Raadsvoorstel Zienswijzen Kadernota 2027 Gemeenschappelijke Regelingen

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Raadsvoorstel zienswijzen Kadernota 2027 Gemeenschappelijke Regelingen 758537

Commissie: Raadsvergadering:

5 februari 2026 19 februari 2026 Nr. 2602-15

Portefeuillehouder: Programma:

Allen Alle

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

1. 2. 3. 4.

5. 6.

7. 8. 9.

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord; 1.1. Aanbiedingsbrief Kadernota 2027 Veiligheidsregio NHN 1.2. Kadernota 2027 Veiligheidsregio NHN Recreatieschap Westfriesland; 2.1. Aanbiedingsbrief Kadernota 2027 Recreatieschap Westfriesland 2.2. Kadernota 2027 Recreatieschap Westfriesland Westfries Archief; 3.1. Aanbiedingsbrief Kadernota 2027 Westfries Archief 3.2. Kadernota 2027 Westfries Archief GGD Hollands Noorden; 4.1. Aanbiedingsbrief kadernota 2027 GGD Hollands Noorden 4.2. Kadernota 2027 GGD Hollands Noorden 4.3. Aanbiedingsbrief 1e begrotingswijziging 2026 GGD Hollands Noorden 4.4. Voorstel 1e begrotingswijziging 2026 Versterken Veilig Thuis GGD Hollands Noorden SSC DeSom; 5.1. Kadernota 2027 SSC DeSom Omgevingsdienst Noord-Holland Noord; 6.1. Aanbiedingsbrief Kadernota 2027 Omgevingsdienst NHN 6.2. Kadernota 2027 Omgevingsdienst NHN 6.3. Rapport bestuurlijke verkenning ODNHN Onno Hoes 6.4. Kamerbrief monitoring robuustheid 23 september 2025 6.5. Berenschot Efficiencyonderzoek ODNHN 1 december 2025 WerkSaam Westfriesland; 7.1. Kadernota 2027 WerkSaam Westfriesland Afvalbeheer Westfriesland; 8.1. Aanbiedingsbrief Kadernota 2027 ABWF 8.2. Kadernota 2027 ABWF SED Organisatie; 9.1. Aanbiedingsbrief Kadernota 2027 SED organisatie 9.2. Kadernota 2027 SED Organisatie

Voorgesteld besluit: 1. Met betrekking tot de Veiligheidsregio NHN; A. Een positieve zienswijze af te geven over de kadernota 2027 met in acht neming van de stijgende lijn in de kosten. 2. Met betrekking tot het Recreatieschap Westfriesland; A. Een positieve zienswijze af te geven over de kadernota 2027. B. In de Kadernota 2027 van gemeente Stede Broec de verhoging van het geraamde bedrag aan het recreatieschap, circa € 17.500, structureel meenemen. 3. Met betrekking tot het Westfries Archief; A. Een positieve zienswijze af te geven op de kadernota 2027. 4. Met betrekking tot GGD Hollands Noorden; A. Een positieve zienswijze af te geven op de Kadernota 2027. B. Een positieve zienswijze af te geven op de 1e Begrotingswijziging 2026 Versterken Veilig Thuis.

1

5.

6.

7.

8. 9.

Met betrekking tot SSC DeSom; A. Een negatieve zienswijze af te geven op de Kaderbrief 2027 SSC DeSom; B. Het college op te dragen zo snel mogelijk te starten met een heroriëntatie voor de ICTsamenwerking; C. Het bestuur van SSC DeSom op te dragen de continuïteit van de ICT te borgen tegen zo laag mogelijke kosten. Met betrekking tot de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord; A. De voorkeur uit te spreken om te komen tot een zelfstandig robuuste omgevingsdienst. B. Een positieve zienswijze af te geven op de posten; a. Indexatie b. Robuustheid c. Bedrijfsvoeringskosten d. Zeer Zorgwekkende Stoffen C. Een negatieve zienswijze af te geven op de posten; a. Werk-gebonden personenmobiliteit b. Indirecte lozingen c. Adviseur Water d. Gewasbeschermingsmiddelen D. De omgevingsdienst opdracht te geven om een structurele bezuiniging van minimaal 5% op te nemen in de Begroting 2029. Met betrekking tot WerkSaam Westfriesland; A. Een positieve zienswijze te geven op de kadernota 2027. B. De hoogte van het over te hevelen Participatiebudget vast te stellen op 90%. Het couleur locale van het budget van 10% niet over te dragen aan WerkSaam. Met betrekking tot het Afvalbedrijf Westfriesland: A. Een positieve zienswijze af te geven op de kadernota 2027. Met betrekking tot de SED Organisatie: A. Een positieve zienswijze af te geven bij de Kaderbrief 2027.

Inleiding De besturen van de gemeenschappelijke regelingen (GR-en) waarbij gemeente Stede Broec is aangesloten, hebben de Kadernota's 2027 gedeeld met daarin de belangrijkste beleids- en financiële uitgangspunten. Op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen en het bepaalde in de diverse gemeenschappelijke regelingen, wordt u als gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om uw zienswijze naar voren te brengen over deze stukken. De volgende negen GR-en hebben hun Kadernota of Kaderbrief aangeboden: 1. Veiligheidsregio Noord-Holland Noord 2. Recreatieschap Westfriesland 3. Westfries Archief 4. GGD Hollands Noorden 5. SSC DeSom 6. Omgevingsdienst Noord-Holland Noord 7. WerkSaam Westfriesland 8. Afvalbeheer Westfriesland 9. SED Organisatie Van de Gemeenschappelijke Regeling 'Ondersteuning Bestuurlijke Samenwerking West-Friesland' en de Gemeenschappelijke Regeling 'Archeologie Westfriese gemeenten' waaraan ook door gemeente Stede Broec wordt deelgenomen, zijn - volgens regionale afspraak - geen Kadernota's ontvangen. Dit met name vanwege de beperkte omvang van deze GR-en. Beoogd effect Met deze procedure wordt u in de gelegenheid gesteld uw zienswijze naar voren te brengen op de (financiële) kaders van de GR-en waaraan onze gemeente deelneemt.

