GGD Jaarstukken 2021 2214030.pdf

JAARSTUKKEN 2021 GGD WEST-BRABANT

1

VOORWOORD De Publieke Gezondheid staat in het teken van het verkleinen van gezondheidsverschillen tussen mensen. De coronacrisis heeft echter vooral kwetsbare groepen in onze samenleving getroffen en heeft daarmee juist de gezondheidsverschillen vergroot. Zo is de fysieke gezondheid van kwetsbare ouderen en de mentale gezondheid van vooral jongeren en jongvolwassenen onder druk komen te staan. In 2021 heeft GGD WestBrabant alle zeilen bijgezet om de pandemie te bestrijden, de impact van COVID19 op de samenleving aangepakt en de reguliere organisatie draaiende gehouden. Alles bij elkaar geen sinecure waaraan alle GGDmedewerkers een bijdrage hebben geleverd. Wederom is een beroep gedaan op de flexibiliteit van de organisatie. In tegenstelling tot 2020 heeft de GGD in 2021 haar reguliere taken niet tot nauwelijks hoeven af te schalen omdat er een robuuste Corona organisatie stond die de pandemie aanpakt. Door de pandemie zijn de bestaande scheidslijnen scherper geworden. Dit betekent dat we in 2021 extra scherp aan de wind hebben gevaren door bijvoorbeeld proactief gezinnen met kinderen, waarvan we via een risicoscore hogere gezondheidsrisico’s zien bij hun ontwikkeling, te benaderen. Maar ook door het ontwikkelen van een toolkit voor MBO- en HBO- studenten om negatieve gedachte en gevoelens bespreekbaar te maken. Positieve gezondheid blijft hiervoor de basis.

De GGD neemt zeker op het gebied van preventie een sterkere regierol. We zijn partner in de vele lokale preventieakkoorden die in 2021 zijn gesloten. Hierbij is een accentverschuiving gewenst van focus op gezondheidsverschillen naar het vrijmaken van meer gezondheidspotentieel. Hoe kan zoveel mogelijk gezondheidswinst worden behaald en hoe kan gezondheidsverlies zoveel mogelijk worden voorkomen? Mede hieraan hebben we 2021 vorm en inhoud gegeven en zullen we hier de komende jaren fors op moeten blijven investeren. Ook op het gebied van onze expertises onderzoek, data en kennis hebben we in 2021 stappen gezet, zoals bijvoorbeeld in de doorontwikkeling van onze online dashboards en de extra gezondheidsmonitors. De schaarste op de arbeidsmarkt heeft ons echter wel parten gespeeld. Het tekort aan onder andere artsen en verpleegkundigen zorgen ervoor dat de druk op organisatie onverminderd hoog blijft. Dit vergt van de organisatie om onze uitdagingen op een innovatieve manier aan te vliegen. Denk hierbij aan functiedifferentiatie en het gebruik van nog meer digitale toepassingen in ons werk. Op het gebied van informatiebeveiliging en privacy is 2021 een spannend jaar geweest. Door de datadiefstal en het daaropvolgende onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens is nog duidelijker geworden dat de beveiliging van informatie steeds belangrijker is.

Zowel binnen als buiten de organisatie proberen kwaadwillenden zwakke plekken in de beveiliging te ontdekken en hier misbruik van te maken. Voor onze dienstverlening zijn we steeds afhankelijker van de beschikbaarheid van systemen en de betrouwbaarheid van informatie. In samenwerking met onze partners zullen we het komende tijd waar nodig extra beveiligingsmaatregelen treffen. We zijn er trots op dat we als GGD West-Brabant hebben laten zien dat we een ondernemende en flexibele organisatie zijn, die er staat als de samenleving haar nodig heeft. Hiervoor bedanken wij al onze medewerkers en (keten)partners. Hun inzet en flexibele opstelling hebben ervoor gezorgd dat we terug kunnen kijken op een jaar waar we naast het hoofd te bieden aan de coronacrisis ook de reguliere organisatie draaiende hebben gehouden met resultaten die er toedoen.

Miranda de Vries, bestuursvoorzitter GGD West Brabant Sebastiaan Baan, directeur Publieke Gezondheid

2

Inhoud Inhoud .......................................................................................................................................................3 1.JAARVERSLAG: DE ANALYSE ......................................................................................................................4 1.1Inhoudelijke analyse ...........................................................................................................................4 1.2Financiële analyse ...............................................................................................................................6 2.ACHTERGRONDINFORMATIE .....................................................................................................................9 2.1Resultaat per ambitie ..........................................................................................................................9 2.2Indicatoren ....................................................................................................................................... 20 2.3Beleidsindicatoren ............................................................................................................................ 33 3.PARAGRAFEN .........................................................................................................................................

34 3.1Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................... 35 3.2Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................. 38 3.3Paragraaf financiering ....................................................................................................................... 38 3.4Paragraaf bedrijfsvoering .................................................................................................................. 42 3.5Paragraaf verbonden partijen ............................................................................................................ 48 JAARREKENING 2021 ................................................................................................................................. 49 1.GRONDSLAGEN ...................................................................................................................................... 50 2.Balans per 31 december 2021 ................................................................................................................. 52 3.Toelichting op de balans per 31 december 2021 ......................................................................................

53 4.Niet in balans opgenomen verplichtingen en niet in balans opgenomen activa ......................................... 59 5.Overzicht baten en lasten……………………………………………………………………………………………………………………….. ....... 59 5.1Overzicht baten en lasten.................................................................................................................. 60 5.2Exploitatie overzicht 2021 ................................................................................................................. 61 6.Toelichting op het overzicht baten en lasten 2021 ................................................................................... 62 6.1Baten ............................................................................................................................................... 62 6.2Lasten .............................................................................................................................................. 63 6.3Incidentele baten en lasten ............................................................................................................... 65 6.4Wet normering bezoldiging topfunctionarissen .................................................................................. 65 7.Bijlage Taakvelden .................................................................................................................................

67 8.Bijlage Sisa…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….….68 Bijlagen .................................................................................................................................................... 69

3

1. JAARVERSLAG: DE ANALYSE Dit jaarverslag brengt inhoudelijk en financieel in beeld hoe de GGD West-Brabant ervoor staat in het najaar van 2021 en wat voor onze organisatie de gevolgen zijn van de coronacrisis in combinatie met de uitvoering van onze reguliere taken. In dit hoofdstuk vindt u een beknopte analyse en wordt stilgestaan bij de organisatieontwikkeling en het personeel. In hoofdstuk 2 ziet u in een oogopslag de stand van zaken voor wat betreft de indicatoren die we in de Beleidsbegroting 2021 hebben opgenomen. Tot slot gaan we in hoofdstuk 3 verder in op de financiën en de financiële impact die corona nog steeds heeft op onze organisatie. 1.1 Inhoudelijke analyse Naast onze reguliere activiteiten hebben in 2021 veel werkzaamheden plaats gevonden in de aanpak van corona en daaraan gerelateerde werkzaamheden. We komen er niet onderuit dat de werkzaamheden voor corona invloed hebben op onze organisatie. We starten de inhoudelijke analyse met de corona activiteiten en gaan vervolgens in op onze reguliere activiteiten. Aanpak corona Coronataken Vanuit VWS heeft de GGD de opdracht aangenomen om, het grootschalig vaccineren tegen corona uit te voeren. Daarnaast gaat het testen en bron- en contactonderzoek onverminderd door. Vanuit de landelijke vaccinatiestrategie zijn wij op 15 januari met vaccineren in de regio West-Brabant gestart.

