Perspectiefnota 2027 2613647.pdf

Perspectiefnota 2027

Perspectiefnota 2027-2030

Inhoudsopgave Voorwoord .............................................................................................................................................. 3 Financieel beeld ...................................................................................................................................... 7 Vertrekpunt......................................................................................................................................... 8 Technische uitgangspunten .............................................................................................................. 15 Financieel beeld na verwerking voorstellen ..................................................................................... 16 Reserves ............................................................................................................................................ 17 Risicoparagraaf ................................................................................................................................. 19 Programma's ......................................................................................................................................... 21 Mens en Samenleving .......................................................................................................................

22 Kunst, Cultuur en Erfgoed ................................................................................................................. 30 Fysieke Leefomgeving en Duurzaamheid ......................................................................................... 33 Economie, Werk, Toerisme en Recreatie.......................................................................................... 43 Bestuur en Dienstverlening............................................................................................................... 47 Bijlagen.................................................................................................................................................. 53 Vervangingsinvesteringen................................................................................................................. 54

2

Gemeente Steenbergen

Perspectiefnota 2027-2030

Voorwoord

Van links naar rechts: burgemeester Ruud van den Belt en de wethouders Maurice Remery, Kees Gommeren en Esther Prent

De perspectiefnota 2027-2030 is beleidsarm behoudens autonome (landelijke) ontwikkelingen. De nota biedt financiële houvast en prioriteringsrichtlijnen voor het bestuur en de ambtelijke organisatie. Deze perspectiefnota vormt het financiële vertrekpunt voor de periode, waarin de nieuwe gemeenteraad zijn koers bepaalt. De internationale situatie blijft onverminderd onrustig: wereldwijde crises en geopolitieke verhoudingen zetten de economische stabiliteit onder druk en vergroten het risico op maatschappelijke ontwrichting. Deze situatie maakt het financiële perspectief onzeker. Daarbij hebben we, naast onduidelijkheid over de inkomsten vanuit de rijksoverheid, ook te maken met stijgende kosten, zoals we nu bijvoorbeeld bij brandstoffen zien. Het is van essentieel belang dat de gemeente hierin optreedt als een betrouwbare partner: terughoudend in beleidsinitiatieven, doelgericht in financiële keuzes en helder in communicatie naar inwoners en (samenwerkings)partners over wat wel en niet binnen deze kaders past.

Gemeente Steenbergen

3

Perspectiefnota 2027-2030 Koers houden Wij volgen de ingezette koers om de gemeente Steenbergen toekomstbestendig te maken en het welzijn van onze inwoners (verder) te verhogen. De nadruk ligt op het versterken van de eigen regie van inwoners, met extra aandacht voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren: van geboorte tot jongvolwassenen en het innemen van een plaats in onze samenleving. Daarnaast richten wij onze inspanningen op het behouden en versterken van de sociale verbondenheid binnen onze kernen. Sterke gemeenschappen zijn beter in staat om voor zichzelf en elkaar te zorgen. Daarom ondersteunen wij lokale initiatieven die onderlinge verbondenheid en lokale veerkracht versterken. De rol van de gemeente verschuift van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’. Wij ondersteunen en stellen randvoorwaarden in plaats van alle oplossingen aan te dragen. Onze faciliterende rol vereist bewust handelen en het gecontroleerd loslaten van bestaande werkwijzen. We anticiperen op de groei van onze gemeente en we blijven gericht investeren in de bereikbaarheid en toegankelijkheid van onze kernen, met het oog op een toekomstbestendige inrichting van de openbare ruimte en voorzieningen. Daarbij benutten we de strategische ligging in de regio nadrukkelijk als kans: deze positie biedt mogelijkheden voor economische ontwikkeling en het versterken van de leefbaarheid.

Dit vraagt om een integrale benadering, waarbij sociale opgaven, fysieke ontwikkeling en financiële kaders in samenhang worden beschouwd. Alleen door hierin bewuste keuzes te maken, kunnen we blijven bouwen aan een gemeente die aantrekkelijk, bereikbaar en toekomstgericht is, zonder de financiële positie uit het oog te verliezen. Onze financiële positie dwingt ons tot het maken van keuzes. Er bestaat onzekerheid over de hoogte van de rijksfinanciering en aan de andere kant staan wij voor maatschappelijke en omvangrijke investeringen. Bij de besluitvorming maken wij onderscheid tussen wettelijke taken en taken waarvoor beleidsvrijheid bestaat. Bij het beoordelen van investeringen en plannen hanteren wij een integrale benadering: ruimtelijke ontwikkeling, bereikbaarheid, dienstverlening en maatschappelijke voorzieningen worden integraal afgewogen. Verbinding Wij hebben de afgelopen jaren betekenisvolle stappen gezet richting een integrale benadering, waarbij het fysiek en sociaal domein steeds meer samenkomen. Hierdoor vergroten we de effectiviteit van ruimtelijke inrichting, mobiliteit en voorzieningen. Dit draagt bij aan een veerkrachtige, inclusieve samenleving waarin iedere inwoner de kans krijgt om tot zijn of haar recht te komen. De toekomstige omgevingsvisie biedt een gezamenlijk houvast en strategisch kader dat fysieke keuzes koppelt aan sociale opgaven.

Dit geldt voor woonwijken, het buitengebied en de bedrijventerreinen. De komende jaren staan in het teken van concrete, gebiedsgerichte realisatie van deze ambities. Dit betekent dat we verder gaan met de geplande gebiedsontwikkelingen. Sociale verbondenheid en ontmoeting De gemeente Steenbergen moet een plek zijn én blijven voor onze inwoners, ondernemers en bezoekers prettig kunnen wonen, werken, ondernemen en recreëren. Samen met inwoners, ondernemers en het verenigingsleven bouwen wij aan sterke sociale verbondenheid door ruimte te bieden voor ontmoeting in een uitnodigende en veilige leefomgeving. De gemeente faciliteert en stimuleert deze verbindingen en moedigt inwoners aan elkaar waar mogelijk te ondersteunen. Voor jongeren betekent dit dat we investeren in plekken en activiteiten die sociale binding versterken, participatie bevorderen en vroegtijdige signalering van problemen mogelijk maken.

4

Gemeente Steenbergen

Perspectiefnota 2027-2030 Waar onderlinge zorg niet volstaat of wanneer mensen hulp mijden, zorgen wij voor tijdige, toegankelijke en laagdrempelige ondersteuning die gericht is op het herstellen van eigen regie. Wij volgen de doelstelling van de ketenaanpak vanuit het zorgakkoord om zorg, ondersteuning en preventie beter op elkaar te laten aansluiten. Herkenbaarheid en innovatie We blijven vasthouden aan de ingezette koers en zetten in op de plant based sector en het versterken van de lokale economie, omdat dit cruciaal is voor ons bestaansrecht. Groen en blauw blijven leidend, ze verbinden ons agrarisch verleden met toekomstgerichte ambities op het gebied van duurzame landbouw, waterveiligheid, recreatie en toerisme. Als gemeente zijn we een belangrijke speler en partner in de regio. Dat komt mede doordat een aantal toonaangevende bedrijven binnen onze gemeente is gehuisvest die elke dag weer werken aan innovaties in het belang van een duurzame toekomst. Daarnaast hebben we blijvend aandacht voor de waterkwaliteit en investeren gericht in het versterken van de natuur en biodiversiteit, als onderdeel van een gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. In de lobby naar de provincie, het rijk en in Europa kiezen wij zorgvuldig waar wij op inzetten. Dit draagt bij aan de positionering van de gemeente Steenbergen in de regio.

