GGD Sjabloon.pdf

Gemeenschappelijke regeling: GGD West-Brabant 1

Zijn de stukken tijdig ingediend door de GR bij de gemeente? De jaarrekening 2024 en de beleidsbegroting 2026 zijn op 10 april 2025 aangeboden alsmede de 1e begrotingswijziging 2025. Daarmee zijn de stukken tijdig ingediend.

2

Is voldaan aan de BBV-voorschriften? Ja

3

Inhoudelijke aandachtspunten, beleidsontwikkelingen e.d. De doelen in de beleidsbegroting 2025 zijn gebaseerd op thema’s van de nieuwe toekomstvisie 2023-2033 en het beleidsplan 2023-2026 ‘Wij maken samen gezond gewoon’. Het jaar 2026 is het vierde en laatste jaar van het hierboven genoemde beleidsplan. Voor de GGD ligt de focus op preventie en het bevorderen van gezondheid en een gezonde en veilige leefomgeving. Mentale en fysieke gezondheid zit in alle aspecten van de samenleving, vandaar ook de inzet van de GGD binnen het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De begroting is niet helemaal in lijn met de kadernota 2026 en de ingediende beleidsmatige richtlijnen. Van de drie afgegeven richtlijnen is nog niet aan nummer 3 voldaan. Het gevraagde gedetailleerder inzicht in de (financiële en formatieve) inzet op de basistaken per gemeente kan de GGD nu niet leveren, aangezien er niet voldoende capaciteit beschikbaar is hiervoor. In het Algemeen Bestuur van april 2025 is besloten dat een gedetailleerder inzicht meegenomen wordt in het traject Samen Sterker. (Zie ook 6. Overige aandachtspunten) De begroting 2026 is opgesteld aan de hand van ambities uit het eerdergenoemde beleidsplan en is puntsgewijs toegelicht hoe de GGD deze ambities wil verwezenlijken: Ambitie 1.

Voorkomen als het kan, beschermen als het moet Ambitie beleidsplan 2023-2026: In 2027 heeft de GGD, samen met partners, voor inwoners een fundament gebouwd voor een gerichte en lokale aanpak op het gebied van preventie en gezondheid. Ambitie beleidsbegroting 2026: In 2025 moet meer duidelijkheid komen over de middelen voor structurele infectieziektebestrijding en vervolg IZA en GALA. Volgens verschillende scenario’s wordt gekeken welke impact dit gaat hebben op de dienstverlening van de GGD. De GGD blijft ook in 2026 vanuit een adviserende/coördinerende rol verder werken vanuit IZA en GALA, die de basis vormen voor omslag van zorg naar gezondheid. Daarnaast gaat de GGD een rol spelen als netwerkpartner in het regionale netwerk suïcidepreventie en worden werkgevers actief benaderd door de GGD om specifieke doelgroepen te kunnen benaderen en duurzaamheid onder de aandacht te brengen. Ambitie 2. Iedereen verschillend, allemaal gelijk Ambitie beleidsplan 2023-2026: In 2027 zien we de groei in gezonde levensjaren bij iedereen in West-Brabant toenemen, waarbij de GGD focust op de groep die dit het hardst nodig heeft. Ambitie beleidsbegroting 2026: Deze ambitie wil de GGD, evenals de voorgaande jaren, vooral bereiken door nog meer aan te sluiten bij de gezondheidsvaardigheden van mensen.

De nadruk ligt niet alleen op de Jeugdgezondheidszorg en harmonisatie van het huidige aanbod, maar ook op aandacht voor seksuele gezondheid, het versterken van de positie van de GGD in de Openbare

Gezondheidszorg en het onderbrengen van de publieke gezondheidszorg asielzoekers bij de JGZ. Ambitie 3. Overal om ons heen, binnen en buiten Ambitie beleidsplan 2023-2026: In 2027 zijn gezondheid, (sociale) veiligheid en duurzaamheid prioriteit in de leefomgeving en wijkontwikkeling. Ambitie beleidsbegroting 2026: Het gezond inrichten van de fysieke en sociale omgeving kan duurzaam bijdragen aan het verminderen van ziektes door beweging te stimuleren, door bijvoorbeeld rekening te houden met luchtkwaliteit en schaduwrijke speel- en sportplekken. In 2026 zet de GGD in op: • Gebruik maken van bewezen aanpakken op scholen ter bevordering van de mentale gezondheid; • Toezicht op de Voorschoolse Educatie; • GGD gaat met gemeenten in gesprek over hun positie in het ruimtelijk domein. Ambitie 4. Zelf, maar niet alleen Ambitie beleidsplan 2023-2026: In 2027 is de kennis en informatie om zelf regie te kunnen nemen en houden laagdrempelig beschikbaar in West-Brabant. Ambitie beleidsbegroting 2026: In 2026 zet de GGD in op altijd bereikbare informatie, gezamenlijk preventieaanbod, kennis in heldere taal en aan ‘inwoners echt een stem geven’. Daaronder vallen b.v. de inzet van ervaringsdeskundigen, het bevorderen van zelfredzaamheid etc. vooral bij (potentiële) kwetsbare groepen. Dit is slechts een korte weergave van hetgeen de GGD in 2026 gaat doen voor de deelnemende gemeenten.

