Reactiebrief voor Wmo-adviesraad

uw brief van:

3 mei 2023

uw kenmerk:

Wmo-Adviesraad Stede Broec T.a.v. J. Leuring

ons kenmerk:

89741

behandeld door:

L. Tannous-Lankwarden

bijlagen:

Beleidsuitgangspunten Psychisch Kwetsbare Inwoners met een woon- én ondersteuningsbehoefte 2025 en verder

Datum: Onderwerp:

6 juni 2023 Reactie op vragen en opmerkingen omtrent ‘Beleidsuitgangspunten Psychisch Kwetsbare Inwoners met een woon- én ondersteuningsbehoefte 2025 en verder’

Geachte heer Leuring, Hartelijk dank voor uw vragen en opmerkingen over de ‘Beleidsuitgangspunten Psychisch Kwetsbare Inwoners met een woon- én ondersteuningsbehoefte 2025 en verder’, die u ons namens de Wmoadviesraad van Stede Broec heeft doen toekomen. We zijn blij om te lezen dat u de beleidsuitgangspunten in zijn algemeenheid onderschrijft. U gaf aan dat de adviesraad nog wel een aantal vragen en opmerkingen had. Deze worden hieronder puntsgewijs herhaald. Na elke vraag of opmerking volgt het antwoord of de reactie:

1. Begeleiding en ondersteuning bij thuiswonenden, vindt in principe in eigen woning plaats. Wordt er iets geregeld voor omwonenden om bijvoorbeeld overlast te voorkomen of bespreekbaar te maken? Denk bv.. aan het incident laatst bij een basisschool, waarbij een verwarde man de kinderen bedreigde met een mes. De vermoedelijke dader komt waarschijnlijk niet terug in zijn huidige woning, maar zal elders een woning toegewezen krijgen. Helaas gebeuren dergelijke incidenten vaak door mensen die zorg niet (langer) accepteren. Bij mensen met een woonverleden (overlast, huurachterstanden, etc.) wordt vaak gekozen voor een tijdelijk huurcontract. De huurder moet dan zorg / ondersteuning accepteren en moet voldoen aan ‘goed huurderschap’ voordat huurcontract voor onbepaalde tijd wordt. Onder goed huurderschap valt ook dat men geen overlast veroorzaakt in en rond de woning. Een andere optie is een omklaphuurcontract. Het huurcontract staat dan op naam van de zorgaanbieder totdat de cliënt kan voldoen aan ‘goed huurderschap’ (en andere vaardigheden en voorwaarden). Hiernaast wordt er niet actief iets geregeld voor omwonenden wanneer iemand in de eigen woning Beschermd Thuis ontvangt of wanneer men uitstroomt in een eigen woning. Dit is ook niet mogelijk in verband met o.a. de privacy.

Omwonenden die overlast ervaren of zich zorgen maken over een (psychisch) kwetsbare buur, kunnen hiervoor wel terecht bij diverse meldpunten: https://www.stedebroec.nl/directregelen/gezondheid-jeugd-en-ondersteuning/melding-maken/sociaal-meldpunt/. 2. In principe is de maximale verblijfsduur 3 jaar. Wat als een verblijf voor langere tijd nodig is voor behandeling, of gezien de schaarste aan woningen er geen woning beschikbaar is? In de beleidsuitgangspunten is bij kortdurende opvang het streven dat de kortdurende opvang maximaal drie maanden duurt. Bij Beschermd Wonen is dit streven maximaal drie jaar. In hoeverre dit streven haalbaar is, is afhankelijk van de ontwikkelingen op de woningmarkt en (samenhangend hiermee) de uitstroom uit de andere voorzieningen. Wanneer dit niet toereikend is en verder aan alle voorwaarden is voldaan, zal de zorgtoewijzing in principe worden verlengd. Of, er wordt een

aanvraag gedaan voor de Wet Langdurige zorg (WLz). 3. Wat wordt er gedaan om wachtlijsten te beperken of nog liever te voorkomen? Zowel landelijk als lokaal zet men in op preventie en probeert men inwoners die ondersteuning nodig hebben dit eerst via algemene voorzieningen of de reguliere Wmo of Jeugdhulp aan te bieden. Hoe beter dit gaat, hoe minder druk er komt op de zwaardere, regionale voorzieningen voor psychisch kwetsbare inwoners met een woon- én ondersteuningsbehoefte. Als dat eenmaal nodig blijkt, wordt in eerste instantie altijd getracht mensen in hun eigen woning te ondersteunen middels ambulante begeleiding of Beschermd Thuis. Als dit mogelijk is, is dit niet alleen prettiger voor de inwoner maar heeft het ook een positief effect op het aantal plaatsingen in Beschermd Wonen. 4. Heeft de gemeente invloed op de toewijzing van woningen en op de bouw van passende woningen? Worden het geclusterde woningen of worden zij verdeeld over de gemeente? Woningcorporaties, zorgorganisaties en de zeven Westfriese gemeenten hebben de gezamenlijke opgave om bijzondere doelgroepen te ondersteunen bij hun terugkeer in de maatschappij. Afspraken hierover zijn opgenomen in de Uitstroomregeling.