Op deze manier proberen wij draagvlak te creëren voor het realiseren van onze ambities en financiële middelen te generen om onze ambities waar te maken. Verder bouwen aan onze veiligheid/weerbaarheid Het rijk doet een steeds nadrukkelijker beroep op gemeenten en veiligheidsregio’s om de weerbaarheid en veerkracht van de samenleving structureel te versterken. De Rijksoverheid heeft met de Agenda Veerkrachtige en Weerbare Samenleving gemeenten en maatschappelijke partners aangespoord om preventief te investeren in veerkracht en weerbaarheid. Hierbij ligt de nadruk op zelfredzaamheid, sociale samenhang en lokale uitvoeringskracht. Een weerbare samenleving is essentieel voor het beschermen van onze veiligheid, vrijheid en maatschappelijke stabiliteit, en maakt dat inwoners en organisaties beter bestand zijn wanneer zich onverhoopt een noodsituatie voordoet, in welke vorm dan ook. Binnen de Veiligheidsregio werken wij samen met onze partners aan een gezamenlijke aanpak om de ambities en doelstellingen te realiseren. Daarbij bepalen wij met elkaar welke concrete stappen, prioriteiten en investeringen nodig zijn om de lokale weerbaarheid te versterken en duurzaam te verankeren in beleid en uitvoering.

Een wendbare en digitale organisatie Een veranderende omgeving met uiteenlopende maatschappelijke opgaven, belangen en spanningen in de samenleving vraagt om een wendbare organisatie die steeds meer gebruik maakt van slimme digitale oplossingen. Digitale ontwikkelingen en wettelijke verplichtingen volgen elkaar snel op. Dit vraagt andere vaardigheden van onze medewerkers, zoals het ontwikkelen van de digitale vaardigheid. We benutten technologische ontwikkelingen, met blijvende aandacht voor cyberveiligheid. Hiervoor optimaliseren wij onze systemen en processen naast het moderniseren van de kantoor/werkomgeving. In deze omgeving kunnen medewerkers zich blijven ontwikkelen om duurzaam inzetbaar te zijn. Richting geven Deze perspectiefnota vormt samen met het nieuwe coalitieprogramma, het richtinggevende kader voor de komende bestuursperiode. Zij biedt houvast bij het maken van keuzes in een tijd waarin maatschappelijke opgaven, financiële onzekerheden en veranderende wet- en regelgeving voortdurend om afweging vragen, teneinde samen de juiste balans te vinden.

Gemeente Steenbergen

5

Perspectiefnota 2027-2030 De realisatie van onze ambities vraagt bovendien om een sterk samenspel tussen raad, college en ambtelijke organisatie, waarbij vertrouwen, duidelijkheid over rollen en gezamenlijke verantwoordelijkheid centraal staan. Alleen door deze samenwerking kunnen wij slagvaardig blijven, zorgvuldig prioriteren en blijven bouwen aan een toekomstbestendige gemeente Steenbergen waarin inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners zich gehoord, ondersteund en verbonden voelen.

6

Gemeente Steenbergen

Perspectiefnota 2027-2030

Financieel beeld Dit hoofdstuk start met het financiële vertrekpunt. Vervolgens treft u de technische uitgangspunten aan die zijn gehanteerd. Daarna zijn de voorstellen van deze nota toegevoegd aan het vertrekpunt. Het hoofdstuk eindigt met de impact van de voorstellen op de reservepositie. In de financiële overzichten zijn verwijzingen naar de toelichtingen opgenomen die na de betreffende tabel zijn weergegeven.

Gemeente Steenbergen

7

Perspectiefnota 2027-2030

Vertrekpunt Het vertrekpunt voor deze perspectiefnota wordt bepaald door de stand van de begroting 2026 2029. Daar is de jaarschijf 2030 aan toegevoegd. Vervolgens zijn daar in verwerkt: • • • •

de financiële effecten van de decembercirculaire 2025; een doorrekening op basis van de voorjaarsnota 2026; de effecten op de BUIG; de besluiten van het college en de raad die na het opstellen van de begroting 2026 zijn genomen; • de bijstellingen als gevolg van autonome en wettelijke ontwikkelingen; • de bijstellingen als gevolg van algemene ontwikkelingen; • de structurele mutaties volgend uit de jaarstukken 2025; • de mutaties in de bijdragen aan de gemeenschappelijke regeling; Deze onderdelen zijn door wettelijke bepalingen of eerder genomen besluiten grotendeels niet of nauwelijks beïnvloedbaar en zijn nodig om de bestaande bedrijfsvoering en dienstverlening op het gekozen kwaliteitsniveau te kunnen continueren en garanderen. Vertrekpunt perspectiefnota 2027-2030

Omschrijving Beginstand Stand meerjarenbegroting 2026-2030 Gemeentefonds Verwerking decembercirculaire 2025 Verwerking voorjaarsnota 2026 Rijk Buig Efftecten macrobudget BUIG Wettelijk/Autonoom CAO ontwikkelingen Prijsontwikkelingen APPA-uitkeringen Algemene ontwikkelingen Actualisatie investeringen 2026-2029 Structurele effecten uit jaarstukken 2025 (Jeugdzorg) Effecten bijdrage verbonden partijen Indexering OZB Vertrekpunt PPN 2027-2030

8

2027

2028

2029

2030

1.778.000

377.000

172.000

172.000

1.360.000

1.312.000

1.297.000

1.282.000

1.430.000

1.270.000

1.229.000

1.218.000

-29.000

-74.000

-93.000

-100.000

-467.000 -469.000 -260.000

-623.000 -469.000 -247.000

-623.000 -469.000 -131.000

-623.000 -469.000 0

365.000

157.000

334.000

-193.000

-1.036.000

-840.000

-600.000

-500.000

-282.000

-282.000

-282.000

-282.000

223.000 2.613.000

223.000 804.000

223.000 1.057.000

223.000 728.000

Gemeente Steenbergen

Perspectiefnota 2027-2030

Algemene Uitkering De toelichtingen zijn hierna weergegeven.

Stand meerjarenbegroting 2026 Dit is het eindsaldo van de jaarschijven 2027 tot en met 2029 uit de meerjarenbegroting 2026-2029, vastgesteld in november 2025. De jaarschijf 2030 is hieraan toegevoegd.

Bijstellingen gemeentefonds Algemene uitkering De algemene uitkering uit het gemeentefonds is de grootste dekkingsbron voor de gemeentelijke uitgaven. Via circulaires worden gemeenten geïnformeerd over de hoogte van de uitkering. De jaarlijkse fluctuaties in de algemene uitkering, ingegeven door het rijksbeleid, blijven een risico voor gemeenten. Deze perspectiefnota is opgesteld aan de hand van de decembercirculaire 2025, aangevuld met de informatie uit de voorjaarsnota 2026.

Verwerking decembercirculaire 2025 Ten opzichte van de septembercirculaire 2025 valt de decembercirculaire 2025 voordeliger uit. De volgende mutaties zijn het gevolg: Effecten decembercirculaire 2025 Hoeveelheidsverschillen Algemene mutaties gemeentefonds Inflatiecorrectie verspringing basisjaar Totaal

2027 -15.000 44.000

2028 0 4.000

2029 0 4.000

2030 0 4.000

1.331.000

1.308.000

1.293.000

1.278.000

1.360.000

1.312.000

1.297.000

1.282.000

Verwerking voorjaarsnota 2026 Rijk In de Voorjaarsnota 2026 schetst het Rijk de financiële ontwikkelingen, die via het gemeentefonds direct doorwerken in de gemeentelijke financiën. Op basis hiervan is een bijstelling van het gemeentefonds opgenomen. Deze bijstelling is het gevolg van veranderingen in de omvang van de rijksuitgaven (volume) en de loon‑ en prijsontwikkeling. De ramingen in de Voorjaarsnota hebben een voorlopig karakter. De definitieve bedragen worden vastgesteld in de meicirculaire 2026. Op basis van de meicirculaire worden de definitieve uitkomsten verwerkt in de begroting 2027. De meicirculaire is op dit moment nog niet beschikbaar. Daarom is voor de perspectiefnota een voorlopige doorrekening gemaakt op basis van de informatie uit de Voorjaarsnota. In de onderstaande tabel worden de uitkomsten weergegeven voor gemeente Steenbergen: Effecten van de voorjaarsnota Rijk 2026 Algemene mutaties gemeentefonds Mutatie LPO accres Totaal

