Jaarstukken 2023 gemeente Steenbergen 2415506.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2023
Inhoudsopgave Voorwoord
3
Leeswijzer
13
Financiële samenvatting
15
Jaarverslag
20
College Actie Programma
21
Collegeactieprogramma
23
Overige collegeprioriteiten
51
Programmaverantwoording
65
Programma Mens en samenleving
67
Programma Kunst, cultuur en erfgoed
81
Programma Leefomgeving en duurzaamheid
87
Programma Economie, toerisme en recreatie
111
Programma Bestuur en dienstverlening
119
Financiële recapitulatie programma's
129
Overzicht bestuurlijke kaders per programma
130
Totaaloverzicht verplichte beleidsindicatoren
134
Verklarende lijst beleidsindicatoren
136
Paragrafen
139
Lokale heffingen
141
Weerstandsvermogen en risicobeheer
149
Onderhoud kapitaalgoederen
157
Financiering
173
Bedrijfsvoering
179
Grondbeleid
195
Verbonden partijen
201
Jaarrekening
213
Rechtmatigheidsverantwoording
213
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
214
Overzicht van baten en lasten met toelichting
219
Balans met toelichting
234
Overzicht gerealiseerde lasten en baten per taakveld
255
Bijlagen
259
1
2
Voorwoord
Van links naar rechts: de wethouders Maurice Remery en Esther Prent, burgemeester Ruud van den Belt, de wethouders Kees Gommeren en Nadir Baali .
Terugkijkend op 2023 zien we een jaar dat werd gekenmerkt door een hoge mate van onrust en onzekerheid in een turbulente wereld. De voortdurende oorlog in Oekraïne en de uitbraak van de oorlog in Gaza brachten veel internationale spanning teweeg, maar hebben onmiskenbaar ook invloed op de situatie in ons eigen land. Zowel in maatschappelijke als in economische zin zijn de gevolgen merkbaar. Tegenstellingen over (politieke) opvattingen zijn ontegenzeggelijk verhard, mede als gevolg van aanhoudende crisissen op het gebied van migratie en inflatie. De val van het kabinet begin juli, met als voornaamste struikelblok het migratiebeleid, heeft onvermijdelijk geleid tot een periode van besluiteloosheid op majeure dossiers, zoals de stikstofcrisis en de woningnood. Op het moment van schrijven, wordt ons land nog altijd geregeerd door een demissionair kabinet. De langdurige formatie komt de stabiliteit van de landelijke overheid evenmin ten goede, wat ook weer effect heeft op de bestuurslagen daaronder. Dit alles ontslaat ons geenszins van de verantwoordelijkheid om, als gemeentebestuur en gemeentelijke organisatie, ons werk te blijven doen, in het belang van al onze inwoners.
Integendeel zelfs, want onze inwoners hebben zeker in roerige tijden behoefte aan een lokale overheid die niet in doemscenario’s denkt, maar juist toekomstperspectief biedt door koers te houden én ervoor zorgt dat iedereen in onze samenleving mee kan (blijven) doen. Samenleving Een belangrijke ontwikkeling van het afgelopen jaar is dan ook de vaststelling van het participatie(beleids)kader. Een cruciale stap in de versterking van onze samenwerking met onze inwoners, bedrijven en organisaties. Zij vormen immers onze gemeenschap, waar het allemaal om draait en zijn derhalve een onmisbare schakel in het democratische besluitvormingsproces. Wij gaan voor sterke kernen en zelfredzame inwoners, streven naar verbondenheid in gemeenschappen en kernen, en versterking van de sociale samenhang. We hebben hierbij een extra focus gelegd op onze jeugd, jongeren en het gezinsgericht werken.
Voorwoord
3
Let wel: participatie betekent niet “u vraagt, wij draaien”. Het is tweerichtingsverkeer, gebaseerd op wederzijdse afhankelijkheid, dat vraagt om wederzijds begrip en respect. Het biedt ons de mogelijkheid om de kennis, ervaring, kracht en betrokkenheid van onze inwoners optimaal te benutten. Participatietrajecten, zoals wijktafels en beeldvormende bijeenkomsten, vereisen vooral ook zorgvuldigheid. Je wilt eerst en vooral helder hebben hoe mensen betrokken willen worden of zijn. Dit kan in eerste aanleg tot vertraging leiden bij de realisatie van plannen en de uitvoering van projecten, maar zijn nodig om uiteindelijk tot het voor iedereen best haalbare resultaat te komen. Participatie valt of staat bij de betrokkenheid van onze inwoners. Zij die zichzelf niet kunnen vertegenwoordigen, moeten zich uiteraard vertegenwoordigd weten. Daarnaast heeft iedereen de gelegenheid om actief deel te nemen aan onze samenleving. Over de mate waarin dat gebeurt mogen we geenszins klagen.
Die betrokkenheid uit zich onder meer in de actieve deelname aan dorpsraden en andere platforms die de belangen van onze inwoners behartigen. Boven alles mogen we onszelf gelukkig prijzen met het enorme vrijwilligerslegioen, dat met de organisatie van verenigingsactiviteiten en evenementen de leefbaarheid in al onze kernen zo nadrukkelijk borgt. De waardering hiervoor uitte zich afgelopen jaar in de uitreiking van elf Koninklijke onderscheidingen, een ereburgerschap en vier Herauten. Voor het eerst sinds de coronatijd mochten we weer een aanzienlijk gezelschap Canadese gasten verwelkomen in ons gemeentehuis, voorafgaand aan de herdenking in het eerste weekend van november bij De Klok op Welberg. De sterke band met de nazaten en de opvolgers van onze bevrijders houden we, uit dankbaarheid voor onze vrijheid, uiteraard graag in ere. Samen Blijven(d) Herdenken Een mooi voorbeeld van participatie en betrokkenheid is voorts het project “Samen Blijven(d) Herdenken” dat in het voorjaar van 2023 is opgestart. We hebben het voortouw genomen en middelen beschikbaar gesteld om alle organisaties en individuen die verantwoordelijkheid dragen voor herdenkingsactiviteiten in onze gemeente met elkaar in verbinding te brengen en de krachten
4
Voorwoord
te bundelen. Dit heeft gaandeweg het jaar niet alleen geresulteerd in een uitgebreid programma dat zich in 2024, in al onze kernen, ontrolt onder de noemer “Samen 80 jaar vrij”, maar ook in een sterk toegenomen sociale samenhang op dit belangrijke thema. Inclusief een versterkte relatie binnen de drie Brabantse Wal-gemeenten.
Organisatieontwikkeling Onze koers is onveranderd gestoeld op het raadsakkoord “Van ambitie naar actie”, waaruit vervolgens het College Actie Programma (CAP) is voortgekomen. In 2023 hebben we die koers met elkaar nader afgebakend en vooruitgang geboekt op diverse prioriteiten. In 2023 is het organisatieontwikkelingsproces afgerond. Op basis van onze strategie en de prioriteiten uit het CAP is de gewenste en benodigde structuur aangebracht in onze organisatie, die in transitie is van een traditionele beheergemeente naar een ontwikkelgemeente. Een noodzakelijke verandering, want er komen steeds meer opgaven op ons af, die we niet langer op de traditionele manier kunnen aanvliegen. Om onze gemeente toekomstbestendig te maken, moet de bedrijfsvoering ondersteunend zijn aan de ontwikkelorganisatie, terwijl we tegelijkertijd de dienstverlening aan onze inwoners op peil houden. Dit vereist, naast de betrokkenheid van onze medewerkers waarop we altijd al konden rekenen, rolduidelijkheid (wie is waarvan) en sturing. We hebben 3 van de 4 benodigde, vaste concernmanagers geworven en vanuit onze organisatie zijn binnen de diverse teams coördinatoren aangesteld. Verantwoordelijkheden liggen “lager” in de organisatie en de lijnen zijn korter.
Vanuit de doelstelling “de juiste mensen, op de juiste plek, de juiste dingen laten doen” zijn we ook aan de slag gegaan met het invullen van alle overige vacatures. Dat waren er in de zomer van 2023 welgeteld 44. Ondanks de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt zijn we erin geslaagd dit aantal terug te dringen tot zo’n 10 vacatures; een heel gangbaar aantal voor een gemeente van onze omvang.
