CDA - eerste termijn begroting 2026.pdf

Aan het begin van dit betoog dank ik allen die hun bijdrage hebben geleverd aan de totstandkoming van dit document. Een document dat met de jaren steeds beter wordt. Laten we op de ingeslagen weg doorgaan! Vandaag willen wij op een aantal onderwerpen ingaan en met name op de financiële paragraaf. Wij hebben er bewust niet voor gekozen om zaken toe te voegen. Dat hopen wij voor de verkiezingen en de tijden er na te gebruiken. 1. Algemeen beeld De begroting presenteert zich als toekomstgericht en verantwoord, maar wij missen op cruciale punten scherpte en strategische onderbouwing. Er wordt veel nadruk gelegd op thema’s als duurzaamheid, gezondheid en vitale gemeenschappen, maar de vertaling van deze ambities naar meetbare resultaten en structurele financiering blijft in de ogen van het CDA oppervlakkig. De begroting ademt een bestuurlijke voorzichtigheid en juist bestuurlijke voorzichtigheid kan de daadkracht beperken. 2. Financiële positie en risico’s Hoewel het weerstandsvermogen formeel “goed” wordt geacht, valt op dat de financiële ruimte afneemt richting 2029. De structurele lasten stijgen, terwijl de incidentele baten, met de kennis van nu, afnemen. Er wordt bovendien sterk geleund op voorzieningen en reserves om pieken op te vangen — een signaal dat structurele dekking soms gewoon ontbreekt. De toenemende schuldpositie verdient bijzondere aandacht.

De gemeente heeft een aanzienlijke portefeuille aan langlopende leningen (€39,25 miljoen in 2026), terwijl de jaarlijkse aflossingslasten toenemen. De kasstroomoverzichten laten een oplopende financieringsbehoefte zien. De onderliggende renteontwikkeling en ook de inflatie worden echter slechts beperkt doorgerekend; dit kan de kwetsbaarheid vergroten al de rentetarieven gaan stijgen. De risicoparagraaf toont een breed scala aan risico’s — van geopolitieke instabiliteit tot uitvoeringscapaciteit. Concrete beheersmaatregelen of prioritering ontbreken. Het risico op “beleidsvervaging” is reëel: alles is een thema, maar weinig onderwerpen krijgen diepgaande focus. 3. Beleid en maatschappelijke ambities De begroting benadrukt een “toekomstbestendige gemeente”, maar de beleidsmatige samenhang is niet altijd overtuigend. Het beleid rondom duurzaamheid, gezondheid en leefomgeving oogt ambitieus, maar de financiële borging van programma’s blijft beperkt en fragmentarisch. Vaak gaat het om incidentele budgetten van €25.000– €50.000, wat de uitvoerbaarheid op middellange termijn twijfelachtig maakt.

REACTIE CDA STEENBERGEN OP DE BEGROTING 26-29

6 NOVEMBER 2025

Daarnaast ontbreekt een duidelijke maatschappelijke kosten-batenafweging. Zo wordt wel geld uitgetrokken voor gebiedsontwikkelingen en renovaties, maar zonder een heldere onderbouwing van de verwachte maatschappelijke opbrengst. Een maatschappelijke opbrengst kan ook de betrokkenheid van de jeugd zijn. Wie de jongerendebatten volgt is regelmatig onder de indruk van wat ze daar zeggen en hoe ze het zeggen. Als we de raadsmededeling lezen over het instellen van een kinderburgemeester c.q. een kinderraad, dan doet dat ons verdriet, al beginnen we maar symbolisch en gaan we dit de komende vier jaar met elkaar uitwerken. Maar nu wordt het weggeschoven. Voorzitter, waar een wil is, is een weg en juist het betrekken van de jeugd heeft ons inziens een maatschappelijke opbrengst. 4. Belastingen en heffingen De lasten voor inwoners stijgen merkbaar: • OZB-opbrengst stijgt • Riool- en afvalheffingen nemen toe • Toeristenbelasting groeit met bijna 10% Hoewel de gemeente stelt dat de stijging “marktconform” is, lijkt de cumulatieve druk op huishoudens aanzienlijk, zeker gezien de inflatie en landelijke lastenstijgingen. Een sociaal-economische onderbouwing ontbreekt; de impact op lagere inkomensgroepen wordt helaas niet in beeld gebracht en daar zijn wij als CDA eigenlijk wel benieuwd naar. 5.

