Accountantsverslag 2020 Gemeente Steenbergen (afschrift).pdf

Accountantsverslag Gemeente Steenbergen Boekjaar 2020

1

Aan de Gemeenteraad van de Gemeente Steenbergen Postbus 6 4650 AA Steenbergen Goes, 18 juni 2021

Geachte leden van de Gemeenteraad, Hierbij bieden wij u ons accountantsverslag aan dat is opgesteld in het kader van de opdracht om de jaarrekening 2020 van de gemeente Steenbergen te controleren. Dit accountantsverslag bevat bevindingen en conclusies die naar aanleiding van onze werkzaamheden uit hoofde van de jaarrekeningcontrole 2020 naar voren zijn gekomen. De bevindingen in dit verslag zijn besproken met een afvaardiging van de ambtelijke organisatie. Wij hebben onze controle verricht in overeenstemming met Nederlands recht.

Wij constateren dat de aanlevering van documentatie, en daardoor onze controle, dit jaar aanzienlijk beter is verlopen dan vorig jaar. Wij bedanken de medewerkers van de gemeente Steenbergen voor de samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en de totstandkoming van ons accountantsverslag. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en lichten de inhoud van deze rapportage graag nader aan u toe.

Met vriendelijke groet, Baker Tilly (Netherlands) N.V.

Wij hebben bij de jaarrekening over boekjaar 2020 een goedkeurende controleverklaring verstrekt ten aanzien van getrouwheid en rechtmatigheid. De bevindingen in dit verslag doen dan ook geen afbreuk aan ons oordeel over de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening. drs. A.R.M. Peelen RA Partner

2

Inhoudsopgave

1.

Bestuurlijke samenvatting

4

2.

Uitkomsten jaarrekeningcontrole

7

3.

Bevindingen interne beheersing

20

4.

Overige onderwerpen

23

Bijlagen

27

3

Bestuurlijke samenvatting

1. Bestuurlijke samenvatting Wij hebben een goedkeurende verklaring verstrekt voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid.

Het jaarverslag is cf. NV COS 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet aan de laatste actuele voorschriften.

Het Besluit Begroting en Verantwoording is in alle opzichten nageleefd in 2020.

Covid-19: Covid-19 heeft in verschillende opzichten effect gehad op de gemeente. De impact van Covid-19 op de gemeente en op de jaarrekeningcontrole wordt in hoofdstuk 2.2 beschreven.

Uit onze controle blijken diverse ongecorrigeerde fouten. Deze fouten blijven individueel en cumulatief onder de goedkeuringstolerantie.

Wij hebben ten aanzien van de financiële rechtmatigheidscontrole enkele bevindingen. Deze bevindingen blijven individueel en cumulatief onder de goedkeuringstolerantie.

5

1. Bestuurlijke samenvatting De begrotingsoverschrijdingen passen binnen het bestaande beleid en zijn goed toegelicht.

Inzake de kosten jeugdwet en de Wmo nieuwe taken steunt de gemeente (deels) op productieverantwoordingen van zorgaanbieders die zijn voorzien van een controleverklaring. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden en de ontvangen controleverklaringen resteert inzake de kosten Jeugdwet en WMO een onzekerheid van € 547.000.

Wij hebben controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage geconstateerd.

Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2020 in overeenstemming is met de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) en dat de jaarrekening 2020 van de gemeente Steenbergen voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

6

Uitkomsten jaarrekeningcontrole

Opdracht, scope en uitkomsten Reikwijdte van de controle De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit: - Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen) - De jaarrekening - Bijlagen Met de opdrachtbevestiging van d.d. 28 september 2020 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2020. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Tijdens de uitvoering van de controleplanning hebben zich geen wijzigingen van materieel belang in de reikwijdte voorgedaan. Overzicht toleranties De materialiteit bij de uitvoering van onze controle is € 698.000. Deze materialiteit sluit aan op het door de gemeenteraad vastgestelde controleprotocol. Grondslag

Bedrag

1% lasten inclusief toevoegingen reserves

€ 730.000

Goedkeuringstolerantie onzekerheden 3% lasten inclusief toevoegingen reserves

€ 2.190.000

Goedkeuringstolerantie fouten

Rapporteringstolerantie

5% van de goedkeuringstolerantie

€ 36.500

Kernpunten en significante risico’s in de controle Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle: − Waardering van de grondexploitaties. − Rechtmatigheid van lasten in het kader van de Europese aanbestedingsregelgeving − Nauwkeurigheid en rechtmatigheid van uitkeringen vanuit de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). − De verantwoording in het kader van de Wet Normering Topinkomens (WNT). − Het risico dat het management van de gemeente de procesafspraken kan doorbreken, hetgeen een standaard risico is vanuit onze beroepsregels. Als wij kijken naar de jaarrekening van de gemeente ziet dit eventuele risico met name toe op de schattingsposten in de grondexploitatie. Verslaggevingsrichtlijnen Wij hebben de aanvaardbaarheid van de gehanteerde waarderingsgrondslagen, de consistente toepassing daarvan alsmede de duidelijkheid en volledigheid van de jaarverslaggeving beoordeeld. Uw gemeente heeft gedurende 2020 geen wijzigingen doorgevoerd in de keuze of de toepassing van belangrijke verslaggevingsgrondslagen. Wij concluderen dat de gehanteerde waarderingsgrondslagen aanvaardbaar zijn en dat de toepassing daarvan, samen met de in de jaarrekening opgenomen toelichtingen, een getrouw beeld geeft van de financiële positie van de gemeente.

Managementinzicht en schattingen Schattingen op basis waarvan sommige jaarrekeningposten worden bepaald, zijn gebaseerd op inzichten van het management. Wij hebben de belangrijkste gehanteerde factoren en veronderstellingen beoordeeld op basis waarvan de afzonderlijke oordelen en schattingen zijn gevormd. Wij hebben vastgesteld dat dit aanvaardbaar is in het kader van de jaarrekening als geheel.

8

Covid-19 Impact Covid-19 voor de gemeente De belangrijkste effecten van de Corona-crisis voor de gemeente zijn nader toegelicht in een afzonderlijke paragraaf. De belangrijkste impact voor de gemeente en voor onze controle is hieronder benoemd: • Uitvoeren Tozo regeling • Toelichting met betrekking tot corona in jaarverslag, grondslagen en jaarrekening • Toelichting gebeurtenissen na balansdatum • Bestedingen ten laste van de door bij raadsbesluit gevormde reserve ‘steunfonds Corona’ Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers Het kabinet heeft meerdere maatregelen getroffen om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (hierna: Tozo) is één van die maatregelen om specifiek zelfstandige ondernemers, waaronder ZZP’ers, financieel te ondersteunen. De uitvoering van de Tozo is decentraal door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bij de gemeente neergelegd. Op basis van de Tozo kunnen zelfstandigen een beroep doen op twee soorten voorzieningen: een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en een lening voor bedrijfskapitaal. Uw gemeente heeft in 2020 € 3.754.000 ontvangen in het kader van de Tozo. Er zijn in 2020 473 aanvragen behandeld en uiteindelijk is een bedrag van € 1.720.000 verstrekt aan zelfstandigen.