Gemeente Steenbergen

2027

2028

2029

2030

48.000

-31.000

-33.000

-33.000

1.382.000 1.430.000

1.301.000 1.270.000

1.262.000 1.229.000

1.251.000 1.218.000

9

Perspectiefnota 2027-2030

BUIG Effecten macrobudget op BUIG Gemeenten ontvangen jaarlijks via de regeling Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG) van het Rijk een budget om uitgaven voor uitkeringen zoals de Participatiewet, IOAW en IOAZ te bekostigen. Wanneer dit budget onvoldoende is, bijvoorbeeld door een hoger aantal bijstandsgerechtigden dan verwacht, kunnen gemeenten een beroep doen op de vangnetregeling. Deze regeling biedt financiële ondersteuning bij tekorten op het bijstandsbudget. Vanaf 2026 wordt de zogenoemde eigenrisicodrempel verlaagd van 7,5% naar 5%, mits sprake is van een meerjarig tekort. Dit betekent dat een gemeente in 2026 én in ten minste twee van de drie voorafgaande jaren een tekort van minimaal 5% moet hebben om hiervoor in aanmerking te komen. Vanaf begrotingsjaar 2027 wordt de drempel verder verlaagd naar 2,5%, waardoor gemeenten eerder aanspraak kunnen maken op ondersteuning bij structurele tekorten. Voor de gemeente Steenbergen zijn de cijfers doorgerekend. De BUIG kent voor 2027 en verder een negatief effect. Dit ontstaat doordat de uitkeringslasten sterker stijgen dan de compensatie via het BUIG budget. Dit wordt met name veroorzaakt door een toename van het aantal uitkeringen en door hogere gemiddelde uitkeringslasten als gevolg van indexatie en stijgende kosten voor levensonderhoud.

Onderstaande tabel geeft het effect aan: Mutatie BUIG periode 20272030 Aanpassing BUIG budget Aanpassing BUIG kosten Totaal BUIG

10

2027

2028

2029

2030

328.000 -357.000 -29.000

245.000 -319.000 -74.000

191.000 -284.000 -93.000

334.000 -434.000 -100.000

Gemeente Steenbergen

Perspectiefnota 2027-2030

College/raadsbesluiten De perspectiefnota sluit aan op het begrotingssaldo van de begroting 2026. Sinds de vaststelling van de begroting zijn geen aanvullende college- of raadsbesluiten genomen die verwerking in deze perspectiefnota vereisen.

Gemeente Steenbergen

11

Perspectiefnota 2027-2030

Wettelijke en autonome ontwikkelingen CAO ontwikkelingen De huidige cao gemeenten 2025-2027 loopt af per 31 maart 2027. Met dit akkoord werd een totale (gefaseerde) salarisstijging van 6,7% gerealiseerd. De laatste stap betreft een stijging van 1,6% per 1 januari 2027. Op dit moment vinden er nog geen onderhandelingen plaats over een nieuwe cao. Voor de resterende maanden van 2027 en de daaropvolgende jaren wordt gekozen om een stijgingspercentage van 3% te hanteren. Met dit percentage wordt aangesloten bij een voorzichtige maar realistische raming voor de toekomstige loonontwikkeling, passend bij de huidige economische onzekerheden en het streven naar een evenwichtige en duurzame financiële ontwikkeling op de middellange termijn. Dit zorgt voor stabiliteit in de meerjarenraming en voorkomt dat toekomstige loonstijgingen te optimistisch worden ingeschat. Het financiële effect wordt gedeeltelijk opgevangen door een stelpost van € 291.000 die in de meerjarenraming 2027-2030 was opgenomen. Samengevat zijn de financiële effecten van de uitgangspunten als volgt: Omschrijving Verwachte CAO-ontwikkeling Inzetten stelpost loonontwikkeling Totaal effect CAO-ontwikkeling

2027 -758.000 291.000 -467.000

2028 -914.000 291.000 -623.000

2029 -914.000 291.000 -623.000

2030 -914.000 291.000 -623.000

Prijsontwikkelingen Voor de perspectiefnota is een indicatieberekening gemaakt van de middelen die nodig zijn voor indexering van de lasten- en batenbudgetten in de exploitatie. Deze berekening is gebaseerd op de werkelijke uitgaven aan en inkomsten van derden in 2025. Op basis van deze berekening is een stelpost gevormd van € 469.000. Er vindt geen integrale indexering plaats van alle lasten‑ en batenbudgetten. Per budget wordt beoordeeld of indexatie noodzakelijk is. Waar mogelijk wordt aangesloten bij de verwachte werkelijke uitgaven. Deze werkwijze zorgt voor een realistische en beheersbare raming van de gemeentelijke kosten.

Wachtgeld voormalige wethouders Op basis van de huidige inzichten wordt een stijging verwacht van de uitgaven voor wachtgelduitkeringen. De gemeenteraadsverkiezingen en de daaruit voortvloeiende wijzigingen in de samenstelling van het college hebben invloed op de omvang van deze wettelijk verplichte uitkeringen voor (voormalige) politieke ambtsdragers. Daarnaast spelen de duur van uitkeringsrechten en wettelijke indexaties een rol in de ontwikkeling van de lasten. Uit het oogpunt van het voorzichtigheidsprincipe zijn in deze perspectiefnota de maximale extra lasten meegenomen.

12

Gemeente Steenbergen

Perspectiefnota 2027-2030

Algemene ontwikkelingen Actualisatie investeringen 2027-2030 Dit betreft de actualisatie (inclusief indexatie) van de benodigde kapitaallasten voor de investeringen die zijn opgenomen in het investeringsplan 2027-2030. Alle investeringen zijn geactualiseerd, waarbij de volgende zaken voorop stonden: • de investering moet reëel en haalbaar zijn; • het gevraagde investeringskrediet moet voldoende zijn om de investering te kunnen realiseren. Dit heeft geleid tot diverse aanpassingen. Een volledige lijst van alle investeringen treft u aan in de bijlage van deze perspectiefnota. Een belangrijk financieel effect komt voort uit een aanpassing van het startmoment voor het afschrijven van de activa op de balans. Zodra een investering klaar is en in gebruik wordt genomen, wordt deze als vaste activa op de balans gezet. Via een jaarlijkse afschrijving worden de lasten verdeeld over de levensduur van de vaste activa. Tot op heden werd met afschrijven gestart in het jaar waarin de investering gereed kwam. Dit werd met terugwerkende kracht tot 1 januari gedaan. Aan de gemeenteraad is voorgesteld om het startmoment te wijzigen naar 1 januari van het jaar volgend op het jaar van gereed komen/ingebruikname. De gemeenteraad zal dit voorstel behandelen in de raadsvergadering van mei 2026. Bij het opstellen van deze perspectiefnota was het resultaat nog niet bekend.

Ervan uitgaande dat de raad zal instemmen met het voorstel, is de nieuwe werkwijze al wel gehanteerd bij het actualiseren van de afschrijvingslasten. Dit zorgt voor een eenmalige verschuiving van de afschrijvingslasten. Dit effect is het meest zichtbaar in 2027 aangezien de afschrijvingslasten van alle nieuwe investeringen een jaar opschuiven. De nieuwe werkwijze is ook van toepassing op investeringen uit voorgaande jaren waarmee nog niet is gestart. Het financieel effect van deze verschuiving kon nog niet worden berekend en wordt meegenomen bij het opstellen van de begroting. Aangezien de kapitaallasten daarvan al geheel verwerkt zijn in de begroting zal er ook sprake zijn van een verschuiving van de lasten. De volgende tabel geeft het effect van de actualisatie op de afschrijvingslasten aan: Omschrijving Gereserveerde kapitaallasten Begroting 2026 Kapitaallasten investeringsstaten 2027-2030 (bijlage 1) Totaal

2027 365.000

2028 514.000

2029 915.000

2030 915.000

0

-357.000

-581.000

-1.108.000

365.000

157.000

334.000

-193.000

Effecten jaarstukken 2025 In de verschillenanalyse van de jaarrekening 2025 is aangegeven welke verschillen er waren en of deze incidenteel of structureel waren. De structurele verschillen zijn meegenomen in deze perspectiefnota. Hieronder worden deze weergegeven in het overzicht. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar de jaarstukken van 2025.