2

Beleidsvrijheid/ -ruimte (wettelijk kader) Het wettelijk kader beslaat: - Gemeentewet; - Wet Gemeenschappelijke Regelingen; - Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen Noord-Holland Noord 2019. Op 26 september 2019 heeft uw raad de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke regelingen 2019 vastgesteld. Op grond van voornoemde regeling worden de diverse kadenota’s naar de deelnemende gemeenteraden verzonden om hun zienswijze naar voren te brengen. In artikel 4 van desbetreffende regeling wordt bepaald: De gemeenteraden en Provinciale Staten geven uiterlijk 1 maart hun zienswijze over de kadernota aan het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling. Over de inhoud en de wijze van behandeling van de kadernota’s zijn voorstellen gedaan door de Regietafel Noord-Holland Noord. Deze regietafel bestaat uit een afvaardiging van burgemeesters, gemeentesecretarissen en griffiers uit de regio Noord-Holland-Noord en de directeuren van de drie grootste Gemeenschappelijke Regelingen. Indexaties De GR-en baseren zich op de indexatiepercentages uit de jaarlijkse indexatiebrief vanuit de Regietafel. Voor 2027 betekent dit een: − Loonindexatie van 8,4% − Prijsindexatie van 5,7% GR-en kunnen ten opzichte van elkaar verschillende verhoudingen loon/prijsindexatie hanteren, wat maakt dat u in onderstaande zienswijze soms andere totaalpercentages ziet tussen de GR-en.

Bijvoorbeeld: een verhouding van 70/30 loon/prijs, komt dus uit op een totaalpercentage van 7,59% indexatie: (8,4 × 0,70) + (5,7 × 0,30) = 7,59%. Maar een verhouding van 74/26 komt uit op een indexatiepercentage van 7,7%.

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord De Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VR NHN) heeft als hoofdtaak om schade en risico’s te voorkomen en te beperken in crisisbeheersing en hulpverlening. De Veiligheidsregio Noord-Holland Noord bestaat uit de onderdelen: crisisbeheersing, brandweer (inclusief risicobeheersing en Veilig Leven), Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), ambulancezorg. Zorg- en Veiligheidshuis, meldkamer en bedrijfsvoering. 1.

Het dagelijks bestuur (DB) van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord heeft op 16 december 2025 de kadernota Veiligheidsregio Noord-Holland Noord 2027 aangeboden voor zienswijze van de raad. De kadernota zal op 13 maart 2026 ter besluitvorming worden voorgelegd aan het algemeen bestuur van de VR NHN, waarbij de zienswijzen van de gemeenten worden betrokken. In de kadernota 2027 zijn de belangrijkste inhoudelijke ontwikkelingen, prioriteiten, financiële uitgangspunten en risico’s voor het begrotingsjaar 2027 van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord beschreven. De nota bouwt voort op het in 2024 vastgestelde Beleidsplan VR NHN 2024-2027 en het Meerjarenontwikkelplan Brandweer 2024-2027. De kadernota 2027 vormt na vaststelling de basis voor de begroting 2027 Ontwikkelingen

− −

Versterking crisisbeheersing en weerbaarheid: de veiligheidsregio wil zijn crisisorganisatie 24/7 versterken, met betere monitoring, communicatie en samenwerking tussen partners. Investeringen in informatievoorziening: door strengere wet- en regelgeving en risico’s rond dataveiligheid vraagt het informatiesysteem extra capaciteit en specialistische kennis. Dit vraagt

3

−

−

structureel extra middelen zoals is beschreven in de collectieve opgave van het beleidsplan 20242027 Naar aanleiding van het meerjarenontwikkelplan uit 2024 zal de brandweer-zorg een belangrijk onderdeel blijven van de regionale aanpak. De vrijwilligheid, paraatheid, vakbekwaamheid en modernisering (waaronder materieel) worden verder versterkt. Focus op bevolkingszorg: de openbare zorgstructuur en samenwerking met gemeenten wordt verder aangescherpt om adequaat te kunnen reageren op incidentele en langdurige zorgbehoeften

De nota benadrukt dus dat de veiligheidsregio niet alleen moet reageren op acute situaties, maar ook moet investeren in preventie, paraatheid en samenwerking met externe partners om toekomstige risico’s te beheersen. Financiën en financiële impact In 2024 heeft het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord besloten tot een indexatie van 4% van de gemeentelijke bijdrage. De financiële effecten hiervan zijn reeds verwerkt en vormen onderdeel van het huidige financiële kader. De kadernota schetst een beeld van een oplopende financiële druk, met een verwachte stijging van de gemeentelijke bijdrage naar €64,5 miljoen voor 2027. Dit heeft grote financiële implicaties voor onze gemeente. De stijging van de kosten wordt voornamelijk toegeschreven aan loonsverhogingen, materieel-kosten en de noodzakelijke investeringen in de digitale infrastructuur en de crisisbeheersing.