Voor Tozo 1, 2, 3 (en in 2021 ook voor 4) mag vanuit de wetgeving ten behoeve van de beoordeling van de aanvraag in zeer belangrijke mate door de gemeente worden gesteund op de eigen verklaringen van de zelfstandig ondernemer. De verstrekkingen voor levensonderhoud zijn gebaseerd op de Participatiewet (hierna: PW) en de bedrijfskaptaalverstrekkingen zijn gebaseerd op de BBZ. De bepalingen van de PW zijn daardoor in belangrijke mate van toepassing op de Tozo-regeling. De nadere instructies vanuit het Rijk aangaande de interne controle en de verantwoording zijn pas begin april 2021 definitief geworden, belangrijk onderdeel van de eisen aan de interne controle is het hebben van beleid aangaande Misbruik en Oneigenlijk gebruik (M&O-beleid). Om te waarborgen dat er geen misbruik wordt gemaakt van de faciliteiten heeft uw uitvoeringsorganisatie, overeenkomstig de gestelde eisen, dit specifieke M&O-beleid geformuleerd voor de Tozo. Wij bevelen u aan om dit M&O-beleid in het college van de gemeente, als uiteindelijke verantwoordelijke, te laten goedkeuren. De wetgever staat toe dat de door u geplande controles op signalen van misbruik of oneigenlijk gebruik gedurende 2021 worden opgepakt en de consequenties hiervan in de administratie van 2021 worden verwerkt. U bent nog niet klaar met het uitzoeken en verwerken van alle signalen voortkomend uit Tozo 1, 2 en 3.

De Tozo-regeling stelt dat dit ook niet hoeft. Eventuele terugvorderingen na de genoemde datum zullen worden verwerkt in boekjaar 2021. Bij de controle van de jaarrekening 2021 wordt door ons vastgesteld dat daadwerkelijk het plan is opgevolgd.

De Tozo is onder grote tijdsdruk door het Rijk opengesteld en door uw gemeente middels een mandatering aan het ISD met grote inspanning in uitvoering gebracht. Met name bij Tozo 1 is er gezien de grote tijdsdruk sprake geweest van beperktere controle-eisen op de aanvraag, dan dat dit geldt voor andere regelingen binnen de bestaande wetten, waaronder de Participatiewet (hierna: PW). 9

Covid-19 Aanvullend Steunfonds corona gemeente Steenbergen Door de gevolgen van de corona crisis heeft de gemeente Steenbergen een steunfonds ter grootte van € 1 miljoen gevormd ten laste van de Algemene Reserve. Dit steunfonds heeft als doel om extra ondersteuning te bieden aan de inwoners en bedrijven van gemeente Steenbergen in deze crisis. In de afzonderlijke ‘corona’-paragraaf zijn in detail de bestedingen ten laste van dit steunfonds gepresenteerd. De gemeente Steenbergen heeft ervoor gekozen om een afzonderlijke paragraaf hierover op te nemen in het jaarverslag waarin de impact van Covid-19 is beschreven. Hiermee geeft u een goed inzicht in deze bijzondere gebeurtenis. De door de gemeente gemaakte kosten in 2020 in verband met de corona-maatregelen zijn in voldoende mate gecompenseerd door de reserve steunfonds Corona en de ontvangen extra Rijksgelden. Rijksgelden Vanuit de september- en decembercirculaire heeft de gemeente Steenbergen een bedrag van € 0,5 miljoen van de Rijksoverheid ontvangen als onderdeel van een coronasteunpakket voor o.a. lokale culturele voorzieningen.

Verrichte controlewerkzaamheden Wij hebben conform uw verzoek de in het jaarverslag opgenomen toelichting inzake het coronasteunfonds getoetst op de volgende elementen: - Vastgesteld dat het gevormde fonds voortkomt uit een door de raad genomen besluit; - Vastgesteld dat alle mutaties in het steunfonds gedurende 2020 individueel groter dan € 34.900 rechtmatig onttrokken zijn en op basis van de bijlage bij het Raadsbesluit overeenkomen met de doelstelling van het steunfonds.

10

Waardering van de grondexploitaties Algemeen De waardering van de grondexploitaties is een significant risico in onze controleaanpak, vanwege de mate van schattingsonzekerheid. Wij hebben het proces rondom de totstandkoming van de waardering in opzet en bestaan getoetst en aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd. Wij achten de waardering aanvaardbaar en vinden de veronderstellingen redelijk. Hieronder hebben wij de ontwikkeling van uw grondexploitatie gedurende de afgelopen twee jaar weergegeven. Tabel ontwikkeling grondexploitaties

(x € 1.000)

2020

2019

Boekwaarde per 1 januari

(1.023)

935

Investeringen

2.465

866

Grondverkopen

(3.754)

(2.973)

126

-

-

148

(2.186)

(1.023)

Tussentijdse winstneming Herclassificatie Boekwaarde per 31 december

Gehanteerde parameters De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van de gemaakte schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin schattingen zijn opgenomen. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de door gemeente Steenbergen gehanteerde uitgangspunten en parameters getoetst. De belangrijkste uitkomsten hiervan kunnen als volgt worden samengevat: Parameter

2020

2019

Kostenstijging





Opbrengstenstijging





Rekenrente





Programmering





Verkoopprijzen





Legenda status:  = evenwichtig  = optimistisch  = voorzichtig  = controleverschil

Kostenstijging De gehanteerde parameter voor de kostenstijging is 2,5% (2019: 2,5%) en ligt in lijn met de landelijke prijsindexcijfers. Op basis van de momenteel beschikbare informatie achten wij deze parameter evenwichtig. Gezien de prijsontwikkelingen in de markt is het van belang de ontwikkelingen hierin goed te monitoren. Opbrengstenstijgingen Het college rekent met een opbrengstenstijgingen van 0% (2019: 0%). Op basis van de momenteel beschikbare informatie achten wij deze parameter voorzichtig. Gezien de ontwikkelingen in de markt achten wij het van belang dit goed te blijven volgen.

