Afschrift _ Accountantsverslag 2025 - Gemeente Steenbergen.pdf
Tekst van het document
Accountantsverslag Gemeente Steenbergen Boekjaar 2025
Aanbiedingsbrief Aan de gemeenteraad van de Gemeente Steenbergen Buiten de Veste 1 4642 GA Steenbergen Onderwerp: Kenmerk: Datum:
Accountantsverslag 2025 2606-11229 18 juni 2026
Geachte leden van de gemeenteraad, In overeenstemming met de opdracht tot de controle van de jaarrekening 2025 van de gemeente Steenbergen, zoals overeengekomen in onze opdrachtbevestiging d.d. 7 augustus 2025, bieden wij u hierbij het accountantsverslag aan. Het accountantsverslag bevat bevindingen en conclusies die naar aanleiding van onze werkzaamheden naar voren zijn gekomen. Wij hebben u gemachtigd om onze controleverklaring op te nemen in uw jaarrekening 2025. Indien de jaarrekening niet door de gemeenteraad wordt goedgekeurd en vastgesteld en leidt tot een aangepaste jaarrekening, dient ook bij deze aangepaste jaarrekening door ons toestemming te worden verleend tot het opnemen van onze controleverklaring. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid de inhoud van deze rapportage nader toe te lichten. Met vriendelijke groet, Baker Tilly (Netherlands) B.V.
Was getekend drs. A.R.M. Peelen RA Partner Audit
pagina | 2
Inhoud 1. Bestuurlijke samenvatting 2. Opdracht, scope en uitkomsten 3. Belangrijke bevindingen
4. Financiële positie 5. Overige onderwerpen 6. Bijlagen
pagina | 3
1. Bestuurlijke samenvatting
pagina | 4
Bestuurlijke samenvatting Financiële kengetallen en signaleringswaarden
pagina | 5
Bestuurlijke samenvatting Onze conclusie Wij hebben bij de jaarrekening 2025 een goedkeurende verklaring verstrekt. Wij constateren dat de jaarrekening van de gemeente Steenbergen 2025 een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2025 als van de activa en passiva per 31 december 2025 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
Ongecorrigeerde controleverschillen en onzekerheden Uit onze controle resteren de volgende ongecorrigeerde controleverschillen ten aanzien van de getrouwheid: • Onzekerheden: de volgende onzekerheden zijn geïdentificeerd: • bij de grondexploitatie Buiten de Veste is een totaal van nog te realiseren kosten opgenomen van € 1.207.000 (van de totaal nog te realiseren kosten van € 11,2 miljoen), welke gebaseerd zijn op ramingen uit 2011 en niet nader onderbouwd kunnen worden. De omvang van deze onzekerheid voor de jaarrekening is niet in te schatten.
De jaarrekening voldoet aan wet- en regelgeving Het BBV is in alle opzichten nageleefd in 2025. Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en voldoet in materiële zin aan de laatste actuele voorschriften.
SiSa en WNT wet-en regelgeving is nageleefd Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen ongecorrigeerde fouten en/of onzekerheden geconstateerd, die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 in overeenstemming zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2025 van de gemeente Steenbergen voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
• het sociaal domein onzekerheden in de prestatielevering geïdentificeerd met een impact van € 1.222.446 Bovenstaande fouten en onzekerheden zijn opgenomen in bijlage A en blijven gezamenlijk binnen de goedkeuringstolerantie van € 1.760.000.
pagina | 6
Bestuurlijke samenvatting De rechtmatigheidsverantwoording Het college heeft een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de jaarrekening en heeft daarin opgenomen dat de baten en lasten en balansmutaties 2025 niet rechtmatig tot stand zijn gekomen. De belangrijke bevindingen betreffen: • Voorwaardencriterium: er is sprake van € 73.000 aan rechtmatigheidsfouten door het niet-naleven van de EUaanbestedingsrichtlijnen. • Begrotingscriterium: er is sprake van € 4,4 miljoen aan rechtmatigheidsfouten. Dit bedrag bestaat uit € 4,2 miljoen aan lastenoverschrijdingen en € 0,2 miljoen aan overschrijdingen van investeringskredieten. Hiervan wordt € 2,6 miljoen op grond van de financiële verordening als acceptabel geduid door de gemeente Steenbergen. De rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld. De financiële verordening is op 28 mei 2026 aangepast naar de verantwoordingsgrens van 2%.
Grondexploitaties De bruto boekwaarde van de grondexploitaties is in 2025 gestegen van - € 6,4 miljoen naar - € 3,6 miljoen. De gemeente verwacht nog € 77,9 miljoen aan opbrengsten en € 64,3 miljoen aan kosten voor de diverse complexen. De gemeente Steenbergen schat in dat € 206.000 van de kosten niet terugverdiend kan worden en heeft hiervoor reeds in voorgaande jaren een voorziening getroffen.
De waardering is gebaseerd op inschattingen van kosten en opbrengsten en getoetste aannames. Belangrijke parameters, zoals rekenrente, kostenstijging en opbrengstenstijging worden als realistisch beoordeeld. Wij concluderen dat de gehanteerde uitgangspunten, ramingen en waardering van de grondexploitaties per ultimo 2025 aannemelijk en aanvaardbaar zijn, exclusief een deel van de ramingen voor de grondexploitatie Buiten de Veste. Hierbij hebben wij geconstateerd dat er nog steeds geen actuele p*q-ramingen beschikbaar zijn voor de planstructurele voorzieningen. De gemeente heeft een deel van deze kosten nader onderbouwd, maar niet voor alle kosten heeft een actualisatie plaatsgevonden. We verwijzen hiervoor naar pagina 18.
Sociaal Domein Gemeente Steenbergen werkt met kleine zorgaanbieders, wat risico’s geeft voor het aantonen van rechtmatigheid volgens het I-Sociaal Domein controleprotocol. We hebben geconstateerd dat steeds minder aanbieders voor Jeugd een productieverantwoording met controleverklaring aanleveren aan Z2it waardoor de gemeente hier niet op kan steunen voor het vaststellen van de prestatielevering. Wij hebben derhalve aanvullende werkzaamheden verricht om de prestatielevering vast te stellen. Voor boekjaar 2025 leidt dit tot een onzekerheid voor Jeugd en Wmo met een omvang van € 1.222.446. De gemeente heeft gedurende 2025 ook de nodige stappen gezet om meer te steunen op de interne beheersing in het proces sociaal domein, zodat de gemeente uiteindelijk niet meer afhankelijk is van de productieverantwoordingen met controleverklaring van de zorgaanbieders.
pagina | 7
Bestuurlijke samenvatting Onderhoudsvoorziening
Ontwikkelingen in financiële positie en kengetallen
De gemeente beschikt, evenals in het voorgaande jaar, niet over afzonderlijk en expliciet door de raad vastgestelde beheerplannen voor de onderhoudsvoorziening gebouwen/sportparken. Deze bevinding is niet opgevolgd en heeft in het verslagjaar derhalve geleid tot vrijval van de voorziening ten gunste van de exploitatie.