De gemeente onderschrijft het belang van deze investeringen, omdat (er): − wordt aangegeven dat investeringen noodzakelijk zijn voor continuïteit en kwaliteit van de brandweerzorg en crisisbeheersing; − sprake is van wettelijke taken en landelijke normen waaraan de veiligheidsregio moet blijven voldoen; − wordt ingezet op toekomstbestendigheid, zoals materieel, huisvesting, personeel en digitalisering; − deze investeringen bijdragen aan risicobeheersing en publieke veiligheid, wat ook een gemeentelijk belang is. Daarom kan de gemeente, ondanks mogelijke financiële druk, inhoudelijk achter de investeringsrichting staan. De verhoging van de bijdrage vanuit de gemeenten zal in de nabije toekomst invloed hebben op de gemeentelijke begroting. De definitieve financiële verdeelsleutel 2027 wordt medio februari 2026 bekend. In de begroting 2027 van de VRNHN wordt het overzicht bijdrage per gemeente opgenomen. De financiële verdeling vindt plaats naar de draagkracht per gemeente. Deze verdeling is gebaseerd op het aandeel van het ‘Oov-subcluster Brandweer en rampenbestrijding’ per gemeente en de belastingcapaciteit per gemeente. Voor de bijdrage aan deze gemeenschappelijke regeling is momenteel sprake van een structureel begroot tekort.

In onderstaande tabel is, met inachtneming van de voorlopige verdeelsleutel, weergegeven welke aanvullende bedragen in de begroting moeten worden opgenomen.

4

Conclusie en aanbevelingen voor een zienswijze De Kadernota 2027 geeft een goed overzicht van de prioriteiten en benodigde investeringen voor de komende jaren. Wij ondersteunen de noodzakelijke versterking van de veiligheidsregio en de crisisorganisatie, maar benadrukken dat de financiële gevolgen goed gemonitord moeten worden. Voorstel Een positieve zienswijze af te geven over de kadernota 2027 met in acht neming van de stijgende lijn in de kosten. 2. Recreatieschap Westfriesland Het Recreatieschap Westfriesland heeft als taak de behartiging van de belangen van de recreatie en het landschap in de regio. Het voert deze taak uit door onder meer: − Het ontwikkelen, vaststellen en uitvoeren van het recreatieve beleid. − Het beheren van de bestaande recreatieterreinen en voorzieningen. Op 10 december 2025 heeft het algemeen bestuur van het Recreatieschap Westfriesland de volgende stukken vastgesteld: − Recreatievisie ‘Gezond en aantrekkelijk Westfriesland’ vastgesteld. − Het uitvoeringsprogramma waarin de ambities concreet in projecten zijn uitgewerkt. Het uitvoeringsprogramma bevat twee categorieën van projecten: 1. Projecten die zijn overgeheveld vanuit het voormalige uitvoeringsprogramma waar al dekking voor is vanuit bestaande budgetten van het recreatieschap. 2. Nieuwe projecten waarvoor nog geen budget beschikbaar is.

De financiële gevolgen van de projecten waar al budget voor is, zijn in de Kadernota 2027 van het recreatieschap opgenomen. Over de (nieuwe) projecten waar nog geen budget voor is, zal op een later moment een besluit genomen moeten worden. Hiervoor zal aan het algemeen bestuur na de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 een voorstel worden voorgelegd. Eventuele financiële gevolgen van deze besluitvorming zullen via de P&C-cyclus in de begroting van recreatieschap verwerkt worden. Daarnaast is in de kadernota 2027 een voorstel voor uitbreiding van een formatieplaats. Door de complexiteit van het werk en maatschappelijke trends, zoals duurzaamheid, is de formatie van het Recreatieschap Westfriesland niet voldoende, dus wordt uitbreiding van het personeel voorgesteld. Financiën Het totaal aan gemeentelijke bijdragen in 2027 is geïndexeerd met 7,6%. Daarnaast wordt een extra structurele verhoging van € 93.000 voorgesteld als gevolg van de nieuwe formatieplaats. De gemeentelijke bijdrage in 2027 voor Stede Broec aan het Recreatieschap Westfriesland komt uit op: € 191.300. In 2026 is de bijdrage € 169.841. In de meerjarenbegroting van de gemeente Stede Broec is echter een lager bedrag opgenomen: 2027: € 173.804 2028: € 177.914 2029: € 182.129 Voorstel − Een positieve zienswijze af te geven op de kadernota 2027 van het Recreatieschap Westfriesland.

− In de Kadernota 2027 van gemeente Stede Broec de verhoging van het geraamde bedrag aan het recreatieschap, circa € 17.500, structureel meenemen.

5

3. Westfries Archief Het Westfries Archief (WFA) werkt met de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer en Stede Broec samen om informatie over het heden en verleden voor nu en latere generaties betrouwbaar en toegankelijk te houden. Ontwikkelingen Het WFA heeft voor 2024-2027 een Beleidsplan opgesteld waar ze ook in 2027 verder op door ontwikkelen. Op de punten uit het Beleidsplan worden geen extra kosten en geen nieuwe ontwikkelingen voorzien. Financiën Voor de kadernota heeft het WFA de normen van de FUGR aangehouden met een: − Loonindexatie van 8,4% − Prijsindexatie van 5,7% Het digitaliseringsproject Bouw- en omgevingsvergunningen loopt af maar hier was nog geld voor gereserveerd. Onderbouwing voor de financiering van dit project vanuit de bestemmingsreserve digitalisering is gegeven in de brief van het WFA aan de gemeenteraad gedateerd 10 juli 2025. Deze reservering wordt in 2027 gecorrigeerd met een verlaging van het budget automatisering met € 100.000, -. Bij de indexering voor deelnemersbijdrage, wordt ook indexering op de uitgaven gedaan. De verhouding voor deze indexering is niet gelijk aan de 70/30 regel. De kosten die boven deze regel komen worden inzichtelijk gemaakt door de post “Surplus door uitgangspunten indexatie FUGR”. Voorstel Een positieve zienswijze af te geven voor de Kadernota 2027. 4.