Gemeente Steenbergen

13

Perspectiefnota 2027-2030 Structurele mutaties jaarstukken 2025 Jeugdzorg; algemeen Jeugdzorg; gezinsgericht Jeugdzorg; dagbesteding Landelijk Transitie Arrangement Totaal

2027

2028

2029

2030

-466.000 -374.000 -122.000 -74.000 -1.036.000

-466.000 -374.000 0 0 -840.000

-300.000 -300.000 0 0 -600.000

-250.000 -250.000 0 0 -500.000

Effecten bijdrage verbonden partijen Tijdens de besluitvormende raadsvergadering van juni 2026 worden de ontwerpbegrotingen voor 2027 van de verbonden partijen behandeld. Hierbij kan de Raad besluiten om een zienswijze kenbaar te maken op de ontwerpbegroting. Het algemeen bestuur van een verbonden partij houdt bij de besluitvorming over de definitieve begroting rekening met de ingediende zienswijzen. Na het besluit worden de deelnemende gemeenten geïnformeerd op welke wijze de gemeenschappelijke regeling omgaat met de zienswijze. In de paragraaf Verbonden partijen van de begroting 2027 van de gemeente Steenbergen zal worden aangegeven wat er is gedaan met eventuele zienswijzen. In de volgende tabel zijn de aanpassingen van de bijdrage voor de gemeente Steenbergen per verbonden partij weergegeven. Verbonden partij Veiligheidsregio Midden- en WestBrabant Werkvoorzieningschap West Noord-Brabant Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst West-Brabant Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West Regio West-Brabant (inclusief Rewin en KCV) Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant West-Brabants Archief Programma Schoolverzuim en Voortijdig schoolverlaten Intergemeentelijke Sociale Dienst Totaal

2027 -82.000

2028 -82.000

2029 -82.000

2030 -82.000

-67.000

-67.000

-67.000

-67.000

-29.000

-29.000

-29.000

-29.000

0

0

0

0

-11.000

-11.000

-11.000

-11.000

-15.000

-15.000

-15.000

-15.000

-7.000 1.000

-7.000 1.000

-7.000 1.000

-7.000 1.000

-73.000 -283.000

-73.000 -283.000

-73.000 -283.000

-73.000 -283.000

Indexering van OZB Voor de indexering van de OZB wordt aangesloten bij zowel het raadsakkoord “van Ambitie naar Actie” als bij het amendement "Inflatiecijfer OZB". Dat betekent dat de OZB stijgt met het inflatiepercentage van 2 jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar. Voor 2027 wordt een inflatiepercentage gehanteerd van 3,3%. Omschrijving Indexering OZB Totaal

14

2027 223.000 223.000

2028 223.000 223.000

2029 223.000 223.000

2030 223.000 223.000

Gemeente Steenbergen

Perspectiefnota 2027-2030

Technische uitgangspunten Met de perspectiefnota leggen we de raad de kaders voor waarmee het college bij het opstellen van de begroting rekening moet houden. Bij het opstellen worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: • • • • •

• •

aantal inwoners per 1 januari 2026: 24.604; aantal woningen en niet-woningen per 1 januari 2026: 11.682 en 1.901; de perspectiefnota is gebaseerd op de decembercirculaire van 2025, aangevuld met de effecten van de voorjaarsnota 2026 van het Rijk; de lonen en sociale lasten zijn gebaseerd op de CAO gemeenten 2025-2027 en een stijgingspercentage van 3% (in verband met een aflopende CAO); het indexeringspercentage is 3,3%, met dit percentage worden onder meer de volgende onderdelen geïndexeerd: o de stijging prijzen voor goederen en diensten o de huren, pachten, entreekaartjes e.d.; o de opbrengst onroerendezaakbelasting; o de opbrengst overige belastingen; inkomsten uit rioolheffing en afvalstoffenheffing zijn 100% kostendekkend; inkomsten uit leges zijn maximaal 100% kostendekkend.

Gemeente Steenbergen

15

Perspectiefnota 2027-2030

Financieel beeld na verwerking voorstellen Hieronder treft u het overzicht aan waarin alle voorstellen uit deze nota zijn verwerkt. De specificaties daarvan treft u aan bij het desbetreffende programma. Omschrijving Vertrekpunt perspectiefnota Voorstellen programma 1 Voorstellen programma 2 Voorstellen programma 3 Voorstellen programma 4 Voorstellen programma 5 Totaal

16

2027 2.613.000 -137.000 0 -260.000 -38.000 -295.000 1.883.000

2028 804.000 -107.000 0 -95.000 -10.000 -290.000 302.000

2029 1.057.000 -107.000 0 -95.000 -10.000 -280.000 565.000

2030 728.000 -107.000 0 -95.000 -10.000 -280.000 236.000

Gemeente Steenbergen

Perspectiefnota 2027-2030

Reserves Hieronder is een verloopoverzicht opgenomen van de reserves. Dit overzicht is gebaseerd op de eindsaldi van de jaarstukken 2025 en geeft een doorkijk voor de komende jaren. In deze doorkijk zijn naast alle bestaande claims uit de meerjarenbegroting 2026-2029 ook de aanvullende claims uit 2026 van de vastgestelde raadvoorstellen, de overheveling van incidentele budgetten van 2025 naar 2026, het jaarrekeningresultaat van de nog niet vastgestelde jaarrekening 2025 en het resultaat van het meerjarenperspectief 2027-2029 meegenomen.

Gemeente Steenbergen

17

Perspectiefnota 2027-2030

Doorkijk Reserves * € 1.000

Reserves 1. Algemene reserve 2. Reserve Transitie Organisatie 3. Reserve Ruimtelijke Ontwikkeling (RO) 4. Reserve Economische ontwikkeling 5. Reserve Beheer openbare ruimte 6. Bestemmingsreserve overig

1-1 2027 17.080 0 224 2.469 7.308 9.425 36.506

31-12-2027 18.281 0 224 2.469 7.007 8.908 36.889

31-12-2028 17.888 0 224 2.469 6.706 8.427 35.714

31-12-2029 17.473 0 224 2.469 6.405 7.990 34.561

31-12-2030 16.555 0 224 2.469 6.104 7.553 32.905

1-1-2027 3.327 10 51 293 5.204 8.195 17.080

31-12-2027 3.327 10 51 78 6.700 8.115 18.281

31-12-2028 3.327 10 51 78 6.387 8.035 17.888

31-12-2029 3.327 10 51 78 6.052 7.955 17.473

31-12-2030 3.327 10 51 78 5.214 7.875 16.555

Doorkijk Algemene Reserve * € 1.000

1. Algemene Reserve 1.1 Risicoreserve 1.2 Onderzoeksbudget raad 1.3 Reserve covid- en energiecrisisfonds 1.4 Reserve CollegeActieProgramma 1.5 Resultaat meerjarenperspectief 2026-2030 1.6 Vrije ruimte Algemene reserve

18

Gemeente Steenbergen

Perspectiefnota 2027-2030

Risicoparagraaf De perspectiefnota is bij uitstek het document waarmee de koers voor de komende jaren op hoofdlijnen wordt bepaald. Binnen de kaders van deze nota werkt het college de begroting voor 2027 en de meerjarenramingen voor 2028 - 2030 verder uit. Dit betekent dat ook de risico’s op hoofdlijnen worden geschetst. De verdere uitwerking en verwerking in het risicomanagementsysteem vindt plaats tijdens het begrotingsproces. Dan bepalen we ook welk bedrag nodig is als weerstandscapaciteit. Hieronder worden de belangrijkste risico’s zoals die momenteel bekend zijn toegelicht. Jeugd De uitgaven voor Jeugdzorg blijven een belangrijk financieel aandachtspunt voor de gemeente. In de Voorjaarsnota 2026 heeft het Rijk extra middelen beschikbaar gesteld voor gemeenten tot en met 2027, waarmee de financiële druk op de korte termijn wordt verlicht. Deze middelen bieden ruimte, maar hebben grotendeels een tijdelijk karakter. De Jeugdhulp is een open eind regeling. Hierdoor blijft het moeilijk om de uitgaven volledig te beheersen en nauwkeurig te ramen. Daarnaast wordt steeds meer ingezet op een integrale en gezinsgerichte aanpak. Deze aanpak kan effectiever zijn, maar het duurt vaak even voordat de effecten zichtbaar worden in de begroting. Voor het begrotingsjaar 2027 blijft Jeugd daarom een risico met een potentieel hoge financiële impact.