11

Waardering van de grondexploitaties Rekenrente Het college rekent binnen de huidige grondexploitaties met een toekomstige rekenrente van 0% (2019: 0%). De gemeente Steenbergen heeft geen leningenportefeuille. Deze grondslag is in overeenstemming met de notitie grondexploitatie en de bepaling in de notitie rente van de commissie BBV. Wij achten deze parameter evenwichtig. Programmering De programmering van de grondexploitaties wordt actief gemonitord door de gemeente Steenbergen. De ingerekende programmering ligt in lijn met vorig jaar en is onder andere gebaseerd op interne en externe onderzoeken. Verkoopprijzen De verkoopprijzen voor zowel woningen als bedrijven zijn niet significant gewijzigd. Gedurende 2020 hebben verkopen plaatsgevonden waarbij de ingerekende prijs is gerealiseerd. Nota grondbeleid in januari 2021 geactualiseerd Vorig jaar hebben wij gerapporteerd over de verouderde nota grondbeleid uit 2009 en het feit dat deze niet meer in lijn wat met de meest recente BBV-richtlijnen. In Januari 2021 heeft u de nota grondbeleid geactualiseerd en deze in lijn gebracht met de geldende vereisten.

12

Sociaal domein Algemeen De gemeente Steenbergen voert diverse regelingen uit in het sociaal domein waarbij een aantal taken is ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie deze werkzaamheden uitgevoerd worden: Onderdeel

Uitvoerder

Wijze van uitbesteding

Bepaling last boekjaar

Uitkeringen (Participatiewet)

ISD Brabantse Wal

Mandatering

Afrekening op basis van werkelijke lasten

Werkdeel (WSW)

WVS Groep

Delegatie

Vaste bijdrage op basis van de begroting

Jeugdwet

Zelfstandig

N.v.t.

Afrekening op basis van werkelijke lasten

WMO

Zelfstandig

N.v.t.

Afrekening op basis van werkelijke lasten

PGB’s

Sociale verzekeringsbank

Mandatering

Afrekening op basis van werkelijke lasten

Uitkeringen (Participatiewet) Het uitvoeren van de Participatiewet is door de gemeente Steenbergen uitbesteed aan de verbonden partij ISD Brabantse Wal. De accountant van de Intergemeentelijke Sociale Dienst heeft bij de controle van de uitkeringen in 2020 geen rechtmatigheidsfouten geconstateerd die op basis van de rapporteringstolerantie aan u gemeld zouden moeten worden.

Jeugdwet 50/50 arrangementen In de regio West-Brabant West is besloten om gezamenlijk over te gaan op resultaatgerichte contracten met de zorgaanbieders. Afgesproken is om vanaf 2016 af te rekenen op basis van de behaalde resultaten. Voor een behoorlijk aantal trajecten betekent dit dat 50% van de kosten van het traject vooraf worden gefactureerd. Ongeacht het resultaat, zijn dit lasten voor de gemeente Steenbergen. De tweede 50% van het traject wordt door de gemeente Steenbergen betaald en verantwoord als last wanneer het resultaat bereikt is. Evenals voorgaand jaar is door de regio beoordeeld of voldoende betrouwbare informatie beschikbaar is om een nauwkeurige inschatting van de verplichting te kunnen maken. Uit de gegevens van Steenbergen en de regio gemeenten blijkt dat per arrangement de spreiding tussen de doorlooptijden in combinatie met het aantal trajecten nog te omvangrijk is om een betrouwbare inschatting te maken. Conform de verslaggevingsstandaarden is de maximale verplichting toegelicht onder de niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen. Wij merken hierbij op dat deze verplichting naar alle waarschijnlijkheid in 2021 ten laste van de exploitatie zal komen, afhankelijk van de afronding van de resultaatgerichte contracten.

Wij kunnen ons vinden in deze wijze van verantwoorden, maar merken wel op dat de gemeente (in combinatie met de regio) zal moeten blijven onderzoeken op welke wijze wel tot een betrouwbare inschatting gekomen kan worden.

Wel zijn formele rechtmatigheidsbevindingen geconstateerd ten aanzien van de TOZO regeling, zie hiervoor de paragraaf ‘SiSa-bijlage’.

13

Sociaal domein Jeugdwet duurzame trajecten Tijdens de controle hebben wij vastgesteld dat niet voor alle items voldoende aannemelijk gemaakt kan worden of de prestatie geleverd is. Van een deel van de zorgaanbieders is geen productieverantwoording beschikbaar met een (goedkeurende) controleverklaring, gebaseerd op het landelijke protocol. Hierdoor ontstaat een onzekerheid van € 321.000 voor de uitkeringen Jeugdwet. Wij hebben dit bedrag opgenomen op het overzicht van niet-gecorrigeerde afwijkingen en onzekerheden voor wat betreft de rechtmatigheid. Op basis van de huidige contracten leveren de aanbieders, waarvan nu geen controleverklaring beschikbaar is, een arrangementenverantwoording en een bestuursverklaring aan indien ze bij één van de regiogemeenten voor meer dan €125.000 zorg hebben verleend, maar wordt er contractueel op dit moment nog geen controleverklaring vereist. WMO Tijdens de controle hebben wij vastgesteld dat niet voor alle items voldoende aannemelijk gemaakt kan worden of de prestatie geleverd is. Van een deel van de zorgaanbieders is geen productieverantwoording beschikbaar met een (goedkeurende) controleverklaring, gebaseerd op het landelijke protocol. Hierdoor ontstaat een onzekerheid van € 226.000 voor de WMO lasten. Wij hebben dit bedrag opgenomen op het overzicht van niet-gecorrigeerde afwijkingen en onzekerheden voor wat betreft de rechtmatigheid.

Wij adviseren u na te gaan hoe vaststellen van prestatielevering van de uitkeringen Jeugdwet en WMO verder kan worden gewaarborgd in de processen met inachtneming van de in 2019 uitgebrachte SDO notitie.

Eigen bijdrage WMO Een aanvrager van een voorziening, hulp in de huishouding, zorg in natura of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de WMO een eigen bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK. De informatie van het CAK (om privacy redenen beperkt) is ontoereikend om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen. Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen op grond van de WMO geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dit betekent dat door de gemeenten geen zekerheden omtrent omvang en hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden verkregen. De gemeente Steenbergen heeft deze onzekerheid in de jaarrekening 2020 toegelicht. De onzekerheid bedraagt circa € 149.000. PGB’s Binnen de uitkeringen PGB ziet de belangrijkste onzekerheid toe op de Sociale Verzekeringsbank (hierna: SVB). De controleverklaring van de SVB is op 12 maart 2021 verstrekt. Evenals voorgaand jaar heeft de accountant van de SVB geen goedkeurend oordeel verstrekt.

De controleverklaring van de SVB geeft ook in 2020 onvoldoende zekerheid over de getrouwe en rechtmatige aanwending van de PGBlasten van uw gemeente. De gemeente Steenbergen heeft om die reden zelfstandig onderzocht of de kosten nauwkeurig en rechtmatig verantwoord zijn en heeft hierbij geen bijzonderheden geconstateerd.