In de eerste helft van 2021 heeft het uitvoeren van deze vaccinatietaak veel ruimte en tijd gevraagd van onze organisatie. Het Ministerie van VWS vergoedt ook in 2021 rechtstreeks de extra kosten die de GGD’en maken ten behoeve van de bestrijding van corona. Corona Next Step Voor de uitvoering van alle coronataken hebben we als onderdeel van de organisatie het programma Corona Next Step ingericht. De corona-organisatie is steeds verder geprofessionaliseerd en kan zowel personeelsmatig als organisatorisch flexibel inspelen op een toenemende of afnemende vraag. Om deze grote klus te kunnen klaren heeft de GGD het aantal artsen, prikkers en administratief medewerkers flink opgeschaald. Ook hebben we extra medewerkers aangenomen op de ondersteunende bedrijfsvoeringsfuncties, zoals HR, Financiën en Facilitair. In de drukste periode hadden we naast de ca. 350 vaste medewerkerkers van de GGD circa 1200 flexibele medewerkers extra in dienst. In 2021 hebben we op 6 locaties in West-Brabant 1.026.470 inwoners gevaccineerd. Vanaf juni 2021 zijn we ook gestart met fijnmazig vaccineren gericht op groepen waarbij de vaccinatiegraad achterblijft.

We spreken dan over de volgende doelgroepen:  De jongere leeftijdsgroepen (<35 jaar), in het bijzonder 20-30 jaar;  45-60-jarigen met het risico om opgenomen te worden op de IC-afdeling;  Arbeidsmigranten (internationale medewerkers);  Inwoners met een niet-Westerse migratieachtergrond;  Inwoners waarbij het geloof een belangrijke rol speelt in hun leven of in het leven van hun directe omgeving. We hebben dit in nauw contact met gemeenten en sleutelfiguren in de wijk opgepakt en met elkaar bepaald wat de beste aanpak was. We hebben uiteindelijk mobiele prikposten in de wijk ingezet en pop up locaties ingericht om deze doelgroepen te bereiken. Informatieveiligheid Begin 2021 worden we landelijk getroffen door een datadiefstal. De gestolen gegevens komen uit twee databases van de GGD: het systeem waarin medewerkers test- en vaccinatieafspraken registreren (CoronIT) en het dossier waarin ze informatie uit bron- en contactonderzoeken vastleggen (HPZone). Uit politieonderzoek is gebleken dat de gegevens van circa 1.250 personen (landelijk) onbevoegd zijn ingezien, gestolen en mogelijk verkocht tussen augustus 2020 en de eerste maanden van 2021. Bij deze fraude zijn geen medewerkers van GGD West-Brabant betrokken. Na het incident is het landelijk systeem aangepast en de controle verscherpt. Binnen de GGD West-Brabant is de monitoring van medewerkers in de uitvoering van 4

hun werk verscherpt om dit soort incidenten te voorkomen en om onze eigen medewerkers hiertegen te beschermen. Als gevolg van de maatregelen, voortvloeiend uit de corona datadiefstal/-lek (informatieveiligheid) heeft GGD West-Brabant opgeschaald en investeringen gedaan door o.a. het aantrekken van een CISO en Privacy Officer. Daarnaast heeft de Functionaris Gegevensbescherming een stevigere plek gekregen en zijn we extra IT-verplichtingen aangegaan ter bevordering van de informatieveiligheid. Deze investeringen zijn vooralsnog bekostigd vanuit Covid-19 gelden. Er is nog geen uitsluitsel over structurele financiering en de organisatorische inbedding van deze noodzakelijke functies CISO, PO en FG. Hierin wordt de samenwerking gezocht met collega GGD-en die voor een zelfde uitdaging staan. Wob-verzoeken corona Inmiddels hebben zowel de veiligheidsregio’s als de GGD’en een aantal Wob-verzoeken (Wet openbaarheid van bestuur) ontvangen van zowel de regionale als de landelijke media. Het betreft vragen over het aanbestedingsproces in het kader van het testen tijdens de coronapandemie. Waar mogelijk werd in gezamenlijkheid met de andere GGD’en in Nederland hieraan invulling gegeven, hoewel we als GGD-en wel ieder voor zich aan deze verzoeken moesten voldoen.

Gezien de grote hoeveelheid aan informatie is de beantwoording een arbeidsintensief proces en kost het de nodige (juridische) capaciteit. Uitvoering regulier werk Impact corona op ons regulier werk Ondanks de lockdown in het begin van 2021 is het reguliere werk zoveel mogelijk doorgegaan. We maken hierbij gebruik van de opbrengsten van de digitale contacten en de nieuwe aanpak die in 2020 is ontwikkeld. Een goed voorbeeld hiervan is het actief benaderen van scholen en kwetsbare gezinnen. We hebben ons gericht op effecten van corona in de samenleving, zoals de mentale weerbaarheid en het belang van een gezonde leefstijl. De directe gevolgen van de coronacrisis voor inwoners van West-Brabant en de GGD zijn merkbaar op alle vlakken. Doordat de aanpak van corona vanuit een programma wordt aangestuurd, kan het reguliere proces van de GGD ontlast worden zodat de activiteiten doorgang kunnen vinden. Onze strategische agenda blijft echter een goede basis, want na toetsing blijkt dat de doelen en ambities uit de Beleidsbegroting 2021 nog steeds passend zijn bij de daadwerkelijke maatschappelijke situatie in 2021. De GGD West Brabant heeft een grote meerjaren opdracht gekregen van VWS om de gevolgen van corona in West-Brabant te monitoren bij diverse leeftijdsgroepen. Dit wordt gefinancierd vanuit VWS middelen.

We vertalen daarbij de door onze GGD geleerde ‘corona lessen’ en nieuwe inzichten naar ons reguliere werk. De toepassing van dashboards blijft gehandhaafd en de versterking en uitbreiding van ons regionale en landelijke netwerk blijven we benutten. Digitaal werken en contact op afstand is inmiddels geborgd in onze manier van werken. We zetten in op het zo doelmatig mogelijk uitvoeren van ons reguliere werk, met oog voor de impact die corona op de inwoners van onze regio heeft. Vitaliteit en weerbaarheid GGD-medewerkers Het weerbarstige verloop van het virus, de behoefte aan duidelijkheid bij inwoners en de steeds grotere tweedeling in de maatschappij tussen gevaccineerde en ongevaccineerden veroorzaakt maatschappelijke onrust. Dit heeft zijn weerslag op de professionals die ’gewoon’ hun werk doen. Tot onze afschuw krijgen onze medewerkers dan ook steeds vaker te maken met verbale agressie en soms zelfs met fysiek geweld. Veiligheid op de werkvloer is voor de GGD een groot goed en we investeren hierin door beveiliging in te zetten op de test- en vaccinatielocaties. Daarnaast worden medewerkers die hier behoefte aan hebben begeleid en is er geïnvesteerd in weerbaarheidstrainingen voor collega’s die zich daar extra in willen bekwamen. De gevolgen van de coronacrisis op de werkdruk eist bij veel medewerkers zijn tol.

Door hier regelmatig aandacht aan te besteden in onze communicatie en door de inzet van verschillende interventies proberen wij in nauw contact te blijven met onze medewerkers en de vitaliteit op peil te houden. Hierbij helpt de krapte op de arbeidsmarkt voor met name artsen en verpleegkundigen niet. We hebben moeite om onze vacatures in te vullen. Het ziekteverzuim percentage van 5.5% is hoger dan begroot.

5

Wob-verzoek regulier werk Naast de Wob-verzoeken omtrent corona hebben we medio 2021 ook een Wob-verzoek ontvangen over het proces ten aanzien van GGD-inspecties in de kinderopvang. Hieraan is uitvoering gegeven en de gevraagde documenten zijn aangeleverd. Uw gezondheid, ons werk In 2021 is ons kwaliteitscertificaat via een externe audit weer verlengd en hebben we een eerste stap richting het eerder en beter managen van risico’s gezet. Vanuit onze reguliere taken hebben alle teams gewerkt aan onze GGD-ambities uit de beleidsbegroting 2021. Onze ambitie om de gezondste regio van Nederland te worden is urgenter dan ooit Onze ambitie vanuit ‘de Agenda van de Toekomst’ om de gezondste regio van Nederland te worden is nu urgenter dan ooit tevoren. Het leggen van verbindingen in het netwerk, zowel intern als extern, en het (door)ontwikkelen op de inhoud waren in 2020 nauwelijks mogelijk op andere onderwerpen dan die, welke corona gerelateerd waren. Deze samenwerking in de, deels nieuwe, netwerken nemen we mee in ons reguliere werk, dat in 2021 weer een doorstart kreeg. Onze strategische doelen willen we bovendien realiseren in het licht van de ambities uit de vier landelijke Position Papers, die door de 25 DPG’en medio 2021 zijn vastgesteld en door GGD GHOR Nederland zijn aangeboden aan de formateur.