Voorwoord
5
Jong talent Onze organisatie is op de verschillende beleidsterreinen versterkt met vaste krachten, vaak afkomstig uit onze eigen gemeente of regio, onder wie ook veel jonge mensen. Voor jong talent liggen er in een gemeente als de onze geweldige kansen om zich – breed – te ontwikkelen. Vervolgens is het de kunst om deze medewerkers voor langere tijd aan ons te binden, door ze te te boeien met uitdagend werk en opleidingsmogelijkheden. Dat geldt natuurlijk evenzeer voor alle loyale collega’s die we al in dienst hadden. We streven ernaar minder personeel in te huren op reguliere vacatures. Uitzondering zijn functies die specifieke kennis vereisen en vaak gerelateerd zijn aan grote(re) projecten. De organisatieontwikkeling wordt nu geïmplementeerd en dat is een voortdurend proces, want de wereld om ons heen staat niet stil. We zullen altijd onderhevig zijn aan veranderingen in de maatschappij, waarop we moeten voorsorteren of anticiperen. In 2023 hebben we daarom ook het bestuurlijk-ambtelijk samenspel versterkt en dat zullen we continu moeten blijven doen, om mét elkaar het beste uít elkaar te halen, ieder binnen zijn of haar eigen verantwoordelijkheden. Het voorgestelde herinrichtingsplan voor het gemeentehuis, mede in relatie tot de organisatieontwikkeling, heeft de handen in 2023 nog niet op elkaar gebracht.
Met een voorbereidingskrediet van twee ton wordt alsnog wel onderzocht hoe de voorgenomen verhuizing van Vraagwijzer naar ons gemeentehuis mogelijk te maken en onze raadszaal de noodzakelijke update kan krijgen. Leefomgeving Afgelopen jaar zijn - ook in onze gemeente - de jarenlange, intensieve voorbereidingen afgerond om op 1 januari 2024 de Omgevingswet in werking te kunnen laten treden. De Omgevingswet gaat over de (openbare) ruimte waarin mensen wonen, werken en ontspannen. Oude wetten, regelgeving en (vergunnings)procedures van gemeenten, provincies, waterschappen en Rijk zijn erin samengevoegd. De Omgevingswet biedt een overzichtelijk(er) geheel, waardoor inwoners, ondernemers en de behandelaars van aanvragen het proces vlotter kunnen doorlopen en de uitkomst beter aansluit bij de totale leefomgeving. In 2023 heeft tevens de aanbesteding, met bijhorende inventarisatie, plaatsgevonden voor de Omgevingsvisie die elke gemeente uiterlijk 1 januari 2027 dient vast te stellen. Met de vaststelling van het Actieplan Wonen, de afronding van het locatieonderzoek en het ontwerp van de Woonzorgvisie, zijn concrete stappen gezet voor de toekomstige woningbouw- en huisvestingsopgave(n) van alle doelgroepen in onze samenleving, in nauwe samenspraak met de woningcorporaties Woonkwartier en Stadlander.
Onlosmakelijk verbonden met de zorg voor voldoende, passende woningen en de leefomgeving, zijn de ontwikkelplannen voor al onze kernen. In 2023 is een zogeheten “veegactie” uitgevoerd, die als input heeft gediend voor het opstellen van het plan van aanpak voor het ontwikkelplan Dinteloord, waarvoor eind vorig jaar het participatieproces is opgestart.
6
Voorwoord
Vitale Vesting Om het wooncentrum van de (vesting)stad Steenbergen toekomstbestendig te maken, hebben we met onze partners TanteLouise en Stadlander ook in 2023 weer verdere stappen gezet in het omvangrijke project “Vitale Vesting”, dat binnen nu en tien jaar de verduurzaming en de vervanging behelst van 300 huurwoningen. Hiertoe is het handboek “Vitale Vesting” totstand gekomen, waarin de doelen, ambities en afwegingskader zijn opgenomen. Er is participatie gevoerd en er zijn kansenkaarten gemaakt. Met nieuwbouwappartementen zoals “de Spindel” op Couveringe Park en de verhuizing van oorlogsvluchtelingen uit Oekraïne vanuit de vroegere woonvoorziening aan de Vestinghlaan naar sociale huurwoningen in verschillende wijken, is de doorstroming bevorderd die noodzakelijk is voor bewoners van onder meer de Gummarusvelden en het Doktersdreefje. In 2023 is het Vastgoed- en Accommodatiebeleid vastgesteld en een projectleider aangetrokken voor het hierop volgende uitvoerings/programmaplan. Onderdeel van dit beleid is ook de ontwikkeling van De Vossenburcht in Nieuw-Vossemeer, waarvoor mede in relatie tot de omgeving van het gemeenschapshuis een plan van aanpak is opgesteld en een gebruikersonderzoek is uitgevoerd.
Ook is er een programmamanager Duurzaamheid aangesteld en we staan in de startblokken om Steenbergen verder te ontwikkelen tot een energieneutrale, klimaatbestendige, circulaire en biodiverse gemeente. Onder het motto “tegel eruit, plantje erin”, maakten in onze gemeente - bij het “NK tegelwippen” - 2002 tegels en klinkers plaats voor groen. Verder gingen we vorig jaar “samen aan de bak” ter voorbereiding op de overgang (per 1 januari 2024) naar Saver als onze nieuwe afvalinzamelaar/ verwerker.
Voorwoord
7
Ter voorbereiding op de komst van een projectleider, zijn we er met onze bestaande ambtelijke bezetting in geslaagd om de verkeerskundige onderzoeken uit te voeren, die nodig zijn om verder invulling te kunnen geven aan de behoeften en wensen op het gebied van verkeersveiligheid, zoals (de haalbaarheidsstudies naar) de aanleg van omleidingsroutes in Steenbergen, Dinteloord en Kruisland. De geplande afronding van het integraal huisvestingsplan voor het onderwijs is halverwege 2023 gestagneerd en eind van het jaar weer opgepakt. In de loop van 2024 verwachten we tot een investeringsagenda voor de komende jaren te kunnen komen. Het eerder aangehaalde migratiebeleid is een complex verhaal, waarbij de opvang van vluchtelingen/asielzoekers feitelijk slechts het topje van de ijsberg is. Daaronder speelt ook de huisvestingsproblematiek van Oekraïners, statushouders en arbeidsmigranten, waarvoor wij nadrukkelijk onze verantwoordelijkheid nemen. In afwachting van de Spreidingswet heeft de raad ervoor gekozen om vooralsnog vast te houden aan het amendement uit 2015. Nu de Spreidingswet inmiddels de door Eerste en Tweede Kamer is aangenomen, bereiden we ons voor op de mogelijke consequenties en verplichtingen die hieruit voortvloeien voor onze gemeente.
8
Voorwoord
De “blauwe gang”, het veiligheidscluster in ons gemeentehuis, heeft verder gestalte gekregen. De nauwe samenwerking van alle disciplines en functionarissen op dit gebied heeft grote voordelen bij de doorlopende uitvoering van het Integraal Veiligheidsplan zoals dat binnen ons district (De Markiezaten) is vastgesteld en de bestrijding van ondermijning. Inmiddels beschikken we bovendien over een team van 4 BOA’s in eigen dienst. Landschap van allure In 2023 heeft de afronding plaatsgevonden van het langlopende miljoenen(subsidie)project “Landschap(pen) van Allure” van de provincie, waarvan wij in onze regio penhouder waren. “Landschap van Allure” is een prachtige én terechte titel voor een dito omgeving, die ons trots maakt op onze eigen stad en streek en een impuls geeft aan de recreatieve en toeristische beleving vanuit de Recreatieve Poort Steenbergen (haven) en de Recreatieve Poort Benedensas. Tot ons lokale “Landschap van Allure” behoren onder meer de gebiedsontwikkeling Inundatiegebied Cruijslandse Kreken, met de Blauwe Sluis als veelgebruikte uitvalsbasis, en de wederoprichting van Fort Henricus als onderdeel van de West-Brabantse en Zuiderwaterlinie. Fietsen, wandelen en watersporten in een aantrekkelijke, cultuurhistorische en natuurlijke entourage; het behoort allemaal tot de mogelijkheden in onze eigen gemeente.
Stadspark Van allure is, na de grondige opknapbeurt van afgelopen jaar, ook weer het stadspark in Steenbergen. De renovatie heeft het kloppend hart en de groene long van het centrum in oude luister hersteld. Met dank ook aan de “Vrienden van het Stadspark” kunnen jong en oud er genieten van de natuurlijke speeltuin of een wandeling, maar ook tot bezinning komen bij het propellermonument dat na de herinrichting veel beter tot z’n recht komt. De officiële opening van het vernieuwde park staat voor 1 juni 2024 op de kalender.