14

Rechtmatigheid Europese aanbestedingsrichtlijnen In het kader van de rechtmatigheid van de jaarrekening 2020 is een controle uitgevoerd op de naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen. Uit onze controle op de rechtmatigheid van de inkopen blijkt dat de in 2020 voor de geselecteerde inkopen de juiste procedure is gevolgd.

In de kadernota is opgenomen dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is, maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel. Deze kostenoverschrijdingen moeten dan wel goed herkenbaar in de jaarrekening zijn opgenomen. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet gekeken worden naar de lastenoverschrijdingen per programma.

Wel bevelen we aan om bij contracten waarbij een inschatting vooraf lastiger is te maken of waar kosten jaarlijks fluctueren sneller over te gaan tot Europese aanbesteding om te voorkomen dat achteraf blijkt dat opdrachten Europees aanbestedingsplichtig zijn.

In de toelichting op de staat van baten en lasten is door het college een analyse van de overschrijdingen opgenomen. De overschrijdingen zijn toereikend toegelicht en passen binnen het bestaande beleid of worden gecompenseerd door hogere baten binnen het programma. Het college stelt uw gemeenteraad voor genoemde overschrijdingen te autoriseren in het kader van de vaststelling van de jaarrekening 2020. Vooruitlopend hierop zijn wij hiervan reeds uitgegaan bij het vormen van ons oordeel over de (begrotings)rechtmatigheid.

Begrotingsrechtmatigheid Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2020, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op artikel 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de gemeenteraad zelf nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld aan de gemeenteraad, zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht van de raad. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota 2018 van de Commissie BBV.

Wij constateren de volgende overschrijdingen op lastenniveau ten opzichte van de gewijzigde begroting. Lastenoverschrijding programma

Begrotingsafwijking De overschrijding wordt verklaard door de extra lasten a.g.v.

Programma Economie, toerisme en

coronasteun. Aangezien tegenover deze hogere kosten baten

recreatie (totaal € 2,2 miljoen)

staan is de overschrijding onrechtmatig maar telt deze niet mee in ons oordeel. De overschrijding wordt verklaard extra dotatie aan

Programma Bestuur en dienstverlening (totaal € 0,9 miljoen)

wethouders pensioenvoorziening en de transitie en minder onttrekkingen diverse programma's. Aangezien deze kosten passen binnen het bestaande beleid is de overschrijding onrechtmatig maar telt deze niet mee in ons oordeel.

15

Rechtmatigheid Kredieten Wij zijn nagegaan of de investeringen tot stand zijn gekomen binnen de grenzen van de door de gemeenteraad geautoriseerde kredieten. Wij constateren een aantal overschrijdingen op investeringsniveau ten opzichte van de gevoteerde kredieten. Voor een totaal van circa € 45.000 zal de raad (naar verwachting) deze overschrijdingen in haar vergadering van 24 juni 2021 accorderen alvorens de jaarrekening vastgesteld wordt, derhalve behoeven we de overschrijdingen niet mee te wegen in ons oordeel.

Wij hebben ons een beeld gevormd over de wijze van totstandkoming van de inventarisatie van de risico’s en de getrouwe weergave van de hieruit mogelijk voortvloeiende financiële gevolgen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing van het jaarverslag.

Mutaties in de reserves De mutaties in de reserves zoals opgenomen in de jaarrekening kunnen als volgt worden gespecificeerd: (x € 1.000)

Gewijzigde Begroting

Jaarrekening

Verschil

Dotaties

1.673

1.490

183

Onttrekkingen

(5.528)

(5.245)

(283)

Saldo mutaties in de reserves

(3.855)

(3.755)

(100)

Tijdens onze controle inzake de mutaties in de reserves zijn geen bevindingen geconstateerd inzake de nauwkeurigheid of rechtmatigheid van de dotaties en onttrekkingen aan de reserves.

Niet financiële beheershandelingen Handelingen en beslissingen van niet-financiële aard vallen buiten de scope van de rechtmatigheidscontrole door de accountant. De accountant toetst deze handelingen en beslissingen niet inhoudelijk door gegevensgericht onderzoek. Volstaan wordt in dit kader met het beoordelen van het interne systeem van risicoafwegingen. Binnen dit systeem moeten voorwaarden zijn geschapen om risico’s goed te kunnen beoordelen en in de tijd te kunnen volgen.

Misbruik en oneigenlijk gebruik In de externe en interne regelgeving zijn diverse bepalingen opgenomen die erop zijn gericht om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen. Uw gemeente heeft de toets op het misbruik en oneigenlijk gebruik neergelegd in interne controleplannen. De uitkomst van deze toets heeft niet geleid tot bevindingen die invloed hebben op de rechtmatigheid van baten en lasten en balansmutaties. Financiering In 2020 heeft uw gemeente geen nieuwe langlopende leningen afgesloten. Ten aanzien van de naleving van de renterisiconorm, het kasgeldlimiet en de naleving schatkistbankieren merken wij op dat de gemeente Steenbergen zich aan de wettelijke normen heeft gehouden, zoals ook toereikend is toegelicht in de paragraaf financiering respectievelijk de jaarrekening.

16

Jaarverslag Jaarverslag In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar. De paragrafen maken deel uit van het jaarverslag en vallen dus niet onder de controle van de jaarrekening. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening, waaronder het overzicht van baten en lasten met toelichting en de balans met toelichting, zoals in de jaarstukken 2020 is opgenomen. Voor de accountantscontrole onderzoeken wij het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720 is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Wij hebben geen strijdigheden geconstateerd tussen de in het jaarverslag opgenomen informatie en het beeld van de jaarrekening en geen materiele afwijkingen gesignaleerd.

Hieronder zijn onze conclusies en aanbevelingen inzake het jaarverslag opgenomen: Element jaarverslag

Onze waarneming

Vereisten BBV

Uw jaarverslag bevat de vereiste informatie op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en 26 BBV

Verenigbaar

Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening

Overeenstemming

Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden

Paragrafen

Alle verplichte paragrafen zijn opgenomen en zijn kwalitatief van voldoende niveau

Informatiewaarde

De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate analyse tussen het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen.

Incidentele baten en lasten

De toelichting op de incidentele baten en lasten voldoet aan de daaraan te stellen eisen.

Covid-19

Uw gemeente heeft ervoor gekozen om een afzonderlijke paragraaf op te nemen waarin de impact als gevolg van Covid19 is beschreven. Hiermee geeft u een goed inzicht in deze bijzondere gebeurtenis.