De gemeente heeft een solide financiële positie met positieve resultaten in de afgelopen jaren. Het eigen vermogen is verder toegenomen en het resultaat over 2025 is positief. Wij constateren dat de financiële positie in 2025 derhalve verder verbeterd is.
Daarnaast worden jaarlijkse actualisaties van uitgangspunten wel in de begroting verwerkt, maar niet structureel doorgevoerd in de onderliggende beheerplannen en niet expliciet aan de raad voorgelegd. Hierdoor ontbreekt een actuele en formeel vastgestelde onderbouwing van de voorzieningen. Wij adviseren de gemeente om beheerplannen te actualiseren, expliciet door de raad te laten vaststellen en toekomstige actualisaties structureel en transparant te verwerken.
Vanaf 2028 volgt een korting op het Gemeentefonds, wat strategische keuzes vereist om tekorten te voorkomen. De kengetallen van de gemeente zijn positief.
Ongeautoriseerde mutaties Tijdens onze controle hebben wij geconstateerd dat in boekjaar 2025 een dotatie in de egalisatie voorziening Wegen is opgenomen, welke niet aansluit met het onderliggend raadsbesluit. Hierdoor is er € 243.000 te weinig gedoteerd aan de voorziening. Op grond van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) dienen mutaties in voorzieningen te zijn gebaseerd op een voldoende onderbouwde verplichting en indien van toepassing op door de raad vastgestelde kaders. De toevoegingen aan de voorzieningen dienen derhalve onderbouwd te worden met een expliciet raadsbesluit waaruit blijkt dat mutatie past binnen de door de raad vastgestelde financiële kaders.
pagina | 8
Bestuurlijke samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
en uitkomsten Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
2. Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
positie Financiële
Financiële positie
Overige onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen
Bijlagen
pagina | 9
Bestuurlijke samenvatting Bestuurlijke Bestuurlijkesamenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
2. Opdracht, scope en uitvoering
en Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, enuitkomsten Opdracht, uitkomsten scope scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen Belangrijke Belangrijkebevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige onderwerpen Overige Overigeonderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Reikwijdte van de controle
Met de opdrachtbevestiging van d.d. 7 augustus 2025 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2025. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle.
De tolerantie voor de rechtmatigheidsverantwoording bedraagt met ingang van boekjaar 2025 maximaal 2%. Dit is 28 mei 2026 aangepast in de financiële verordening, zodat deze in lijn is met de geldende wet- en regelgeving. Op basis hiervan is de door het college opgestelde rechtmatigheidsverantwoording gebaseerd op de volgende toleranties:
Overzicht toleranties Vanaf het boekjaar 2025 is de materialiteit bij de uitvoering van onze controle voor fouten en onzekerheden 2% van de totale lasten, exclusief dotaties aan de reserves. Deze materialiteit sluit aan op het door de gemeenteraad vastgestelde controleverordening.
Grondslag
Bedrag (afgerond)
Goedkeuringstolerantie fouten en onzekerheden
2% lasten exclusief toevoegingen reserves
€ 1.760.000
Rapporteringstolerantie
5% van de goedkeuringstolerantie
€ 88.000
Bijlagen Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
De toleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording, zoals vastgelegd in uw financiële verordening, wijken beperkt af van de toleranties voor de controle op de getrouwheid.
De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit: • Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen). • De jaarrekening. • Bijlagen.
Grondslag
Bedrag
Goedkeuringstolerantie fouten
2% lasten exclusief toevoegingen reserves
€ 1.760.000
Rapporteringstolerantie
Conform financiële verordening
€ 50.000
pagina | 10
Bestuurlijke Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
en Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, en uitkomsten Opdracht, scope scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
2. Opdracht, scope en uitvoering Kernpunten en significante risico’s in de controle
Geautomatiseerde gegevensverwerking
Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle:
Op grond van artikel 393, lid 4, Titel 9 Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek rapporteren wij in dit verslag onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.
• Het risico dat het management van de gemeente procesafspraken kan doorbreken, hetgeen een standaard risico is vanuit onze beroepsregels. Als wij kijken naar de jaarrekening van de gemeente ziet dit eventuele risico niet toe op een specifiek onderdeel van de jaarrekening; • Het risico op de waardering van de grondexploitatie Buiten de Veste; • Het risico op onterechte betalingen, danwel betalingen aan nietrechthebbende waardoor inkopen ten onrechte zijn verantwoord, doordat onjuiste mutaties doorgevoerd worden in crediteurenstamgegevens waardoor bankrekeningnummers van crediteuren in de batchbetaling niet juist zijn; • Het risico dat uitkeringen Jeugdwet inzake de trajecten (alles behalve 50/50) (Zin) niet nauwkeurig zijn verantwoord doordat de declaraties niet passen binnen de afgegeven beschikkingen en/of niet in overeenstemming zijn met de afspraken volgens de overeenkomsten met de zorgaanbieders (prestatielevering); • De verantwoording in het kader van de Wet Normering Topinkomens (WNT); • De getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording.
Wij merken daarbij op dat de jaarrekeningcontrole niet specifiek is gericht op het beoordelen van deze aspecten. Onze bevindingen ten aanzien van de ITomgeving zijn opgenomen in de management letter. U heeft aangegeven de daarin opgenomen aandachtspunten indien mogelijk te zullen opvolgen.
Uitkomsten Wij hebben bij de jaarrekening 2025 een goedkeurende verklaring verstrekt. Uit onze controle resteren ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en onzekerheden) voor een bedrag PM. Een overzicht hiervan is opgenomen in bijlage A.
pagina | 11
Bestuurlijke Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
en Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, en uitkomsten Opdracht, scope scope
2. Opdracht, scope en uitvoering Fraude en naleving wet- en regelgeving
Opdracht, scope en uitkomsten
Het college is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude, het naleven van wet- en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit en dient zowel preventieve als repressieve beheersingsmaatregelen te nemen om de kans op fraude en overtreding van wet- en regelgeving zo veel mogelijk te beperken.