Voorwoord
9
Sociaal domein In tijden dat de bestaanszekerheid voor menigeen onder druk staat, groeit ook het risico dat mensen afhaken, of verwikkeld raken in situaties op het snijvlak van veiligheid en maatschappelijk welzijn, waardoor zij een groter beroep doen op de voorzieningen in het sociaal domein. Of juist zorg mijden, met alle risico’s voor zichzelf en hun omgeving van dien. Een pilot met het zogenoemde Ernaartoe-team, in samenwerking met Vraagwijzer, heeft onmiskenbaar z’n vruchten afgeworpen, werkt preventief (vroegsignalering) en draagt bij aan onze doelstelling dat het sociaal domein voor iedereen toegankelijk moet zijn. Het Ernaartoe-team is structureel toegevoegd aan de dienstverlening Vraagwijzer en het preventieve aanbod (o.a. babymassage en pré ouderschap) is uitgebreid. Onderzoek naar regionale samenwerking op het gebied van de Wmo is afgerond. Waar mogelijk, en vooral bekeken vanuit de meerwaarde, willen we dit steeds meer op het niveau van de negen gemeenten binnen ons district gaan organiseren. In het kader van de Wmo komen immers steeds grotere uitdagingen op ons af, naarmate onze bevolking veroudert en langer zelfstandig wil blijven (wonen). Om bestaanszekerheid zoveel mogelijk te garanderen en niemand buiten de boot te laten vallen, is de inkomensgrens voor armoederegelingen in 2023 verhoogd van 120 naar 130 procent.
Eind vorig jaar had bovendien 93 procent van alle rechthebbenden de energietoeslag aangevraagd en ontvangen, conform de rijksregeling hieromtrent. Verenigingen en maatschappelijke instellingen die moeite hadden hun sterk gestegen energielasten te betalen, konden gebruik maken van een regeling, bedoeld om het verenigingsleven en daarmee de leefbaarheid in stand te houden. Het beleidskader sociaal domein is, als gevolg van noodzakelijke prioritering, doorgeschoven naar 2025. Economische kracht Met agrofood, bedrijventerreinen, vrije tijdeconomie en vervolgens ook de zorgeconomie als voornaamste pijlers, is het uitvoeringsprogramma Economische Kracht ter hand genomen. In toenemende mate hebben we de samenwerking gezocht met lokale ondernemers en aanverwante partners, volgens het triple helix-principe waarin overheid, ondernemers en onderwijs met elkaar een zo gunstig mogelijk economisch klimaat scheppen. Er is hard gewerkt om onze economische kracht – het goud dat we hier in handen hebben – zo optimaal mogelijk in te zetten. Nog niet al onze plannen en ideeën zijn door verschillende omstandigheden van de grond gekomen, maar we boeken zonder meer progressie. Alle beschikbare kavels op Reinierpolder I, II en Reinierpark zijn uitgegeven. Er wordt gewerkt aan de uitbreiding van deze terreinen en voor Reinierpolder III is de programmastatus verkregen.
Hoewel de gemeenten Bergen op Zoom en Woensdrecht te kennen hebben gegeven hierin niet risicodragend te willen participeren, vertrouwen wij onverminderd in nut en noodzaak van een regionaal bedrijventerrein, strategisch gelegen aan de A4. Uiteraard is er ook onveranderd samengewerkt in de brede regio, om als West-Brabant West onze economische positie landelijk en internationaal te versterken, in het belang van brede welvaart voor al onze inwoners. Met name in relatie tot wereldwijd opererende, innovatieve bedrijven op het AFC Nieuw-Prinsenland, hebben we bovendien onze contacten met Canada geïntensiveerd, in de overtuiging dat er grenzeloze mogelijkheden liggen om elkaar economisch te versterken.
10
Voorwoord
In 2023 hebben we ons aandeel geleverd aan de totstandkoming van de Regiodeal. Met de start van de podcast “We hebben hier goud in handen!” is een eigentijds communicatiemiddel ingezet om onze gemeente nader te positioneren als dé strategische plek in de Zuidwestelijke Delta, waar eindeloze toekomstkansen liggen. Voorwaarde om deze positie te gelde te maken is dat we - met geloof in eigen kunnen - koers houden en keuzes durven te maken.
Voorwoord
11
Financiën Uit het bovenstaande valt al op te maken, dat een jaarrekening veel meer is dan de “kille cijfers” en de financiële balans van het voorbije boekjaar. Onder aan de streep willen we niettemin allemaal weten hoe we ervoor staan. In afwijking van de verwachtingen sluiten we het jaar 2023 af met een positief saldo van € 2,3 miljoen. Dit komt voornamelijk door incidentele inkomsten, zoals die voor de Oekraïense oorlogsvluchtelingen, tussentijdse winstneming op de uitbreiding van Reinierpolder I en de compensatie voor energiekosten voor minima via de algemene uitkering. Als we de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves buiten beschouwing laten, resulteert dit in een gerealiseerd saldo van kosten en opbrengsten van €170.000 negatief. Onze financiële positie is onveranderd stevig te noemen, de liquiditeit is voldoende, aan vrije ruimte van de algemene reserves geen gebrek en de buffer om stoten op te vangen (weerstandvermogen) is verder gegroeid. We zien een duidelijke tendens, waarbij het Rijk minder structurele en meer incidentele middelen of specifieke uitkeringen beschikbaar stelt aan gemeenten, waarop we ons financieel beleid moeten aanpassen. Ook de algemene uitkering aan gemeenten is onder druk komen te staan.
Met het schrikbeeld van een zogenoemd “ravijnjaar” in de meerjarenbegroting, vloeide hieruit ook al een fundamentele discussie voort over het sluitend maken van de begroting 2024-2027.Deze jaarrekening is het eerste document in de P&C Cyclus waarvan, naar aanleiding van nieuwe wetgeving, de rechtmatigheidsverantwoording niet zoals voorheen door de accountant wordt afgegeven, maar door het college. Een verandering die als een katalysator mag worden gezien om processen – en de controle daarop – binnen onze organisatie nog beter te laten verlopen. De accountant stelt nog wel de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording vast. Tot besluit Alles overziend is er in 2023 veel in gang gezet om onze gemeente klaar te stomen voor de toekomst. De basis is gelegd voor een nieuwe manier van werken, met realistischere planningen. We hebben niet altijd de daad bij het woord kunnen voegen, vaak doordat we afhankelijk zijn en blijven van maatschappelijke veranderingen en andere externe factoren waarop we weinig tot geen invloed kunnen uitoefenen. Zolang we binnen onze mogelijkheden echter het maximale presteren, en op koers blijven, mogen we tevreden zijn over hetgeen we samen wél hebben bereikt. In die wetenschap sluiten we het voorbij jaar af en bouwen we verder aan een bloeiende gemeente.
Dat doen we met dank aan allen binnen ons bestuur en onze organisatie die zich ook afgelopen jaar weer met grote betrokkenheid hebben ingespannen voor het welzijn van al onze inwoners. Het college van burgemeester en wethouders
12
Voorwoord
Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit: 1. Een financiële samenvatting 2. Het jaarverslag • De programmaverantwoording • De paragrafen 3. De jaarrekening • Inclusief de verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (Sisa) In het jaarverslag zijn per programma de volgende onderdelen opgenomen: • Een korte beschrijving van de inhoud van het programma. • Wat hebben we bereikt? Hierin staan: voortgang van de effectindicatoren, de verschillende opgaven van het programma en de kaders en beleidstukken waarbinnen het programma wordt uitgevoerd. • Wat heeft het gekost? Hier wordt een cijfermatige opstelling gepresenteerd van de baten en lasten per programma met een toelichting op de voornaamste verschillen tussen realisatie en begroting (na wijziging). Voortgang beleid In elk programma is een tabel gemaakt met de informatie. Deze tabel bevat het betreffende activiteit uit de begroting, de stand van zaken en een icoontje waarmee we aangeven of het op schema ligt.
"Behaald"
"Gestart"
"Niet gestart" of "Stil komen te liggen"
Een "groene smiley" betekent dat het is behaald, een "gele smiley" dat het gestart s en een "rode smiley" dat het niet gestart is of stil komen te liggen. Om uw raad goed te informeren hebben we voor elk onderdeel de stand van zaken beschreven, ook voor de items die op schema liggen.