Voor de komende raadsverkiezingen in maart 2022 hebben we aan de politieke partijen van alle gemeenten een kernboodschap ‘Gezondheid! In jullie partijprogramma’ gestuurd. We dagen ze hiermee uit om op het thema publieke gezondheid samen met ons aan de slag te gaan. Deze boodschap bevat informatie die direct opgenomen kon worden in het verkiezingsprogramma of als inbreng gebruikt kan worden bij interviews, presentaties en discussiebijeenkomsten. Analyses van de voortgang en de detailinformatie op de diverse GGD-ambities vindt u in hoofdstuk 2. 1.2 Financiële analyse Voor deze analyse wordt gekeken naar de financiële effecten van de GGD-taken in 2021. Er is een onderscheid gemaakt in voor de financiële impact op GGD taken, de rechtmatigheid en de financiële risico’s als gevold van de corona crisis. Financiële impact GGD-taken Voor 2021 is er een resultaat van 133k (positief) gerealiseerd. Het resultaat van 2021 is een verzameling van een aantal voordelige (V) als negatieve (N) ontwikkelingen uit onze exploitatiebegroting. Al deze ontwikkelingen zijn grotendeels het gevolg van corona. Een van de voordelige ontwikkelingen op het resultaat is het aantal niet ingevulde vacatures (V). Het lukt momenteel onvoldoende om vacatures, zoals die van artsen, ingevuld te krijgen.

Doordat we met een groot deel van het personeel inzet heeft gepleegd op corona, zijn verder een aantal geplande opleidingen (V) niet doorgegaan. Eenzelfde effect van onderbesteding zien we uiteraard op dienstreizen (V). De minder kosten van dienstreizen hebben we gecorrigeerd op de declaraties naar VWS voor de corona kosten conform de hiervoor geldende voorwaarden. Tot slot zien we doordat we een aantal investeringen (V) doorschuiven naar een volgend boekjaar, ook ‘tijdelijk’ voordeel op dit onderdeel. We realiseren dat dit uitstel is waardoor we voor een volgend jaar rekening houden met hogere kapitaalslasten. Naast positieve (financiële) effecten zijn er ook negatieve ontwikkelingen waarmee we in 2021 zijn geconfronteerd. Zo hebben we in 2021 via mobiliteit afscheid genomen van personeel en hebben we hogere uitgaven voor huisvesting als gevolg van gestegen energieprijzen en hogere huurkosten van een aantal locaties. Voor de verdere uiteenzetting van de financiën van het programma publieke gezondheid verwijzen wij graag naar de jaarrekening 2021. financiële impact corona In 2021 hebben we voor een totaal bedrag van 64 mln. voorschotten ingediend bij VWS ter compensatie van de meerkosten en minderopbrengsten.

Vanaf 2021 worden de laboratoriumkosten met betrekking tot de PCR-testen direct bij VWS in rekening gebracht en declareert de GGD de laboratoriumkosten van de door zorginstellingen afgenomen PCR-testen bij personeelsleden en de door huisartsen afgenomen PCR-testen bij 6

het RIVM. De financiële impact van Corona op de GGD West Brabant heeft geen invloed op de gemeentelijke bijdrage. De financiële impact wordt door RIVM (laboratoriumkosten) en VWS (meerkosten en minder opbrengsten) gecompenseerd. In de declaratie van VWS (tabel hieronder) zijn de totale (specifieke en overige) meerkosten en minderopbrengsten opgenomen (exclusief de labkosten) voor het gehele jaar.

Kostensoort

Opgave kosten jaar 2021

Bron- en contactonderzoek (subtotaal)

14.398.998

Bemonstering (subtotaal)

21.498.487

COVID-19 vaccinatie

21.756.826

Overige Meerkosten Infectieziektebestrijding (IZB)

1.818.556

Tuberculosebestrijding (TBC) Medische Milieukunde (MMK) Technische Hygiënezorg (THZ) / Toezicht Seksuele Gezondheid (inclusief SOA poli) Reizigerszorg Gezondheidsbevordering (GB) Algemene Gezondheidszorg (AGZ) Jeugdgezondheidszorg (JGZ), incl. Rijksvaccinatie Openbare GGZ / Sociaal medische advisering Veilig Thuis Forensische Zorg (For) Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Overig

1.461.176

Ondersteuning

3.284.283

Subtotaal

6.564.015

Minder inkomsten (verrekend met minder uitgaven) Infectieziektebestrijding (IZB) Tuberculosebestrijding (TBC) Medische Milieukunde (MMK) Technische Hygiënezorg (THZ) / Toezicht

58.000

Seksuele Gezondheid (inclusief SOA poli) Reizigerszorg

537.000

Gezondheidsbevordering (GB) Algemene Gezondheidszorg (AGZ)

238.000

Jeugdgezondheidszorg (JGZ), incl. Rijksvaccinatie

31.000

Openbare GGZ / Sociaal medische advisering Veilig Thuis Forensische Zorg (For)

20.000

Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Overig

-336.017

Ondersteuning Subtotaal

547.983

Totale voorlopige uitgaven 2021

64.766.309

7

Rechtmatigheid Voor de bemensing van de deelprocessen Testen, Bron- en Contactonderzoek (BCO) en Vaccineren binnen ons programma Corona Next Step maken we gebruik van de diensten van verschillende uitzend- en detacheringsbureaus. Bovendien zijn andere contracten, o.a. de facilitaire kosten om de teststraten operationeel te houden, onder dwingende spoed tot stand gekomen. Om de continuïteit te waarborgen, hebben wij ons genoodzaakt gezien de contracten te verlengen in 2021. Het Dagelijks Bestuur heeft met inachtneming van de geschetste risico’s in maart 2021 besloten tot: Verlengen van de contracten die zijn afgesloten ten behoeve van de deelprocessen Testen en BCO tot en met 31 december 2021 zonder Europese aanbestedingsprocedure. Samen met GGD HvB heeft GGD WB voor de zomer van 2021 een aanbestedingstraject m.i.v. 2022 in gang gezet. Dit proces zal begin 2022 worden afgerond waardoor voor dit proces de uitgaven rechtmatig blijven. Daarnaast gaan we ervanuit dat er voor 2021 nog gebruik kan worden gemaakt van de dwingende spoed met overbruggingsperiode, waardoor er geen onrechtmatigheid optreed in 2021.

Financiële Risico’s voortvloeiend uit Covid De meerkosten voor Corona worden gedekt door de landelijke Compensatieregeling van VWS. Deze regeling is eindig. De compensatieregeling voor 2022 is nu gecommuniceerd met uitzondering compensatie op inkomstenderving in tegenstelling tot 2020 en 2021. Wel blijft de meerkostenregeling van VWS over 2022 nog intact waardoor de werkelijke kosten voor de GGD o.a. voor markttaken intact blijven. Daarnaast is er vanuit de GGD goed reeds in het verleden maatregelen getroffen. Zo kan er gebruik worden gemaakt van een bestemmingsreserve, te weten de bestemmingsreserve markttaken. Over de ontwikkelingen, impact en de gevolgen zullen we u uiteraard tijdig blijven informeren. Daarnaast zijn er aanvullende IT-kosten gemaakt in de afgelopen jaren door het aantrekken van functionarissen (CISO, PO en FG). Het betrof hier noodzakelijke kosten op gebied van informatievoorziening en informatiebeveiliging. Deze kwamen o.a. voort uit de risico aansprakelijkheid en datadiefstal. Naar de financiële dekking voor deze functionarissen na corona wordt op dit moment gekeken binnen de GGD WB.