Belangrijke bevindingen
Voor het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid maakt het management gebruik van diverse beheersingsmaatregelen, zoals interne richtlijnen en gedragscodes, controle technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiën.
Belangrijke Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen bevindingen
positie Financiële positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
Naleving wet- en regelgeving en overige Wij informeren de gemeenteraad over illegale handelingen waarbij het hoger kader is betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de controle zijn geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke niet-nakoming van wet- en regelgeving, voor zover deze van belang worden geacht voor de mate waarin de gemeenteraad in staat is haar taken te vervullen.
Ten behoeve van onze jaarrekeningcontrole identificeren wij de risico’s met betrekking tot fraude en overtreding van wet- en regelgeving en beoordelen wij de interne beheersingsmaatregelen die gericht zijn op het voorkomen en signaleren van (materiële) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Voor zover relevant voor onze controle voeren wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. Onze controle is echter niet specifiek gericht op het signaleren van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving.
Wij hebben als onderdeel van de jaarrekeningcontrole uw inschatting inzake frauderisico’s met betrekking tot uw organisatie besproken. Deze bespreking komt ook voort uit de verplichte rapportage van de accountant over de uitkomsten van onze werkzaamheden met betrekking tot frauderisico’s in de controleverklaring. Onderzoek wijst uit dat het grootste deel van de fraudegevallen door middel van een ‘tip’ aan het licht komt. Dit toont het belang aan van een fraudemeldpunt en een klokkenluidersregeling. In het kader van onze controle hebben wij geen bevindingen te melden met betrekking tot fraude en de naleving van wet- en regelgeving.
pagina | 12
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
2. Opdracht, scope en uitvoering
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Frauderisico’s en continuïteit Opdracht, scope en uitkomsten
Onze controleverklaring over boekjaar 2025 bevat een verplichte paragraaf over onze werkzaamheden met betrekking tot fraude en een met betrekking tot continuïteit.
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Frauderisico’s Belangrijke bevindingen
We hebben twee frauderisico’s onderkend, die we hieronder beschrijven.
Financiële positie
Het college dan wel het management bevindt zich in de positie om fraude te plegen, omdat het in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken, die anderszins effectief lijken te werken. Onze beroepsregels schrijven voor dat de accountant dit risico in zijn controle onderkent.
Het risico dat het management van de gemeente procesafspraken kan doorbreken
positie Financiële positie Financiële
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij de volgende werkzaamheden verricht: • Analyseren en beoordelen van op basis van risicocriteria geselecteerde journaalposten en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht om de nauwkeurigheid van de geselecteerde journaalposten te controleren; • Analyse van aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn gemaakt; • Beoordelen van belangrijke schattingen en de schattingsprocessen van het college of management zoals de waardering van de grondexploitaties, vaste activa en vorderingen en het toereikend zijn van voorzieningen. Hierbij hebben we in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het college bij deze posten;
• Beoordelen van significante transacties buitenom de normale bedrijfsuitoefening; en • Doornemen van notulen van vergaderingen van het management, college en de raad. Het risico dat onterechte betalingen aan niet-rechthebbenden plaatsvinden doordat bankrekeningnummers van crediteuren in de batchbetaling niet juist zijn als gevolg van foutief aangemaakte of gewijzigde bankrekeningnummers Met betrekking tot dit onderkende betalingsrisico hebben wij de opzet en het bestaan van de beheersingsmaatregelen binnen het betalingsproces geëvalueerd. Verder hebben we data-analyses verricht op uitgaande betalingen. Daarbij hebben we detailcontroles uitgevoerd om de juistheid van bankrekeningnummers waarnaar betalingen hebben plaatsgevonden vast te stellen aan de hand van onderliggende documentatie en/of externe bankverificatie (naam-nummer check). Wij hebben tijdens onze controle geen specifieke aanwijzingen gekregen voor (een vermoeden van) fraude. Continuïteit Als onderdeel van de vereisten voor de controleverklaring hebben wij de continuïteitsveronderstelling getoetst. In Nederland kunnen gemeenten niet failliet gaan. Hierdoor is de continuïteit voor de gemeente in beginsel altijd gewaarborgd. Wij hebben daarnaast vastgesteld dat Gemeente Steenbergen een sluitende meerjarenbegroting heeft. Daarnaast passen de financiële kengetallen binnen de signaalwaarden van de VNG.
Ook is het totale eigen vermogen gestegen van € 33,7 miljoen naar € 36,9 miljoen.
pagina | 13
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
3. Belangrijke bevindingen
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Rechtmatigheidsverantwoording Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Op 16 april 2025 is in het Staatsblad het Besluit van 21 maart 2025 tot wijziging van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) gepubliceerd. Als gevolg van de wijzigingen van het BBV en BADO geldt voor de rechtmatigheidsverantwoording vanaf begrotingsjaar 2025 een nieuwe gemaximeerde grens voor fouten en onduidelijkheden samen van 2% op basis van lasten (exclusief dotaties aan reserves). De gemeente Steenbergen heeft op 28 mei 2026 haar financiële verordening hierop aangepast. Voor de rechtmatigheidsverantwoording is aangesloten met de Kadernota Rechtmatigheid 2025. De verantwoordingsgrens zoals door de gemeente gehanteerd bedraagt € 1.760.000.
Aandachtspunten rechtmatigheidsverantwoording
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
Wij adviseren u om het begrip “tijdigheid” nader te concretiseren en op te nemen in de financiële verordening. Op dit moment is de invulling van “tijdigheid” uitsluitend opgenomen in de paragraaf planning en control.