Voorwoord
13
Financiële toelichting per programma Voor een toelichting op en de analyse van de afwijkingen, verwijzen wij u naar de toelichtingen onder de desbetreffende programma's in de jaarstukken. Als ondergrens voor een te geven toelichting is in principe een voor- of nadeel van € 50.000 (0,1 % van de totale lasten) op een taakveld gehanteerd. Het komt dus voor dat de toegelichte bedragen niet optellen tot het totale programmaverschil. Het niet toegelichte resterende saldo per programma betreft een cumulatie van kleinere verschillen. In diverse tabellen wordt middels een i of s aangegeven of een genoemd bedrag incidenteel (i) of structureel (s) is. Beleidsindicatoren De verplichting van het opnemen van deze beleidsindicatoren is ingegaan bij de begroting 2017. Het doel daarbij is om de sturing van de raad te versterken en gemeenten beter te kunnen vergelijken. Na de programmaverantwoording volgen de wettelijk verplichte paragrafen. Hierin staan de beleidslijnen met betrekking tot beheersmatige aspecten en lokale heffingen. De jaarrekening is een financiële verantwoording waar een toelichting wordt gegeven op de balans en het resultaat. De jaarrekening bestaat uit diverse onderdelen: * Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling * Toelichting op het overzicht van baten en lasten.
Hierbij wordt specifiek ingegaan op: - overzicht van baten en lasten; - de post onvoorzien; - het overzicht van incidentele baten en lasten; - het overzicht van structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserve; - informatie wet normering bezoldiging topfunctionarissen publiek en semipuplieke sector (WNT); - overzicht algemene dekkingsmiddelen. * De balans: geeft inzicht in de financiële positie als uitkomst van het financiële beheer en beleid * Sisa: verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen
14
Voorwoord
Financiële samenvatting Hieronder geven wij de financiële resultaten van 2023 op hoofdlijnen weer. Verder is een overzicht van onze reservepositie opgenomen. Financiële resultaat op hoofdlijnen De jaarrekening sluit af met een positief resultaat van € 2.319.344. Na de verwerking van alle raadsbesluiten werd er in 2023 rekening gehouden met een positief rekeningsaldo van €18.511. Een verkort overzicht van de lasten en baten over 2023 luidt als volgt: Programma
Begroting 2023 lasten
begr. na wijz. 2023
baten
Rekening 2023
lasten
baten
lasten
baten
Mens en samenleving
19.586.229
881.267
21.400.600
2.806.267
22.105.733
3.636.081
Kunst, cultuur & erfgoed
804.826
115.646
983.025
275.646
853.075
174.171
22.209.185
11.503.908
23.799.935
11.637.553
23.150.668
13.388.110
en recreatie
12.264.608
5.934.574
13.228.634
6.310.123
14.172.228
6.395.870
Bestuur en dienstverlening
15.548.645
52.107.098
16.142.258
54.543.374
16.625.893
55.632.709
Totaal
70.413.493
70.542.493
75.554.452
75.572.963
76.907.596
79.226.941
Leefomgeving & duurzaamheid Economie, werk, toerisme
Geraamd begrotingssaldo/ gerealiseerd resultaat (-
129.000
18.511
2.319.344
=N/+=V)
Voorwoord
15
Het verloop van het verwachte resultaat naar het werkelijk resultaat (opgenomen zijn afwijkingen > € 50.000) is als volgt: Programma/taakveld
Onderwerp
Voordelig Nadelig
I/S/N
129.000
Saldo begroting 2023 RAADSBESLUITEN: Raadsbesluit 15-12-2022
Actualisatie woonwagenbeleid en scenariokeuze
90.759
Raadsbesluit 29-06-2023
Begrotingswijziging Verbonden Partijen 2023
269.554
Raadsbesluit 28-09-2023
Tussenrapportage 2023
249.824
Onderwijshuisvesting
Onderwijshuisvesting bijzonder basisonderwijs
82.101
I
Samenkracht en burgerparticipatie
Vluchtelingenopvang Oekraïne
359.186
I
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
Centrum Jeugd en Gezin
78.547
I
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
Loketvoorziening jeugd
64.933 S
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
Kleinschalig collectief vervoer
69.955 I
Jeugdhulp behandeling
Jeugdhulp behandeling
Jeugdhulp dagbesteding
Jeugd dagbesteding
244.339 I
Jeugdhulp zonder verblijf overig
Jeugdhulp zonder verblijf overig
255.811 I
Gezinsgericht
Gezinsgericht
126.205 I
Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
Landelijk transitie arrangement
103.928 S
Gesloten plaatsing
JeugdzorgPlus
208.757
I
Beschermd wonen (WMO)
WMO beschermd wonen
68.822
I
Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
WMO wvggz, maatschappelijke- en
58.145
I
1. Mens en samenleving
100.887
I
vrouwenopvang 112.258 I
Jeugdbescherming
Jeugdbescherming
Jeugdreclassering
Jeugdreclassering
91.359
I
Volksgezondheid
Jeugdgezondheidszorg
79.269
I 24.964 I
Diverse overige verschillen*
2. Kunst, cultuur en erfgoed 126.824 I
Mutaties reserves
Mutatie progr.kunst,cultuur en erfgoed
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en
Kunst-en cultuurbeleid
111.366
I
Monumenten
50.220
I
cultuurparticipatie Cultureel erfgoed
6.287 I
Diverse overige verschillen*
3. Leefomgeving en duurzaamheid Mutaties in de reserves
Mutaties in de reserves programma fysieke leefomgeving en duurzaamheid
16
Voorwoord
236.044
I
Programma/taakveld
Onderwerp
Voordelig Nadelig
I/S/N
Vennootschapsbelasting
Vennootschapsbelasting
130.676 I
Crisisbeheersing en brandweer
COVID-19 & Energiecrisis
203.214 I
Openbare orde en veiligheid
Openbare orde en veiligheid
84.476 I/S
Verkeer en vervoer
Centrumhaven Dinteloord RO
50.000
I
Verkeer en vervoer
GVVP
402.476
I
Verkeer en vervoer
Kunstwerken
50.685
I
Verkeer en vervoer
Onderhoud verharding/wegen
113.161
I/S
Verkeer en vervoer
Wegen, straten en pleinen
254.657
I/S
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Uitbreiding Reinierpolder I
519.836
I
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Openbaar groen
196.289
I
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Speeltuinen, speelplaatsen, trapveldjes
191.373
I
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Verbetering openbaar groen
176.797
I
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Waterlossingen, sloten enz.
51.612
I
Afval
Afvalfonds
132.313
I
Afval
Baten reinigingsrecht afvalstoffenheffing
52.038
I
Afval
Milieustraat
Milieubeheer
Energietransitie/duurzaamheid
772.470
I
Ruimte en leefomgeving
Opgave Omgevingswet
107.633
I
Ruimte en leefomgeving
Projecten (algemeen)
Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)
Centrumplan Welberg (vml. voetbalveld)
76.585
I
Wonen en bouwen
Bouwleges
68.298
I
Wonen en bouwen
Exploitatie overige panden
Wonen en bouwen
Project Normalisatie Woonwagencentra
163.179 I
134.306 I
648.990 I 136.995
I
175.403
I
Steenbergen Diverse overige verschillen*
4. Economie, werk, toerisme en recreatie Economische ontwikkeling
Economische kracht
102.882
I
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Subsidie Landschappen van Allure
172.346
I
Inkomensregelingen
Gebundelde Uitkering inkomensvoorziening
72.117 I
gemeenten Inkomensregelingen
Gemeentelijk minimabeleid
Inkomensregelingen
Uitvoeringskosten participatiewet
WSW en beschut werk
Sociale werkvoorziening (WSW)
Diverse overige verschillen*
1.145.983 I 131.354 I 93.916
I
122.463
I
194.677
I
5. Bestuur en dienstverlening Mutaties reserves
Mutaties reserves
Voorwoord
17
Programma/taakveld
Onderwerp
Voordelig Nadelig
Burgerzaken
Dienstverlening
Burgerzaken
Reisbescheiden
64.938 I
Burgerzaken
Verkiezingen
150.488 I
Burgerzaken
Wet Open Overheid
51.454
I
Overhead
Collegeactie programma
572.513
I
Overhead
Facilitaire Zaken
56.293 I
Overhead
HR
506.281 I
Overhead
Huisvesting Sociaal domein Fabrieksdijk 6
125.523 I
Overhead
Juridische zaken
61.492 I
Overhead
Rollend materieel algemeen
55.831
I
Algemene uitkeringen en overige uitkeringen
Algemene uitkering
649.367
I
Overige baten en lasten
Onvoorziene lasten
84.670
I
OZB woningen
Uitvoering wet woz
142.645
I/S/N I
gemeentefonds
119.849 I 60.592 I
Diverse overige verschillen* Totaal
7.674.912 5.355.568
Voordelig resultaat jaarrekening 2023
2.319.344
*Dit betreft het saldo van diverse verschillen. In de financiële verantwoording bij de afzondelijke programma's is een meer gedetailleerde toelichting opgenomen van de verschillen boven € 50.000 per taakveld. Tevens worden de verschillen daar bruto toegelicht. Een compensatie met een afwijkende mutatie uit een reserve komt in de toelichting zowel terug bij het taakveld waarop de kosten worden verantwoord als bij de mutaties in de reserves van het betreffende programma. In bovenstaand samenvattend overzicht worden deze verschillen niet vermeld. Reservepositie Op 9 november 2017 is de geactualiseerde nota "Reserves en voorzieningen" door de gemeenteraad vastgesteld. In principe zijn er nog een 6-tal reserves. Een vergelijkend overzicht van 2022 en 2023 is als volgt: Reserves
31-12-2023
31-12-2022
Algemene reserve
9.648
8.694
Waarvan vrije ruimte
6.691
6.043
-
377
179
168
Reserve Economische ontwikkeling
3.036
2.278
Reserve Beheer openbare ruimte
6.712
6.956
Bestemmingsreserve overig
9.751
10.963
Totaal
29.326
29.436
Reserve Transitie Organisatie Reserve Ruimtelijke Ontwikkeling (RO)
18
Voorwoord
Vrije ruimte algemene reserve De weergegeven vrije ruimte is het bedrag aan vrije reserves exclusief de eventuele verplichtingen die er op de algemene reserve nog drukken. Zoals in de toelichting op de balans is aangegeven betreft het op de algemene reserve drukkende bedrag aan verplichtingen per 31 december 2023 € 470.000. In de meerjarenbegroting van 2024-2027 is besloten om in 2025 in elke kern een watertappunt te plaatsen en operationeel te maken, waarvoor € 30.000 wordt onttrokken uit de algemene reserve. Hierdoor bedraagt de netto vrije ruimte van de algemene reserve dan € 6.191.000, zie onderstaande tabel. Vrije ruimte Algemene Reserve (bedrag * 1.000) Stand vrije ruimte
6.691
Overloop verplichtingen 2023 naar 2024
470
Verplichtingen meerjarenbegroting 2024-2027
30
Netto vrije ruimte algemene reserve
6.191
De vrije ruimte van de algemene reserve is boven de minimale ondergrens van € 2.000.000 gebleven zoals is opgedragen in de motie "ondergrens Algemene Reserve" van 7 november 2019. Voor nadere analyses, toelichtingen en specificaties wordt verwezen naar hetgeen bij de diverse afzonderlijke onderdelen in de jaarrekening is opgenomen.