17

SiSa-bijlage en WNT SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2020. De hierbij geconstateerde fouten en onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien de navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden: − € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is; − 10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan € 1.000.000 is; − € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Ten aanzien van de TOZO-regeling is er sprake van formele rechtmatigheidsbevindingen ten aanzien van het vaststellen van de identiteit van de aanvrager. Omdat hierop door de ISD aanvullende werkzaamheden zijn verricht om de identiteit van de aanvragers vast te stellen is er conform de Nota verwachtingen accountantscontrole sprake van slechts een formele fout zonder gevolgen m.b.t. de financiële rechtmatigheid en hebben deze fouten geen invloed op het oordeel.

De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen SiSa-bijlage.

WNT verantwoording Sinds enkele jaren geldt de Wet normering topinkomens (WNT). Op basis van deze wet zijn de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De topfunctionarissen zijn in loondienst en de gedurende 2020 doorgevoerde wijzigingen zijn adequaat verantwoord. Voor topfunctionarissen geldt naast de maximering van de bezoldiging en eventuele uitkering wegens beëindiging van het dienstverband een publicatieverplichting in de jaarrekening. Deze publicatieverplichtingen geldt eveneens voor bezoldiging van niet-topfunctionarissen met een dienstbetrekking, indien hun bezoldiging het algemene bezoldigingsmaximum (naar rato van de omvang van het dienstverband) overschrijdt. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2020 niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling overigens geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant. De WNTtoezichthouders kunnen hier wel zelfstandig onderzoek naar doen en zo nodig handhavend optreden.

In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS.

18

Overige bevindingen Beleidsplannen egalisatievoorzieningen Tijdens onze controle hebben wij geconstateerd dat in de beleidsplannen voor de egalisatievoorzieningen van Wegen, Civiele Kunstwerken en Openbare Verlichting geen specificatie van geplande onderhoudsprojecten zijn opgenomen. Hierdoor is door de Raad slechts beperkt toetsbaar in hoeverre verwachte kosten van groot onderhoud toereikend zijn opgenomen of dat dat deze realistisch zijn ingeschat. Wij bevelen u aan om en detailbegroting aan de beleidsplannen toe te voegen.

Afschrijvingen op activa nog niet in gebruik Tijdens onze controle hebben we geconstateerd dat investeringen in materiële vaste activa niet vanaf het moment van ingebruikname worden afgeschreven, maar vanaf begin van het boekjaar waarin het betreffende actief in gebruik is genomen. Dit is niet in lijn met de door de Raad vastgestelde Nota Waardering en Afschrijving vaste Activa 2020. Derhalve is € 87.000 (afschrijvingen in 2020 over nog niet in gebruik genomen activa) aangemerkt als rechtmatigheidsfout.

Inzake de egalisatievoorzieningen ten behoeve van het beheer van Civiele Kunstwerken en Openbare Verlichting hebben wij vorig jaar geconstateerd dat in de beleidsplannen en dotatie uitgaven waren meegenomen die niet zijn toegestaan op basis van de notitie Materiële vaste activa van de commissie BBV. Dit betrof: − Vervangingsinvesteringen (c.q. de jaarlijkse afschrijvingslasten die hiermee verbandhouden) van de voorziening Civiele Kunstwerken en Openbare Verlichting; en − Jaarlijkse exploitatiekosten (Civiele Kunstwerken) en de energiekosten (Openbare Verlichting).

Overigens merken wij hierbij op dat deze wijze van afschrijven wel is toegestaan op basis van de meest recente Notitie Materiele vaste Activa zoals uitgebracht door commissie BBV. U heeft derhalve ook de keuze om uw Nota hierop aan te passen zodat u in de toekomst de huidige methodiek kan voortzetten.

U heeft in het boekjaar de beleidsplannen hierop aangepast. Goedkeuring op deze aanpassing is verkregen via de 2e tussenrapportage over 2020. Daarnaast is geconstateerd dat inzake de egalisatievoorziening voor Openbare Verlichting, voor een deel van de resterende opgenomen kosten, het niet duidelijk is in hoeverre deze voldoen aan de vereisten zoals gesteld in de genoemde notitie Materiële vaste actie. Van de gemeente hebben wij begrepen dat ze voornemens is om deze aanbevelingen op te volgen en de aangepaste beleidsplannen tijdens de begrotingscyclus 2022 ter goedkeuring voor te leggen aan de Raad.

19

Bevindingen interne beheersing

4. Bevindingen interne beheersing 4.1 Algemeen Naar aanleiding van onze tussentijdse controle over 2020 hebben wij op 11 januari 2021 jl. een management letter uitgebracht. Onze doelstelling van deze controle is om een beeld te krijgen of de interne beheersingsomgeving en de daarin opgenomen maatregelen van interne controle toereikend zijn in het kader van onze opdracht tot de controle van de jaarrekening van uw gemeente. Dit beeld is in belangrijke mate bepalend voor onze risico-inschatting en hiermee voor de omvang en diepgang van onze werkzaamheden die wij bij de jaarrekeningcontrole moeten uitvoeren teneinde de gewenste zekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening géén materiële fouten bevat.

4.3 Fraude, corruptie en naleving wet- en regelgeving

Wij hebben geen onderzoek naar de effectiviteit van de interne beheersing verricht, anders dan dat relevant is voor onze jaarrekeningcontrole.

Voor het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid maakt het college gebruik van diverse beheersingsmaatregelen, zoals interne richtlijnen en gedragscodes, controle technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiën.

4.2 Automatisering IT wordt een steeds belangrijker onderdeel van de bedrijfsvoering en daarmee ook van de jaarrekeningcontrole. Uit onze IT audit komt naar voren dat ook op het gebied van automatisering nog verbeteringen mogelijk zijn. Wij adviseren het college hieraan prioriteit te geven. Enerzijds in verband met de risico's die er mee samenhangen, anderzijds om de IT omgeving de bedrijfsvoering zo goed mogelijk te laten faciliteren. Onze controle was niet primair gericht op het doen van een uitspraak omtrent de continuïteit en betrouwbaarheid van (delen van) de geautomatiseerde gegevensverwerking en wij hebben daartoe ook geen opdracht van het management ontvangen. De bevindingen in het kader van betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking zijn via een separaat verslag gerapporteerd aan de ambtelijke organisatie. Er zijn geen bevindingen geconstateerd die invloed hebben gehad op de strekking van onze controleverklaring.

Fraude Het college is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude, het naleven van wet- en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit en dient zowel preventieve als repressieve beheersingsmaatregelen te nemen om de kans op fraude en overtreding van wet- en regelgeving zo veel mogelijk te beperken. De gemeenteraad is verantwoordelijk voor het toezicht op het college in de uitvoering van deze taken.

