksregelingen welke te lang op zich laten wachten. Proces begeleiding. Voorbeelden hiervan zijn subsidies om de doelgroepen weerbaarder te maken tegen de gevolgen van een crisis. Reserve covid- en energiecrisisfonds

Corona pakket

Energie pakket

De naam en het doel van de reserve COVID-19 (noodfonds) zal omgezet worden naar de reserve covid- en energiecrisisfonds. Binnen de Nota Reserves en Voorzieningen zijn een aantal aspecten opgenomen waaraan een reserve moet voldoen. Een van deze aspecten is de maximale omvang van de reserve. Dit wil zeggen dat de reserve niet meer mag bedragen dan het plafondbedrag. Dit betekent niet dat de reserve direct aangevuld wordt tot het plafondbedrag. De reserve mag meerdere keren aangevuld worden tot het plafondbedrag, maar mag niet het plafondbedrag overschrijden. Om te voldoen aan de criteria, welke zijn vastgesteld in de Nota Reserves en Voorzieningen, worden in het raadsvoorstel de volgende aspecten voorgesteld: « de omschrijving van het doel waarvoor we de reserve vormen; De omschrijving van het doel waarvoor de reserve gevormd wordt staat beschreven in dit raadsvoorstel. » de maximale omvang; Het plafond van de reserve wordt gezet op maximaal C 1 miljoen » hoe er geld wordt toegevoegd of onttrokken aan de reserve; De reserve COVID-19 (noodfonds) krijgt een andere naam en een ander doel, namelijk de reserve covid- en energiecrisisfonds. De beginstand van de reserve covid- en energiecrisisfonds is daarmee gelijk aan de stand van de reserve COVID-19 (noodfonds). Deze stand bedraagt naar verwachting eind 2022 C 414.000.

Wanneer wij gelden vanuit het Rijk ontvangen welke ter ondersteuning zijn van een crisis, zullen deze worden toegevoegd aan de reserve.

2

Het college zal worden gemandateerd om de reserve covid- en energiecrisisfonds in te zetten voor de regelingen I maatregelen die in de Kadernota Aanpak Energiecrisis zijn vermeld. «

»

een meerjaren doorkijk op hoofdlijnen; Een meerjarige doorkijk op hoofdlijnen is vanwege de aard van de reserve niet mogelijk. We weten niet hoelang de huidige crises doorgaan en welke crises nog komen gaan. voor hoe lang we de reserve instellen; We stellen de reserve in tot 31-12-2024. Mocht er na dit moment nog behoefte zijn aan de reserve, zal het college naar de raad gaan met een verzoek tot verlenging.

Een van de crises waar wij momenteel mee te maken hebben is de energiecrisis. Dit is ook de eerste crisis welke wij aanpakken. Door deze energiecrisis staat de koopkracht van mensen met een laag of midden inkomen onder druk en dreigen maatschappelijke instellingen en ondernemers in financiële problemen te komen. Bijgevoegde Kadernota Aanpak Energiecrisis richt zich op onze inwoners, maatschappelijke instellingen en ondernemers en biedt visie, context en kaders. Het is de basis voor de concrete vertaling naar diverse regelingen om de zwaarste gevolgen van de stijgende prijzen voor gas en elektra af te wenden. Ook biedt het uitgangspunten om een beroep te kunnen doen op de reserve covid- en energiecrisisfonds. Zoals in de begroting 2023 is aangegeven wordt naast het instellen van een reserve covid- en energiecrisisfonds de optie van een investeringsfonds onderzocht. Doel hiervan is om middelen beschikbaar te stellen om onder andere de gemeenschapshuizen en sportaccommodaties te verduurzamen. Verduurzaming van de gebouwen leidt over het algemeen tot een structureel lagere energierekening waardoor de crisishulp niet langer nodig zou moeten zijn. Met een aantal besturen van de gemeenschapshuizen en sportaccommodaties lopen de gesprekken over de verduurzamingsopgave (voor middel en lange termijn).

Dit is in de basis een traject dat los staat van de crisisaanpak welke is gericht op acute hulp en hulp op de (zeer) korte termijn. Aangezien de crisisaanpak is gericht op de (zeer) korte termijn is het wel van belang dat snel duidelijkheid komt over het investeringsfonds om perspectief te bieden. Aangezien het investeringsfonds zich niet richt op de crisisfase maar op de fase daarna, volgt een apart voorstel over het investeringsfonds. Tevens wordt hierbij bezien of er mogelijkheden zijn om aan te haken op bestaande regelingen of middelen die reeds zijn bestemd voor de verduurzaming van de gemeentelijke accommodaties.