GGD Hollands Noorden De Gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden voert bepaalde wettelijke taken uit voor de deelnemende gemeenten. Dit zijn taken die aan gemeenten worden opgedragen vanuit de Wet publieke gezondheid, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Wet op de lijkbezorging (WOL). Daarnaast voert de GGD-inspecties uit in het kader van de Wet op Kinderopvang, de Jeugdwet, de Wet verplichte ggz (Wvggz) en de Omgevingswet. De taken van de GGD dragen bij aan het bewaken, beschermen en bevorderen van de gezondheid en veiligheid van onze inwoners. De taken van de GGD omvatten onder anderen het: − Bewaken van de gezondheid door gezondheidsrisico's en onveiligheid te signaleren en de inzichten hierover actief te verspreiden; − Beschermen tegen natuurlijke of opzettelijke bedreigingen van de volksgezondheid met preventie, bestrijding en voorlichting; − Bevorderen individueel en collectief gezond gedrag en preventief beleid van gemeenten en andere spelers in de gezondheidszorg. Financiën Voor bovenstaande dienstverlening betaalt de gemeente een basis deelnemersbijdrage. De deelnemersbijdrage GGD Algemeen die in de kadernota 2027 is opgenomen, bedraagt € 28,24 per inwoner. Het tarief van € 26,40 uit de vastgestelde programmabegroting 2026 is verlaagd met € 0,18 en vervolgens met 7,7% geïndexeerd naar 2027.

De basis deelnemersbijdrage volgt de indexatie zoals door de regietafel Gemeenschappelijke Regelingen Noord-Holland Noord vastgesteld. De regietafel is leidend, er kan daarom niet van het indexatiepercentage worden afgeweken. De deelnemersbijdrage bedraagt voor Stede Broec € 1.301.000, -. Het aantal inwoners is gebaseerd op voorlopige aantallen, de facturering van de deelnemersbijdrage GGD algemeen geschiedt aan het einde van 2027 op basis van de definitieve aantallen per 1 januari 2026.

6

Veilig thuis Vanuit het inspectierapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd is het toetsingskader voor Veilig Thuis aangepast. Voor het goed uitoefenen van deze wettelijke taak is het nodig te investeren in de versterking van Veilig Thuis. Alle Veilig Thuis organisaties moeten actief zicht gaan houden op de veiligheid van gezinnen in de periode dat zij na een melding op de wachtlijst van Veilig Thuis staan. Deze taak vergt extra personele inzet. Apart van de kadernota 2027 wordt het voorstel Versterken Veilig Thuis als 1e begrotingswijziging 2026 voor zienswijze aangeboden aan de gemeenteraden. Het voorstel gaat in op twee structurele taakuitbreidingen bij Veilig Thuis. Te weten de implementatie van actief wachtlijstbeheer en deelname aan de ZSM-tafel (Zorgvuldig, Snel en op Maat). Binnen de multidisciplinaire ‘Zorgvuldig, Snel en op Maat’ overlegtafel worden straftaken van lichte en middelzware delicten besproken met als doel snelle en passende afdoening, waarbij straf, begeleiding en zorg op elkaar worden afgestemd. Het aansluiten van Veilig Thuis kan leiden tot eerdere signalering, betere risicoduiding en directe opvolging ten aanzien van vermoedens van kindermishandeling en huisgeweld waardoor escalaties vaker kunnen worden voorkomen. Hiervoor is een extra beslispunt aan deze zienswijze toegevoegd.

Advies financiële klankbordgroep De jaarlijkse meerkosten voor de personele inzet voor wachtlijst beheer, inclusief overhead, bedragen €125.000 (prijspeil 2026). Voor de gemeente Stede Broec komt deze structurele taakuitbreiding op €4.000 per jaar. De jaarlijkse meerkosten voor deze personele inzet voor deelname aan het ZSM tafel, inclusief overhead, bedragen voor NHN tot €170.000 (prijspeil 2026). Voor de gemeente Stede Broec komt deze structurele taakuitbreiding op €6.000 per jaar. De financiële klankbordgroep heeft een positief advies gegeven over de 1 e begrotingswijzing 2026. De 1e begrotingswijziging 2026 is nog niet verwerkt in de Kadernota 2027, omdat er nog geen besluit over de begrotingswijziging is genomen. De totale bijdrage en de uitsplitsing daarvan is weergegeven in onderstaande tabel. Daarnaast betalen alle gemeenten ook nog voor aanvullende diensten, VVE, Wvggz en Veilig Thuis. Deze staan apart gespecificeerd in de kadernota. Taakveld Begroting 2026 Kadernota 2027 Algemene bijdrage

€

590.000, -

€

631.000, -

JGZ 0-4

€

381.000, -

€

408.000, -

JGZ 12-18

€

22.000, -

€

24.000, -

Huisvestingsbijdrage JGZ

€

148.000, -

€

158.000, -

Rijksvaccinatieprogramma

€

68.000, -

€

80.000, -

Totaal

€ 1.209.000, -

€ 1.301.000, -

Reserve De meerjarenbegroting is sluitend. Over het reserveringsbeleid hebben gemeenteraden van de deelnemende gemeenten afspraken gemaakt in de FUGR. Hierin is afgesproken dat een algemene reserve is toegestaan om de autonome ontwikkelingen in de bedrijfsvoering af te dekken met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar. Nu GGD HN voor 2026 geconfronteerd is met bezuinigingen, is opbouwen van vermogen vanuit de bestaande begroting niet realistisch. Algemene reserve De algemene reserve na resultaatbestemming 2024 bedraagt € 1.589.000, -. Vanuit dit saldo kan het verwachte negatieve jaarresultaat 2025 opgevangen worden. Het negatieve jaarresultaat 2025 is het gevolg van het ongedekte cao-gat en het gevolg van incidentele frictiekosten door de bezuinigingsopgave vanuit de deelnemende gemeenten. Na resultaatbestemming 2025 zou de geprognosticeerde algemene reserve € 599.000, - bedragen. In 2026 wordt er nagedacht over het gezond houden van de algemene reserve.