Voorwoord
19
Jaarverslag
20
Jaarverslag
College Actie Programma Inleiding Het College Actie Programma (CAP) is de uitwerking van het raadsakkoord ‘Van ambitie naar actie’ 2022-2026. Met het CAP geeft het college vorm en inhoud aan de inzet van capaciteit, tijd en middelen ten behoeve van het raadsakkoord. In de begroting 2023 heeft het college hiervoor al een fundament gelegd door negen collegeprioriteiten te benoemen, te weten: 1. Participatie(beleids)kader (het beleidskader is op 18 december 2023 vastgesteld) 2. Toegankelijk sociaal domein 3. Actieplan Wonen 4. Ontwikkelplannen 5. Duurzaamheid 6. Gebiedsontwikkeling en Verkeer 7. Maatschappelijk Vastgoed 8. Economische Kracht en 9. Organisatieontwikkeling (het programma is afgerond) Daarnaast heeft het college aanvullend nog tien projecten benoemd waar prioriteit aan gegeven wordt als het gaat om het verdelen van schaarse middelen (geld en capaciteit). Dit zijn: 1. Onderwijshuisvesting 2. Ontwikkeling Vossenburcht 3. Programma Ontwikkeling en herstructurering Vitale Vesting Steenbergen 4. Woonwagens 5. Omgevingsvisie 2024 6. Uitvoeringsprogramma GVVP 7. Project Verkeersveiligheidsagenda 2025-2026 8. Fort Henricus 9. Linie van de Eendracht 10.Toekomstvisie Nieuw-Vossemeer Over de voortgang op deze 19 collegeprioriteiten wordt uw raad vier keer per jaar geïnformeerd. Dit wordt gekoppeld aan de planning en controlcyclus.
Rapportages vinden plaats bij de perspectiefnota, de tussenrapportage, de begroting en de jaarrekening. Vorig jaar is hiermee bij de perspectiefnota gestart. Na de rapportage in deze jaarrekening zal het rapporteren van de voortgang op de collegeprioriteiten geëvalueerd worden. De CAP-prioriteiten Participatie(beleids)kader is op 18 december 2023 door uw raad vastgesteld en het programma Organisatieontwikkeling is op 1 december 2023 opgeleverd.
College Actie Programma
21
CollegeActieProgramma Jaarstukken 2023 Hieronder is een overzicht opgenomen van de uitgaven voor de CAP prioriteiten in 2023. Ook is een doorkijk gegeven van de reserve CollegeActieProgramma voor de komende jaren. College Actie Programma
Begroting 2023
Rekening 2023
Resultaat
Budget
Programmabudgetten Actieplan Wonen
80.000
85.188
-5.188 Via eenmalige budget
Duurzaamheid
100.000
68.970
31.030 Via SPUK CDOKE
Economische kracht
196.500
93.618
102.882 Economische kracht
Organisatie ontwikkeling
377.177
369.534
7.642 Via de reserve Transitie Organisatie
Participatie(beleids)kader
100.000
32.500
67.500 Budget CollegeActieProgramma
Ontwikkelplannen
60.000
25.000
35.000 Budget CollegeActieProgramma
Gebiedsontwikkeling en verkeer
356.000
127.480
228.520 Budget CollegeActieProgramma
Maatschappelijk Vastgoed
85.000
-
85.000 Budget CollegeActieProgramma
Overige budget
149.000
-
149.000 Budget CollegeActieProgramma
Totaal
750.000
184.980
565.020 Overhevelen naar reserve CAP
Via Uitvoeringsprogramma
Budget CollegeActieProgramma
Doorkijk reserve CollegeActieProgramma Reserve CollegeActieProgramma (CAP)
2025
2026
2027
-
460.020
1.080.020
835.020
565.020
-
-
-
Extra middelen CAP (PPN 2024)
-
430.000
-
-
Aanvullende (onder)bestedingen
-105.000
190.000
-245.000
-215.000
Eindsaldo (verwacht)
460.020
1.080.020
835.020
620.020
Beginsaldo Overheveling 2023 (voorstel)
22
2024
College Actie Programma
Collegeactieprogramma
College Actie Programma
23
Collegeprioriteit Participatie(beleids)kader Resultaat 2023
Status
Een vastgesteld beleidskader burgerparticipatie (inclusief projectparticipatie en jongerenparticipatie)
Coördinerend wethouder Wethouder Baali Doelstelling Wij gaan voor sterke kernen en zelfredzame inwoners. Daarvoor ondersteunen en versterken wij de sociale samenhang in de kernen. Wij betrekken inwoners eerder en anders bij het maken van beleid en uitvoering. Samen met inwoners stellen wij een plan op voor een concreet participatiebeleid. Jongerenparticipatie speelt daarbij een belangrijke rol. Wij streven naar verbondenheid in gemeenschappen en kernen. (Programmabegroting 2023) Het uiteindelijke resultaat zijn gedragen uitgangspunten over de betrokkenheid van inwoners bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid in Steenbergen. Toelichting Het (werken aan) participatiebeleid biedt ruimte om te zoeken naar manieren die passen bij de gemeente, bij de gemeentelijke organisatie en bij de inwoners, bedrijven en andere organisaties. Om zo samen tot de beste resultaten te komen voor een vitale leefomgeving. Werken aan een participatiekader voor Steenbergen doen we dus door verschillende participatietrajecten te doorlopen. Daarmee verzamelen we ingrediënten die mensen (inwoners en ambtenaren) in staat stellen te participeren in Steenbergen; los van het inhoudelijke vraagstuk. Deze ingrediënten worden vastgelegd in een kaderstellend document dat (uiteindelijk) wordt vastgesteld door de raad.