Conclusie rechtmatigheid In de tabel hiernaast is een overzicht opgenomen van de door het college geconstateerde rechtmatigheidsfouten. We hebben vastgesteld dat dit overzicht een getrouw beeld geeft. (x € 1.000) Overschrijdingen lasten programma’s
Rechtmatigheidsfouten
Waarvan Acceptabel
4.231.000
2.603.000
182.000
0
-
-
Bevindingen ten aanzien van het voorwaardencriterium
73.000
0
Bevindingen ten aanzien van het Misbruik en Oneigenlijk gebruik criterium
-
-
4.486.000
2.603.000
Overschrijdingen kredieten Overige begrotingsonrechtmatigheden
Totaal
Het college stelt terecht vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 4,5 miljoen bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van € 1,7 miljoen. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties is volgens het college een bedrag van € 2,6 miljoen aangemerkt als acceptabel op basis van de door de gemeenteraad vastgestelde afspraken.
pagina | 15
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Begrotingscriterium
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
U stelt als gemeenteraad met het vaststellen van de begroting de budgettaire kaders voor de uitgaven, investeringen en reservemutaties vast. Met het vaststellen van de geactualiseerde financiële verordening heeft u vastgelegd op welke wijze binnen Gemeente Steenbergen om moet worden gegaan met begrotingsoverschrijdingen, overige begrotingsafwijkingen en welke begrotingsonrechtmatigheden als acceptabel worden beschouwd (dus wel onrechtmatig, maar acceptabel).
Daarnaast heeft de interne controle geconstateerd dat voor een aantal aanbestedingen van grote omvang, sprake is van formele rechtmatigheidsfouten omdat niet is voldaan aan het interne inkoopbeleid.
Het gaat hierbij om aanbestedingscontracten waarbij de bestedingen de contractwaarde met meer dan 10% overstijgen, waardoor de opdracht volgens het interne inkoopbeleid, opnieuw had moeten worden aanbesteed. Deze bestedingen zijn hiermee formeel onrechtmatig. Daarnaast zijn er diverse contracten getekend door onjuiste gemandateerde medewerkers.
Wij hebben vastgesteld dat er voor € 4,2 miljoen aan lastenoverschrijdingen ten opzichte van de geautoriseerde begroting zijn en dat investeringskredieten voor € 0,2 miljoen zijn overschreden.
De opdrachten blijven individueel onder de EU-aanbestedingsgrens waardoor er geen sprake is van een financiële rechtmatigheidsfout. Wij adviseren de gemeente passende maatregelen te treffen.
Voorwaardencriterium
Er zijn ook voorwaarden waar geen mogelijk financieel gevolg aan is verbonden. Als deze voorwaarden niet rechtmatig zijn nageleefd dan is er sprake van een formele rechtmatigheidsfout. Volgens een stellige uitspraak van de Commissie BBV betreffen deze afwijkingen van het voorwaardencriterium formele rechtmatigheidsfouten die in de paragraaf bedrijfsvoering worden gerapporteerd.
Het voorwaardencriterium ziet toe op de voorwaarden die gelden voor de uitvoering van financiële beheershandelingen. Deze voorwaarden zijn gebaseerd op externe en interne regelgeving en vastgelegd in het door de raad vastgestelde normenkader. Het niet naleven van deze voorwaarden leidt tot een onrechtmatigheid, die door het college moet worden toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording indien de door de gemeenteraad vastgestelde verantwoordingsgrens, op basis van individuele en/of cumulatieve afwijkingen, wordt overschreden. Een belangrijk onderdeel van het voorwaardencriterium betreft de naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen. Gezien de complexiteit van deze wetgeving is rechtmatige naleving in de praktijk uitdagend. De gemeente Steenbergen heeft dit onderkend en hiervoor een spendanalyse uitgevoerd. Uit de controle is gebleken dat voor een bedrag van € 47K niet de juiste aanbestedingsprocedure is gevolgd waardoor deze inkopen niet rechtmatig zijn.
Ten aanzien van de naleving van de renterisiconorm, de kasgeldlimiet en de naleving van schatkistbankieren merken wij op dat de gemeente zich aan de wettelijke normen heeft gehouden, zoals ook toereikend is toegelicht in de paragraaf financiering respectievelijk de jaarrekening. Een toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering is hiervoor dus niet noodzakelijk. Wij hebben vastgesteld dat de toelichting hieromtrent juist is opgenomen. Ten aanzien van de subsidies is vastgesteld dat voor een subsidie uit 2024 de vaststelling niet tijdig heeft plaatsgevonden conform de subsidieverordening. Hierdoor is er sprake van een formele rechtmatigheidsfout.
pagina | 16
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O)
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Het college is verantwoordelijk voor het treffen van effectieve maatregelen ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) van overheidsregelingen. Deze maatregelen maken onderdeel uit van de interne beheersing ter borging van het voorwaardencriterium. De gemeente heeft geen separaat M&O-beleid, in de financiële verordening is bepaald dat het collega maatregelen moet treffen in de processen om het risico op misbruik- en oneigenlijk gebruik te beperken of te voorkomen. De uitkomsten hiervan zijn betrokken bij de rechtmatigheidsverantwoording. In de paragraaf bedrijfsvoering van het jaarverslag wordt beperkt inzicht gegeven in de wijze waarop invulling wordt gegeven aan het M&O-criterium. We adviseren om de procedures en (interne) controles omtrent misbruik en oneigenlijk gebruik uitgebreider te beschrijven. Daarnaast adviseren wij om een apart M&O beleid op te stellen en door de gemeenteraad te laten vaststellen.
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
pagina | 17
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Waardering grondexploitaties
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Ten opzichte van 31 december 2025 is de bruto boekwaarde van de post grondexploitatie gestegen van - € 6,4 miljoen naar - € 3,6 miljoen (minder negatief geworden). De wijziging van de boekwaarde gedurende 2025 is als volgt samen te vatten: (x € 1.000)
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
2025
Bruto boekwaarde per 1 januari
- 6.377
Investeringen
2.850
Grondverkopen
- 1.172
Tussentijdse winst/verlies
1.041
Bruto boekwaarde per 31 december
- 3.633
Kengetal grondexploitaties Het kengetal van de grondexploitaties is -4% en classificeert hiermee als minst risicovol.
Ontwikkeling van boekwaarde In boekjaar 2025 zijn diverse investeringen in de grondexploitaties verricht voor de diverse grondexploitaties (met name De Boogerd Kruisland en Buiten de Veste). Daarnaast muteert de boekwaarde van de grondexploitaties als gevolg van de realisatie van opbrengsten in Buiten de Veste en verantwoorde tussentijdse winst/verlies. Tussentijdse winstneming Als gevolg van de voortgang in de grondexploitaties heeft de gemeente totaal € 1 miljoen aan tussentijdse winst genomen op basis van de POCmethodiek.