Organisatie en uitvoeringskracht De begroting noemt de ambitie om “in control” te zijn, maar erkent tegelijkertijd een groeiende druk op de organisatie. Er komt extra geld voor formatie (€234.000 structureel), maar dat lijkt vooral gericht op het bijhouden van de werkdruk, niet op structurele versterking van beleidscapaciteit of innovatie. De afhankelijkheid van externe expertise (gemiddeld voor €50.000 per project) onderstreept het risico op structurele kwetsbaarheid in de uitvoering. Voorzitter, hoe kunnen wij kennis (middels het personeel) in huis houden, hoe kunnen we personeel aan ons blijven binden en dus boeien? Voorzitter, sinds enkele jaren hamert het CDA op de ongewenste vergroening van onze leefomgeving of met andere woorden het overtollige onkruid. De klimaatveranderingen middels vele plensbuien en vele zonneschijn zijn ideaal groeiweer voor dit onkruid. Het ecologisch maaibeleid doet in onze ogen geen goed. Daarnaast moet je niet in deze omgeving wonen als je hooikoortspatiënt bent. Voorzitter, is het college bereid om dit onderwerp wederom onder de loep te nemen om te bezien hoe we dit onkruid tegen kunnen gaan? 6. Transparantie en leesbaarheid De begroting is omvangrijk, maar niet altijd toegankelijk. De opzet per programma is soms technisch en rationeel. Cijfers worden gepresenteerd zonder context (bijv. verschillen tussen jaren).

Dit beperkt de controlefunctie van de raad. Ook de monitoring van beleidsdoelen is onvoldoende uitgewerkt. Doelstellingen worden genoemd, maar zelden voorzien van meetbare indicatoren of streefwaarden. Hierdoor is het moeilijk te beoordelen of de gemeente haar ambities daadwerkelijk realiseert. De tekst over de voortgang van de toekomstige bouwlocaties Zuid West REACTIE CDA STEENBERGEN OP DE BEGROTING 26-29

6 NOVEMBER 2025

en Dinteloord Zuid Oost vindt het CDA zeer summier. Graag vernemen wij van het college welke concrete acties reeds gedaan zijn en in de planning staan en dit alles voorzien van een tijdspad. 7. Conclusie De Begroting 2026–2029 laat zien dat Steenbergen zijn financiën overwegend op orde heeft, maar dat de ruimte om te investeren structureel afneemt. De begroting mist focus: veel thema’s krijgen aandacht, maar weinig worden financieel en organisatorisch echt verankerd. De stijgende lasten voor inwoners en de groeiende afhankelijkheid van reserves en externe partijen vormen structurele risico’s. Tot slot: Onze verkiezingsleus 2022 was: Steenbergen KERNgezond. Nog niet alle kernen zijn kerngezond maar stapsgewijs worden ze wel gezonder. En gelukkig is het voor enkelen van ons een mooie inspiratie geweest om met de kreet KERN wat te gaan doen. Voorzitter, het CDA concludeert: de begroting is degelijk van vorm, maar mist de financiële diepgang, prioritering en uitvoeringskracht om de ambities van een “toekomstbestendige gemeente” waar te maken. Want een toekomstbestendige gemeente is juist de gemeente die we met elkaar willen zijn.

REACTIE CDA STEENBERGEN OP DE BEGROTING 26-29

6 NOVEMBER 2025