4. Middelen De vorming van de reserve covid- en energiecrisisfonds past in de definitie van de incidentele baten en lasten zoals vastgesteld in de financiële verordening. De reserve COVID-19 (noodfonds) krijgt een andere naam en een ander doel, namelijk de reserve covid- en energiecrisisfonds. De beginstand van de reserve covid- en energiecrisisfonds is daarmee gelijk aan de stand van de reserve COVID-19 (noodfonds). De voorlopige stand van eind 2022 bedraagt C 414.000. Deze stand is gebaseerd op de stand van de tussenrapportage 2022, C 174.000. De verwachting is dat dit saldo gedurende 2022 zal wijzigen door extra coronakosten (-/- č 29.000) en door de inkomsten van het Rijk voor de compensatie inkomstenderving 2021 (C 269.000) die in de decembercirculaire 2022 zal worden afgerekend met de gemeente Steenbergen via de algemene uitkering. Wanneer de kadernota is vastgesteld door de raad en het eerste pakket is uitgewerkt, kan het zijn dat er meer dan C 414.000 nodig is. Het ligt dan het meeste voor de hand om de reserve aan te 3

vullen uit de vrije ruimte in de algemene reserve, rekening houdend met de minimumgrens van de vrije ruimte algemene reserve. Onderstaande grafiek geeft aan dat de vrije ruimte in de Algemene Reserve van voldoende omvang is om de middelen tot een maximaal bedrag van 1 miljoen aan te vullen en deze hieruit te dekken. Ook past dit dekkingsvoorstel in het afsprakenkader (bijlage bij de financiële verordening 212). Het gaat hierbij om incidentele lasten, waarvoor het is toegestaan een reserve in te zetten. Vrij ruimte algemene reserve 6.000.000

4.000.000 S 000,(X «J

2.000.000

j

-..... .

...............

..............................

1.000.000 0

'

*

1-1-2023

‘

’

'

1-1-2024

'

1-1-2025

Vrije ruimte AR

y

1-1-2026

’

1-1-2027

...... Minimumgrens AR

Wanneer wij gelden vanuit het Rijk via de algemene uitkering ontvangen ter ondersteuning van een crisis zullen deze worden toegevoegd aan de reserve covid- en energiecrisisfonds. Op 23 november 2022 heeft de VNG aangekondigd dat het kabinet heeft besloten een extra accres aan het gemeentefonds uit te keren. Het precieze bedrag is nog niet bekend, maar het leidt naar schatting tot gemiddeld C300 miljoen extra accres vanaf het jaar 2023. Gemeenten worden hiermee gecompenseerd voor de financiële gevolgen van de hoge inflatie. Dit extra accres wordt gebaseerd op de desbetreffende indices voor prijsontwikkelingen voor het jaar 2022 van het Central Economisch Plan 2023. De uitbetaling van het extra geld gebeurt met de meicirculaire 2023. Met het geld kunnen gemeenten in 2023 ook de kosten opvangen voor het op de been houden van (semi)maatschappelijke organisaties die kampen met hoge energielasten, zoals de daklozenopvang, culturele instellingen, verenigingen en andere organisaties in de (semi)collectieve sector. Omdat de situatie per instelling verschilt, kunnen gemeenten met deze extra middelen zorgen voor maatwerk om te voorkomen dat instellingen in de problemen komen door de hogere kosten. De mogelijkheid om de middelen ook voor dit doel in te zetten is expliciet genoemd in het kabinetsbesluit.

Voor de gemeente Steenbergen zal dit leiden tot een extra uitkering van ongeveer C 270.000 voor 2023. Het extra accres wat wij ontvangen bij de meicirculaire 2023 voegen wij toe aan de reserve covid- en energiecrisisfonds.

5. Duurzaamheid n.v.t. 6. Risico's Een risicoanalyse van de reserve covid- en energiecrisisfonds op onze gemeentelijke begroting en financiële positie is een stap die we in het kader van de planning en control cyclus in ieder geval moeten oppakken. In samenspraak met de portefeuillehouder Financiën wordt bekeken hoe we dit inbedden in de planning en control cyclus.

4

7. Communicatie/Aanpak Communicatie vind plaats via de daartoe geschikte kanalen, in overleg met de vakafdeling. Uit het oogpunt van transparantie worden alle kosten die worden gemaakt afzonderlijk geregistreerd en betrokken bij het opstellen van de planning en control documenten. 8. Voorstel 1. Instemmen met het omzetten van de reserve COVID-19 (steunfonds) naar een reserve covid- en energiecrisisfonds. 2. Instemmen om het plafond van de reserve covid- en energiecrisisfonds op maximaal C1 miljoen te zetten. 3. Instemmen dat de gelden die vanuit het Rijk worden ontvangen, welke ter ondersteuning zijn van een crisis, worden toegevoegd aan de reserve covid- en energiecrisisfonds. 4. Instemmen om de looptijd van de reserve covid- en energiecrisisfonds te verlengen tot uiterlijk 31-12-2024. 5. Instemmen met de Kadernota Aanpak Energiecrisis. 6. Kennis nemen van de voorgenomen uitwerking van het energiepakket welke als bijlage bij de Kadernota Aanpak Energiecrisis is gevoegd.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Steenb de bur de secretaris,

.... M.J.P. dejongh, RA

Belt, MBA

5