Buiten de Veste Het totaal aan planstructurele voorzieningen voor Buiten de Veste is geraamd op circa € 2,9 miljoen (vorig jaar € 2,7 miljoen). Wij hebben reeds in voorgaande jaren gerapporteerd dat voor de civieltechnische kosten sprake is van een sterk verouderde berekening uit 2011. In het afgelopen jaar is een deel van deze kosten t.w.v. € 1,3 miljoen geactualiseerd met behulp van een externe partij. Voor het overige deel heeft enkel een indexatie plaats gevonden van 3%, verder zijn deze kosten niet van een update voorzien en ontbreekt hier een uitgebreide p*q-raming. Voor een totaal van € 595.000 kunnen de kosten niet nader onderbouwd worden. Daarnaast is in het geactualiseerde plan een deel niet onderbouwde kosten bestaande uit 10% opslag en een deel onvoorzien van € 245.280 opgenomen. Verder is er voorgaand jaar € 1,4 miljoen toegevoegd aan de planstructurele voorzieningen voor Buiten de Veste door de aanpassing van de ontsluitingswegen. Voor deze kosten ontbreekt op bepaalde onderdelen nog een p*q-raming of een onderbouwing van de gehanteerde percentages. Dit is sinds voorgaand jaar enkel geïndexeerd maar niet nader geupdate. Voor een totaal aan € 367.000 is geen nadere onderbouwing beschikbaar. Het totaal van de nog te realiseren kosten welke niet nader onderbouwd kan worden komt neer op € 1,2 miljoen. Het totaal aan nog te realiseren kosten is € 11,2 miljoen.
Wij hebben deze onzekerheid geanalyseerd in relatie tot het genomen resultaat van het project en de daarbij behorende waardering in de jaarrekening. Wij komen tot de conclusie dat geen sprake is van een materiële onzekerheid voor het beeld van de jaarrekening 2025. De onzekerheid kan niet worden gekwantificeerd en is derhalve als PM correctieverschil als gevolg van een onzekerheid opgenomen.
pagina | 18
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Belang van actuele ramingen
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Wij hebben in voorgaande jaren reeds het belang van een update van de sterk verouderde berekening uit 2011 benadrukt. Wij constateren dat hier in 2025 slechts deels uitvoering aan is gegeven door een deel te updaten, maar dat niet de volledige kosten zijn geactualiseerd.
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Wij willen u daarom nogmaals benadrukken dat het van groot belang is om de berekening te updaten en voor de opgenomen kosten een actuele p*q raming op te stellen, alsmede de gehanteerde percentages voor opslagen te onderbouwen. Hier dient ook rekening mee gehouden te worden bij de overige grondexploitaties. De gemeente heeft aangegeven dat dit belang wordt onderschreven en dat er momenteel wordt gezocht naar een planeconoom zodat de werkzaamheden intern kunnen worden verricht en de gemeente niet afhankelijk is van externe adviseurs. Samenvatting onzekerheden (x € 1.000)
2025
Planstructurele voorzieningen (totaal 2.900) Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
Deel van de kosten die zijn gebaseerd op oude ramingen
595
Geactualiseerde kosten (totaal 1.300) waarvan een deel niet nader is onderbouwd/onvoorziene kosten
245
Ontsluitingswegen (totaal 1.400) Niet nader onderbouwde kosten (geen p*q of onderbouwing van gehanteerde percentages) Totale onzekerheid
367 1.207
pagina | 19
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
3. Belangrijke bevindingen De parameters voor de grondexploitaties
Schattingsonzekerheden grondexploitaties
De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van de gemaakte schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin schattingen zijn opgenomen. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de door uw gemeente gehanteerde uitgangspunten en parameters getoetst.
De huidige situatie en de onzekerheid over de toekomstige ontwikkelingen betekent een grote schattingsonzekerheid op de verwachte realisatie van uw complexen. Bij een hoge mate van schattingsonzekerheid is het passend om in de jaarrekening hierover een nadere toelichting op te nemen.
Parameters
• Het toelichten van de gehanteerde veronderstellingen.
Schatting 2025
Rente
Kostenstijging
Opbrengstenstijging
Legenda status: = evenwichtig = optimistisch = voorzichtig = controleverschil
Rekenrente De gehanteerde rentevoet voor de berekening van de kapitaallasten is 1% voor 2026. De rekenrente ligt in lijn met de gemeentelijke (verwachte) financieringslasten en de richtlijnen van het BBV.
Belangrijke elementen hierbij zijn: • Een toelichting (impact / scenario’s) over de schattingsonzekerheid. Wij hebben vastgesteld dat de toelichting in de jaarrekening en in toereikende mate deze onzekerheden weergeeft. Wij hebben het proces rondom de totstandkoming van de waardering in opzet en bestaan getoetst en aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd. Wij achten de waardering en de toelichting op de schattingsonzekerheden aanvaardbaar en vinden de veronderstellingen redelijk.
Kostenstijging De gehanteerde parameter voor de kostenstijging ligt in lijn met de landelijke prijsindexcijfers. De gemeente Steenbergen heeft voor het prijspeil 2026 rekening gehouden met een inflatie van 3 – 3,5% en houdt voor de komende jaren op basis van marktinformatie ook rekening met een inflatie aflopend van 3,5% in 2027 tot 2% in 2029 en verder. Opbrengstenstijging De gehanteerde parameter voor de opbrengstenstijging ligt in lijn met de landelijke prijsindexcijfers. De gemeente Steenbergen heeft rekening gehouden met een opbrengstijging van 1-6% in 2026 en 1-2% vanaf 2029 en verder. Op basis van de momenteel beschikbare informatie achten wij deze parameter evenwichtig.
pagina | 20
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
Voorziening pensioenaanspraken politieke ambtsdragers (APPA) Vanaf 1 januari 2028 worden de pensioenaanspraken van politieke ambtsdragers gemeenten overgedragen aan het ABP in het kader van de Wet toekomst pensioenen (Wtp). Uit gezamenlijk onderzoek van BZK, VNG en IPO blijkt dat de benodigde overdrachtswaarde per 1 januari 2025 gemiddeld 10–20% hoger ligt dan de op dat moment gevormde voorzieningen.