7

Voorstel − Een positieve zienswijze af te geven op de Kadernota GGD Hollands Noorden 2027. − Een positieve zienswijze af te geven op de 1e Begrotingswijziging 2026 Versterken Veilig Thuis. 5. SSC DeSom DeSom voert in opdracht van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Stede Broec, Opmeer, Medemblik en Koggenland het beheer over de gemeentelijke ICT. Om deze samenwerking toekomstbestendig te maken is na enkele jaren voorbereiding in 2026 gestart met DeSom 2.0, een nieuwe basis voor de gemeentelijke samenwerking en de verdeling van de kosten. In de kadernota geeft DeSom een aantal ontwikkelingen weer die de effectiviteit van het programma DeSom 2.0 ernstig onder druk zetten. − Het beëindigen van de dienstverlening voor de GR WerkSaam per 1 oktober 2026; − Vertraging in het project Digitale Werkplek; − Uitblijven van aanvullende opdrachten van de deelnemende gemeenten door een versnelde overgang naar SaaS-oplossingen; − Acute maatregelen ten gevolge van plotselinge beveiligingsrisico’s in storage en basisinfrastructuur. Financiën Onvoldoende financieel inzicht en beheersbaarheid De huidige ramingen bieden onvoldoende houvast voor een verantwoorde financiële planning. Door het ontbreken van concrete indicaties of bandbreedtes is het voor DeSom op dit moment niet mogelijk om de financiële consequenties goed te duiden en te beheersen.

Grote mate van onzekerheid Er zijn te veel variabelen die nog niet zijn uitgewerkt. Hierdoor ontbreekt een betrouwbaar kader om de financiële impact van (beleids-)keuzes inzichtelijk te maken. Negatief financieel perspectief In de Kadernota wordt een voorlopig negatief resultaat gepresenteerd dat oploopt van circa € 1,6 miljoen in 2027 naar circa € 2 miljoen in 2030. Daarbij is van belang dat de kosten van recente en lopende ontwikkelingen hierin nog niet zijn verwerkt. De werkelijke financiële impact zal daardoor naar verwachting aanzienlijk hoger uitvallen. Geen getrouw beeld van toekomstige bijdragen De gepresenteerde cijfers geven geen volledig en getrouw beeld van de toekomstige gemeentelijke bijdragen. Belangrijke ontwikkelingen en risico’s zijn onvoldoende meegenomen, waardoor het beeld onvolledig is. Uittreding WerkSaam niet volledig verwerkt In de Kaderbrief is slechts gedeeltelijk rekening gehouden met het aanstaande uittreden van WerkSaam. De bijdrage van WerkSaam is wel uit de bijdragen geschrapt, maar het vertrek van WerkSaam heeft onmiskenbaar ook financiële en organisatorische gevolgen die in de huidige cijfers nog niet zijn verwerkt. Ook ontbreekt nog de uitwerking van de frictiekostenvergoeding door WerkSaam aan DeSom. Beide zijn als PM in de financiële opstelling verwerkt.

Ontbrekende en onderschatte kostenposten De financiële gevolgen van: − het uitstel van de modernisering van de digitale werkplek, − de noodzakelijke vervanging van infrastructuur, − en het voldoen aan nieuwe en aangescherpte security-eisen zijn niet opgenomen in de ramingen. Dit leidt tot een structurele onderschatting van de kosten.

8

Voorlopig karakter van de Kadernota SSC DeSom geeft zelf aan dat deze Kadernota een zeer voorlopig karakter heeft. Dit onderstreept dat instemming op dit moment voorbarig is en onvoldoende bestuurlijke basis kent. Structurele risico’s op kostenstijging Er bestaan aanzienlijke zorgen over een structurele opwaartse druk op de kosten, onder meer door: − Starre overhead: de bedrijfsvoering is beperkt schaalbaar, waardoor kosten doorlopen terwijl de omvang van de dienstverlening mogelijk afneemt. − Externe factoren: nieuwe licentievoorwaarden (zoals Microsoft E5), stijgende salarislasten, toenemende inhuur van derden en extra indexaties leiden tot kostenstijgingen die onvoldoende worden gecompenseerd door efficiëntievoordelen. Vervolg Op basis van de voorliggende documenten en de recente ontwikkelingen kan op dit moment geen positieve zienswijze worden afgegeven op de Kadernota van SSC DeSom. De financiële onderbouwing is onvoldoende robuust en bevat te veel onzekerheden om tot een verantwoord oordeel te komen. De doorontwikkeling van DeSom 2.0 is onvoldoende haalbaar gebleken. Hierbij hebben beschreven ontwikkelingen veel impact. Binnen de kaders van het huidige samenwerkingsmodel is een duurzame bedrijfsvoering niet mogelijk.

Het college stelt voor om in samenwerking met de andere deelnemers aan DeSom een heroriëntatie te starten op het huidige ICT-dienstverleningsmodel, met als doel te komen tot een passende en duurzame ICT-sourcingsstrategie. De formulering van deze onderzoeksopdracht is gaande. Tegelijk is van belang dat de bedrijfsvoering van de deelnemende gemeenten, die in grote mate afhankelijk is van ICT, kan vertrouwen op voldoende continuïteit vanuit SSC DeSom, tegen zo laag mogelijke kosten. Voorstel − Een negatieve zienswijze af te geven op de Kaderbrief 2027 SSC DeSom; − Het college te vragen zo snel mogelijk te starten met een heroriëntatie voor de ICT-samenwerking; − Het bestuur van SSC DeSom op te dragen de continuïteit van de ICT te borgen tegen zo laag mogelijke kosten. 6. Omgevingsdienst Noord-Holland Noord De omgevingsdienst heeft als hoofdtaak ‘het behartigen van de belangen van de deelnemers (16 gemeenten en de provincie NH) bij de uitvoering van milieutaken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving’. De basis voor de werkzaamheden van de Omgevingsdienst is de U&H-strategie 2024 t/m 2027. Dit is de meerjarenstrategie die als onderlegger geldt van de jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s.