8

1. ACHTERGRONDINFORMATIE In lijn met onze ambities uit de ‘Agenda van de Toekomst’ en de Bestuursagenda 2018-2022 is de beleidsbegroting van de GGD West-Brabant voor 2021 opgebouwd rondom 6 ambities, te weten: 1. Bijzondere aandacht voor onze sociaal-medische crisistaken. 2. Verdere stappen zetten voor een gezonde en veilige leefomgeving. 3. Preventie verbreden en verdiepen. 4. Gezondheidskansen voor iedereen: het kan nóg gelijker. 5. Naar moderne, eigentijdse dienstverlening met de klant als kompas. 6. We versterken de driehoek onderzoek-beleid-praktijk. Deze ambities zijn uitgewerkt in verschillende doelen. Alle teams van de GGD zijn in 2021 begonnen met bijzondere aandacht voor het waarmaken van deze ambities en doelen. Onderstaand geven we de voortgang en verwachting weer op de afzonderlijke doelen: √ We hebben het doel voor 2021 behaald; We hebben het doel voor 2021 niet behaald. X 2.1. Resultaat per ambitie 2.1.1. Bijzondere aandacht voor onze sociaal-medische crisistaken Door de corona uitbraak waren alle ogen gericht op één van onze crisistaken, namelijk die van de bestrijding van een A-infectieziekte, waarbij de GGD een grote rol speelde en nog steeds speelt. Ook nu zijn onze collega’s van team Infectieziektebestrijding nog steeds voor circa 90% belast met de uitvoering van de coronataken.

Zij zijn, onder meer, eindverantwoordelijk voor de kwaliteitszorg binnen het coronaprogramma en zijn daarnaast ook betrokken bij de landelijke beleidsontwikkelingen. Een andere, sociaal medische crisistaak die uitgevoerd wordt door onze forensisch artsen is de Medische Arrestantenzorg. De bedoeling was dat deze taak in 2021 opnieuw zou worden aanbesteed, maar dit is door het Ministerie van V&J tot nader orde opgeschort. Vooralsnog blijven we deze taak uitvoeren. In 2021 is gestart met een kwaliteitsslag op forensische geneeskunde. Door schaarste op de arbeidsmarkt is vanaf 2021 landelijk hierop ondersteuning georganiseerd. Naast het reguliere werk is het team GHOR nog altijd druk om in het kader van corona de continuïteit van zorg Brabant-breed te ondersteunen. Vooral ook weer in het laatste kwartaal van 2021. Hun rol in de informatievoorziening is nog altijd van cruciaal belang voor bestuurders van onze Veiligheidsregio MWB.

9

Wat wilden we bereiken in 2021? a.

b.

c.

Status

Eind 2021 hebben we het netcentrisch werken ingevoerd binnen al onze crisisprocessen. Op die manier delen we in crisissituaties op een effectieve manier de juiste informatie met alle betrokken partners. Die zijn daardoor in staat om hun acties te baseren op hetzelfde, complete beeld van de situatie.

√

Met het oog op de bedrijfscontinuïteit brengen we voor minimaal de helft van onze kritische processen in beeld wat de risico’s zijn die de continuïteit van die processen in gevaar brengen. We willen namelijk inzicht krijgen in wat er tijdens een crisis nodig is om naast de crisisprocessen (o.a. infectieziektebestrijding en medische milieukunde), ook de kritische processen (o.a. JGZ, TBC en seksuele gezondheid) te laten doorgaan. We vereenvoudigen, harmoniseren en uniformeren de processen in de evenementenadvisering aan onze gemeenten. Dat doen we samen met de andere Brabantse GGD’en, de Veiligheidsregio, de andere GHOR-regio in Brabant en de Politie. Zo komen we tot geïntegreerde advisering, met als doel veiligere en gezondere evenementen in onze regio

√

√

Toelichting Er worden momenteel (nieuwe) informatiecoördinatoren (ICO’s) getraind om tijdens crises of bij incidenten met een groot risico voor de volksgezondheid de actuele beeldvorming te ondersteunen. Dit doel is deels behaald. Er ligt een plan van aanpak met beschreven maatregelen. Er is gewerkt aan verfijning van de BCM methode waardoor de teams zelf meer kunnen invullen. Dit levert een versnelling op van de nog op te pakken kritische processen van de GGD. Wordt in 2022 verder opgepakt. Het proces evenementen advisering is vereenvoudigd en geüniformeerd. Er is een aanvragenmailbox in gebruik genomen en er zijn heldere afspraken met partners gemaakt. Dit wordt in 2022 nog verder doorontwikkeld.

2.1.2. Verdere stappen zetten voor een gezonde en veilige leefomgeving Alle gemeenten hebben zich voorbereid op de invoering van de nieuwe Omgevingswet. Vaak door het opstellen van een omgevingsvisie en omgevingsplannen, meestal via ‘Omgevingstafels’. Helaas is de invoering van deze wet weer uitgesteld en treedt hij naar verwachting pas 1 januari 2023 in werking. Dit weerhoudt ons er niet van om de ontwikkelingen in de regio verder mee vorm te geven. De GGD is betrokken bij deze ontwikkelingen, hoewel bij de ene gemeente meer dan bij de andere. Een ondersteunend instrument hierbij is de Brabantse Omgevings Scan (BROS), die in 2021 is doorontwikkeld door de drie Brabantse GGD-en en Telos. In 2021 zijn we, samen met de andere twee Brabantse GGD-en, ook gestart met een verkenning op de samenwerking met de Provincie op dit thema. We hebben meegewerkt aan het Provinciale beleidskader Gezondheid 2021-2030, waarbij de ambitie drie gezonde levensjaren erbij voor elke Brabander in 2030 is.

Het team Onderzoek heeft de monitor Integrale Veiligheid uitgevoerd en de resultaten gepresenteerd. Het team Technische Hygiëne Zorg (THZ) zet zich met haar inspecties in voor een veilige en gezonde omgeving voor kinderen in de kinderopvang. Deze inspecties zijn in het 2 e kwartaal van 2021 weer opgestart. De productieafspraken zijn door de lockdown niet geheel behaald. Met de betreffende gemeenten is besproken hoe en wanneer deze achterstand wordt ingehaald. Ook het aantal reisvaccinaties blijft door corona in 2021 achter ten opzichte van voorgaande jaren.

10

Wat wilden we bereiken in 2021? a.

b.

c.

Status

We geven uitvoering aan de business case ‘rol en positie van GGD West-Brabant in de Omgevingswet’, zoals vastgesteld wordt door ons Algemeen Bestuur in 2020. Op die manier onderzoeken we hoe we in het kader van de Omgevingswet kunnen bijdragen aan een gezonde en veilige leefomgeving.

X

We zetten ons samen met gemeenten in voor een rookvrije regio. Zo willen we ervoor zorgen dat de volgende generatie opgroeit zonder de nadelige gezondheidseffecten van roken.

√

Samen met de andere Brabantse GGD ’en zorgen we voor borging van de BrOS, de Brabantse Omgevingsscan. We zorgen voor doorontwikkeling van het instrument, breiden het uit met data van de omgevingsdiensten en de Veiligheidsrisicoscan en sturen erop aan dat gemeenten de BrOS gebruiken als informatiebron voor hun beleid. Zo dragen wij bij aan het gezonder maken van wijken en buurten.

√

Toelichting De opdracht voor de ontwikkeling van een business case is opgestart maar nog niet afgerond. Intussen bereiden we productafspraken voor m.b.t de samenwerking tussen gemeenten, GGD en ketenpartners. We profileren ons actief als partner in lokale processen, sluiten aan bij regionale netwerk Midden-WestBrabant en hebben bijgedragen aan (de voorbereiding op) de Omgevingsvisies van verschillende gemeenten. We werken a.d.h.v. een regionaal plan van aanpak dat is toegespitst op de behoeften en stand van zaken in gemeenten. We hebben onder meer webinars, een live event en een camper-tour aangeboden en organiseerden een geslaagde kennis- en inspiratiemiddag voor o.a. bestuurders, ambtenaren en partners. Circa 1.225 inwoners hebben meegedaan aan Stoptober. We dagen gemeenten uit om deel te nemen aan de Rookvrije Generatie Award West-Brabant (uitreiking april 2022). De beleidsinspiraties en data van de BrOS zijn geactualiseerd en worden gebruikt in alle adviezen aan gemeenten omtrent gezonde en veilige leefomgeving, waaronder ook de Omgevingsvisies en de omgevingsplannen.