Ten behoeve van onze jaarrekeningcontrole identificeren wij, in het kader van NV COS 240/250, de risico’s met betrekking tot fraude en overtreding van wet- en regelgeving en beoordelen wij de interne beheersings-maatregelen die gericht zijn op het voorkomen en signaleren van (materiële) fraude en niet-naleving van weten regelgeving. Voor zover relevant voor onze controle voeren wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. Onze controle is echter niet specifiek gericht op het signaleren van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. In het kader van onze controle hebben wij geen bevindingen te melden met betrekking tot fraude. Frauderisicoanalyse Op basis van onze uitgevoerde interim-controle hebben wij begrepen dat de gemeente aandacht heeft voor frauderisico’s en de preventie daarvan, en tevens beschikt over een geformaliseerde frauderisicoanalyse die ook in 2020 behandeld is in het Audit Committee.

21

4. Bevindingen interne beheersing Naleving wet- en regelgeving en overige Wij informeren de gemeenteraad over illegale handelingen waarbij het hoger kader is betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de controle zijn geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke niet-nakoming van wet- en regelgeving, voor zover deze van belang worden geacht voor de mate waarin de gemeenteraad in staat is haar taken te vervullen. Corruptie en omkopingsrisico’s Uw gemeente maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie vaker dan bij andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel transacties met een relatief grote omvang plaatsvinden, de transparantie over marktprijzen niet in alle gevallen voldoende is om te beoordelen en frequent zaken gedaan wordt met andere corruptiegevoelige sectoren (vastgoed, constructie, infrastructuur et cetera). Hierdoor hebben wij dit als aandachtspunt in onze controle meegenomen.

Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van dit risico ten behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren: − Detailcontrole op de inkopen en aanbestedingen om vast te stellen dat alle inkopen conform de geldende Europese aanbestedingsregels en de Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed. − Door middel van een steekproef vaststellen of voor alle inkopen welke in rekening zijn gebracht aan de gemeente ook een prestatie is geleverd door de tegenpartij. − Door middel van een steekproef vaststellen of bij alle materiële grondaankopen en –verkopen door de gemeente vastgestelde procedures in materiële zin zijn gevolgd. − Door middel van een steekproef vaststellen of alle verstrekte subsidies in overeenstemming met de geldende interne wet- en regelgeving zijn verstrekt. Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen.

Corruptie is een wereldwijd probleem waarbij het uw verantwoordelijkheid is om corruptie binnen uw gemeente te voorkomen. Onze beroepsregels zijn in de praktijkhandreiking “Corruptie, werkzaamheden van de accountant” verder aangescherpt, hetgeen tot aanvullende werkzaamheden heeft geleid.

22

Overige onderwerpen

5. Overige onderwerpen Zorgplicht voor een gezonde en veilige werkplek Nu het thuiswerken zo lang aanhoudt, wordt aandacht voor de verantwoordelijkheid en zorgplicht van de werkgever in relatie tot de werkplek steeds belangrijker. De Arbowet bepaalt namelijk dat werkgevers moeten zorgen voor een gezonde en veilige werkplek voor de werknemers. Dit geldt uiteraard voor de normale werkplek, maar nu er veel en structureel wordt thuisgewerkt, geldt dit ook voor de thuiswerkplek. Denk hierbij aan goed gebruik van een computer, juiste verlichting en een passende inrichting van tafel en stoel. Omdat elke thuiswerksituatie anders is, kunnen de eisen per werknemer enorm verschillen. De ene werknemer heeft een voetenbankje nodig om in de juiste houding te zitten, de andere een verstevigde bureaustoel. Twee belangrijk onderdelen van het voldoen aan de zorgplicht is dan ook maatwerk én voldoende voorlichting geven over wat een gezonde en veilige werkplek is. De ene werknemer ondervindt namelijk meer problemen bij het inrichten van een goede thuiswerkplek dan de ander. Nalatigheid zorgplicht kan tot boetes leiden Als u als werkgever niet of onvoldoende aan deze zorgplicht voldoet, kunt u een boete krijgen.

De inspectie SZW controleert werkgevers naar aanleiding van klachten (die medewerkers via de website van de inspectie kunnen indienen) of al dan niet aan de eisen voor een thuiswerkplek wordt voldaan. Wie niet aan de eisen voldoet, moet rekening houden met boetes van € 430 tot € 13.500. De Inspectie SZW is zelfs bevoegd om thuiswerkplekken te controleren, ook als de werknemer geen toestemming geeft om zijn woning te betreden.

Ook aandacht voor werkplek op werkvloer Ook voor werknemers die niet thuis kunnen werken, geldt dat u maatregelen en voorzieningen moet treffen om te zorgen dat werkplekken veilig toegankelijk moeten zijn en veilig moeten kunnen worden verlaten. In het Arbobesluit zijn voor de duur van de pandemie tijdelijke aanvullende eisen opgenomen in verband met het corona-virus. Tot deze tijdelijke maatregelen en voorzieningen behoren in ieder geval: − Werkgever dient voldoende hygiënische voorzieningen te treffen; − Werkgever dient voorlichting aan werknemers te geven over bestrijding van het coronavirus op de werkplek; − Werknemers dienen de maatregelen na te leven en gebruik te maken van de beschikbare voorzieningen; − Werkgever dient adequaat toezicht te houden op naleving van voorgaande maatregelen. Boete en werk stilleggen De Inspectie SZW heeft de bevoegdheid heeft om bij herhaalde overtreding van bovenstaande maatregelen en voorzieningen het werk stil te leggen. Dat kunnen zij doen zonder voorafgaande waarschuwing. Daarnaast lopen werkgevers het risico dat de Inspectie SZW hen bij overtreding een bestuurlijke boete oplegt van € 4.500. Tref dus voldoende maatregelen op de werkvloer om uw werknemers zo veel mogelijk te beschermen tegen besmetting van het coronavirus.

24

5. Overige onderwerpen Cybercrime Cybercrime is een toenemende bedreiging voor veel bedrijven. In 2020 is de cybercriminaliteit verder toegenomen en het einde van die trend is helaas nog niet in zicht. Reden genoeg om u nogmaals te wijzen op de risico’s van cybercrime. Er worden meer phishing mails verstuurd, sociale media wordt vaker ingezet om bijvoorbeeld malware te verspreiden en steeds meer bedrijven krijgen direct of indirect via hun leveranciers te maken met ransomware (gijzelsoftware) of phishing aanvallen. Thuiswerken Sinds maart 2020 werken veel mensen niet meer op kantoor en loggen vanuit huis in op het netwerk van het bedrijf waar ze werken. Via allerlei slinkse methoden proberen cybercriminelen de inloggegevens van medewerkers te stelen om zichzelf toegang tot het bedrijfsnetwerk te verschaffen. Bij menig medewerker blijkt de (privé) laptop of pc waarmee wordt ingelogd kwetsbaar voor diverse vormen van malware. Soms gaat dat via malware die toetsaanslagen bijhoudt tot vormen waarbij de complete computer wordt overgenomen, bijvoorbeeld het Remote Desktop Protocol. Wanneer criminelen toegang tot het bedrijfsnetwerk hebben kan de schade variëren van diefstal van bedrijfsgegevens tot fraude en het ontoegankelijk maken van gegevens en systemen. Tips: − Zorg voor tweetrapsauthenticatie (2FA of MFA) bij toegang tot het netwerk.