Voor een volledig overzicht wordt gemakshalve verwezen naar de beleidsbegroting 2026. Aandachtspunt: Het effect van de voorgestelde bezuinigingen is nog niet volledig in kaart te brengen. 4

Financiële aandachtspunten Jaarrekening 2024 De jaarrekening geeft een positief resultaat van €774.915, dat met name te danken is aan een aantal incidentele baten. Voor boekjaar 2024 is een goedkeurende controleverklaring op de getrouwheid (inclusief de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording) ontvangen. De weerstandscapaciteit van de gemeenschappelijke regeling is voldoende om financiële tegenvallers op te vangen. Voorgesteld wordt het resultaat als volgt te bestemmen: • Vrijval bestemmingsreserve moderne dienstverlening t.b.v. deelnemende gemeenten ad €164.336. Volgens afspraak in nota Reserves en voorzieningen. • Dotatie bestemmingsreserve Risico Plustaken ad €200.000. Vanwege mogelijke risico’s vanwege toekomstige bezuinigingen en landelijke ontwikkelingen. • Dotatie bestemmingsreserve (i.p.v. algemeen reserve) frictiekosten t.b.v. 'trapje op trapje af' ad €410.579. Door de bestemmingsreserve houden de gemeenten de controle over het evt. niet gebruikte bedrag.

Begrotingswijziging 2025 In de 1e begrotingswijziging zijn de volgende wijzigingen verwerkt: • Mutatie in de bestemmingsreserve uitbraak infectieziekten; • Specifieke uitkering versterking GGD’en (SPUK VGGD) 2024 en Rijksbijdragen; • Administratieve wijzigingen. Omdat deze begrotingswijziging geen gevolgen heeft voor de hoogte van de gemeentelijke bijdragen wordt deze alleen ter informatie aangeboden. Dit is conform de vorig jaar vastgestelde herziene Gemeenschappelijke Regeling. Begroting 2026 In 2026 staan de financiële middelen onder druk, bij zowel de gemeenschappelijke regelingen als bij de gemeenten vanwege landelijke bezuinigingen. Het bestuur heeft de GGD een bezuinigingsopdracht van 4% gegeven. Van de totale besparingsopgave van EUR 950.000 vangt de GGD zelf EUR 525.000 op. Dit zijn de kosten die buiten de eigen invloedsfeer liggen, denk aan bijv. personele kosten, huisvesting en IT en automatisering. Het algemeen bestuur heeft keuzes gemaakt (trapje op trapje af) en deze zijn verder uitgewerkt in de begroting onder 3.2 voor de resterende EUR 425.000 aan besparingen. De effecten op de totale gemeentelijke bijdrage zijn kort toegelicht in de tabel op pagina 36 van de beleidsbegroting. Deze hadden nader gespecificeerd kunnen worden. De indexering komt uit op 3,31%. Er is nog geen besluitvorming over een nieuwe CAO per 1 april 2025.

Er volgt mogelijk nog begrotingswijziging. De gemeentelijke bijdragen stijgen met niet beïnvloedbare kosten. Voor Steenbergen komt de bijdrage 2026 uit op € 685.937. Dit is incl. overheveling plustaak WKO, wat voorheen via aparte facturen aan de GGD werd betaald. Er wordt voldaan aan de afgegeven financiële richtlijnen. Ook aan de aanvullende financiële richtlijn om de bijdragen gelijkt te laten blijven of beperkt te laten stijgen wordt gehoor gegeven door de bestuurlijke bezuinigingsopdracht. 5

Financieel overzicht Bedragen in onderstaande tabel x € 1.000,Jaarrekening 2024: Resultaat en bestemming GR