2.1.3. Preventie verbreden en verdiepen Ook in 2021 zijn de groepsvaccinaties uitgevoerd vanuit het Rijksvaccinatieprogramma, om kinderen te beschermen tegen ernstige ziekten, zoals HPV, BMR/DTP en Meningokokken. De vaccinatiegraad is licht gestegen, zie ook pagina 22. In een intensief traject willen de West-Brabantse gemeenten, zorgverzekeraar CZ, CZ Zorgkantoor, GGD West-Brabant en Zorgbelang komen tot een actiegerichte samenwerkingsagenda op het brede thema van preventie. De teams Beleid en Onderzoek hebben geadviseerd en meegeschreven bij het inhoudelijke kader voor deze

11

samenwerking. Eind 2021 is het kader voor deze samenwerkingsagenda vastgesteld in de stuurgroep. Begin 2022 wordt dit kader in een collegenotitie voorgelegd aan de colleges van de West-Brabantse gemeenten. In West-Brabant zijn daarnaast in 2021 in veel gemeenten lokale preventieakkoorden ondertekend. Het team beleid heeft een handreiking gemaakt en gemeenten gestimuleerd om met de lokale preventie akkoorden aan de slag te gaan. Onze GGD participeert in de netwerken rondom deze akkoorden. De GGD stimuleert gezond ouder worden en heeft met andere partners de campagne ‘Wij zijn zelf het medicijn’ gelanceerd. Ruim 100 regionale ‘vrienden’ sloten zich aan bij deze campagne. Ook geven we uitvoering aan het regionaal plan voor een rookvrije regio. We zijn er trots op dat twee van onze bestuurders ambassadeur zijn geworden van deze mooie initiatieven. Omdat het in corona-tijd niet mogelijk was om groepsvoorlichtingen te geven, heeft het team Preventie samen met Avans Hogeschool en KBO Brabant een serie online informatiebijeenkomsten (webinars) georganiseerd over gezond ouder worden. De webinars werden zeer goed bekeken en gewaardeerd. De coronacrisis heeft een grote impact op het mentaal welbevinden van de bevolking vooral onder jeugdigen en jongvolwassenen. In 2021 heeft de GGD een onderzoek uitgevoerd naar de mentale gezondheid van MBO- en HBO-studenten in West-Brabant.

Naar aanleiding van de resultaten is een toolkit ontwikkeld. De toolkit omvat onder meer een notitieboekje Hoe ist? Share after writing en drie campagnevideo’s gericht op het bespreekbaar maken en delen van negatieve gevoelens en gedachten met medestudenten en/of hulpverleners. Dit alles in samenwerking met studenten van St. Joost School of Art & Design met St. Joost en de opleiding Trend Research & Concept Creation in Lifestyle van Fontys. In 2022 vindt doorontwikkeling en implementatie van de toolbox plaats. Verder heeft de GGD verkennende gesprekken gevoerd met landelijke en regionale actoren over de opties voor een integrale aanpak van suïcidepreventie in de regio. Dit in aansluiting op de Landelijke agenda suïcidepreventie 2020-2025. Ook zijn er gemeentelijke infosheets met recente cijfers over mentale gezondheid en kernboodschappen voor beleid ontwikkeld. Beiden krijgen in 2022 een vervolg. In juli is groen licht ontvangen vanuit ons algemeen bestuur voor de regionale uitrol van het programma Nu Niet Zwanger, dat in Breda vanaf 2018 draait en al tot mooie resultaten heeft geleid. Ons team Seksuele Gezondheid heeft in 2021 voorlichtingen gegeven op scholen, onder meer samen met ervaringsdeskundigen. 16 scholen hebben in samenwerking met de GGD de stimuleringsregeling Relaties & Seksualiteit aangevraagd en toegekend gekregen.

Ook onze adviseurs preventie en gezondheid hebben voorlichting gegeven aan leerlingen en ouders in zowel het basis- als voortgezet onderwijs. Daarnaast gaven zij voorlichting aan vrijwilligers, professionals en inwoners, bijvoorbeeld over positieve gezondheid. Het team onderzoek heeft een rapportage rondom middelengebruik onder jongvolwassenen afgerond. Ook hebben zij de evaluatie van de pilot Jeugdconsulent in de huisartsenpraktijk en de pilot regelvrij integraal sociaal domein in opdracht van enkele van onze gemeenten afgerond.

12

Wat willen we bereiken in 2021? a.

b.

Status

We gaan vanuit het Rijksvaccinatieprogramma naast meisjes ook jongens inenten tegen HPV, het humaan papillomavirus. Dit vaccin beschermt hen tegen penis-, anus-, mond- en keelkanker. Daarnaast voeren we opnieuw een HPV-inhaalcampagne voor alle 14 tot 18-jarigen uit. Op die manier verminderen we het risico op (de verspreiding van) deze kankerverwekkende infectieziekte.

Toelichting

√

De GGD krijgt landelijk een grotere rol bij de uitvoering van het Nationaal Preventieakkoord. Dit komt terug in de Contourennota. In onze regio leggen we de focus op drie belangrijke thema’s: het terugdringen van roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik. Onze adviseurs preventie treden hierbij in overleg met de betrokken gemeenten ondersteunend op in de richting van het onderwijs. Op die manier dragen we eraan bij dat kinderen op latere leeftijd geen nadelige gezondheidseffecten van roken, drinken en alcohol ondervinden.

13

√

We participeren actief in de landelijke besluitvorming over de start van de campagne HPV jongens per 1 januari 2022. Daarnaast hebben we alle spijtoptanten HPV 14-18 jaar de gelegenheid gegeven om zich alsnog te laten vaccineren tijdens onze groepsvaccinaties in het najaar 2021.

We ondersteunden verschillende gemeenten bij de totstandbrenging/uitvoering van een lokaal preventieakkoord en bij het vinden van (landelijke) financiering hiervoor in 2021. Alle 16 gemeenten hebben inmiddels een lokaal preventieakkoord of zijn, samen met partners, bezig met de opstelling hiervan. Daarnaast ondernamen we activiteiten op het gebied van onder meer gezond ouder worden, valpreventie, integrale suïcidepreventie en goedkope gezonde voeding. We promoten inzet op preventie bij zorgverzekeraars, ziekenhuizen, huisartsen, VVT (Verzorgings-, Verpleeghuizen, Thuiszorg) en welzijn. We hielden een inspiratiesessie voor de Rookvrije Generatie en brachten de rookvrije omgeving onder de aandacht gebracht bij sportverenigingen, scholen en kinderopvangen en de gemeenten. Ook brachten we alcoholpreventieprogramma’s en -campagnes onder de aandacht middels nieuwsbrieven en een inspiratiesessie. Verder hebben we de scholen proactief benaderd met de Gezonde School aanpak.

Wat willen we bereiken in 2021? c.

2.1.4.

Status

We zetten in onze regio een brede preventie-beweging in gang. Hiermee stimuleren we dat naast de gemeenten en de GGD, ook andere instellingen zoals ziekenhuizen zich meer gaan richten op preventie. Door op deze manier onze preventie-inzet te versterken, verbreden we die naar gebieden en situaties waar wij zelf minder directe invloed hebben.

Toelichting

√

We werken vooral samen met partners in het sociaal domein, in de eerste lijn en in de tweede lijn. Daarnaast participeren we in het netwerk met gemeenten, zorgverzekeraar en andere partners om te komen tot een regionale samenwerkingsagenda preventie.