− Borg dat medewerkers antivirus software installeren en up-to-date houden. − Beveilig het dataverkeer tussen thuiswerkers en het bedrijfsnetwerk via VPN.

Phishing Cybercriminelen spelen al jaren handig in op de actualiteiten om mensen te verleiden op een linkje te klikken of een bijlage te openen. Aan het begin van de pandemie speelde men in op de behoefte aan informatie over maatregelen, besmettingsgevaar en producten als mondkapjes en bacteriële zeep. Naarmate er meer mensen werden besmet en stierven, ging men over op slinkse boodschappen zoals een besmetting bij buurtbewoners of collega’s. Nu een vaccin in aantocht is, verwachten we phishing mails en smsjes die inspelen op de behoefte aan een snelle levering met berichten als “wilt u niet wachten op het rijksvaccinatieprogramma?” Het doel blijft ongewijzigd, men probeert malware op uw computer of smartphone te installeren of uw persoonlijke gegevens of geld te ontfutselen. Voor phishing aanvallen wordt overigens niet alleen e-mail ingezet, maar bijvoorbeeld ook sms, WhatsApp en WeChat maar ook via social media. Deze kanalen blijken effectief voor cybercriminelen omdat de ontvangers vaak snel reageren en op linkjes klikken. Door een beroep te doen op uw emotie, kunnen criminelen heel overtuigend zijn waardoor u klikt. Kenmerken van veel phishing mails zijn urgentie (u moet snel reageren) en angst (we gaan uw pas of account blokkeren). Tips: −

Zorg voor bewustwording in uw organisatie en creëer awareness bij uw medewerkers dat ze niet klikken op links en bijlagen uit onbetrouwbare emails.

25

5. Overige onderwerpen Ransomware Dit jaar is het aantal bedrijven dat slachtoffer is geworden van ransomware fors gestegen. Cybercriminelen slagen er steeds vaker in om dit type malware bij bedrijven naar binnen te smokkelen via phishing mails of door gebruik te maken van kwetsbaarheden of configuratiefouten in IT systemen, bij medewerkers of bij een van uw leveranciers. Door niet direct toe te slaan, maar eerst de back-up te besmetten komen bedrijven voor het blok te staan en wordt steeds vaker het geëiste losgeld betaald. Door kartelvorming bij cybercriminelen en services als ‘Ransomware as a Service’ wordt het gevaar helaas steeds groter. Tevens zien we dat criminelen vertrouwelijke gegevens verkopen op illegale marktplaatsen. Er is ook een trend waarbij bedrijven niet direct door cybercriminelen worden geraakt, maar via hun leveranciers. Door toenemende digitalisering en integratie van supply chains verwachten wij de komende jaren een verdere stijging te zien. Om die reden is het verstandig om hier met uw leveranciers aandacht aan te besteden.

Tot slot Absolute veiligheid bestaat niet. Goede voorbereiding en besluitvorming op het gebied van cybersecurity vormen echter onderdeel van de verantwoordelijkheid van het management. Wij adviseren u om dit thema met regelmaat en hoog op de bestuursagenda te zetten.

Tips − Houd uw software (Operating System, Antivirus en Firewall) up-to-date; − Voer periodiek een virusscan uit, bij voorkeur via realtime scanners; − Verwijder software die u niet meer gebruikt; − Splits uw netwerk in aparte delen om te voorkomen dat het hele netwerk wordt geraakt; − Maak regelmatig een back-up en bewaar die apart van uw systeem en internet. Zorg er ook voor dat de back-up wordt getest zodat je zeker weet dat die gebruikt kan worden; − Zorg ervoor dat u een cyber response plan heeft.

26

Bijlagen

Bijlage A – SiSa-bijlage Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2020 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2021 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Fout, onzekerheid of formele onrechtmatigheid

Nummer

Specifieke uitkering

B1

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)

E20

Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021

G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2020

G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_gemeentedeel 2020

G4

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) _gemeentedeel 2020

H4

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

H8

Regeling Sportakkoord

Strekking controleverklaring rechtmatigheid:

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid:

Goedkeurend

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

28

Bijlage A – SiSa-bijlage (vervolg - Tozo) Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2020 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2021 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Fout, onzekerheid Financiële Nummer Specifieke uitkering of formele omvang in Toelichting fout/onzekerheid onrechtmatigheid euro’s G4

Tozo 1_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

G4

Tozo 1_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet, maar wel identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

G4

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

G4

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen (toepassing artikel 21, lid 3 Besluit 17 april)

G4

Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

G4

Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet maar wel identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

G4

Tozo 2_exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

G4

Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

G4

Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet maar wel identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

G4

Tozo 3_exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

G4

Omvang vorderingen levensonderhoud (jaar T) Tozo 1 (i.v.m. verstrekte voorschotten op Tozoaanvragen levensonderhoud welke zijn ingediend vóór 22 april 2020)

Strekking controleverklaring rechtmatigheid:

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid:

Goedkeurend

Formele onrechtmatigheid

109.816

Geconstateerde formele rechtmatigheidsfouten ISD

Formele onrechtmatigheid

96.329

Geconstateerde formele rechtmatigheidsfouten ISD

Formele onrechtmatigheid

180.043

Geconstateerde formele rechtmatigheidsfouten ISD

29

Bijlage B – Ongecorrigeerde controleverschillen De hieronder opgenomen tabel met ongecorrigeerde controleverschillen is verstrekt aan het college en is als bijlage bij de Bevestiging bij de jaarrekening gevoegd. Wij hebben de ongecorrigeerde verschillen met het college besproken. Wij zijn van mening dat verschillen zoveel mogelijk door het college moeten worden gecorrigeerd, echter wij kunnen instemmen met de overwegingen van het college om deze verschillen niet te corrigeren, aangezien deze bedragen niet materieel zijn voor het inzicht van de jaarrekening. De geconstateerde fouten ten aanzien van getrouwheid en rechtmatigheid en onzekerheden zijn lager dan de door u vastgestelde controletolerantie van 1% respectievelijk 3% van de totale lasten. Positieve bedragen hebben een positief effect op het resultaat, een bedrag tussen haakjes heeft een negatief effect op het resultaat. Rechtmatigheidsfouten kunnen niet gesaldeerd worden. Fouten Aard van de controleverschillen (x € 1.000)

Getrouwheid

Rechtmatigheid

Debetsaldi verantwoord onder de schulden (€ 108.000)

-

-

Afschrijvingen op nieuwe investeringen voor ingebruikname (vanaf start boekjaar) zijn niet conform de eigen Nota Waardering en afschrijving vaste activa

-

87

Nagekomen afrekening ISD niet meer werkt in de jaarrekening

54

54

Schulden onvolledig door nagekomen facturen 2020 in 2021 geboekt

90

90

Totaal ongecorrigeerde controleverschillen

144

231

Effect niet gecorrigeerde controleverschillen voorgaande jaarrekening*

283

n.v.t.