Wij hebben vastgesteld dat: • De voorziening per 31 december 2025 (na correctie) € 3,9 miljoen bedraagt. • De ontwikkeling van de dekkingsgraad van het ABP is betrokken bij de onderbouwing van de toename van de lasten. Op basis van bovenstaande constateren we de gemeente Steenbergen de voorziening heeft verantwoord conform het BBV.
Over de impact hiervan op de jaarrekening 2025 heeft de Commissie BBV de volgende uitspraak gedaan:
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
• Gemeenten die hebben deelgenomen aan het onderzoek dienen per 31 december 2025 de voorziening en eventuele kapitaalverzekeringen aan te passen aan de prognose van het benodigd vermogen, gebaseerd op inkoop van de pensioenaanspraken bij het ABP.
• De voorziening dient jaarlijks te worden herzien tot het moment van overdracht. • In de jaarrekening dient een toelichting op de schattingsonzekerheden te worden opgenomen.
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
Managementinzicht en schattingen Schattingen op basis waarvan sommige jaarrekeningposten worden bepaald, zijn gebaseerd op inzichten van het college. Wij hebben de belangrijkste gehanteerde factoren en veronderstellingen beoordeeld op basis waarvan de afzonderlijke oordelen en schattingen zijn gevormd. Wij hebben vastgesteld dat dit aanvaardbaar is in het kader van de jaarrekening als geheel. Naar onze mening zijn de door het college gekozen waarderingsgrondslagen aanvaardbaar en consistent toegepast met betrekking tot de significante jaarrekeningposten en bijzondere transacties.
• Een eventuele vrijval kan worden toegevoegd aan een bestemmingsreserve ter dekking van toekomstige dotaties.
pagina | 21
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Sociaal Domein Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
De gemeente Steenbergen voert diverse regelingen uit in het sociaal domein waarbij taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie deze werkzaamheden uitgevoerd worden: Onderdeel
Uitvoerder
Bepaling last boekjaar
Uitkeringen (Participatiewet)
ISD Brabantse wal
Afrekening op basis van werkelijke lasten
Werkdeel (WSW)
WVS Groep
Vaste bijdrage op basis van de begroting
Jeugdwet
Zelfstandig
Afrekening op basis van de werkelijke lasten
WMO
Zelfstandig
Afrekening op basis van de werkelijke lasten
PGB’s
Sociale verzekeringsbank
Afrekening op basis van werkelijke lasten
Thuiszorg Matilda welke nu nog niet is meegenomen in de onzekerheid van € 0,2 miljoen. Jeugdwet Voor de uitvoering van de jeugdzorg heeft de gemeente voor een deel van de geldstromen op regionaal niveau contracten afgesloten met zorgaanbieders. Een deel van de kosten die binnen de regio worden verdeeld, betreft kosten die lokaal zijn gemaakt. In deze gevallen is de betreffende gemeente zelf verantwoordelijk voor het vaststellen van de geleverde prestaties.
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
Wmo Vanuit de controle is inzichtelijk gemaakt welke stromen er aan WMO lasten in de financiële administratie worden verantwoord. Op basis van de verantwoording is beoordeeld of is voldaan aan de prestatielevering. De prestatielevering is vastgesteld door middel van productieverantwoordingen. Het bedrag waar nu (nog) geen productieverantwoording met goedkeurende controleverklaring voor is ontvangen bedraagt € 0,2 miljoen (2024: € 0,1 miljoen). Ten aanzien van Wmo zijn wij nog in afwachten van een productieverantwoording met accountantsverklaring van de organisatie
Een complicerende factor hierbij is dat de gemeente Steenbergen vooralsnog over onvoldoende beheersmaatregelen beschikt om vast te stellen dat de zorgaanbieder de prestaties daadwerkelijk aan de cliënt heeft geleverd. De gemeente heeft een plan van aanpak opgesteld om de afhankelijkheid van de productieverantwoordingen van zorgaanbieders te verminderen en werkt momenteel aan de verdere optimalisatie hiervan. Het doel hiervan is om de prestatielevering adequaat vast te leggen, zodat deze achteraf kan worden vastgesteld. Het deel van de kosten waarvoor de prestatielevering niet kan worden vastgesteld, bedraagt € 1,0 miljoen (2024: € 1,6 miljoen). Dit bestaat voor € 290.678 uit duurzame zorgtrajecten waarbij slechts voor een deel van de populatie prestatielevering kon worden aangetoond en voor een deel van € 724.693 op overige zorgtrajecten.
pagina | 22
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Eigen bijdrage Wmo
PGB’s
Op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is een aanvrager van een maatwerkvoorziening, hulp bij het huishouden, zorg in natura of een persoonsgebonden budget een eigen bijdrage verschuldigd. De berekening, vaststelling en invordering van deze eigen bijdragen zijn wettelijk opgedragen aan het Centraal Administratie Kantoor (CAK).
De Sociale Verzekeringsbank (SVB) fungeert als serviceorganisatie voor de verwerking en afhandeling van persoonsgebonden budgetten (PGB) in het kader van de Jeugdwet en de Wmo. Over 2025 heeft de SVB een verklaring met beperking afgegeven bij de verantwoording van de PGB-stromen in het kader van de Jeugdwet en goedkeurende verklaring bij de Wmo. Als gevolg hiervan bestaat er vanuit de SVB onvoldoende zekerheid over de nauwkeurigheid en rechtmatigheid van de budgetten in het kader van de jeugdwet. De bestedingen van gemeente Steenbergen vanuit de jeugdwet zijn 0 waardoor dit geen impact heeft op de gemeente. Op basis van de door de SVB verstrekte informatie worden de financiële gevolgen in het kader van de controle en rechtmatigheid als verwaarloosbaar beoordeeld.
De door het CAK aan gemeenten beschikbare informatie is, mede vanwege privacywetgeving, beperkt van aard. Als gevolg hiervan beschikt de gemeente niet over toereikende gegevens om de juistheid van de eigen bijdragen op individueel niveau en de volledigheid ervan in totaliteit zelfstandig vast te stellen. Hierdoor kan door de gemeente geen zekerheid worden verkregen over de exacte omvang en hoogte van de verantwoorde eigen bijdragen. Deze onzekerheid is inherent aan de huidige wettelijke inrichting van de uitvoering van de eigen bijdragen binnen de Wmo. De gemeente Steenbergen heeft deze onzekerheid in de jaarrekening 2025 op een toereikende en inzichtelijke wijze toegelicht.