Gezondheidskansen voor iedereen: het kan nóg gelijker

Vanuit de Jeugdgezondheidszorg zijn we hard aan het werk geweest om de opgelopen achterstanden door corona en de maatregelen hierop, waaronder de lockdown, om te buigen. Het is een kwetsbaar evenwicht. De extra aandacht en zorg voor kwetsbare kinderen, die door de coronaperiode nóg kwetsbaarder zijn geworden, de lange wachtlijsten en ook de druk op in de teams door schaarste aan personeel, vroegen veel van de JGZ-professionals. Uitgangspunt is en blijft: het landelijk Professioneel Kader, zorg op maat voor kwetsbare kinderen en gezinnen en een breed aanbod van digitale en collectieve preventie voor alle jeugdigen. We hadden actief contact met kwetsbare kinderen en gezinnen. Waar nodig leverden of regelden we overbruggingszorg. Welbevinden is een belangrijke voorwaarde om mee te kunnen doen. Daar is het gehele netwerk rond een jeugdige voor nodig. In een pilot op de John F. Kennedyschool hebben we het belang gezien van een nog nauwere samenwerking en aanwezigheid op school. Deze pilot is afgerond en wordt verbreed naar andere scholen. Ook hebben we ons intensief ingezet voor goede informatievoorziening en mogelijkheden om de vaccinatiegraad onder (kwetsbare) burgers te verhogen, zowel voor wat betreft de coronavaccinaties als de reguliere vaccinaties vanuit het Rijksvaccinatieprogramma. De coronacrisis heeft ons meer dan ooit tevoren geleerd hoe belangrijk dit laatste ook is.

De collega’s van het team Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) startten in 2021 de gebruikelijke sociaal-medische zorg aan dak- en thuislozen weer op en ook onze inzet in diverse gemeenten als Wijk-GGD’er en in de campingaanpak is weer opgepakt. In Woensdrecht, Roosendaal en Steenbergen gaan Wijk-GGD’ers per 2022 aan de slag. Het aantal meldingen van onverzekerde zorg, met name onder arbeidsmigranten is in 2021 helaas gestegen. De integratie met ons voormalige meldpunt Zorg en Overlast in het regionale meldpunt Crisiszorg West-Brabant heeft steeds meer vorm gekregen. Ook hier zagen we een stijging van het aantal meldingen. Het team Onderzoek heeft de monitor medische zorg voor dak- en thuislozen afgerond. Uit de diverse (gezondheids)monitors is de behoefte aan extra focus op mentale gezondheid, met name onder jongeren, gebleken. Dit hebben we in 2021 in onze beleidsadvisering aan gemeenten meegenomen. Ook hebben we samen met enkele gemeenten en het onderwijs in deze moeilijke coronatijd naar oplossingen gezocht om de vitaliteit van de jeugd te versterken.

14

Wat willen we bereiken in 2021? a.

b.

c.

Status

We hebben een sterke samenwerkingsrelatie met het onderwijs, leerplicht, gemeenten en samenwerkingsverband met onze preventieve aanpak van de verzuimproblematiek op het voortgezet onderwijs. Op verzoek van en met extra middelen en inzet van genoemde partners, zetten we in 2021 in op preventie van ziekteverzuim in het primair onderwijs (PO). Hiervoor gebruiken we het resultaat van ons wetenschappelijk onderzoek dat in 2020 wordt afgerond.

We verkennen de inzet van digitale hulpmiddelen voor automatische signalering van kindermishandeling, bijvoorbeeld op basis van informatie in ons elektronisch dossier. Hiermee helpen we onze professionals om mogelijk gemiste signalen van kindermishandeling alsnog op te pikken.

De kennis en ervaring die we hebben opgedaan in onze aanpak van de problematiek op vakantieparken en campings, breiden we verder uit en delen we zowel in ons werkgebied als landelijk. We willen kwetsbare personen die het hier betreft, namelijk nog sneller en beter in beeld krijgen om hen de juiste hulp te kunnen bieden. We gaan op zoek naar nog meer partners die kunnen helpen met de signalering van en zorgverlening aan deze groep kwetsbare inwoners. Te denken valt onder andere aan waterbedrijven en woningcorporaties.

15

Toelichting

x

x

√

M@ZL VO en MBO lopen en worden geëvalueerd en doorontwikkeld. In het kader van de (tijdelijke) NPOmiddelen die gemeenten hebben ontvangen, zijn we in gesprek geweest met gemeenten die overwegen om M@ZL PO in te zetten. In Halderberge en Moerdijk gaan we starten met M@ZL PO. Een knelpunt voor regionale uitrol is de huidige schaarste aan artsen.

Dit betrof een programma dat in het kinddossier o.b.v. formuleringen in de tekstvakken vraagt of er sprake is van kindermishandeling. We hebben het niet aangekocht en geïmplementeerd vanwege de drukke werkzaamheden in corona.

Op verschillende campings en vakantieparken hebben we kwetsbare West-Brabanders in beeld gebracht en toegeleid naar passende zorg. Voor gemeenten hebben we een toolkit ontwikkeld die handvatten geeft om maatwerk te leveren voor mensen met een lage SES van NL-afkomst, laaggeletterden, mensen met een migratieachtergrond en nieuwkomers. In zes gemeenten hebben we met onze vaccinatiebus deze doelgroep in de wijken gevaccineerd tegen corona.

Wat willen we bereiken in 2021? d.

2.1.5.

Status

In het kader van het programma Kansrijke Start verwachten we uitbreiding van het wettelijk en financieel kader voor de jeugdgezondheidszorg met het prenataal huisbezoek. We zorgen voor samenwerking met de juiste partijen en het onderling delen van de juiste informatie die nodig is om in beeld te hebben welke (toekomstige) gezinnen baat hebben bij een prenataal huisbezoek. Op die manier komen we al vroeg in contact met kwetsbare (toekomstige) ouders en kunnen we hen de juiste hulp bieden.

√

Toelichting Met de wet ‘Prenataal huisbezoek door de Jeugdgezondheidszorg’ (PHB JGZ) krijgen alle gemeenten de taak om een prenataal huisbezoek door de jeugdgezondheidszorg (JGZ) aan de zwangere en/of het gezin in een kwetsbare situatie te bieden. Het wetsvoorstel hiertoe ligt momenteel voor behandeling in de Eerste Kamer. Samenwerking tussen onder andere de JGZ, verloskundige zorg, kraamzorg en gemeenten wordt voorbereid in West-Brabant voor een goede uitvoering hiervan per (hopelijk) 1 juli 2022.

Naar moderne, eigentijdse dienstverlening met de klant als kompas

In 2021 hebben we onze nieuwe adviseur en lid van het dagelijks bestuur Egge van der Poel verwelkomd. Met zijn kennis en ervaring op het gebied van (big) data in de zorg ondersteunt en adviseert hij ons bij het verbeteren en eigentijdser maken van onze dienstverlening. We leveren ook na de crisis ‘Zorg op afstand’; digitaal waar kan, fysiek waar moet. Het nut en de noodzaak van het datagedreven werken heeft zich ook in 2021 bewezen. We hebben inmiddels meerdere dashboards en rapportages ten behoeve van stuurinformatie ontwikkeld vanuit ons Datawarehouse. Ook hebben we in 2021 onze website vernieuwd en aangepast aan de behoeften van onze klanten. De professionalisering van onze dienstverlening heeft verder gestalte gekregen met zowel een nieuwe visie op bedrijfsvoering als een nieuwe huisvestingsvisie binnen de Jeugdgezondheidszorg. Bovendien is in augustus het strategisch facilitair plan 2021-2025 door het MT vastgesteld.

16

Wat willen we bereiken in 2021? a.

b.

Status

We ontwikkelen een sterk digitaal platform waar mensen onder meer kunnen chatten met experts, een online consult kunnen krijgen en afspraken kunnen maken en verzetten. We leggen hierbij in 2021 vooral de focus op de jeugdgezondheidszorg, omdat hier het meest intensieve klantcontact is (met jonge inwoners) en de moderniseringsopgave het grootst is. Maar ook voor de inwoners voor wie een digitaal platform niet de beste oplossing is, zoals laaggeletterden, blijft de dienstverlening van de GGD bereikbaar. Op die manier maken we het ouders en kinderen zo gemakkelijk mogelijk om van onze kennis en diensten gebruik te maken en creëren we tijd voor ouders en kinderen voor wie persoonlijk contact belangrijk is.

