Bijlage handleiding evenementen op Fort Henricus van NatuurMonumenten 2135602.pdf

KADER VOOR ACTIVITEITEN EN/OF EVENEMENTEN

HANDLEIDING FORT HENRICUS

INLEIDING Fort Henricus was een vesting in de West Brabantse

Behalve toestemming van Natuurmonumenten is het verplicht

Locatie

Waterlinie. In 1626 is het fort gebouwd en in 1813 is het

om voor elk initiatief contact op te nemen met bevoegd gezag

Fort Henricus heeft geen eigen adres, voor

ontmanteld. Na bijna 200 jaar niet meer aanwezig te zijn

(provincie, gemeente of waterschap). Na overleg zal blijken

navigatie en aanvragen van vergunningen

geweest is het fort in de afgelopen jaren in ere hersteld.

of er een vergunning nodig is. De verwachting is, gezien de

kan gebruik gemaakt worden van het adres

waarden van het gebied, dat dit vrijwel altijd het geval zal zijn.

van de loodsen bij het Fort; Schansdijk 5,

Vanuit de omgeving is veel belangstelling gebleken om

4655 TE De Heen.

activiteiten te organiseren op en rond het fort. Daarom heeft

Heeft u interesse om een activiteit te organiseren, neem

Natuurmonumenten deze publiekshandleiding opgesteld.

dan contact op met de beheereenheid, bereikbaar via

Het fort ligt ten noorden van de stad

Hierin is te lezen aan welke voorwaarden moet worden

nmzeevolk@natuurmonumenten.nl of 0113-644044.

Steenbergen in de Heense polder aan de

voldaan om een activiteit of evenement op het fort te kunnen

Op pagina 7 is de procedure te vinden die gevolgd

Vliet. De snelweg A4 ligt op korte afstand

organiseren. Voor gebruik van het fort zal bovendien een

moet worden.

ten zuiden van het fort.

vergoeding gevraagd worden. Deze vergoeding hangt af van het type evenement en de aard van de organisator

Vereniging Natuurmonumenten

(non-profit of commercieel) en is dus maatwerk.

September 2018

INLEIDING

GESCHIEDENIS

GEBRUIKSMOGELIJKHEDEN

PROCEDURE

PLATTEGROND

BIJLAGE

2

GESCHIEDENIS In 1626 is gestart met de bouw van verdedigingswerk Fort

Helaas is er van de bebouwing niets bewaard gebleven en

TIP

Henricus met als doel om de toegang tot de stad Steenbergen

ontbreekt informatie over hoe de gebouwen er exact hebben

Als je de bebouwing wilt verbeelden met

vanuit de Roosendaalse en Steenbergense Vliet (die toen

uitgezien. Ook de buitenwal is niet bewaard gebleven en de

bijvoorbeeld strobalen dan kun je een

een open verbinding had met het Volkerak) beter te kunnen

gracht heeft niet meer zijn oorspronkelijke breedte. Binnen

digitaal bestand met GPS coördinaten bij

verdedigen. Het fort maakte deel uit van de West Brabantse

het herstelplan zijn de terre, binnenwal en de bolwerken

Natuurmonumenten opvragen.

Waterlinie; dit is weer onderdeel van de Zuiderwaterlinie en

hersteld. En op de plek waar vroeger de toegangsbrug lag

ligt tussen Bergen op Zoom en Steenbergen.

is een nieuwe brug met uitkijktoren gerealiseerd. Het fort is tussen 1639 en 1813 enkele keren in gebruik

In 1639 bestond Fort Henricus uit een binnenterrein

geweest. Hierna is de ontmanteling van het fort gestart.

(de “terre”), een hoofdwal (de binnenwal), vijf bolwerken,

Tot het jaar 2000 is het fort vervolgens in gebruik geweest

een gracht en een buitenwal (contrescarp). In 1753 stonden

voor de landbouw.

er diverse gebouwen op het binnenterrein. Op onderstaande afbeelding zijn deze te zien; nummer 1

Vanaf 2000 is Natuurmonumenten eigenaar geworden

was het poortgebouw, nummer 3 een soldatenbarak en

van het fort. In 2002 is er gestart met de planvorming voor

nummer 7 het magazijn wat daarvoor de kerk was.

herstel van het fort.