De gemeente blijft verantwoordelijk voor het vaststellen van de prestatielevering met betrekking tot de PGB-bestedingen. De gemeente Steenbergen heeft in dit kader aanvullende controlewerkzaamheden uitgevoerd. Hierbij zijn geen bijzonderheden geconstateerd.
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
pagina | 23
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
Onderhoudsvoorziening
Ongeautoriseerde mutaties
Ten aanzien van de voorziening onderhoud gebouwen/sportparken is vastgesteld dat, evenals in het voorgaande jaar, geen afzonderlijk en door de raad expliciet vastgesteld beheerplan aanwezig is. Het beheer vindt plaats via de paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen en onderliggende berekeningen, waardoor sprake is van impliciete in plaats van expliciete raadsgoedkeuring. Deze constatering is in het voorgaande jaar gerapporteerd, maar niet opgevolgd. Dit heeft er mede toe geleid dat de voorziening in het verslagjaar is vrijgevallen ten gunste van de exploitatie.
Tijdens onze controle hebben wij vastgesteld dat in boekjaar 2025 een dotatie is verantwoord welke niet aansluit met het onderliggend raadsbesluit. Hierdoor is er € 243.000 te weinig gedoteerd aan de voorziening egalisatie (wegen), zonder dat hieraan een expliciet en onderliggend raadsbesluit ten grondslag ligt. Op grond van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) dienen voorzieningen en mutaties daarin te zijn gebaseerd op een voldoende onderbouwde en aantoonbare verplichting. Daarnaast geldt dat mutaties in voorzieningen dienen te passen binnen de door de gemeenteraad vastgestelde financiële kaders, zoals opgenomen in de begroting, financiële verordening of afzonderlijke besluitvorming.
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Daarnaast hebben wij vastgesteld dat er ook geen wijzigingen hebben plaatsgevonden in het proces rondom de actualisaties in uitgangspunten van de beheerplannen die de gemeente doorvoert. Deze actualisaties worden wel verwerkt in de begrotingen, maar niet structureel doorgevoerd in de onderliggende beheerplannen en evenmin expliciet ter vaststelling aan de raad voorgelegd.
Wij adviseren de gemeente om voor alle onderhoudsvoorzieningen te beschikken over actuele en afzonderlijke beheerplannen die expliciet door de raad worden vastgesteld. Tevens adviseren wij om jaarlijkse actualisaties van uitgangspunten en ramingen in deze beheerplannen te verwerken en deze wijzigingen expliciet ter besluitvorming aan de raad voor te leggen. Hiermee wordt de onderbouwing van de voorzieningen versterkt en wordt voorkomen dat onbedoelde vrijval in de exploitatie optreedt.
U heeft aangegeven in de aangepaste versie van de jaarrekening de dotatie te verhogen waardoor deze aansluit met het raadsbesluit. Wij merken in dit kader op dat het borgen van expliciete besluitvorming omtrent (de hoogte van) voorzieningen en de daarin opgenomen mutaties van belang is voor een transparante en controleerbare verantwoording richting de raad. Het ontbreken hiervan brengt het risico met zich mee dat besluiten feitelijk op ambtelijk niveau worden geëffectueerd, zonder formele bekrachtiging door het daartoe bevoegde orgaan, zijnde de Raad. Dit geldt zowel voor dotaties als aanwendingen van de voorziening.
Bijlagen
pagina | 24
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Jaarverslag Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening. Voor de accountantscontrole onderzoeken wij het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.
Element jaarverslag Onze waarneming
Vereisten BBV
Het jaarverslag van de gemeente Steenbergen bevat in materiële zin de vereiste informatie op grond van de bepalingen uit het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
Verenigbaar
Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening
Overeenstemming
Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag overeenstemt met de resultaten van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden.
Paragrafen
Alle verplichte paragrafen, voor zover deze relevant zijn, zijn opgenomen en zijn kwalitatief van voldoende niveau.
Informatiewaarde
De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate analyse van het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen.
Fraude
Fraude en de bijbehorende frauderisicoanalyse vormen belangrijke aandachtspunten. In de paragraaf Planning en Control is de aanpak uitsluitend toegelicht ten aanzien van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O). Wij adviseren om de toelichting op de beheersing van frauderisico’s binnen de gemeente nader uit te werken. Dit onderdeel achten wij daarmee voor verbetering vatbaar.
positie Financiële positie Financiële
Verbonden partijen Financiële positie
Tijdens onze controle besteden wij specifieke aandacht aan de transacties met verbonden partijen van gemeente Steenbergen. In het kader van onze controle hebben wij vastgesteld dat:
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
• De (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn toegelicht in de jaarrekening en paragraaf verbonden partijen. • Geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties met verbonden partijen, welke indicaties geven voor fraude.
Bijlagen Bijlagen
• Geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet- en regelgeving niet is nageleefd. Bijlagen
In de tabel hiernaast zijn onze conclusies en aanbevelingen inzake het jaarverslag opgenomen:
Voor verbetering vatbaar
Toereikend
pagina | 25
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
SiSa
WNT verantwoording
Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2025. De hierbij geconstateerde fouten en onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien de navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden:
Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet normering topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op basis van deze wet zijn de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en de uitkeringen wegens beëindiging van het dienstverband aan topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor Gemeente Steenbergen geldt dat zowel de griffier als de gemeentesecretaris als topfunctionaris worden aangemerkt. Beide topfunctionarissen zijn in loondienst en er hebben zich gedurende 2025 geen wijzigingen voorgedaan.
• € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is. • 10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan € 1.000.000 is.
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
• € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is.
De publicatieverplichting voor uitkering wegens beëindiging dienstverband geldt eveneens voor bezoldiging van niettopfunctionarissen met een dienstbetrekking, indien hun bezoldiging het algemene bezoldigingsmaximum overschrijdt.
Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen ongecorrigeerde fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden.
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldiging over 2025 niet strijdig is met de WNT en dat de jaarrekening voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen SiSabijlage. In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS.
Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het nagaan of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere organisaties c.q. nevenactiviteiten hebben die onder de WNT vallen) geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant.
pagina | 26
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
4. Financiële positie
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
Ontwikkel ingen in de jaarcijfers
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Verloop van het eigen vermogen van Gemeente Steenbergen Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per 31 december 2025 volgens de jaarrekening € 36,9 miljoen.