We maken meer gebruik van voorspellingen en data als basis van ons handelen. Door betrouwbare gegevens te verzamelen, te koppelen en te analyseren en informatieverwerking te automatiseren kunnen we trends signaleren, voorspellingen doen over bijvoorbeeld het toekomstige zorggebruik van inwoners of opkomende epidemieën en kwetsbare inwoners opsporen. Deze kennis en informatie kan de basis vormen voor nieuw beleid of voor de inzet van effectieve preventieve maatregelen. Om deze ambitie te realiseren is een financiële en personele investering noodzakelijk. Die investering is nog niet verwerkt in deze beleidsbegroting. Een voorstel voor financiering voegen we in de vorm van een separaat voorstel toe aan de beleidsbegroting.

17

√

x

Toelichting Onze visie ‘Dienstverlening van Morgen’ beoogt o.a. om continu onze klantbediening te verbeteren en optimaliseren. Voor onze JGZ klanten hebben we onze telefonische bereikbaarheid met 10% verbeterd. Ook is nu een telefonische hulplijn die vragen die vragen van onze ouders met kinderen van 0-18 jaar over vragen voeding en opvoeding direct beantwoord. Deze hulplijn is 14 januari van start gegaan. Ook analyseerden we hoe we onze klantbediening binnen JGZ (digitaal) kunnen verbeteren. Dit heeft geleidt tot een roadmap aan (digitale) verbeterideeën waarmee we in 2022 en later aan de slag gaan.

We richten een DataLab in waarbinnen de eerste twee focusprojecten zich richten op vroegsignalering gezond gewicht en preventie/optimalisatie no-show afspraken. We hebben een tool voor geografische visualisatie en verklarende modellen voor data bij acute hulpvragen (Meldkamer) ontwikkeld. En de tool voor geografische visualisatie en verklarende modellen voor branddata 20112021 is doorontwikkeld. We hebben een data-uitwisselingsproject afgesloten met ketenpartners en een start gemaakt met het gebruik van gegevensdashboards in de P&C cyclus. Om dit toekomstbestendig en efficiënt in te richten wordt verkend om dit in gezamenlijkheid met de Brabantse GGD-en op te pakken. Dit krijgt een vervolg in 2022.

2.1.6.

We versterken de driehoek onderzoek-beleid-praktijk

Medio 2021 zijn de resultaten gedeeld van de gezondheidsmonitors voor volwassenen en ouderen, die in 2020 is uitgevoerd. We hebben hierbij het aanbod gedaan om samen met gemeenten deze onderzoeksresultaten te vertalen in lokaal of regionaal gezondheidsbeleid om de gezondheid van onze inwoners te verbeteren. Ook zijn we als Brabantse GGD-en in gesprek gegaan met de Provincie om te verkennen hoe we gezamenlijk op kunnen trekken voor een gezond Brabant voor iedereen, waarbij de ambitie is drie gezonde levensjaren erbij voor alle Brabanders in 2030. De COVID-19-pandemie heeft daarnaast geresulteerd in meerdere versnelde onderzoeken in de praktijk die hebben geleid tot landelijke beleidswijzigingen. Dit heeft met name op het gebied van testen plaatsgevonden. Er zijn meerdere onderzoeken uitgevoerd in onze teststraten zowel regionaal (GGD WB en Microvida) als landelijk met RIVM, UMCU, GGD Rotterdam en regionale laboratoria. Dit heeft geleid tot meerdere landelijke beleidswijzigingen rondom antigeensneltesten en internationale publicaties. Hierdoor werden antigeensneltesten in GGD-teststraten mogelijk bij mensen met klachten en later ook bij contacten zonder klachten. Een ander voorbeeld is de CoCo-studie. Dit is een studie naar antistoffen tegen COVID-19 onder kappers en horecapersoneel.

Deze voorbeelden brengen in beeld hoe onder hoge druk de driehoek onderzoek – beleid – praktijk in een stroomversnelling is gekomen. Per 2021 is onze extern adviseur Jantine Schuit, lid van het College van Bestuur en Vice Rector Magnificus van Tilburg University, als bestuurslid aangetreden. Zij ondersteunt ons in onze ambitie om onderzoek, beleid en praktijk beter op elkaar te laten aansluiten.

Wat willen we bereiken in 2021? a.

Status

We ontwikkelen een werkwijze waarin artsen Maatschappij & Gezondheid signalen uit hun dagelijkse praktijk dieper kunnen onderzoeken. Op die manier zullen we in de toekomst beter in staat zijn om maatschappelijke vraagstukken om te zetten in beleid.

18

X

Toelichting JGZ: “We missen een dashboard en CRM systeem om dit adequaat uit te voeren.” De boodschap is dat dit inzet vraagt van data-analisten om dit goed te ondersteunen. Deze inzet is in 2021 m.n. ingezet op corona.

Wat willen we bereiken in 2021? b.

Status

We zetten in ieder geval twee (praktijkgerichte) onderzoeken in om inzicht te verkrijgen in de effecten van gezondheidsbeleid. Zo kunnen we samen met gemeenten beleid ontwikkelen dat de meeste of belangrijkste gezondheidswinst heeft.

√

Toelichting Een pilot van een lokale preventiecoalitie wordt landelijk door GGD en RIVM begeleid met onderzoek. Daaruit moet blijken of het idee van een lokale preventiecoalitie werkt en welke randvoorwaarden nodig zijn. Het promotieonderzoek van een van onze artsen M&G naar de inzet van de interventie M@ZL in het primair onderwijs is na de lockdown weer verder opgepakt en wordt naar verwachting in 2022 afgerond. Bij de Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2020 ontvingen alle gemeenten een infographic met bijbehorende duiding en advies. Samen met gemeenten wordt het vervolgtraject opgepakt.

c.

Via een VOORT-traject gaan we op zoek naar innovatie op het onderwerp dat we in 2020 in een voortraject als meest veelbelovend selecteren. VOORT is een vernieuwende methode om structuur in een innovatietraject aan te brengen.

19

x

Vanwege Corona hebben we dit niet kunnen oppakken en is dit doorgeschoven naar 2022.

2.2. Indicatoren 2.2.1.

Programma Infectieziektebestrijding

Team IZB Indicator

Begroting 2021

Aard en aantal meldingen en signalen, met toelichting

1500

Realisatie 2021

Opmerkingen

95.688 waarvan 94.816 Covid en 872 andere infectieziekten

Team Seksuele Gezondheid Indicator

Begroting 2021

Realisatie 2021

Opmerkingen

Aantal cliënten SOA

4.500

4.500

Deels tgv aanhoudende telefonie-problemen. Vanaf oktober starten we met de mogelijkheid om online een afspraak te maken, incl. invullen van een deel van het dossier.

Aantal geconstateerde SOA’s (bij een cliënt kunnen verschillende SOA’s worden gevonden)

1.200

1.200

Toelichting op werkwijze om SOA’s te voorkomen, op te sporen en te behandelen, (werkwijze en aandachtspunten)

Werkzaamheden volgens ASG. In 2021 hebben nog niet alle risicogroepen zich kunnen laten testen. Er hebben geen outreach activiteiten plaatsgevonden.

Toelichting op samenwerking met relevante andere partijen, , (werkwijze en aandachtspunten)

G ezien corona is zorg ook in 2021 nog in afgeslankte vorm doorgegaan. Verschillende overleggen zijn uitgesteld. In 2022 zal hier weer actiever op ingezet worden.

20

Team TBC Indicator

Begroting 2021

Realisatie 2021

Aantal uitgevoerde verrichtingen voor opsporing en behandeling van TBC

2.750

2.377

Aantal opgespoorde actieve (ziek) en latente (drager, maar nog niet ziek) TBC-infecties

25 actieve en 50 20tbc en 21ltbi latente infecties

2.2.2. Indicator

Opmerkingen

We zien toenemende complexiteit en ernst van tb casuïstiek (bv MDR, besmettelijkheid)

Programma Jeugdgezondheidszorg Begroting 2021

Realisatie 2021

Opmerkingen

Aantal contactmomenten binnen het basispakket: 0-4 jaar

45.000

27.500

Het totaal aantal kinderen i hier gerapporteerd, niet het aantal contactmomenten. Er is opnieuw een achterstand op de 2 jarigen. Dit komt vooral door een geboortegolf. Er zijn meer kinderen geboren in 2021 dan in 2020. Dit is een landelijke trend.