Het betreft cliënten die intramuraal wonen in de Maatschappelijke Opvang (MO) en Beschermd Wonen (BW), jongeren (18+) met een zorgbehoefte die vanwege hun leeftijd uitstromen uit de intramurale jeugdzorg en Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen. De coördinatie van de Uitstroomregeling bijzondere doelgroepen is vanaf 1 januari 2023 ondergebracht bij het Regionale Toegangsteam. De gemeente heeft enige invloed op het bouwen van passende woningen; het Sociaal Domein haakt waar mogelijk aan bij Ruimte en de Coöperaties. In sommige gevallen worden woningen geclusterd en in andere situaties juist verdeeld. Dit hangt af van de specifieke doelgroep, behoeften, locatie, woningen et cetera. 5. Er is nu geen mogelijkheid (binnen de regio) om kind(eren) met ouder(s) op te nemen in beschermd wonen. Is er een alternatief en zo ja, welke? Zo nee, hoe wordt dit opgelost? Met de nieuwe beleidsuitgangspunten willen dit veranderen. Kinderen worden opgevangen bij hun ouders indien de ouders moeten verblijven in een voorziening, mits het kind / de kinderen veiligheid geboden kan worden en de aanwezigheid van het kind / de kinderen het herstel van cliënt niet in de weg staat. 6.

In de Beleidsuitgangspunten zelf zijn geen aanbevelingen over resultaat gericht werken opgenomen? Zijn de uitgangspunten voor resultaatgericht werken ’opdracht gevend’ in de nieuwe inkoopprocedure? In het stuk Norm voor Opdrachtgevers (NvO) staat hierover niets, wel dat er verschillende vormen van jeugdzorg beschikbaar zijn en blijven. De Norm voor Opdrachtgeverschap is door de VNG aangenomen voor Jeugdhulp en voor Beschermd Wonen, waarbij het zwaartepunt bij Jeugdhulp ligt. In het verdere inkooptraject zullen wij hier rekening mee houden. Het Resultaat Gestuurd Werken (RGW) is echter uitvoering-gerelateerd, waardoor het niet in de beleidsuitgangspunten benoemd wordt. Anders gezegd: het RGW is een ‘hoe’, terwijl nu het ‘wat’ wordt bepaald. 7. Hoe wordt de samenwerking in de regio vormgegeven? Op ambtelijk niveau neemt elke gemeente deel in een regionale projectgroep voor kwetsbare inwoners. Deze komt eens per maand bijeen om onderwerpen en ontwikkelingen op dit gebied (met name Maatschappelijke Opvang, Beschermd Wonen en Beschermd Thuis) te bespreken. Dezelfde groep werkt in kleinere samenwerkingsverbanden samen op projectbasis (beleidsstukken, inkooptrajecten, et cetera). Stukken die hier worden voorbereid worden besproken op het Madivosa; een regionaal bestuurlijk overleg dat ook maandelijks plaatsvindt. Het Madivosa is informerend, niet besluitvormend.

Besluitvorming vindt in de zeven Westfriese gemeenten en/of de centrumgemeente plaats.

Pagina 2 van 4

8. De administratieve lasten zullen verlaagd worden. Kunt u toelichten hoe dit zal worden gerealiseerd? Deze vraag is ter verheldering teruggelegd bij de voorzitter van de Wmo-adviesraad, omdat de herkomst van de vraag niet kon worden herleid. De Wmo-adviesraad heeft daarop laten weten dat de vraag als ‘niet gesteld’ beschouwd mag worden, daar deze voortkwam uit een misinterpretatie van de stukken. 9. De afgelopen 2 jaar zijn veel beleid(stukken) onder de aandacht van de adviesraad gebracht. De adviesraad vraagt zich af over er dubbelingen zijn of overeenkomsten. Een inventarisatie daarvan lijkt zeer interessant. Het Sociaal Domein behelst enorm veel onderwerpen, welke elkaar vaak raken of deels overlappen. Dit lijkt misschien ook het geval te zijn voor het inkooptraject Jeugd en Wmo, en het inkooptraject MO, BW en BT. Toch zijn het wel degelijk losse trajecten, die zo veel mogelijk op elkaar worden afgestemd. Zo beschrijven de beleidsuitgangspunten Jeugd en Wmo wat er voorafgaand aan een melding voor MO, BW of BT gebeurt. Als deze preventieve of lichtere vormen van ondersteuning geen oplossing bieden voor de ondersteuningsbehoeften van cliënt, dan komt hij of zij na een zorgtoewijzing van het Regionale Toegangsteam (RT) terecht binnen één van de MO -, BW - en BT – voorzieningen. 10.