Via de reguliere P&C‑cyclus wordt de ontwikkeling nauwlettend gevolgd en waar nodig bijgestuurd. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Ook binnen de Wmo is sprake van een open‑eindregeling, waardoor de uitgaven afhankelijk zijn van het aantal en type indicaties. Demografische ontwikkelingen, zoals vergrijzing, blijven van invloed op de vraag naar ondersteuning. Het Rijk stelt aanvullende middelen beschikbaar voor de Wmo, onder andere voor demografische ontwikkelingen. Deze middelen dragen bij aan het dempen van de financiële druk, maar nemen de onzekerheid over de uitgavenontwikkeling niet volledig weg. Herbeoordelingen van indicaties en beleidswijzigingen kunnen effect hebben op zowel het volume als de kosten. Daarnaast is de invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage uitgesteld tot 1 januari 2028. De geplande uitname uit het gemeentefonds van in 2027 wordt daardoor teruggedraaid en gaat nu pas in vanaf 2028. Personele frictiekosten Jaarlijks heeft de organisatie te maken met incidentele en moeilijk voorspelbare kosten als gevolg van vervanging bij ziekte, langdurig onvervulbare vacatures en kosten samenhangend met mogelijke uitkeringslasten. In de begroting is hier gedeeltelijk rekening mee gehouden. Ontwikkelingen gedurende het begrotingsjaar kunnen leiden tot extra financiële druk op de reguliere exploitatie.

Nieuwe beleidsvoornemens Deze perspectiefnota vormt het financiële vertrekpunt voor de periode waarin de nieuwe gemeenteraad zijn richting bepaalt. Er is in deze fase gekozen voor een voorzichtig financieel kader. Dit biedt ruimte om toekomstige beleidskeuzes zorgvuldig af te wegen tegen de beschikbare middelen en de uitvoeringscapaciteit van de organisatie.

Gemeente Steenbergen

19

Perspectiefnota 2027-2030 Nieuwe beleidsvoornemens en bijbehorende financiële consequenties worden, zodra deze concreet zijn, afzonderlijk aan de raad voorgelegd.

20

Gemeente Steenbergen

Perspectiefnota 2027-2030

Programma's

Gemeente Steenbergen

21

Perspectiefnota 2027-2030

Mens en Samenleving

Waar gaat het programma over? Het programma Mens en Samenleving raakt alle inwoners van onze gemeente: kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen. Iedereen moet kunnen meedoen en zich gezien en ondersteund voelen. Ons uitgangspunt blijft dat inwoners in eerste instantie zelf regie voeren over hun leven, maar dat de gemeente een duidelijke verantwoordelijkheid heeft om waar nodig ondersteuning te bieden en kansen te creëren. Daarbij blijven de rechten van het kind, zoals vastgelegd in het VNKinderrechtenverdrag, een belangrijk kader voor ons handelen. In 2027 zetten we nadrukkelijker in op het versterken van preventie en vroegsignalering. De druk op het sociale domein neemt toe en vraagt om bewuste keuzes. We zien dat ondersteuningsvragen steeds complexer worden en dat een groeiend beroep wordt gedaan op (jeugd)zorg en Wmovoorzieningen. Om deze ontwikkeling te keren, richten wij ons sterker op het voorkomen van problematiek voordat specialistische zorg noodzakelijk wordt. Dit vraagt niet alleen om interventies aan de voorkant, maar ook om beter inzicht: we gaan structureler monitoren welke preventieve inzet daadwerkelijk bijdraagt aan het verminderen van zorggebruik en het vergroten van welzijn. Met dit programma werken we verder aan een samenleving die sterk en verbonden is, waarin inwoners elkaar ontmoeten, ondersteunen en waar mogelijk zelf oplossingen vinden.

De gemeente faciliteert dit door passende ondersteuning, toegankelijke voorzieningen en het slim inzetten van maatschappelijk vastgoed, onderwijs, sport, cultuur en de openbare ruimte. Zo blijven we werken aan een toekomstbestendig Steenbergen met een hoger welzijnsniveau voor onze inwoners.

22

Gemeente Steenbergen

Perspectiefnota 2027-2030

Ontwikkelingen Beleidsontwikkelingen Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) De afgelopen jaren zijn gemeenten, zorgorganisaties en zorgverzekeraars bezig geweest met de beweging van ‘zorg naar gezondheid’. Dit betekent dat we niet langer pas ingrijpen als inwoners (sociale) problemen ondervinden, maar werken aan gezondheid bevorderende interventies zodat problemen voorkomen kunnen worden. Deze beweging is grofweg aangejaagd door het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Om deze beweging in de toekomst voort te zetten gaan beide akkoorden in 2027 over in het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA). De hoofdlijnen van dit akkoord zijn bekend, maar de uitwerking daarvan nog niet. Wel is bekend dat de vijf ketenaanpakken, interventies die in het kader van het IZA en GALA in elke gemeente zijn opgezet, allemaal overgaan in het AZWA. Voor deze aanpakken zullen dus ook middelen worden vrijgegeven. De hoogte van deze middelen is echter nog onbekend. Daarnaast is het ook bekend dat de inzet van de buurtsportcoaches past in de structuur van het AZWA. Echter is het nog niet bekend hoe deze na 2026 gefinancierd zullen worden, omdat de Brede Regeling Combinatiefunctionarissen (BRC), waaruit de coaches voor 40 procent betaald worden, in 2026 ook af zal lopen en er nog geen vervolg is aangekondigd.

Hoewel de exacte hoogte van de AZWA‑middelen nog niet bekend is, is het wel duidelijk dat er middelen voor de ketenaanpakken beschikbaar gesteld zullen worden vanuit het rijk.

Bibliotheek In voorgaande jaren ontving de gemeente vanuit het Rijk een bijdrage van € 100.000 voor de bibliotheek, die geoormerkt was voor het in stand houden en versterken van de bibliotheekvoorziening. Met de wijzigingen in de rijksregeling is deze specifieke uitkering komen te vervallen. De middelen zijn toegevoegd aan de algemene uitkering uit het Gemeentefonds en zijn daarmee niet langer geoormerkt. Om de kwaliteit en dienstverlening van de bibliotheek te kunnen borgen, wordt voorgesteld om € 100.000 binnen de algemene middelen te reserveren voor de bibliotheek. De inzet van € 100.000 vanuit de algemene middelen is daarmee geen nieuwe investering, maar een voortzetting van bestaande financiering met als doel de kwaliteit van de bibliotheek te behouden.

Gemeenschappelijke regeling Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GR GIA) Op dit moment spelen er veel verschillende zaken voor deze gemeenschappelijke regeling. Er zijn recent diverse knelpunten aangepakt binnen de Veilig Thuis organisatie en is er actief ingezet op de werving van nieuwe medewerkers. Maar door een toenemende complexiteit binnen de samenleving en daarmee ook binnen gezinnen is het niet ondenkbaar dat er op (midden) lange termijn hier toch extra aandacht op nodig is. Daarnaast zijn er zaken die spelen rondom de vrouwenopvang. De vrouwenopvang is ervoor om slachtoffers van huiselijk geweld in West-Brabant die met geweld in afhankelijkheidsrelaties te maken krijgen op een veilige manier opvang te bieden. Daarbij wordt ook

Gemeente Steenbergen

23

Perspectiefnota 2027-2030 begeleiding en nazorg geboden. In de opvang vind op dit moment een verbouwing plaats. Deze is ingedeeld in verschillende fases waardoor de verbouwing nog niet geheel is afgerond. Dit loopt door in 2027. Separaat wordt er regionaal gekeken naar passende alternatieven en nieuwe voorzieningen om de tijdelijke en structurele tekorten aan opvangplekken op te vangen. Al deze punten kunnen op termijn beslag leggen op middelen binnen de begroting van individuele gemeenten.

Gemeenschappelijke regeling Jeugdzorg Met de 9 gemeenten in de regio werken we al 10 jaar succesvol samen op het gebied van jeugdhulp. Het Rijk heeft in 2024 in een brief laten weten dat er extra vereisten gesteld worden aan die samenwerking. Om deze reden wordt er binnen de regio West-Brabant west een gemeenschappelijke regeling op het gebied van jeugd gevormd. Dit is dus een bestendiging van de reeds bestaande samenwerking. Inmiddels is er akkoord tot het vormen van een GR. Daarbij hoort ook de bemensing van de GR. Dit kan feitelijk pas met de vaststelling van de GR welke voor eind 2026 gepland staat. Dit zal in 2027 en verder de nodige aandacht vergen. Afhankelijk van de uitkomsten kan dit consequenties hebben voor de individuele gemeenten.