4-19 jaar

30.000

40.325

Er is nog steeds achterstand op de reguliere screening. Door de hoge no show en het hoge aantal verzettingen op vooral de contactmomenten 5 en 10/11 jaar zien we productieverlies. Vanaf 2022 willen we weer naar de scholen. Hiervoor is in 2021 al een start gemaakt, maar ivm Corona is dit nog niet volledig opgestart. de VO 2 screening is wel opgestart. Goede resultaten met JEJG. Het grootste gedeelte wordt gezien in 2022. Dan screenen we 2 cohorten, VO2 en VO3. Hiervoor wordt extra capaciteit ingezet.

Percentage kinderen dat bereikt is op bepaalde leeftijd op contactmomenten binnen het basispakket:

21

Indicator

Begroting 2021

Realisatie 2021

Opmerkingen

1 jaar

97%

95%

Lager percentage komt omdat kinderen nog steeds soms digitaal worden gezien of worden gebeld.

3 jaar

97%

122%

Komt door inhaalslag op de 3-jarigen en overgang van 2 naar 1 contactmoment.

5 jaar

90%

90%

Hierop is een inhaalslag gemaakt. We lopen nu weer goed op schema met de 5-jarige screening.

9 jaar

90%

115%

Door grote inhaalslag van kinderen uit vorig cohort die gedaan is hoog percentage. Er is echter nog best wat achterstand op het lopende cohort.

13 jaar

90%

23%

Er is gestart met screening VO2, grootste groep zal gezien worden in 2022

Aantal kinderen dat bereikt is uit bijzondere groepen: Kind met vluchtelingenstatus Kind van ouder met licht verstandelijke beperking Kind van ouder met psychiatrische problematiek

Deze gegevens noteren professionals in het dossier om met ouders tot de juiste vorm van ondersteuning te komen. Er is meer nadruk gelegd op registratie maar er zijn geen conclusies aan te verbinden. Om deze redenen worden ze niet benoemd. We willen in de toekomst hier anders op rapporteren, namelijk benoemen van aantallen kwetsbare kinderen op basis van ETM (ernst risicotaxatie model)

Kind van ouder met verslavingsproblematiek Kind wonend in safe house Kind wonend op camping Kind wonend op schip Aantal indicatieconsulten: 0-4 jaar

6.000

4.750

22

Indicator

Begroting 2021

Realisatie 2021

Opmerkingen

4-18 jaar

12.000

7.000

We hebben nog een achterstand op screenen 10/11 jaar en VO 2.

0-4 jaar

500

298

Ivm corona zijn huisbezoeken enkel uitgevoerd indien hoog risico en altijd in overleg met ouders

4-18 jaar

500

336

Ivm corona zijn huisbezoeken enkel uitgevoerd indien hoog risico en altijd in overleg met ouders

Aantal huisbezoeken:

Aantal kinderen dat is verwezen naar externe organisaties: 0-4 jaar

2.600

3.400

4-18 jaar

2.000

2.500

Percentage kinderen dat zonder bericht niet is verschenen: Bij contactmomenten 0-4

<5%

5,0%

Bij indicatieconsulten 0-4

<5%

6,8%

Bij contactmomenten 4-18

<10%

25,8%

Bij indicatieconsulten 4-18

25%

22%

Aantal kinderen bereikt met de M@zlmethodiek

1.200

800

Lokale vaccinatiegraad (incl. RVP) volledig 2jr 95%

96%

We zien hier geen grote afwijkingen t.o.v. 2020. We zien zelfs een lichte daling t.o.v. 2020, terwijl we ervaren dat veel mensen i.v.m. Corona meer afzeggen en verzetten (dus met bericht). Er is een werkgroep steeds bezig met dit thema (NVZB).

We gaan dit najaar weer M@zl evaluaties uitvoeren en de problematieken ook gericht met scholen bespreken. We zijn ook voornemens om het aantal aanmeldingen per school te analyseren, omdat we variatie zien en we dit nog meer willen duiden.

Lokale vaccinatiegraad (incl. RVP)

23

Indicator

Realisatie 2021

Opmerkingen

Lokale vaccinatiegraad (incl. RVP) volledig 5jr 95% dktp

93%

Lokale vaccinatiegraad (incl RVP) volledig 10jr dktp

95%

77%

de vaccinatiegraad blijft stabiel, ook in 2020 waarin we bijna het gehele jaar de effecten hebben gehad van Corona. Dit heeft dus weinig tot geen negatief effect gehad op de opkomst op de groepsvaccinaties.

95%

77%

95%

67%

95%

84%

10%

10%

Lokale vaccinatiegraad (incl. RVP) volledig 10jr BMR Lokale vaccinatiegraad (incl. RVP) HPV 14 jr Lokale vaccinatiegraad (incl. RVP) MACWY 2001-2005

Begroting 2021

We zijn in gesprek met de werkgroep RVP om te kijken wat er nodig is om de vaccinatiegraad in zijn algemeenheid te laten stijgen en dan vooral ook gericht op de nieuwere vaccins, HPV en MACWY. Er is aangekondigd door het RIVM dat jongens vanaf 2022 ook gevaccineerd gaan worden voor HPV en vanaf 9 jaar (alle kinderen). Dit kan een positief effect hebben op de opkomst.

Toelichting op opvallende bevindingen onder kinderen Percentage uren besteed aan Lokaal verbinden (per team)

We bespreken per gemeente het toetsingskader lokaal verbinden en bepalen dan gezamenlijk de prioriteiten. Hierbij gaan we uit van 10% van de uren. Echter is het urenaantal geen doel op zich, het gaat vooral om het resultaat en de keuzes die met elkaar gemaakt worden.

24

2.2.3.

Programma Lokaal gezondheidsbeleid Team Onderzoek

Indicator

Begroting 2021

Realisatie 2021

Opmerkingen

Aard en aantal kennisproducten/ rapportages over onderzoek, met toelichting

12

47

Het gros van onze producten dit jaar bestand uit rapportages monitor en rapportages corona. Corona in verschillende vormen: dashboards, wekelijkse updates en rapportages. Daarnaast zijn voor andere projecten factsheets, rapporten of artikelen opgeleverd.

Werkwijze en aandachtspunten

Verschillende contacten opgedaan om komend jaar samenwerkingen voort te zetten

Beoordeling van bruikbaarheid van alle geleverde kennisproducten/ rapportages over publieke gezondheid

8

Waar bekend. Niet alle opdrachtgevers hebben een cijfer gegeven maar zij gaven aan dat ze (zeer) tevreden zijn.

Beoordeling van bruikbaarheid van alle geleverde kennisproducten/ rapportages over publieke gezondheid

8

Waar bekend. Niet alle opdrachtgevers hebben een cijfer gegeven maar zij gaven aan dat ze (zeer) tevreden zijn. 'Veel waardering voor de ondersteuning door de onderzoekers'

25

Team Beleid Indicator

Begroting 2021

Realisatie 2021

Opmerkingen

Toelichting op aard en vorm van gegeven beleidsadvisering Actuele vragen van gemeenten steeds beantwoord. Door inzet op corona beperktere tijd voor diepgaande inhoudelijke investering en voor verbindingen intern en extern. In het najaar is dit weer opgepakt. Waaronder advisering over gevolgen van corona voor publieke gezondheid en koers GGD. Toelichting op deelname in gezondheidsgerelateerde themanetwerken

We sluiten lokaal aan bij diverse netwerken, waaronder ikv lokale preventie akkoorden en omgevingsvisies/plannen. Ook in de regionale netwerken, bv ikv gezond en vitaal ouder worden participeren we.

Toelichting op werken vanuit ‘positieve gezondheid’

Positieve gezondheid is de basis van waaruit we werken. Dit gedachtegoed is het uitgangspunt in onze mondelinge en schriftelijke beleidsadvisering aan gemeenten en in het netwerk met onze partners.

Beoordeling door gemeenten van samenwerking met lokale beleidsadviseurs (proactiviteit, snelheid, bereikbaarheid, nakomen van afspraken, vraagverheldering, kwaliteit, zichtbaarheid)