Ontwikkelingen Landelijke robuustheidscriteria De Nederlandse Omgevingsdiensten – waaronder ODNHN – hebben van het Rijk de opdracht gekregen om per 1 april 2026 te voldoen aan robuustheidscriteria. Deze criteria zijn in 2024 vastgesteld in het Interbestuurlijk Programma (IBP) Versterking VTH-stelsel. Ze dienen als norm voor de effectiviteit, het ontwikkelvermogen, de wendbaarheid en de efficiency van de diensten. De criteria zijn uitgewerkt in zes genormeerde Kritische Prestatie-indicatoren (KPI’s), te weten: Kritische Prestatie-indicator (KPI) Omgevingsdienst NHN 1 Minimale omvang van de begroting: €16,5 miljoen (prijspeil 2023) Voldoet (€ 29 mln) 2 Minimaal 80% vaste medewerkers in het primaire proces Voldoet (88%) 3 Innovatiebudget >1% van de begroting (structureel) Voldoet niet (0%) 4 Weerstandsratio >0,8 Voldoet (0,8) 5 Opleidingsbudget >3% van de loonsom (structureel) Voldoet niet (1,5%) 6. Minimaal 3 fte voor Business Intelligence (BI) Voldoet niet (0 fte)

9

Aan al deze zes criteria moet worden voldaan. Daarnaast heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een wetsvoorstel opgesteld dat strekt tot wijziging van de Omgevingswet. Het wetsvoorstel introduceert nieuwe bepalingen en wijzigt bestaande artikelen met als doel het VTH-stelsel te versterken. Daarbij worden ook de robuustheidscriteria wettelijk vastgelegd. Wanneer deze wet in werking treedt, is nog niet bekendgemaakt. Toekomst van de Omgevingsdienst In het algemeen bestuur is uitgebreid gesproken over de toekomst van de omgevingsdienst. Daarbij zijn drie scenario’s besproken: − Zelfstandig robuust − Verdergaande samenwerking of fusie − Niet investeren Fuseren wordt als zeer ongewenst beschouwd, omdat de dienst dan verder van de gemeente af komt te staan, er minder zeggenschap is en het kostenverhogend kan werken. Daarnaast is de omgevingsdienst op dit moment geen aantrekkelijke fusiepartner, omdat niet wordt voldaan aan de robuustheidscriteria. Niet investeren brengt risico’s met zich mee: de continuïteit komt in gevaar, de omgevingsdienst wordt niet robuust en ingrepen vanuit de provincie en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat worden verwacht. Het eindrapport van de Bestuurlijke Verkenner van de provincie NH (bijlage 6.3) en de Kamerbrief monitoring robuustheid (bijlage 6.4) zijn bijgevoegd.

Zelfstandig robuust; Investeren in de bedrijfsvoering (ICT) en robuustheid is noodzakelijk, maar levert wel een efficiencybesparing op vanaf 2029. Het plan van aanpak om te komen tot robuustheid is reeds in 2024 vastgesteld door het algemeen bestuur. De benodigde financiële middelen voor dit plan zijn echter niet beschikbaar gesteld door de deelnemers. In eerdere zienswijzen heeft uw raad aangegeven dat de benodigde middelen in eerste instantie binnen de eigen begroting moeten worden gevonden, dan wel besparingsmogelijkheden uit het efficiencyonderzoek hiervoor te gebruiken. Hieraan is gehoor gegeven. Het efficiencyrapport van Berenschot (bijlage 6.5) is gepresenteerd en besproken tijdens de vergadering van het algemeen bestuur op 10 december 2025. Uit de efficiencyscan blijkt dat de omgevingsdienst een efficiency van 77% heeft, wat boven het gemiddelde van 70% ligt. Berenschot geeft aan dat een efficiencybesparing mogelijk is van ten minste 5% vanaf 2029. Omdat belangrijke randvoorwaarden in de sturing en facilitering nog niet op orde zijn, kan er nu nog geen bedrag worden opgenomen in de begroting 2027. Voor het uitvoeren van de maatregelen zijn investeringen nodig in de harde infrastructuur (met name ICT), maar ook in de zachte infrastructuur (houding, gedrag en organisatieontwikkeling).

Sinds de toekenning van incidentele middelen (resultaatbestemming 2024, besluit juli 2025) zijn de eerste stappen richting robuustheid gezet en zijn maatregelen genomen. Dit heeft geleid tot een neerwaartse bijstelling van de kosten voor robuustheid (van €1,7 mln. prijspeil 2025 naar €1,6 mln. prijspeil 2027). De structurele ICT-lasten konden tot eind 2025 uit de incidentele reserve Masterplan ICT worden gedekt. Deze reserve is nu uitgeput. Om digitaal toekomstbestendig te zijn en de omgevingsdienst in staat te stellen de wettelijke en maatschappelijke taken goed te vervullen, is een structurele investering nodig. Zeer Zorgwekkende Stoffen Bedrijven met een vergunningplicht zijn verplicht om de uitstoot van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) te minimaliseren. Dit zijn kankerverwekkende, giftige of hormoonverstorende stoffen in bodem, lucht en water. Toezicht hierop wordt vanaf 2027 geïntensiveerd. Met het oog op de recente aandacht voor thermisch gereinigde grond, staalslakken en de bredere aandacht voor gevaarlijke stoffen is het raadzaam deze inzet verder te intensiveren. Werk-gebonden personenmobiliteit Het betreft een basistaak die neerkomt op toezicht op reiskilometers van bedrijven. In dit voorstel wordt