Fort Henricus, 1639, Quirijn van Lobbrecht

Fort Henricus, 1735, Cornelis van Bommel

INLEIDING

GESCHIEDENIS

GEBRUIKSMOGELIJKHEDEN

PROCEDURE

PLATTEGROND

BIJLAGE

3

GEBRUIKSMOGELIJKHEDEN Wat kun je op het fort organiseren?

- De uitkijktoren is wegens de beperkte omvang niet

- Toneelstuk.

geschikt voor grote groepen tegelijk. Op het fort kunnen verschillende soorten evenementen en

De volgende evenementen zouden bijvoorbeeld passend zijn:

- De indeling van het terrein maakt dat alleen het hele

activiteiten georganiseerd worden. In het algemeen is

terrein gehuurd kan worden. Dit kan te groot zijn voor

het belangrijk dat deze evenementen het fort en de natuur

kleinere activiteiten. De huurder kan dan zelf beslissen

niet schaden en geen overlast geven voor de omgeving.

of andere mensen ook op het terrein mogen komen.

Een evenement moet daarom aan bepaalde regels voldoen.

Dit zal de huurder dan duidelijk moeten communiceren

- Braderie/markt met regionale producten. - Een festival gericht op cultuur of natuureducatie. - Tijdelijke tentoonstelling.

naar het publiek. De huurder is op dat moment

Te huren ruimte

- Alle bezoekers dienen het terrein te betreden via de

Wat niet in de doelstelling past zijn bijvoorbeeld:

Voor het organiseren van een activiteit of evenement kan het

standaard entree. De leveranciersingang is alleen te

- Alle evenementen die water nodig

binnenterrein, circa 17.400 m² groot, en de hoofdwal met

gebruiken door medewerkers van een activiteit.

verantwoordelijk voor alle bezoekers.

bolwerken het gehele jaar gehuurd worden. De grachten en de buitenzijde van de taluds mogen niet gebruikt worden.

hebben zoals schaatsbaan, mudtrails, speeltuin.

Parkeren

- Uitzetten van vis voor

Er is bij de entree alleen parkeergelegenheid voor enkele

- Karten of mountainbiken.

fietsen. Auto’s kunnen aan de zuidzijde van het fort

- Drive-in bioscoop.

Houd hierbij rekening met het volgende:

visserijevenementen.

- Er is geen gebouw of iets dergelijks aanwezig waar bij slecht weer geschuild kan worden. - Er zijn geen sanitaire voorzieningen of aansluitingen op

(bij de dienstingang) parkeren. Deze parkeerplaats biedt plaats aan circa 30 auto’s en is in eigendom van gemeente

elektriciteit, riool en water aanwezig. - Het terrein is vanwege de bodemgesteldheid helaas niet

Steenbergen. De parkeerplaats is in principe openbaar

geschikt voor mensen met een beperking. Ook de toren is

maar overleg met de gemeente hierover is wel handig.

alleen via een trap te bereiken.

Natuurmonumenten kan geen toestemming verlenen

- Het terrein is wegens de bodemgesteldheid ook gevoelig voor “insporing”. Bij op- en afbouw kan dus

voor het gebruik van de parkeerplaats. Hiervoor dient de gemeente Steenbergen benaderd te worden.

alleen gebruik gemaakt worden van lichte voertuigen of voertuigen met een lage bodemdruk.