Totaal 427 231 *De ongecorrigeerde verschillen in de jaarrekening 2019 betroffen de voorziening ingegane pensioenen wethouders die niet actuarieel geactualiseerd was en facturen 2019 die in 2020 geboekt waren na het sluiten van de administratie.

Onzekerheden Aard van de controleverschillen (x € 1.000)

Getrouwheid

Rechtmatigheid

Prestatielevering jeugd

321

321

Prestatielevering WMO

226

226

Totaal onzekerheden

547

547

30

Bijlage C – Gecorrigeerde controleverschillen De hieronder opgenomen tabel bevat alle afzonderlijk geïdentificeerde en gecorrigeerde controleverschillen boven de door ons gehanteerde rapporteringstolerantie van € 34.900. Fouten Aard van de controleverschillen (x € 1.000) Nog te ontvangen facturen verantwoord onder de kortlopende schulden i.p.v overlopende passiva (€ 3.818.000)

Getrouwheid

Rechtmatigheid -

-

Totaal gecorrigeerde controleverschillen

31

Bijlage D – Controleaanpak Controleaanpak en uitvoering Wij voeren onze controle uit met een mix van systeem- en gegevensgerichte werkzaamheden en een mix van vaste teamleden en ingeschakelde experts. Daarnaast beschikken wij als organisatie over verschillende kwaliteitsborgingsmaatregelen. Dit geheel tezamen leidt tot een kwalitatief goede controle. In ons controleplan en dit verslag is voor elk bijzonder aandachtsgebied in onze controle terug te lezen wat de kernpunten in onze controle zijn geweest die hebben bijgedragen aan de kwaliteit in onze controle. Daarnaast gaan wij in de volgende paragrafen van deze bijlage nog nader in op de samenwerking met de andere accountants en de ingeschakelde experts. Onze controleaanpak is onder andere gericht op het in kaart brengen van de voor de jaarrekening van belang zijnde risico’s. Op basis van onze gesprekken met het management over de belangrijke financiële en operationele ontwikkelingen is een aantal punten met een verhoogd risico voor de jaarrekening 2020 onderkend: − − − −

schattingen en toelichtingen in de jaarrekening; waardering grondexploitaties; aanbestedingen; WNT-bijlage.

Samenwerking met interne accountantsdienst/andere accountants Voor de jaarrekening van de gemeente Steenbergen maken wij gebruik van diverse verbonden partijen/gemeenschappelijke regelingen en uitvoeringsorganisaties. De samenwerking met ISD ten aanzien van het sociaal domein is van significant belang in het kader van de jaarrekeningcontrole. Wij hebben bij de accountants een review uitgevoerd op zijn werkzaamheden.

Inschakeling van interne / externe deskundigen Wij hebben in het kader van onze controle geen gebruik gemaakt van de werkzaamheden van interne en/of externe deskundigen. Verbonden partijen Ten aanzien van de verbonden partijen van gemeente Steenbergen hebben wij vastgesteld dat: − de (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn toegelicht in de jaarrekening en paragraaf verbonden partijen; − geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties met verbonden partijen, welke indicaties geven voor fraude; − geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet- en regelgeving niet is nageleefd. Significante uitdagingen/moeilijkheden tijdens de controle Er zijn geen significante uitdagingen/moeilijkheden geweest tijdens de controle. Significante schattingsposten De belangrijkste schattingsposten binnen de jaarrekening van gemeente Steenbergen betreffen: − waardering van uw grondexploitatie; − waardering van uw materiële vaste activa; − nauwkeurigheid en volledigheid van de voorzieningen. Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het maken van schattingen bij het opmaken van de jaarrekening. Als accountant van de gemeenteraad beoordelen wij deze door het college gemaakte schattingen.

Op basis van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden concluderen wij dat de gemaakte schattingen door het college aanvaardbaar zijn. 32

Bijlage E – Onafhankelijkheid Wij zijn onafhankelijk van gemeente Steenbergen Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om zijn onafhankelijkheid en die van zijn medewerkers te waarborgen. Deze maatregelen omvatten onder meer: − voorschriften en procedures omtrent onafhankelijkheid. Deze voorschriften voor professioneel gedrag op het gebied van kwaliteit en onafhankelijkheid zijn opgenomen in de Gedragscode van Baker Tilly. Deze Gedragscode geldt voor iedere medewerker van Baker Tilly en wordt natuurlijk steeds geactualiseerd; − jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners en medewerkers van Baker Tilly en ondersteunende stafdiensten; − cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder een beoordeling, of er sprake is van mogelijk conflicterende diensten; − intern en extern kwaliteitsonderzoek; − Twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten − reviews door externe toetsers die niet bij de opdracht betrokken zijn, ter waarborging van een deugdelijke grondslag/deskundig oordeel; − roulatie van externe accountants op de opdracht.

Op grond van dit verslag zijn wij van mening dat wij in relatie tot uw organisatie, in overeenstemming met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de objectiviteit van onze oordeelsvorming in het afgelopen jaar niet is aangetast.

33

Bijlage F – Urenbesteding Opbouw en inzet controleteam Het controleteam heeft tot en met 4 juni 2021 704 uren aan de controle besteed. Het verwachte aantal te besteden uren was 522. In de onderstaande tabel zijn deze uren uitgesplitst naar functieniveaus binnen het team. Overzicht bestede uren

Budget

Werkelijk

Partner

36

37

Manager

71

85

Overige teamleden

415

582

Totaal

522

704

De hogere urenbesteding is onder andere het gevolg van additionele werkzaamheden inzake de SiSa-bijlage. Deze werkzaamheden zijn met u gedeeld door middel van onze brief van 8 februari 2021. Daarnaast wordt de hogere urenbesteding verklaard door de controle op afstand vanwege Covid-19. Deze teamopbouw en de inzet van het team heeft geleid tot een kwalitatief goede controle.

34

Contactgegevens drs. A.R.M. (Rutger) Peelen RA Partner r.peelen@bakertilly.nl H.K.P (Rick) van Iwaarden MSc RA Manager r.vaniwaarden@bakertilly.nl

Kantoorgegevens: Baker Tilly (Netherlands) N.V. Stationspark 8b 4460 DZ Goes Postbus 85 T: 0113-24 20 00

35