10

uitgegaan van bedrijven met meer dan 100 werknemers. Het Rijk heeft aangekondigd deze norm te verhogen naar bedrijven vanaf 250 werknemers. De Omgevingsdienst heeft in haar onderbouwing niet meegenomen wat deze normwijziging betekent voor het aantal te controleren bedrijven en de kosten. Het principiële argument is dat gemeenten – en ODNHN in haar aanbiedingsbrief – erkennen dat zij voor financiële keuzes staan. Daarbij heeft het de voorkeur om basistaken die zorgen voor een veilige omgeving te laten voorgaan op duurzaamheidsdoelstellingen. We onderschrijven het belang van het terugbrengen van CO₂, maar zien dat niet als kerntaak van een omgevingsdienst. De meest intensieve inzet achten wij in dit geval niet op zijn plaats; een lagere ambitie kan volstaan. Watertaak ‘indirecte lozingen’ Vanaf 2024 loopt binnen het Programma Stedelijk Water en Riool (PSWR) een regionaal project: Grip op indirecte lozingen. Bij de start van dit project hebben alle colleges de intentie uitgesproken om deze watertaak per 2027 volledig over te dragen aan de omgevingsdienst. Een definitief besluit is echter nog niet genomen. Omdat de omgevingsdienst, in afwachting van betrouwbare ervaringscijfers, nog geen goed en actueel inzicht kan geven in de structurele middelen die nodig zijn om deze taak adequaat uit te voeren, wordt een alternatief pad bewandeld.

De omgevingsdienst stelt voor om: − In de Kadernota 2027 hetzelfde bedrag als in 2026 incidenteel op te nemen als extra opdracht (buiten LS); − De structurele borging van deze taak op te nemen in de Kadernota 2028. Geadviseerd wordt om een negatieve zienswijze af te geven op dit voorstel. In 2026 zal hierover separate besluitvorming in de colleges moeten plaatsvinden, waarbij zowel de incidentele opdracht (via het uitvoeringsprogramma 2027) als de formele overdracht van deze watertaak per 2028 moet worden vastgesteld. Adviseur water Voorheen was uitsluitend de provincie verantwoordelijk voor het grondwater. Inmiddels hebben ook gemeenten en het hoogheemraadschap een taak gekregen als bevoegd gezag voor de kwaliteit van oppervlaktewater. Dit maakt afstemming tussen alle partijen noodzakelijk en zorgt ervoor dat deze samenwerking steeds vaker voorkomt. De omgevingsdienst mist echter de specialistische inhoudelijke kennis die hiervoor nodig is. De noodzaak en urgentie voor alle bevoegde gezagen vloeien mede voort uit de Europese Kaderrichtlijn Water, die gericht is op de beschikbaarheid van drinkwater en schoon oppervlaktewater. De jaarlijkse structurele lasten bedragen €162.000.

Geadviseerd wordt om een negatieve zienswijze af te geven en de omgevingsdienst te adviseren dit voorstel mee te nemen in samenhang met de besluitvorming over de structurele borging van indirecte lozingen in de Kadernota 2028. Gewasbeschermingsmiddelen De ODNHN ziet noodzaak in het intensiveren van de inzet op gewasbeschermingsmiddelen, mede door uitspraken van de rechter over verder onderzoek naar het gebruik van bestrijdingsmiddelen naast woonwijken en het risico van gebruik nabij Natura 2000-gebieden. Dit heeft geleid tot twee lopende handhavingsverzoeken, wat ODNHN noopt om in aanloop naar 2027 te intensiveren met 4,6 voltijdskrachten. Daarin ziet ODNHN ook nog de mogelijkheid om deze taak niet, minder intensief of juist intensiever uit te voeren. Het voorstel is om de kosten te verdelen op basis van landbouwareaal. Voorgesteld wordt een negatieve zienswijze af te geven, omdat de uitspraken te voorwaardelijk zijn om van een wettelijke verplichting te spreken. Het opschalen met bijna vijf voltijdskrachten is een zeer intensieve inzet. Wanneer er sprake is van een wettelijke plicht en duidelijk is om hoeveel bedrijven en activiteiten het concreet gaat, zal verantwoordelijkheid moeten worden genomen. Wanneer dit concreet is, kan dit onderbouwd worden opgenomen in de volgende Kadernota.

11

Financiën De opgenomen structurele bijdrage aan de OD NHN bedraagt € 174.000 voor de gemeente Stede Broec. Als de zienswijze van uw raad worden ingewilligd dan wordt de structurele bijdrage € 166.000. De Kadernota bevat de volgende posten: − Indexatie (7,94%) − Robuustheid − Bedrijfsvoeringskosten − Zeer Zorgwekkende Stoffen1 − Werk-gebonden personenmobiliteit − Adviseur Water − Gewasbeschermingsmiddelen

€ 11.000 € 8.000 € 5.000 € 0 € 3.000 € 1.000 € 4.000

(positieve zienswijze) (positieve zienswijze) (positieve zienswijze) (positieve zienswijze) (negatieve zienswijze) (negatieve zienswijze) (negatieve zienswijze)

De financiële consequenties worden opgenomen in de Kadernota 2027 van de gemeente Stede Broec en vervolgens in de meerjarenbegroting van 2027. In de huidige begroting staat voor 2027 een bedrag van € 145.000 geraamd. Een verschil van € 29.000 (€ 21.000 als de zienswijze worden ingewilligd). Toelichting op de indexatie Conform de geldende financiële uitgangspunten voor gemeenschappelijke regelingen in Noord-Holland Noord (FUGR) en de mogelijkheid om gemotiveerd af te wijken van de standaard loon-/prijsontwikkeling wordt uitgegaan van de volgende gegevens: − Loonindexatie 2027 8,40% − Prijsindexatie 2027 5,70% − Gewogen gemiddelde bij 82,8% looncomponent 7,94% Bij de OD NHN zijn de loonkosten in verhouding tot de begroting 82,8%. Voorstel − De voorkeur uit te spreken om te komen tot een zelfstandig robuuste omgevingsdienst. − Een positieve zienswijze af te geven op de posten; a. Indexatie b. Robuustheid c. Bedrijfsvoeringskosten d. Zeer Zorgwekkende Stoffen − Een negatieve zienswijze af te geven op de posten; a. Werk-gebonden personenmobiliteit b. Indirecte lozingen c. Adviseur Water d. Gewasbeschermingsmiddelen − De omgevingsdienst opdracht te geven om een structurele bezuiniging van minimaal 5% op te nemen in de Begroting 2029. 7.