Totaal GR Bijdrage gemeente Steenbergen

Realisatie 2024

Resultaat 2024

Resultaat bestemming compensatie met bestemmingsreserve risico plustaken

Resultaat bestemming terug naar gemeenten

26.184

775

611

164

522

Bedrag berekenen o.b.v. 2,29%*=4

gebaseerd op percentage bijlage 3, pagina 72 begroting 2026*

Meerjarenontwikkeling Begroting 2025

Ontwerp begroting 2026

Meerjaren begroting 2027

Meerjaren begroting 2028

Meerjaren begroting 2029

27.825

29.913

30.903

31.926

32.983

Bijdrage gemeente Steenbergen

631

686

709

732

756

Opgenomen in meerjarenperspectief gemeente Steenbergen

631

631

631

631

631

-55

-78

-101

-125

GR

Totaal GR

Verschil 6

Overige aandachtspunten Door de gezamenlijke visie voor de publieke gezondheid in 2023 en de jaarplannen 2025 werken de GGD West-Brabant en GGD Hart voor Brabant al samen. Vanwege toenemende uitdagingen, o.a. vergrijzing inwoners en arbeidsmarktschaarste wordt een intensievere samenwerking met GGD Hart van Brabant in 2025 verder onderzocht en uitgewerkt onder de naam ‘Samen Sterker’ met als doel voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 tot besluitvorming te komen. Zienswijze Toezicht Wmo Ondanks dat er wordt voldaan aan de afgegeven richtlijnen en de bestuurlijke bezuinigingsopdracht wordt er toch een zienswijze geadviseerd over de opgenomen bezuiniging van €50.000 op ‘Toezicht WMO’. Deze taak is opgedragen aan de GGD en opgenomen in de gemeenschappelijke regeling en kan niet zomaar worden wegbezuinigd. Dit vraagt om een zorgvuldig bestuurlijk traject waar de deelnemers bij betrokken worden. Deze taak wordt door onze gemeente als plustaak afgenomen en op plustaken is een opzegtermijn van toepassing. Wmo Toezicht is voor de gemeenten een wettelijk verplichte taak en is vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling. Een opgedragen taak kan niet zomaar worden beëindigd (opzegtermijn), aangezien deelnemers op uitvoering ervan rekenen. Indien deze taak bij de GGD West-Brabant wegbezuinigd wordt dienen de gemeenten deze elders in te kopen, evt.

bij de GGD Hart voor Brabant en dan tegen een hoger tarief. Deze partij voert namelijk op dit moment het Toezicht Wmo uit voor de GGD West-Brabant. De GGD West-Brabant besteedt dit dan feitelijk uit aan de GGD Hart van Brabant. Het schrappen van deze taak bij de GGD WestBrabant levert een bezuiniging op, maar niet voor de deelnemende gemeenten. Zij moeten deze taak, zeer waarschijnlijk voor een hoger uurtarief, zelf gaan inkopen bij de GGD Hart voor Brabant. Het feit dat de zestien gemeenten in WestBrabant geen juridische afspraken hebben met de GGD Hart voor Brabant, maakt het inkopen van deze taak bij een ándere GGD’ alleen maar meer ingewikkeld. De zienswijze wordt gesteund door Breda, Moerdijk, Ruchpen en Woensdrecht. De opgenomen bezuiniging “Toezicht WMO” stond ook niet in de kaderbrief beschreven, omdat de korting op infectiepreventie eerst begroot was op 100.000 euro in plaats van 50.000 euro en er gezocht moest worden naar een andere post om aan de bezuinigingsopgave van 4% te komen. Wij adviseren met deze zienswijze tegen dit alternatief omdat het voor de langere termijn meer kosten met zich meebrengt.

7

De zienswijze Gelet op bovenstaande aandachtspunten, wordt het volgende voorgesteld: 1. Kennis te nemen van de jaarrekening 2024. 2. Kennis te nemen van de begrotingswijziging 2025. 3. De volgende zienswijze over de ontwerpbegroting 2026 naar voren te brengen: De taak toezicht Wmo kan niet zomaar tussentijds worden afgestoten of als taak worden wegbezuinigd omdat deze als een van de uit te voeren taken is vastgelegd in artikel 4 van de gemeenschappelijke regeling GGD West-Brabant 2024. We verzoeken de GGD West-Brabant de uitvoering van deze taak ten behoeve van de deelnemers (financieel) op correcte wijze te verwerken in de begroting.