Stand van zaken In 2023 heeft een ambtelijke werkgroep alle voorbereidingen voor het opstellen van het participatiebeleid opgepakt. Hierbij is binnen de ambtelijke organisatie op een integrale manier gewerkt en draagvlak georganiseerd voor het participatiebeleid. Daarbij is het beleid ook in een participatief traject opgesteld. Onder andere zijn de stadsraad , dorpsraden, jongerengroep, adviesraad sociaal domein en de gemeenteraad in dat traject geraadpleegd. Het Participatie(beleids)kader is op 18 december 2023 door uw raad vastgesteld. Daarbij is een motie unaniem aangenomen door de gemeenteraad om jongeren te laten participeren in het participatie beleid. Dit wordt in 2024 opgepakt door concrete initiatieven te ontplooien. Jaarrekening 2023 Er was een budget beschikbaar voor het opstellen en implementeren van het participatie(beleids)kader van € 100.000. Voor het opstellen is € 32.500 besteed. Dit is dus ruim binnen de beschikbare middelen gebeurd. Ook de inhoudelijke doelstelling om het participatie(beleids)kader in 2023 vast te laten stellen door de raad is behaald. Er resteert een budget van € 67.500. De implementatie van het participatie(beleids)kader moet binnen deze middelen gerealiseerd worden. In 2024 wordt dit opgepakt binnen het reguliere werk. Het resterende budget is hier ruim voldoende voor. Een eventueel overschot zal terugvloeien naar de reserve CAP.
Hiermee is de cap-prioriteit Participatie(beleids)kader afgerond.
24
College Actie Programma
Financiële verantwoording collegeprioriteit Omschrijving
Begroting 2023 Rekening 2023 Verschil
Projectleiding (inhuur)
100.000
32.500
67.500
Totaal
100.000
32.500
67.500
Voortgang actie uit de begroting 2023 In de begroting 2023 zijn voor deze collegeprioriteit de volgende acties opgenomen: Actie voor 2023
Stand van zaken 31 december 2023
Status
Wij stellen een beleidskader burgerparticipatie op, waar
Het participatie(beleids)kader is in december 2023 door de
ook projectparticipatie en jongerenparticipatie deel van
gemeenteraad vastgesteld.
uitmaken.
College Actie Programma
25
Collegeprioriteit Toegankelijk sociaal domein Resultaat 2023
Status
Een evaluatie van de huidige werkwijze binnen Vraagwijzer samen met onze zorg- en welzijnspartners
Coördinerend wethouder Wethouder Prent Doelstelling Het (kunnen) bieden van passende zorg en ondersteuning op alle levensgebieden van inwoners vanuit één herkenbaar punt. Informatie, advies, hulp en ondersteuning zijn letterlijk en figuurlijk goed toegankelijk en worden in een zo vroeg mogelijk stadium geboden daar waar nodig. Toelichting Vraagwijzer is onze toegang voor het sociaal domein in Steenbergen, waar we met verschillende partners samenwerken binnen één concept. Uitvoeren van deze collegeprioriteit doen we dan ook in samenspraak met deze partners. Stand van zaken Op dit moment is Vraagwijzer nog steeds onze 1 loket voorziening voor alle hulpvragen in zijn totaliteit binnen het sociaal domein. Er is gewerkt aan de uitbreiding van de toegankelijkheid van de website Vraagwijzer. We hebben de pilot afgerond van het Ernaartoe team, en met procesregisseurs wordt ingezet op inwoners die zelf geen hulp kunnen of durven vragen. We hebben voorts een pilot van aanvraagafhandeling naar hulpvraagoplossing gelopen van 1-9-2023 tot 1-12-2023. Dit betrof een samenwerking van alle partners binnen vraagwijzer, om de cliënt die zelf om hulp kwam vragen de juiste zorg te geven en dat zoveel mogelijk voorliggend op te lossen.
Geconstateerd hebben we bij deze pilots dat het belangrijk is om zoveel mogelijk achter de voordeur te komen en zo het sociaal domein voor iedereen toegankelijk te maken. Daarnaast hebben we het preventief aanbod (bv. babymassage, pre ouderschap) uitgebreid. In verband met prioritering wordt het nieuwe beleidskader sociaal domein in zijn totaliteit (bestaanszekerheid, jeugd, zorg en volksgezondheid) doorgeschoven naar 2025. Buiten het opleveren van het nieuwe beleidskader worden er al wel voorbereidende werkzaamheden in 2024 uitgevoerd. Buiten het opleveren van het nieuwe beleidskader worden er al wel voorbereidende werkzaamheden in 2024 uitgevoerd. Jaarrekening 2023 Toegankelijk sociaal domein is een doorlopend proces, het is belangrijk dat Vraagwijzer zichtbaar blijft en ruimte krijgt om door te ontwikkelen. Het beleidsplan sociaal domein is nog niet geactualiseerd, dit volgt in 2025 en in de tussentijd werken we zo praktisch mogelijk aan toegankelijkheid in brede zin.
26
College Actie Programma
Voortgang acties uit de begroting 2023 In de begroting 2023 zijn voor deze collegeprioriteit de volgende acties opgenomen: Actie voor 2023
Stand van zaken 31 december 2023
Status
Wij evalueren de huidige werkwijze binnen Vraagwijzer
Binnen Vraagwijzer is er doorlopend aandacht voor
samen met onze zorgen welzijnspartners. Wij
de samenwerking en werkwijze met onze zorg- en
maken daarbij gebruik van beschikbare informatie
welzijnspartners, hierbij maken we gebruik van relevante
zoals klanttevredenheidsinformatie en/of in- en
data. Daarnaast houden we elkaar op de hoogte van
doorstroomgegevens.
ontwikkelingen binnen ieders werkgebied. Dit doen wij 2 maal per jaar met een vraagwijzer bijeenkomst die enorm goed (98%) bezocht wordt.
Wij kijken bij omliggende gemeenten naar de inrichting
Wij zijn in 2023 door een aantal gemeenten bezocht
van hun toegang sociaal domein.
betreffende onze toegang. Dit in verband met de pilot van aanvraagafhandeling naar hulpvraagoplossing binnen Vraagwijzer. Daarnaast wordt deze prioriteit verder uitgewerkt in 2024 met onder andere bezoeken aan MEE en de toegang van Roosendaal.
Wij werken samen met partners aan een plan waarmee
In 2023 is ingezet om samen met onze
wij inwonersondersteuning vanuit Vraagwijzer versterken.
samenwerkingspartners in te zetten om bij inwoners 'achter de voordeur' te komen. Denk hierbij aan het Ernaartoe-team die inwoners laagdrempelig en outreachend ondersteunen als zij geen hulp durven, willen of kunnen vragen. Deze prioriteit zal verder uitgewerkt worden in 2024.
Wij geven uitvoering aan de motie ‘huisvesting
Deze motie is uitgewerkt in het inrichtingsplan voor het
Vraagwijzer’, zoals genoemd in programma 5 : Bestuur en gemeentehuis. Het plan is afgerond en aangeboden dienstverlening.
aan de raad. De raad heeft de stukken niet doorgeleid naar de besluitvormende vergadering. Tijdens de behandeling van de perspectiefnota 2024 is er een nieuwe motie aangenomen voor de verhuizing vraagwijzer en herinrichting raadszaal.
College Actie Programma
27
Collegeprioriteit Actieplan Wonen Resultaat 2023
Status
1. Overzicht mogelijke instrumenten voor college omtrent sturing van de woningopgave, verdeeld naar direct toepasbaar en nieuwe beleidsinstrumenten
2. Locatiekeuze flexibele woonvormen
Coördinerend wethouder Wethouder Baali Doelstelling Het Actieplan Wonen maakt het gehele scala aan instrumenten inzichtelijk (fase 1) en geeft daarmee de bouwstenen voor het actualiseren en aanpassen van het woonbeleid. Dit laatste wordt gecombineerd met het spoor van het opstellen van woonzorgvisies per kern. Met als kader de afspraken in de Woondeal 2022 t/m 2030 met een uitvoeringsprogramma (uitvoeringsprogramma=actualisering actieplan wonen) . Toelichting Op weg naar het Actieplan worden de volgende stappen gezet: 1. Overzicht van de mogelijke instrumenten voor het college omtrent sturing van de woningopgave, verdeeld over direct toepasbaar en nieuwe beleidsinstrumenten. 2. Vertaling naar woonbeleid en integratie met Woonzorgvisie te samen met een Uitvoeringsprogramma, alsmede; 3. een locatiekeuze flexibele woonvormen en realisatie daarvan. Er wordt een locatieonderzoek uitgevoerd om zicht te hebben op de mogelijkheden om op korte en langere termijn de bouw van ten minste 100 flexwoningen te realiseren. Stand van zaken Toelichting stap 1; Op 14 augustus 2023 is het actieplan wonen vastgesteld, waar o.a. een overzicht in is opgenomen over de verschillende sturingsinstrumenten. Toelichting stap 2; Het ontwerp van de woonzorgvisie is in november 2023 ter inzage gelegd, inclusief een voorgestelde aanpassing van het actieplan.