Kinderen worden opgevangen bij hun ouders indien de ouders moeten verblijven in een voorziening. Tegelijkertijd worden kinderen als zelfstandige cliënten behandeld. Kunt u dit toelichten? Daarnaast vraagt de adviesraad zich af of deze omgeving wel het juiste gevoel van veiligheid creëert. Wanneer ouders met kinderen in de Maatschappelijke Opvang verblijven, lag de focus voorheen op de hulpverlening aan de ouders. Voor kinderen werd hulp ingeschakeld wanneer deze nodig bleek. Er werd niet actief en preventief ingezet op begeleiding specifiek gericht op kinderen. De werkwijze zoals uitgevoerd tijdens de pilot ‘Kinderen in de Opvang’ bij DnoDoen is positief gebleken. Elk kind vanaf de start laagdrempelig ‘zien’ en spreken, heeft een preventieve en signalerende werking. Eén van de beleidsuitgangspunten is dat er een veilig pedagogisch klimaat is in de voorzieningen. 11. In de Beleidsuitgangspunten wordt gesteld dat er West-Friesland geen gelegenheid is om deze aanpak te realiseren, dit terwijl er wel eind 2021 een pilot ’kinderen in opvang’ is gestart. Kunt u toelichten wat het beleid wordt in West-Friesland (wel/niet)? Er is benoemd dat ouders met kinderen in de huidige situatie niet terecht kunnen bij de kortdurende nachtopvang. Dit komt doordat de nachtopvang geen geschikt pedagogisch klimaat biedt voor kinderen.

Zij kunnen echter wel terecht bij andere voorzieningen in de maatschappelijke opvang, bijvoorbeeld bij DnoDoen, waar men voor langere tijd zowel overdag als ’s nachts opgevangen wordt en waar er ook aandacht is voor de laagdrempelige begeleiding van de meekomende kinderen. Met de nieuwe beleidsuitgangspunten willen we meer verscheidenheid creëren in de kortdurende (nacht- en dag) opvang, zodat deze geschikt wordt voor verschillende doelgroepen. 12. Voor kort lopende opvang wordt een eigen bijdrage, niet via het CAK, gevraagd. Kunt u toelichten hoe deze eigen bijdrage er uit gaat zien. De huidige eigen bijdrage voor de nachtopvang is €7,50. Wat de eigen bijdrage wordt voor de kortdurende opvang moet nog worden onderzocht. 13. De Beleidsuitgangspunten bevatten geen uitgangspunten ten aanzien van het controleren van de zorgaanbieders. Denk hierbij aan klachtenreportages, voortgangsreportages en successen. Is hier bewust voor gekozen? De beleidsuitgangspunten zijn inhoudelijk en richtinggevend voor de inkoop. Wanneer deze zijn vastgesteld, wordt een inkoopstrategie opgesteld en uitgezet. Daarna gaan de inkoopgesprekken met de aanbieders van start. In elk van deze fases worden de praktische zaken steeds verder uitgewerkt en uiteindelijk -na gunning- vastgelegd in o.a. de werkwijzen van de aanbieders en de inkoopafspraken. Inkooptrajecten verlopen doorgaans op deze gefaseerde wijze.

Pagina 3 van 4

14. De Beleidsuitgangspunten beschrijven geen maatregelen indien de zorgaanbieder zijn beloftes niet nakomt. Deze worden uiteraard vermeld in het uiteindelijk contract, maar de Beleidsuitgangspunten dienen sturend te zijn voor de contractfase. De beleidsuitgangspunten zijn inhoudelijk en richtinggevend voor de inkoop. Ze zijn gericht op het ‘waar willen we naar toe’, met betrekking tot het zorglandschap in Westfriesland voor deze doelgroep. Beleidsuitgangspunten (niet te verwarren met beleidsregels), zijn meer ‘hoog over’ dan een programma van eisen of de voorwaarden die gesteld worden aan de zorgaanbieders die zich inschrijven op het inkooptraject. Die zaken komen aan bod in de fase waarin de kwaliteitseisen worden beschreven. Ook werkwijzen worden besproken met potentiële aanbieders. In de Verordening Beschermd Wonen & Beschermd Thuis is opgenomen waarop toezicht wordt gehouden. Daarnaast worden binnengekomen signalen door accounthouders meegenomen in de accountgesprekken met aanbieders. 15. De ’Beleidsuitgangspunten’ dienen duidelijker uitgangspunten te bevatten t.a.v. de regie van een case. Denk hierbij aan een precieze omschrijving wie wanneer waarvoor verantwoordelijk is, en hoe hierover moet worden gecommuniceerd naar zowel de opdrachtgever, de gemeente, als de cliënt.

De specifieke werkwijzen (wie doet wat, wanneer) betreft uitvoeringsafspraken, welke onderdeel zijn van een latere fase in het inkooptraject (en daarna onderdeel van o.a. accountgesprekken). Het is daarom niet opgenomen in de beleidsuitgangspunten. Hopende u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd,

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders,

de secretaris

de burgemeester

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer

Pagina 4 van 4