INLEIDING

GESCHIEDENIS

GEBRUIKSMOGELIJKHEDEN

PROCEDURE

PLATTEGROND

BIJLAGE

4

Bij evenementen gelden altijd deze regels: - Publiek én organisatie is alleen overdag, tussen

- Geluidsinstallaties of hulpmiddelen als aggregaten zijn

zonsopgang en zonsondergang, toegestaan. Er kan niet

op het binnenterrein alleen toegestaan ten tijde van het

overnacht worden op het terrein.

evenement of voorbereidingen daarvan. Het maximaal

- Voor honden geldt standaard een opruim- en

aantal toegestane decibel is 70 dB(A) en 83 dB(c)

aanlijnplicht. De huurder kan besluiten om honden tijdens

(op 30 meter afstand van het podium). Let op; bij de

het evenement helemaal te verbieden. Honden los rond

noordgrens van het fort mag de geluidsbelasting ten allen

laten lopen mag nooit.

tijde maximaal 50 dB(A) LAeg zijn.

- Al het afval, ook afvalwater, wordt meegenomen en

- De parkeerbehoefte wordt door de huurder geregeld

gescheiden afgevoerd en bij een erkende verwerker

waarbij eventueel benodigde vergunningen ook door

aangeboden.

de huurder worden geregeld.

- Behalve voor de op- en afbouw van het evenement is het gebruik van gemotoriseerd vervoer niet toegestaan. - Eventueel aanwezig vee mag niet worden gevoerd of aangeraakt.

- De maximale hoeveelheid personen die tijdens het evenement aanwezig mogen zijn wordt door de huurder afgestemd met de gemeente en Natuurmonumenten. - Bij elk evenement of activiteit plaatst de huurder op eigen

- Flora en fauna mag niet verstoord worden.

rekening een toiletvoorziening (indien nodig regelt de

- Het vissen in de grachten is niet toegestaan.

huurder hiervoor een vergunning).

- Er mag op geen enkele wijze schade toegebracht worden aan het monument.

- Er mogen geen gaten worden aangebracht in het maaiveld zonder goedkeuring van Natuurmonumentn,

- De evenementen dienen een zo gering mogelijke impact op natuur en milieu te hebben. In het plan van aanpak

ook niet om bijvoorbeeld (afval)water weg te laten lopen of palen voor tenten te plaatsen.

moet daarom ook beschreven worden welke middelen zullen worden gebruikt.

INLEIDING

GESCHIEDENIS

GEBRUIKSMOGELIJKHEDEN

PROCEDURE

PLATTEGROND

BIJLAGE

5

- De organisator is verantwoordelijk voor de veiligheid

Hiernaast geldt nog het volgende:

van de bezoekers tijdens en bij aankomst en vertrek van het evenement. Afspraken hierover met bevoegd gezag

- De initiatiefnemer houdt zich ook aan de regels van

dient de organisator zelf te maken met hulpverlenende

bevoegd gezag. Boetes voor overtredingen worden doorbelast aan de huurder.

diensten. - De leveranciersingang wordt tijdens het evenement niet afgesloten zodat hulpverlenende diensten toegang

- Bij het organiseren activiteiten geldt het volgende: • De huurder is zelf verantwoordelijk voor de veiligheid van de bezoekers en dus ook zelf aansprakelijk bij

hebben tot het terrein. - Bij het gebruik van een aggregaat dient deze geplaatst te worden op een absorptiedoek of lekbak om vervuiling

schade en ongevallen. • De huurder dient zich hiervoor afdoende te verzekeren. Let hierbij op dat outdoorachtige activiteiten vaak

van het gebied tegen te gaan.

moeilijk te verzekeren zijn. De huurder dient een kopie Tussen de huurder en Natuurmonumenten zal een overeenkomst worden afgesloten, hierin kunnen

van de polis te overleggen aan Natuurmonumenten. • Bij risicovolle activiteiten laat de huurder alle

aanvullende regels worden opgenomen. Bevoegd gezag kan

deelnemers daaraan een verklaring tekenen dat men

in een eventuele vergunning ook aanvullende regels stellen.

zich bewust is van de risico’s. - Alle eventuele schade door bijvoorbeeld het plaatsen van tenten, kraampjes, informatieborden, routeverwijzingen, insporing en dergelijke wordt op kosten van de huurder hersteld door de huurder. Indien de huurder in gebreke blijft worden de herstelwerkzaamheden op kosten van de huurder hersteld en worden deze kosten bij de huurder in rekening gebracht.