Toelichting stap 3; Het locatieonderzoek is op 4 april 2023 afgerond en vervolgens toegestuurd naar de woningstichtingen Stadlander en Woonkwartier Er hebben gesprekken plaatsgevonden over de ontwikkeling met Stadlander en Woonkwartier. Met Woonkwartier is de voortgang planvorming vrij ver gevorderd. Met Stadlander loopt het traject om Flexwoningen te realiseren moeizamer.
28
College Actie Programma
Jaarrekening 2023 Er zijn geen extra uitgaven gedaan i.v.m. met het actieplan wonen. Wel zie er extra middelen € 85.188 uitgegeven voor het eenmalig inhuren van capaciteit voor het volgen van ruimtelijke procedures. Het instellen van het meldpunt wet goed verhuurderschap, één van de actiepunten heeft met eigen ambtelijke capaciteit plaatsgevonden. De enige externe kosten die gemaakt zijn, zijn vertaalkosten naar Roemeens, Pools en Engels voor degene die een melding willen indienen. Vanuit het rijk zijn voor de uitvoering Wet goed verhuurderschap middelen beschikbaar gesteld. Financiële verantwoording collegeprioriteit Omschrijving
Begroting 2023 Rekening 2023 Verschil
Aanvulling RO capaciteit voor vrijmaken projectleider
65.000
85.188
-20.188
Onderzoeksbudget
15.000
-
15.000
Totaal
80.000
85.188
-5.188
Voortgang acties uit de begroting 2023 In de begroting 2023 zijn voor deze collegeprioriteit de volgende acties opgenomen: Actie voor 2023
Stand van zaken 31 december 2023
Wij stellen een Actieplan Wonen op en starten met de
gereed en afgerond
Status
uitvoering daarvan.
Wij stellen woonzorgvisies op, te beginnen met
Niet gereed in 2023 omdat de resultaten van het
Steenbergen en Dinteloord. Deze zijn in het tweede
regionale woningmarktonderzoek later werden opgeleverd
kwartaal gereed (worden later opgenomen in de
dan gepland.
ontwikkelplannen, zie prioriteit Ontwikkelplannen).
Wij zetten bij lopende projecten extra in op woningen
Wordt uitgevoerd
voor nestverlaters, starters, ouderen en andere bijzondere doelgroepen.
Wij dringen bij projectontwikkelaars aan op het gebruik
Wordt gedaan indien van toepassing
van de KoopStart-regeling.
College Actie Programma
29
Collegeprioriteit Ontwikkelplannen Resultaat 2023
Status
Veegactie
Ontwikkelplan Dinteloord
Coördinerend wethouder Wethouder Baali Doelstelling De maatschappelijke doelstellingen uit de begroting 2022 richten zich op het streven naar een vitale gemeente met vitale kernen. Door in te zetten op vitaliteit kan elke kern van de gemeente Steenbergen haar eigen identiteit en bestaansrecht houden. Dit wordt bereikt door de vraagstukken en wensen, eigenschappen en potenties van elke kern scherp in beeld te hebben. Dit betreft zowel ruimtelijke vragen als vragen van maatschappelijke aard met ruimtelijke consequenties. Om zicht te krijgen op de vraagstukken en wensen per kern, wordt een ontwikkelplan per kern uitgewerkt. Toelichting Veegactie Voor alle kernen wordt opgehaald wat er aan plannen is. Dit kunnen reeds uitgewerkte plannen zijn, maar ook de minder ver uitgewerkte plannen. Er zijn al visies en plannen beschikbaar of worden binnenkort beschikbaar gesteld die van toepassing zijn op alle kernen, zoals de woonzorgvisie. Deze stap noemen we de Veegactie omdat we alle lopende initiatieven bij elkaar vegen en per kern een eerste overzicht maken. Ontwikkelplannen De ontwikkelplannen zijn een middel om: • In gesprek te blijven met een kern; • Samen met een kern de ruimtelijke ontwikkelingen af te stemmen; • Afwegingen te kunnen maken die consequenties hebben voor het gebruik van ruimte. Het doel van het project “ontwikkelplannen” is om per kern een ontwikkelplan te maken.
In het ontwikkelplan worden de ontwikkelingen per kern weergegeven die consequenties hebben voor het gebruik van ruimte in brede zin.
30
College Actie Programma
Stand van zaken De veegactie is in 2023 opgeleverd en heeft als input gediend voor het opstellen van het plan van aanpak voor het opstellen van het ontwikkelplan Dinteloord. Eind 2023 is gestart met de voorbereidingen van het participatieproces voor het opstellen van het ontwikkelplan Dinteloord. Voor dit participatieproces worden scenario’s opgesteld die als input voor de participatie gebruikt kunnen worden. In de begroting 2024 was aangekondigd dat de planning is aangepast naar oplevering in kwartaal 2 van 2024. Het ontwikkelplan zal dan aan het college opgeleverd worden. De raad kan hierover dan in september 2024 een besluit nemen. Jaarrekening 2023 Voor 2023 was een budget van € 60.000 beschikbaar. Voor het opstellen van de Veegactie en het ontwikkelplan Dinteloord. Hiervan is € 25.000 besteed aan de inhuur van een projectleider. Financiële verantwoording collegeprioriteit Omschrijving
Begroting 2023
Rekening 2023
Verschil
Toelichting
Ontwikkelplannen Regievoering
-
25.000
Ontwikkelplannen Extra participatie
-
-
-
30.000
-
30.000
30.000
-
30.000
60.000
25.000
35.000
Ontwikkelplannen extra communicatie
-25.000 Inhuur projectleider
(0,3) Ontwikkelplannen diverse uitbestedingsbudgetten Totaal
Voortgang actie uit de begroting 2023 In de begroting 2023 zijn voor deze collegeprioriteit de volgende acties opgenomen: Actie voor 2023
Stand van zaken 31 december 2023
Status
Wij stellen als eerste een ontwikkelplan Dinteloord op.
Eind 2023 is gestart met de voorbereidingen van het participatieproces voor het opstellen van het ontwikkelplan Dinteloord. Voor dit participatieproces worden scenario’s opgesteld die als input voor de participatie gebruikt kunnen worden. Het ontwikkelplan zal voor het zomerreces an het college opgeleverd worden. De raad kan hierover dan in september 2024 een besluit nemen.
College Actie Programma
31
Collegeprioriteit Duurzaamheid Resultaat 2023
Status
Programma Duurzaamheid Steenbergen
MeerjarenUitvoeringsprogramma Isolatie in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP)
Coördinerend wethouder Wethouder Remery Doelstelling In het verdrag van Parijs hebben 195 landen afgesproken om in 2050 de stijging van de wereldtemperatuur te beperken om de klimaatdoelstellingen te halen. Wij voelen hierin een sterke lokale verantwoordelijkheid. Naast een beperking van de stijging van temperatuur, speelt ook het aanpassen aan klimaat een rol. Beperken is immers niet hetzelfde als nul. Aanpassen aan de toekomst dus. Niet alleen wat betreft klimaat. Ook aanpassen aan de gevolgen van steeds schaarser wordende fossiele brandstoffen, gebruik maken van circulaire bouwmaterialen en leven in harmonie met een bio-diverse natuur. De gemeente Steenbergen wil een leefbare gemeente zijn, voor mens en dier. Een gemeente waar duurzame energie-, water-, voedsel-, grondstoffen-, en afvalkringlopen vanzelfsprekend zijn in een samenhangende duurzame samenleving. Een samenleving in balans economie, ecologie en de mens. Bovendien wil de gemeente Steenbergen haar sterke positie in de voedselvoorziening uitbouwen. Uitgroeien tot hét wereldwijde kenniscentrum - en als zodanig internationaal worden herkend - voor het verkorten van de voedselketen en de omslag naar een groene, plantaardige toekomst. In 2023 worden een Programma Duurzaamheid Steenbergen en vier Uitvoeringsprogramma’s opgeleverd, te weten: a. Energieneutraal Steenbergen b. Klimaatbestendig Steenbergen c.
Circulair economisch Steenbergen d. Biodivers Steenbergen Programma Duurzaamheid Steenbergen Toelichting De eerste stap die moet worden gezet is het ontwikkelen van een gedragen en integraal duurzaamheidsbeleid. De uitvoeringsprogramma’s worden vervolgens hiervan afgeleid.