Maatschappelijk Vastgoed Zoals geconstateerd en beschreven in het vastgoed en accommodatiebeleid van 2023 en het uitvoeringsplan maatschappelijk vastgoed in 2024 is het bestaand beleid tot dan versnipperd geweest en bestond het voornamelijk uit maatwerkafspraken. Huurovereenkomsten zijn daarbij nog niet aanwezig of zijn niet eenduidig genoeg. In dit beleid is ook opgenomen dat het vanaf 2027 de bedoeling is om stapsgewijs over te gaan op kostprijs dekkende huur of (indien mogelijk) marktconforme huur. In de afgelopen periode is in beeld gebracht wat dit gaat betekenen voor de bestaande contracten. De overgang naar kostprijs dekkende huur is ingegeven vanuit een wettelijk verplichting vanuit de wet markt en overheid. Deze bepaalt dat geldstromen gescheiden moeten zijn. Omdat ook de partijen met een maatschappelijk karakter hierdoor geraakt worden en in veel gevallen de draagkracht missen zal hiervoor een subsidieregeling gemaakt worden. De vergoeding/subsidie aan de huurder/gebruiker voor activiteiten en huisvesting valt onder het publiek recht. De inkomsten uit de huur- of gebruiksovereenkomsten vallen onder het privaat recht. Bij invoering van kostendekkende huur met daar tegenover een subsidie ontstaan er twee gescheiden geldstromen en worden onwettig verkapte subsidies en ongeldige overeenkomsten voorkomen.

De hoogte van het subsidieplafond voor deze regeling is op dit moment nog niet bekend omdat de regeling nog opgesteld wordt en dit afhankelijk is van de hoogte van de kostendekkende huur. Naarmate er meer overeenkomsten omgezet worden stijgt het subsidiebedrag ook naar rato.

Oekraïense ontheemden Het Rijk heeft aangekondigd toe te werken naar een genormaliseerde situatie per 5 maart 2027, wanneer de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) afloopt. Het kabinet werkt aan een terugkeerprogramma om ontheemden die terug willen te helpen bij een duurzame terugkeer. Ontheemden uit Oekraïne kunnen na 4 maart 2027 een tijdelijke verblijfsvergunning krijgen in de vorm van een transitiedocument. Het transitiedocument is 3 jaar geldig. Bij het transitiedocument horen verschillende rechten, plichten en voorzieningen. Deze worden beschikbaar gesteld, zodat ontheemden uit Oekraïne zoveel mogelijk kunnen meedoen en bijdragen aan de Nederlandse

24

Gemeente Steenbergen

Perspectiefnota 2027-2030 samenleving. Zo kunnen zij met een transitiedocument werken zonder tewerkstellingsvergunning, een zorgverzekering afsluiten en studeren tegen een laag tarief. Ook wordt de opvang omgezet naar huisvesting waar dat kan, zodat ze zelf huur kunnen betalen. Na besluit van het Rijk zal het doel/de opdracht waarschijnlijk zijn: het zorgvuldig voorbereiden en uitvoeren van de transitie van circa 144 Oekraïense ontheemden in Steenbergen van tijdelijke bescherming (RTB) naar een genormaliseerde situatie per 5 maart 2027. Ervan uitgaande dat de bestaande opvang kan worden gecontinueerd zal er extra inzet (capaciteit en financiële middelen) nodig zijn voor: • een overgang van de huidige leefgeldregeling naar de Participatiewet (uitkering); • begeleiding naar werk en of onderwijs; • instroom in reguliere voorziening als zorgverzekering (RMO stopt); • oplossen van knelpunten als de vermogenstoets en de Wet taaleis; • Oekraïners wegwijs maken voor terugkeer.

Onderwijs Procesaanjager Binnen de Regionale Educatieve Agenda (REA) werken gemeenten en onderwijspartners samen aan gezamenlijke opgaven op het gebied van educatie en ontwikkeling. Uit de samenwerking is gebleken dat de diversiteit aan partners, met elk een eigen achtergrond en werkwijze, in de praktijk kan leiden tot misverstanden en vertraging in het maken en uitvoeren van afspraken. Om deze samenwerking te versterken is binnen het REA besloten om een procesaanjager aan te stellen. De procesaanjager heeft als doel om de samenwerking te structureren, te zorgen voor een gedeelde taal en focus en om voortgang te bewaken op de gezamenlijke ambities. Het REA start dit traject met de inzet van KoersBekenners als procesaanjager. De totale kosten voor dit traject bedragen € 150.000. Deze kosten worden gezamenlijk gedragen door de deelnemers aan het REA, waaronder de betrokken gemeenten en het Samenwerkingsverband. In de begroting van de gemeente Steenbergen voor 2026 is hiervoor € 7000 opgenomen. Voor 2027 is dit zelfde bedrag benodigd. Zorg in Onderwijstijd Vanuit verschillende scholen komen signalen en vragen over de toenemende behoefte aan zorg in onderwijstijd. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om de inzet van ambulante ondersteuning op school, die laagdrempelig en dichtbij leerlingen kan worden georganiseerd.

Deze vorm van ondersteuning kan bijdragen aan het versterken van passend onderwijs en het verminderen van uitval. Momenteel bevindt dit onderwerp zich in een verkennende fase, waarin wordt onderzocht hoe zorg en onderwijs beter met elkaar verbonden kunnen worden, zowel inhoudelijk als organisatorisch. De verwachting is dat dit thema in 2027 ter besluitvorming aan de raad zal worden voorgelegd. Doorstroomcoach Per 1 januari 2026 is de Wet van school naar duurzaam werk in werking getreden. Deze wet verbreedt het takenpakket van gemeenten, met name voor het Doorstroompunt. Het Doorstroompunt is een samenwerkingsverband tussen gemeenten dat jongeren ondersteunt bij de overgang van school naar werk of vervolgonderwijs. Als gevolg van deze wetswijziging neemt het aantal jongeren dat door gemeenten moet worden begeleid aanzienlijk toe. Waar gemeenten voorheen ondersteuning boden aan jongeren tot en met 23 jaar, is de doelgroep met deze wet uitgebreid tot jongeren tot en met 27 jaar. Dit leidt tot een structurele toename van taken en werkzaamheden voor het Doorstroompunt. Om deze extra taken adequaat uit te kunnen voeren, is aanvullende inzet nodig. Daarom is formatie uitbreiding

Gemeente Steenbergen

25

Perspectiefnota 2027-2030 noodzakelijk door middel van een Doorstroomcoach. Een Doorstroomcoach begeleidt jongeren zonder startkwalificatie naar school of werk. Voor de jaren 2027 en 2028 zijn hier middelen voor beschikbaar door middel van een SPUK die bij via een centrumconstructie verdeeld wordt. Voor 2029 en verder is geen structurele dekking. Bij continuering van de functie vanaf 2029 zal dit in de gemeente begroting opgenomen moeten worden. Onderwijshuisvesting Kiezelrijk en Merijntje De gemeente Steenbergen heeft twee aanvragen ontvangen ten behoeve van het onderwijshuisvestingsprogramma. Beide zijn op het programma geplaatst en toegekend. Het gaat daarbij om de eerste inrichting van de tijdelijke uitbreiding van Kindcentrum Kiezelrijk en het herstellen van schade aan het gebouw van Merijntje. In zijn totaliteit is een bedrag gemoeid van € € 30.000 aan het onderwijshuisvestingsprogramma 2027. Scholen kunnen aanspraak maken op een vergoeding voor de eerste inrichting (onderwijsleerpakket en meubilair) van het tijdelijke lokaal. Een school kan aanspraak maken op een vergoeding voor de eerste inrichting indien sprake is van uitbreiding. Abbo neemt (naar waarschijnlijkheid) rond de zomervakantie een extra unit in gebruik. De uitbreiding kent een vloeropvakkervlakte van 72 m2.