INLEIDING

GESCHIEDENIS

GEBRUIKSMOGELIJKHEDEN

PROCEDURE

PLATTEGROND

BIJLAGE

6

PROCEDURE Als je initiatief aan de regels voldoet neem je de volgende

3. Regel eventuele vergunningen en toestemmingen.

stappen:

4. Wanneer Natuurmonumenten akkoord is met het evenement en de organisatie daarvan zal er een

1. Maak een plan van aanpak waarin het volgende aan bod komt:

concept overeenkomst. Na ontvangst van de aanvrager van de vergunningen maakt Natuurmonumenten de overeenkomst definitief.

- Het soort evenement, - Tijdstip en duur van het evenement, - Het aanbod (type muziek, welke producten),

Huurprijs

- Doelgroep, - Hoeveel mensen er verwacht worden,

De huurprijs is afhankelijk van de omvang en de aard van het

- Wat de uitstraling is van het evenement,

evenement. Ook zal de huurprijs voor een niet-commerciële

- Een plattegrond waarop minimaal aangegeven

partij lager liggen dan voor een commerciële partij maar

de locaties van:

het is altijd maatwerk. Natuurmonumenten vraagt meestal

• Auto’s en fietsen,

een vaste huurprijs en, wanneer dat aan de orde is, een

• Toiletvoorziening,

percentage van elk verkocht kaartje. Dit is meestal 10%.

• Eventuele aggregaten,

De reden dat Natuurmonumenten een vergoeding vraagt

• De tenten en omvang daarvan,

is omdat Natuurmonumenten voor elk evenement tijd

• De EHBO tent.

kwijt is aan bijvoorbeeld het regelen van de overeenkomst, opnemen van het terrein, controle op naleving van de regels,

- Logistiek: • Hoe en met welk materieel wordt het evenement

administratie en extra onderhoud. Daarnaast gebruikt Natuurmonumenten dit soort inkomsten om natuur in

opgebouwd, • Wanneer en hoe wordt er afgebouwd,

Nederland veilig te stellen en beheren.

• Hoe wordt de afwikkeling van het verkeer geregeld.

De huur moet altijd vooraf worden betaald middels de

• Wie is contactpersoon voor de voorbereiding en de dag

door Natuurmonumenten verstrekte factuur. Voor en na de

zelf en hoe zijn deze te bereiken. 2. Stuur het plan van aanpak per mail naar

verhuurtermijn zal er door Natuurmonumenten een opname van het terrein gemaakt worden.

nmzeevolk@natuurmonumenten.nl.

INLEIDING

GESCHIEDENIS

GEBRUIKSMOGELIJKHEDEN

PROCEDURE

PLATTEGROND

BIJLAGE

7

Oude V

lietpold erdijk

ZONERING FORT HENRICUS Schansdijk

45

Fietsknooppunt

West-Havendijk

45

Wandelpaden Stiltegebied Grens rijksmonument Buitentaluds en grachten (niet toegankelijk)

INLEIDING

GESCHIEDENIS

GEBRUIKSMOGELIJKHEDEN

PROCEDURE

PLATTEGROND

Ste enb erg sch eH ave n

sdijk S c han

BIJLAGE

A4

8

BIJLAGE Regels van andere organisaties Het fort is een bijzondere locatie waar diverse regels vanuit

Bestemmingsplannen “Buitengebied Steenbergen” en “Buitengebied Steenbergen – 1e herziening”

de overheid voor gelden. De locatie is een Rijksmonument, maakt deel uit van een waterkering, is onderdeel van het

Het fort ligt binnen de bestemmingsplannen “Buitengebied

NatuurNetwerk Brabant en is door de gemeente onder

Steenbergen” en “Buitengebied Steenbergen – 1e

andere bestemd als Natuur. Een en ander komt in het

herziening”. De locatie ligt in de bestemming Natuur

bestemmingsplan bij elkaar waarover meer informatie is te

en gedeeltelijk in de dubbelbestemming Waterstaat –

vinden op www.ruimtelijkeplannen.nl of via de gemeente.