32
College Actie Programma
Stand van zaken Het beleidskader wordt in april 2024 voor besluitvorming aan de raad aangeboden. Uitvoeringsprogramma’s voor de vier deeltrajecten: a. Energieneutraal Steenbergen b. Klimaatbestendig Steenbergen c. Circulair economisch Steenbergen d. Biodivers Steenbergen Toelichting Met het opstellen van de uitvoeringsprogramma’s is nog niet gestart. Hiervoor is eerst het Programma Duurzaamheid nodig. Stand van zaken Er worden al een groot aantal activiteiten uitgevoerd op de vier deelonderwerpen, waaronder de vervolgaanpak van de Transitievisie Warmte en het Meerjarenuitvoeringsprogramma in het kader van het NIP (zie ook hieronder). De uitvoeringsprogramma’s zijn in ontwikkeling en worden in kwartaal 2 van 2024 opgeleverd. MeerjarenUitvoeringsprogramma (MJUP) Isolatie in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) Toelichting In het kader van de afspraken in het klimaatakkoord zijn gemeenten verplicht om een MJUP Isolatie te maken. Op basis hiervan worden in combinatie van de Uitwerking van de Transitievisie Warmte per kern/wijk gedetailleerde uitwerkingen gemaakt om met name bestaande woningbouw beter te isoleren en alternatieven te bieden voor verwarming door middel van het verbranden van fossiele brandstoffen. In dat kader kan dan ook gebruik worden gemaakt van rijkssubsidieregelingen.
Het MJUP is een belangrijke stap in het behalen van ons doel om in 2030 voor 50% energieneutraal te zijn. Stand van zaken Het MJUP NIP is in het tweede kwartaal van 2023 opgeleverd. In kwartaal 4 van 2023 is het aanbestedingsdocument opgesteld. Deze wordt in kwartaal 1 2024 opengesteld. Ook is in 2023 opdracht verleend voor de uitvoering van het soortenmanagementplan (SMP). Dit is nodig om te voldoen aan de flora en faunawet, wat een vereiste is voor het uitvoeren van bepaalde isolatiemaatregelen. De uitvoering van het SMP wordt in 2024 opgepakt. Zonder de uitvoering van het SMP kan het MJUP NIP niet (volledig) worden uitgevoerd. Jaarrekening 2023 In de begroting 2024 is aangegeven dat het duurzaamheidsbeleid en de uitvoeringsprogramma’s niet meer in 2023 worden opgeleverd, maar in kwartaal 1 of 2 van 2024. Deze planning is nog steeds actueel. In kwartaal 2 van 2024 worden het duurzaamheidsbeleid en de vier uitvoeringsprogramma’s opgeleverd. Voor de inhuur van een programmamanager is in 2023 € 68.970 uitgegeven. Het beschikbare budget was € 100.000. De reden van onderbesteding is het pas laat aan kunnen trekken van een programmamanager. Financiële verantwoording collegeprioriteit Omschrijving Duurzaamheid Programmamanager 1
Begroting 2023 100.000
Rekening 2023 68.970
Verschil
Toelichting 31.030
fte (inhuur) Duurzaamheid Beleidsadviseurs overig Totaal
Dekking via SPUK CDOKE pm 100.000
68.970
31.030
College Actie Programma
33
Voortgang acties uit de begroting 2023 In de begroting 2023 zijn voor deze collegeprioriteit de volgende acties opgenomen: Onderwerp/ Prioriteit
Actie voor 2023
Stand van zaken 31 december 2023
Prioriteit Duurzaamheid
Wij herijken het uitvoeringsprogramma
Het Programma Duurzaamheid is in de
Duurzaamheid.
afrondende fase en wordt in kwartaal 2 2024 afgerond en aangeboden aan de raad.
Prioriteit Duurzaamheid
Wij onderzoeken het instellen van een
De Duurzame Denktank is opgenomen
adviescommissie duurzaamheid.
als onderdeel van het Programma Duurzaamheid. Zodra het programma is vastgesteld zal deze worden ingesteld.
Prioriteit Duurzaamheid
Wij starten met de wijkplannen Transitievisie In kwartaal 4 van 2023 is een
Pijler 1: Energietransitie
Warmte.
warmteregisseur/projectleider warmtetransitie aangetrokken. In kwartaal 1 en 2 van 2024 werken we een aanpak uit.
Prioriteit Duurzaamheid
Wij maken een plan van aanpak voor het
We hebben in kwartaal 4 van 2023 een
Pijler 1: Energietransitie
verduurzamen van het eigen wagenpark.
markconsultatie voorbereid om inzicht te krijgen in technische mogelijkheden en kosten. Ook heeft er onderzoek plaatsgevonden naar energiegebruik en behoefte op de gemeentewerf. De marktconsultatie en onderzoek worden in kwartaal 1 van 2024 afgesloten waarna we (indien noodzakelijk) met een voorstel naar de raad zullen gaan.
Prioriteit Duurzaamheid
Wij gaan het gesprek aan met onze
De gesprekken zijn in 2023 afgerond
Pijler 2: Klimaat
omgeving over het klimaat (KlimaatPraat).
en deze input is meegenomen in het programma duurzaamheid. In de uitvoeringsfase van het programma zal op projectniveau gericht participatie plaatsvinden waar nodig.
Prioriteit Duurzaamheid
Wij leveren een klimaatstrategie op.
De klimaatstrategie is een onderdeel van het programma duurzaamheid en vervat in de
Pijler 2: Klimaat
thema's biodiversiteit en klimaatadaptatie. De groenblauwe structuur- en ambitiekaart vormt de leidraad voor het uitvoeringsprogramma en geeft inzicht in de kansen voor groen en blauw ontwikkeling. Deze wordt in kwartaal 2 van 2024 opgeleverd. Prioriteit Duurzaamheid
Wij werken aan het verbeteren van de
Pijler 2: Klimaat
waterkwaliteit volgens de Kader Richtlijn Water.
34
College Actie Programma
Dit is een doorlopende actie.
Status
Onderwerp/ Prioriteit
Actie voor 2023
Stand van zaken 31 december 2023
Status
Prioriteit Duurzaamheid
Wij gaan verder met de resultaten van het
nvt
nvt
Pijler 3: Circulaire
onderzoek aanbestedingstrategie afval.
Economie
College Actie Programma
35
Collegeprioriteit Gebiedsontwikkeling en Verkeer Resultaat 2023
Status
Variantenstudie randweg Steenbergen
Onderzoeken naar mogelijkheden voor tijdelijke en definitieve oplossingen voor de verkeersknelpunten
Coördinerend wethouder Wethouder Remery Doelstelling Dankzij de A4 heeft Steenbergen een strategische positie in de Zuidwestelijke delta. Met het programma Economische Kracht is deels een richting gekozen om de kansen die hieruit voortvloeien te verzilveren. Deze liggen voornamelijk in de Agrofoodsector en de ontwikkeling van het bedrijventerrein Reinierpolder III. Met het programma Ruimtelijke Ontwikkelingen en Verkeer worden de kansen voor Steenbergen in ruimtelijke zin vertaald. Daarmee heeft het programma gebiedsontwikkeling tot doel: • Inzicht verkrijgen in de mogelijkheden voor groei in ruimtelijke zin; • Inzicht verkrijgen in de mogelijkheden voor woningbouw en overige ruimtelijke opgaven; • Inzicht verkrijgen in de verschillende scenario’s om te komen tot gebiedsontwikkeling; • Infrastructuur ontwikkelen om de kernen Steenbergen en Dinteloord structureel te ontlasten; • Reinierpolder III in samenhang met overige ruimtelijke opgaven te ontwikkelen; • Op basis van gekozen scenario’s het overige ruimtelijke programma daadwerkelijk ontwikkelen; • Steenbergen sterker te positioneren als voorloper in de zogeheten groene transitie, naar een groene, duurzame en plantaardige toekomst. Toelichting Binnen dit programma vallen de gebiedsontwikkelingen met een breed programma in SteenbergenWest, Steenbergen-Noord en Dinteloord Oost.
De randwegen zijn een onderdeel van de gebiedsontwikkelingen in respectievelijk Steenbergen en Dinteloord Oost. In 2023 worden eerst de knelpunten aangepakt die er nu in Steenbergen (Burgemeester Van Loonstraat en Fabrieksdijk) en Dinteloord zijn. Daarnaast worden de mogelijkheden onderzocht om een omleidingsroute te realiseren zolang de randweg er nog niet is. Ook wordt in 2023 een variantenstudie uitgevoerd naar de mogelijkheden van een randweg in Steenbergen en Dinteloord. Stand van zaken De ontwikkeling van Reinierpolder III wordt door de gemeente Steenbergen alleen getrokken. De gemeenten Bergen op Zoom en Woensdrecht zien af van risicodragende participatie. Met de start van een verdiepende haalbaarheidsstudie is thans aanvang gemaakt. Uitkomsten daarvan worden voor het zomerreces verwacht. Over de stand van zaken van de mogelijkheden van een randweg wordt uw raad begin april 2024 ingelicht.