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1.000) Belangrijke bevindingen
40.000
Financiële positie
20.000 10.000 2023
Overige onderwerpen
In de hoofdstukken ‘Verschillenanalyse’ wordt op hoofdlijnen per programma ingegaan op de belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. In de toelichting op baten en lasten is een nadere onderbouwing opgenomen. Tevens is in de jaarrekening 2025 inzichtelijk gemaakt welke baten en lasten als incidenteel zijn aangemerkt.
• Een hogere algemene uitkering uit het gemeentefonds (€ 1,5 miljoen voordeel) als gevolg van circulaires en verrekeningen uit voorgaande jaren
0
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Het resultaat laat een positief saldo zien van afgerond € 4,8 miljoen positief. In de gewijzigde begroting was rekening gehouden met een resultaat van € 0,4 miljoen positief.
De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en het resultaat voor mutaties in de reserves betreffen:
30.000
positie Financiële positie Financiële
Analyse van het resultaat
Algemene reserve
2024
2025
Bestemmingsreserve
Gerealiseerd resultaat
• Voordelen op grondexploitaties (€ 0,5 miljoen) als gevolg van winstneming van grondexploitaties Reinierpolder I, Buiten de Veste en De Pinas. • Een nadeel op bestuur (€ 1,3 miljoen) vanwege de dotatie aan de voorziening voor de pensioenuitkering van wethouders.
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
Van de totale reserves ter hoogte van € 36,9 miljoen is € 12,4 miljoen opgenomen als algemene reserve. Het saldo van deze algemene reserve is ten opzichte van voorgaand jaar gestegen met € 1,7 miljoen. Het gerealiseerde resultaat in 2025 bedraagt € 4,8 miljoen.
De verschillen zijn in de jaarstukken nader toegelicht en geven naar onze mening een voldoende en inzichtelijk beeld van de oorzaken van het jaarrekeningresultaat 2025.
pagina | 28
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
Financiële positie De schuldquote van Gemeente Steenbergen
Solvabiliteit
De schuldpositie van uw gemeente geeft een beeld van de mate waarin uw gemeente afhankelijk is van externe middelen bij het realiseren van haar doelstellingen. Ook geeft het inzicht in welk deel van de inkomsten van de gemeente gebruikt moet worden om de rente en aflossing van de schulden te kunnen betalen.
De solvabiliteit van gemeente Steenbergen geeft een beeld van de mate waarin gemeente Steenbergen op lange termijn aan haar verplichtingen kan voldoen. Hieronder hebben wij de ontwikkeling van uw solvabiliteit gedurende de laatste drie jaar weergegeven.
De gecorrigeerde netto schuldquote is aangepast voor leningen die de gemeente ‘doorleent’ aan derden (zoals woningbouwverenigingen). Hieronder hebben wij de ontwikkeling van uw schuldpositie gedurende de afgelopen drie jaar weergegeven.
Grafiek ontwikkeling solvabiliteit 50%
40% 30%
positie Financiële positie Financiële
20%
Grafiek ontwikkeling netto schuldquote
Financiële positie
10%
0% 2022
2023
2024
2025
-5% -10%
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
-15%
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
Gemeente Steenbergen
De netto schuldquote bedraagt -0,77% en is daarmee gestegen ten opzichte van voorgaand boekjaar (2024: -9,9%). Deze ratio geeft aan in hoeverre de schulden hoger zijn dan de jaarlijkse inkomsten. Een ratio die kleiner is dan 100% duidt op hogere baten dan schulden in een boekjaar. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten hanteert in de houdbaarheidstest gemeentefinanciën een signaalwaarde van 130% voor de netto schuldquote, waarboven sprake is van een verhoogd financieel risico en aandacht is vereist voor de ontwikkeling van de schuldpositie. De gemeente blijft ultimo 2025 ruim binnen deze signaalwaarde.
0% 2022
2023
2024
2025
De solvabiliteit van de gemeente Steenbergen is in de afgelopen jaren relatief stabiel gebleven. De solvabiliteitsratio bedroeg in de afgelopen drie jaren respectievelijk 40,4%, 37,6% en 39,6%. De VNG hanteert een signaalwaarde als de solvabiliteit onder de 20% komt. We merken op dat de solvabiliteit in de afgelopen jaren stabiel ruim boven de signaalwaarde ligt.
pagina | 29
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
Financiële positie
Opdracht, scope en uitkomsten
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag is een toelichting opgenomen op de weerstandscapaciteit van de gemeente. Op basis van een inventarisatie van de geïdentificeerde risico’s, waarbij rekening wordt gehouden met de kans van optreden en de financiële impact, wordt bepaald welk bedrag benodigd is om deze risico’s af te dekken.
Op basis van de door de gemeente Steenbergen geïnventariseerde risico’s bedraagt de totale omvang van de (gewogen) risico’s € 3,2 miljoen. Hiertegenover staat een beschikbare weerstandscapaciteit van € 11 miljoen, hetgeen resulteert in een weerstandsratio van circa 3,5. Conform de door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten gehanteerde classificatie kwalificeert deze ratio als uitstekend.
In de tabel hieronder is het verloop over de afgelopen 3 jaar weergegeven inclusief een kwalificatie van de weerstandsratio. De incidentele weerstandscapaciteit is voornamelijk opgebouwd vanuit de algemene reserves, de structurele weerstandscapaciteit vanuit de onbenutte belastingcapaciteit en de post onvoorzien.
Wij constateren dat de omvang van de beschikbare weerstandscapaciteit ultimo 2025 ruim toereikend is om de geïdentificeerde risico’s, inclusief eventuele restrisico’s, op te vangen.
2025
2024
2023
Weerstandscapaciteit
11
9,3
9,1
Risico’s
3,2
2,8
2,9
Weerstandsratio
3,5
3,2
3,1
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Gemeente Steenbergen kent op dit moment een robuuste financiële positie om haar taken te vervullen.
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
pagina | 30
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
5. Overige onderwerpen
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
onderwerpen Overige Overige onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
pagina | 31
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
5. Overige onderwerpen
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bevestiging onafhankelijkheid
Kwaliteitsborging
Wij zijn van mening dat wij onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de objectiviteit van onze oordeelsvorming niet is aangetast, in overeenstemming met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta).
Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om haar onafhankelijkheid en die van haar medewerkers te waarborgen. Deze maatregelen omvatten onder meer: •