Een vergoeding vindt plaats op basis van de toegevoegde bruto vloeroppervlakte vermenigvuldigd met het door het Rijk vastgestelde normbedrag. De berekening ziet er als volgt uit 72 m2 x € 184 = € 13.000 In februari 2025 is waterschade ontdekt aan het gebouw waarbinnen basisschool Merijntje is gehuisvest. Uit het schade onderzoek dat door derden is gedaan blijkt dat de wateroverlast voorts komt uit een bouwfysisch probleem. De bevindingen van de expert versterken hetgeen wat eerder door LPS is waargenomen. Conform artikel 2 lid b van de verordening voorziening huisvesting onderwijs gemeente Steenbergen 2021 zijn gemeenten verplicht herstel van constructiefouten te bekostigen. De vergoeding voor voorzieningen bedoeld als artikel 2 lid b, oftewel constructiefouten, wordt vastgesteld op de feitelijke kosten. Het bedraagt een bedrag ter hoogte van € 17.000.

Spreidingswet In het kader van de tweede ronde van de uitvoering van de Spreidingswet is voor gemeente Steenbergen een opgave vastgesteld van 122 opvangplekken voor asielzoekers. Deze taakstelling maakt onderdeel uit van de landelijke verdeling van opvangcapaciteit en is tot stand gekomen op basis van de provinciale en regionale spreiding. Voor de perspectiefnota 2027 betekent dit dat er sprake is van een structurele en verplichtende opgave, waarvan de financiële en organisatorische impact nog niet volledig kan worden ingeschat. Mogelijke effecten kunnen zich voordoen op het gebied van inzet van ambtelijke capaciteit, planvorming, begeleiding en uitvoering van opvangvoorzieningen, evenals eventuele tijdelijke of structurele huisvestingsoplossingen.

Stevige Lokale Teams Door problemen eerder aan te pakken kunnen jongeren beter worden geholpen. Ook kan zwaardere specialistische jeugdzorg vaker worden voorkomen. Daarom is het belangrijk dat hulp dicht bij jongeren en hun gezin beschikbaar is. Lokale teams spelen daarin een belangrijke rol. Het is belangrijk dat de hulpvraag die door ouders gesteld wordt zo snel mogelijk op de juiste plek terecht komt. Om de vraag zo goed mogelijk te filteren hebben we procesondersteuners nodig. Het gehele plan "Stevige Lokale Teams" komt nog separaat naar uw Raad.

26

Gemeente Steenbergen

Perspectiefnota 2027-2030

Toekomstplan Welzijn De gemeente staat voor de opgave om de inrichting van het welzijnsdomein toekomstbestendig vorm te geven. Ontwikkelingen zoals veranderende zorgvragen, toenemende druk op informele zorg, de transformatie binnen het sociaal domein en de wens tot meer integrale en preventieve ondersteuning vragen om een herijking van de huidige organisatie en uitvoering van welzijnstaken. De gemeente wil inzicht krijgen in de meest passende organisatievorm voor de uitvoering van welzijn. Hiervoor wordt in 2026 een onderzoek uitgevoerd waarbij verschillende vormen worden bezien. De belangrijkste organisatievormen waarnaar gekeken wordt zijn: in dienst nemen van de hulpverleners, inhuur plegen, aanbesteden, externe partij subsidiëren. Belangrijkste uitgangspunt is de kwaliteit van de dienstverlening. De verwachting is dat dit onderzoek eind 2026 is afgerond en dat de consequenties van dit onderzoek eind 2026 en begin 2027 verder geconcretiseerd kunnen worden.

WMO Beschermd Wonen Sinds 2015 is het rijk bezig met een transitie van beschermd wonen. Deze transitie is van beschermd wonen naar een beschermd thuis. Dit wil zeggen dat er minder mensen in intramurale voorzieningen begeleiding krijgen en meer in de thuissituatie. Om dit voor elkaar te krijgen is het idee om beschermd wonen verder te decentraliseren. Op dit moment werken we met centrumgemeente en vooraf bepaalde regio's. Om deze decentralisatie succesvol te maken is het streven om per 1 januari 2027 een woonplaatsbeginsel voor beschermd wonen en een daarmee samenhangend nieuw financieel verdeelmodel in te voeren. Op dit moment is niet bekend wat het budget voor 2027 is en of het wel of niet geoormerkt is. Dit proces is echter wel al een aantal keer eerder uitgesteld vanuit het rijk. Het is een goed om dit te realiseren. Omdat het al zo vaak uitgesteld is hebben de regiogemeenten zich vooruitlopend op de decentralisatie verenigd in een samenwerkingsconvenant waar afspraken gemaakt zijn zodat we, ongeacht de richting van het rijk, een solide basis hebben om met elkaar samen te werken.

WMO Inkomensafhankelijke eigen bijdrage Eerder heeft het Rijk het vervangen van het huidige vaste Wmo‑abonnementstarief door een inkomens‑ en vermogensafhankelijke eigen bijdrage verkend. Met deze maatregel beoogde het kabinet de toegankelijkheid van de Wmo te behouden voor inwoners die ondersteuning nodig hebben, terwijl de kosten en de mate van gebruik door inwoners met voldoende financiële draagkracht zouden afnemen. De invoering van deze inkomensafhankelijke eigen bijdrage is de afgelopen jaren echter meerdere malen uitgesteld. In het nieuwe coalitieakkoord lijkt de beleidsfocus te zijn verschoven van het aanpassen van de eigen bijdrage naar het (gedeeltelijk) uitnemen van huishoudelijke ondersteuning uit de Wmo. Het Rijk heeft daarbij het voornemen uitgesproken om vanaf 2029 de huishoudelijke ondersteuning als maatwerkvoorziening uit de Wmo te halen. Voor inwoners die deze ondersteuning niet zelf kunnen organiseren of betalen, zou de gemeente verantwoordelijk blijven via een nader vorm te geven vangnet. Het is nog onzeker of en in welke vorm dit voornemen uiteindelijk wordt uitgevoerd. Het is daarom van belang deze ontwikkeling nauwlettend te volgen. Daarbij zijn op dit moment met name de volgende onzekerheden relevant:

Gemeente Steenbergen

27

Perspectiefnota 2027-2030 • • •

Welke inwoners aanspraak houden op het aangekondigde vangnet; In welke vorm huishoudelijke ondersteuning beschikbaar blijft; Welke uitvoeringsruimte en verantwoordelijkheden gemeenten hierbij krijgen.

Zodra het Rijk meer duidelijkheid biedt over de uiteindelijke beleidskeuzes en financiële kaders, wordt bezien of en in hoeverre bijstellingen noodzakelijk zijn binnen het Wmo‑beleid en de meerjarige begroting.

28

Gemeente Steenbergen

Perspectiefnota 2027-2030

Overzicht van de voorstellen Voorstellen programma 1 Bijstellingen Versterken bibliotheekvoorziening Onderwijshuisvesting Procesaanjager onderwijs Totaal programma 1

Gemeente Steenbergen

2027 -100.000 -30.000 -7.000 -137.000

2028 -100.000 0 -7.000 -107.000

2029 -100.000 0 -7.000 -107.000

2030 -100.000 0 -7.000 -107.000

29

Perspectiefnota 2027-2030

Kunst, Cultuur en Erfgoed

Waar gaat het programma over? Het programma kunst, cultuur en erfgoed streeft ernaar een rijk en divers cultureel klimaat te behouden en te bevorderen, waarbij de identiteit van de gemeente en haar kernen centraal staat. De gemeente ziet het als haar taak om de voorwaarden te scheppen waarbinnen kunst, cultuur en erfgoed kunnen bloeien en om initiatieven vanuit de gemeenschap te ondersteunen. Dit draagt bij aan het versterken van onze identiteit en de tevredenheid en samenhorigheid van de samenleving.

30

Gemeente Steenbergen

Perspectiefnota 2027-2030

Ontwikkelingen Molen de Vos Molen De Vos is een rijksmonument en verkeert in slechte staat. Als eigenaar hebben wij een wettelijke instandhoudingsplicht. De huidige reservering voor 2028 dekt uitsluitend de vervanging van de roedes; de totale restauratieopgave is aanzienlijk groter. Pas na het opstellen van een gedetailleerd restauratieplan kan een gerichte en betrouwbare kostenraming worden gegeven.