Waterkering. Verder ligt de locatie in de milieuzone Natuur Netwerk Brabant en is een gedeelte aangewezen

Rijksmonument

als ecologische verbindingszone. Dit houdt in dat de locatie, naast de monumentale functie,

Fort Henricus is een Rijksmonument vanwege de

alleen gebruikt mag worden voor behoud, herstel en/of

cultuurhistorische waarde als militair-historisch object,

ontwikkeling van natuurlijke en landschappelijke waarden

de hoge archeologische waarde, de ensemblewaarde met

en voor behoud, herstel, bescherming en/of ontwikkeling

de overige forten en vanwege de herkenbaarheid in het

van het Natuur Netwerk Brabant. Daaraan ondergeschikt is

landschap. Deze aanwijzing betekent dat er niet zomaar

extensieve recreatie en educatief medegebruik toegestaan.

wijzigingen mogen worden aangebracht aan het fort.

Dit houdt bijvoorbeeld in dat er overdag gerecreëerd mag

Voor het herstel en de toevoeging van de brug met toren is

worden maar dat kamperen niet is toegestaan.

bijvoorbeeld toestemming gekregen van de Rijksdienst voor

De voor Waterstaat – Waterkering aangewezen gronden

het Cultureel Erfgoed. Dit houdt ook in dat het realiseren

zijn mede bestemd voor het behoud van de waterkering.

van objecten of gebouwen op het fort niet zonder meer is

Er mag hier niet worden gebouwd.

toegestaan. Bij de plaatsing van tijdelijke zaken zoals tenten is het bijvoorbeeld niet toegestaan om hiervoor gaten in de grond of de taluds te maken.

INLEIDING

GESCHIEDENIS

GEBRUIKSMOGELIJKHEDEN

PROCEDURE

PLATTEGROND

BIJLAGE

9

Gemeentelijke regels De gemeente stelt regels ten aanzien van evenementen en

Wanneer het gaat om een groter evenement moet er

grootschalige activiteiten. Hierbij hanteert de gemeente over

minimaal 12 weken van tevoren een vergunning worden

het algemeen een onderscheid tussen kleine evenementen

aangevraagd.

en grote evenementen. Voor deze locatie geldt dat er altijd van tevoren overleg gevoerd moet worden met de

Voor actuele en volledige informatie ten aanzien van de

gemeente.

gemeentelijke regels kan contact opgenomen worden met

Een evenement is volgens gemeentelijk beleid klein als het

het evenementenloket van de gemeente Steenbergen.

voldoet aan de volgende regels:

Dit loket is bereikbaar via:

- Er komen minder dan 250 bezoekers;

evenementenloket@gemeente-steenbergen.nl en

- Het vindt plaats tussen 9:00 en 23:00 uur;

telefoonnummer 14 0167.

- Er worden alleen objecten geplaatst kleiner dan 50m²;

Veel informatie is ook te vinden via deze link:

- Het maximale geluidsniveau van 70 dB(A) en 83 dB(c) en

https://organisatie.gemeente-steenbergen.nl/overzicht_

50 dB(A) op de noordgrens van het fort en - Er geen belemmering plaatsvindt van hulpdiensten.

INLEIDING

GESCHIEDENIS

organisatie/officiele_bekendmakingen/nadere_regels_ evenementen_gemeente_steenbergen_2018-2023.

GEBRUIKSMOGELIJKHEDEN

PROCEDURE

PLATTEGROND

BIJLAGE

10

Natuurmonumenten zet zich als vereniging in voor de bescherming van natuur, waardevolle landschappen en cultureel erfgoed. Zij wordt gesteund door ongeveer 700.000 leden en enorm veel vrijwilligers. Het onderhoud en beheer van cultureel erfgoed als Fort Henricus wordt niet gesubsidieerd dus alle inkomsten vanuit verhuur zijn noodzakelijk om het fort in stand te houden. Natuurmonumenten is eigenaar van het hele fortterrein, inclusief het grootste deel van de buitenwal.