Actualisatie bestaand kunst- en cultuurbeleid In 2027 start de actualisatie van het kunst- en cultuurbeleid. Het huidige beleid is sterk verouderd en behoeft actualisatie. De actualisatie wordt uitgevoerd binnen de beschikbare middelen en capaciteit. Hierbij wordt aangesloten op de inzichten uit de brede inzet cultuur, de publieksbehoeften en de samenwerking met het brede sociaal domein.

Gemeente Steenbergen

31

Perspectiefnota 2027-2030

Overzicht van de voorstellen Dit programma bevat geen voorstellen.

32

Gemeente Steenbergen

Perspectiefnota 2027-2030

Fysieke Leefomgeving en Duurzaamheid

Waar gaat het programma over? Het programma Fysieke Leefomgeving gaat over de omgeving waarin onze inwoners wonen, werken, recreëren en ondernemen. Van wijken en buurten tot het buitengebied, van bedrijventerreinen en sportaccommodaties tot infrastructuur en openbare ruimte. Een schone, veilige en goed ingerichte leefomgeving vormt de basis voor het welzijn, de economische vitaliteit en de toekomstbestendigheid van onze gemeente. In 2027 verschuift binnen dit programma het accent steeds nadrukkelijker van kaderstelling naar uitvoering. Met een vastgestelde Omgevingsvisie beschikken we over een gezamenlijk toekomstbeeld en een strategisch kader waarin fysieke keuzes nadrukkelijk zijn verbonden aan sociale en maatschappelijke opgaven. De komende jaren staan in het teken van het realiseren van deze ambities: concreet, gebiedsgericht en met oog voor samenhang.

Gemeente Steenbergen

33

Perspectiefnota 2027-2030

Ontwikkelingen Afvalbeleid Afvalbeleid VANG (Van Afval Naar Grondstof) Het huidige VANG-beleid (Van Afval Naar Grondstof) is in het vierde kwartaal van 2025 geëvalueerd en in december 2025 aan de gemeenteraad aangeboden. Bij de behandeling hiervan heeft de raad nieuwe recyclingdoelstellingen vastgesteld voor het komende VANG-beleid. Op basis hiervan worden in 2026 verschillende scenario’s uitgewerkt die op een nog nader te bepalen moment ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. Het doel is om de hoeveelheid restafval in de komende jaren verder te verminderen. Daarbij is niet alleen de hoeveelheid, maar ook de kwaliteit van de ingezamelde grondstofstromen van groot belang. De financiële gevolgen zijn afhankelijk van de keuzes die de gemeenteraad maakt. CO₂-heffing Naast de verbrandingsbelasting voor het verwerken van restafval wordt door het Rijk ook een CO₂heffing opgelegd. Deze heffing betreft een bedrag dat bedrijven en organisaties betalen aan de Nederlandse Emissieautoriteit op basis van hun CO₂-uitstoot. De hoogte van deze heffing wordt jaarlijks door de overheid vastgesteld en zal naar verwachting tot en met 2030 verder stijgen. Verwerkers zullen deze kosten doorberekenen in hun verwerkingstarieven. Op dit moment is nog onduidelijk wat de financiële impact hiervan in de komende jaren zal zijn.

Grondstoffeninleverpunt (GRIP-wagen van Saver) Sinds februari 2026 is gestart met een pilot voor de inzet van de GRIP-wagen. Deze mobiele voorziening wordt eens per vier weken ingezet in alle kernen van de gemeente. Inwoners kunnen hier kleine hoeveelheden van negen verschillende grondstofstromen inleveren, zoals onder andere; klein chemisch afval, piepschuim, elektrische apparaten en vlakglas. Een groot deel van deze afvalstromen belandt momenteel nog in het restafval, mede omdat inwoners voor kleine hoeveelheden vaak niet naar de milieustraat gaan. De GRIP-wagen biedt daarom een laagdrempelige oplossing om afval beter te scheiden. Daarnaast heeft de voorziening een belangrijke communicatieve functie: inwoners kunnen er ook terecht met vragen over afvalinzameling. De pilot wordt eind 2026 geëvalueerd. Dan zal ook worden bekeken of de lasten ad € 55.000 per jaar structureel in de begroting moeten worden opgenomen. Dat is nu nog niet het geval. Regionale aanbesteding verwerking restafval en GFT Het huidige contract voor de verwerking van fijn huishoudelijk restafval en GFT loopt af op 1 februari 2028. In de periode 2026–2027 wordt in regionaal verband een nieuw aanbestedingstraject uitgevoerd. De huidige verwerkingstarieven zijn relatief laag. Verwacht wordt dat de nieuwe aanbesteding zal leiden tot hogere tarieven, al is de exacte stijging op dit moment nog niet te bepalen.

Dit zal blijken uit het aanbestedingsproces. Zero Waste Festival Het Zero Waste Festival werd voor de derde keer georganiseerd in samenwerking met meerdere regiogemeenten, Zero Waste Nederland en Samen in de Regio. In 2026 vond het festival plaats in de gemeenten Roosendaal, Woensdrecht, Halderberge en Steenbergen. Het doel van het festival is om inwoners bewust te maken van een leven met minder afval. Dit gebeurt onder andere door het aanbieden van diverse workshops. Voor dit afvalpreventieproject is herhaling van groot belang om effect te bereiken. Daarom nemen wij het festival op in de meerjarenbegroting.

34

Gemeente Steenbergen

Perspectiefnota 2027-2030

Beheer openbare ruimte Integraal beheerplan openbare ruimte De vaststelling van het vernieuwde Integraal Beheerkader Openbare Ruimte (IBOR) staat gepland voor eind 2026. De uitvoering van het IBOR zal plaatsvinden vanaf 2027. Het IBOR gaat in op het beheer van de gemeentelijke eigendommen in de openbare ruimte. Dit zijn de kapitaalgoederen wegen, groen, openbare verlichting, riolering, straatmeubilair, bebording en civieltechnische kunstwerken. In de begroting van de gemeente zijn middelen opgenomen voor de kosten die het beheer met zich meebrengt. Die middelen zijn gebaseerd op het bestaande beleid. Via het voorstel voor het IBOR worden keuzes voorgelegd ten aanzien van de ambities van de gemeente, waaronder de gewenste onderhoudsniveaus (beeldkwaliteit) en de mate waarin wordt ingezet op klimaatadaptatie en duurzaamheid. Hierbij wordt ook rekening gehouden met maatschappelijke ontwikkelingen. Iedere keuze heeft financiële gevolgen en die moeten passen in het financiële plaatje van de gemeente. Dat vormt dan ook een belangrijk onderdeel van het voorstel. Buiten een indexering worden er daarom nog geen extra middelen gevraagd voor het beheer van de openbare ruimte. Maaibeheer en onkruidbestrijding Het huidige contract voor het ecologisch maaibeheer en de onkruidbestrijding in de openbare ruimte loopt door tot en met 2028.

Dit contract vormt een belangrijk onderdeel van het gemeentelijk groenbeheer en draagt bij aan zowel de biodiversiteit als de leefbaarheid in de gemeente. Door de looptijd van het contract is er continuïteit gewaarborgd in de uitvoering van de werkzaamheden. Dit is essentieel voor het behalen van ecologische doelstellingen op de langere termijn.

Duurzaamheid Met het vaststellen van het beleidskader DuurSAMEN 2024‑2030 op 18 april 2024 is de basis gelegd voor het verduurzamen van de gemeente Steenbergen. De uitvoering vindt plaats via het uitvoeringsprogramma 2024‑2026 en richt zich op vier thema’s: Energie, Circulariteit, Klimaatadaptatie en Biodiversiteit. Momenteel wordt dit programma uitgevoerd. In 2026 wordt gewerkt aan een nieuw uitvoeringsprogramma voor de periode 2027‑2028. Voor de uitvoering worden in eerste instantie rijksmiddelen ingezet via de SPUK‑ en CDOKE‑regelingen, die zijn opgenomen in de algemene uitkering. Voor de Perspectiefnota 2027 wordt nog geen budget aangevraagd, omdat dit momenteel wordt uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma 2027-2028. Dit zal worden verwerkt in de begroting 2027.