WerkSaam Westfriesland De doelstelling van WerkSaam Westfriesland is om iedereen met arbeidsvermogen toe te leiden naar werk en om werkgevers te bedienen die op zoek zijn naar arbeidskrachten. Voor wie (nog) niet kan werken, is meedoen naar vermogen aan de orde. Dit kan in een beschutte werkomgeving zijn. Als werk nog niet mogelijk is, verstrekt WerkSaam een bijstandsuitkering. In de kadernota staan de doorontwikkelingen, doelstellingen en verwachtingen voor 2027.

1

Geen bedrijven in Stede Broec

12

Ontwikkelingen Er zijn drie wetsvoorstellen van belang: − De Participatiewet in balans. Spoor 1 van de Participatiewet in balans is ingegaan in 2026 en vindt zijn verdere ontwikkeling en implementatie in 2027. De Participatiewet in balans moet meer evenwicht creëren tussen bestaanszekerheid, participatie en handhaving. Daarbij is vereenvoudiging ook belangrijk. − Wet handhaving Sociale zekerheid. Naar verwachting gaat dit wetsvoorstel 1 januari 2027 in. Met dit wetsvoorstel wordt het handhaven voor de Participatiewet geharmoniseerd met de andere socialezekerheidswetten en komt er meer ruimte voor maatwerk. − Wetsvoorstel proactieve dienstverlening. Dit wetsvoorstel moet het mogelijk maken om inwoners actiever te benaderen door het kunnen delen van gegevens. De ingangsdatum is nog onbekend. De arbeidsmarkt is al een langere periode zeer krap. Iedereen die aan het werk kan, lukt dat. De groep uitkeringsgerechtigden die nu een beroep op bijstand doet heeft veel begeleiding nodig. Voor een steeds groter wordende groep is werk waarschijnlijk nooit haalbaar. In de Participatiewet in Balans zien we dat hierop met maatschappelijke participatie wordt ingespeeld. Voor sommige cliënten is participeren een middel om uiteindelijk aan het werk te gaan. Voor anderen is dit het maximaal haalbare. De komende jaren vindt er een uitbreiding van de arbeidsmarktinfrastructuur plaats.

De ambitie van het kabinet is om een centraal loket te realiseren waardoor iedereen die dat nodig heeft tijdig toegang krijgt tot passende ondersteuning. Het Beleidsplan ‘Meedoen telt’ 2026-2030 sluit aan op de veranderende wetgeving en maatschappelijke ontwikkelingen. Financiën Er zijn drie financiële stromingen het BUIG budget, het re-integratiebudget en de gemeentelijke bijdrage. BUIG budget Vanuit het BUIG budget worden de uitkeringslasten betaald voor zowel de algemene bijstand als het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (BBZ). Het BUIG budget ontvangt de gemeente in de vorm van een specifieke doeluitkering. Dit budget wordt één op één overgedragen aan WerkSaam. De kosten van de uitkeringen worden jaarlijks afgerekend met WerkSaam op basis van realisatie en deze vormen daarom geen onderdeel van de Kadernota. WerkSaam informeert de gemeenteraad in de documenten van de Planning en Control cyclus over de te verwachten ontwikkelingen op de BUIG. In september 2027 wordt het definitieve budget bekend gemaakt. Re-integratiebudget Met het re-integratiebudget voert WerkSaam haar re-integratie activiteiten uit. In de gemeenschappelijke regeling WerkSaam Westfriesland is vastgelegd dat de gemeenteraad 10% van het re-integratiebudget zelf mag aanwenden voor lokale re-integratieprojecten ‘couleur locale’.

In Stede Broec wordt het couleur locale budget momenteel ingezet voor het toezicht bij NS-station Bovenkarspel-Grootebroek. Naast de zienswijze op de kadernota 2027 dient de gemeenteraad de hoogte van het over te hevelen Participatiebudget vast te stellen. Wij adviseren u om in 2027, net als voorgaande jaren, deze 10% niet over te hevelen naar WerkSaam. Gemeentelijke bijdrage De gemeentelijke bijdrage bestaat uit kosten voor bedrijfsvoering (waaronder de uitvoering van plustaken), personeel, de uitvoering van de Wet Inburgering, beschut werk en de meerkosten van de beschut werker t.o.v. de Wsw’er (Wet Sociale Werkvoorziening). De hoogte van de netto gemeentelijke bijdrage is mede afhankelijk van het resultaat dat wordt behaald uit de toegevoegde waarde. De toegevoegde waarde is de omzet minus de directe kosten van de Leerwerkbedrijven. De bruto gemeentelijke bijdrage voor de uitvoering van de wettelijke taken volgt de indexatie zoals door de regietafel Gemeenschappelijke Regelingen Noord-

13

Holland Noord vastgesteld. Voor 2027 is deze indexatie 7,59%. De regietafel is leidend, er kan daarom niet van het indexatiepercentage worden afgeweken. Per 1 oktober 2026 ontvlecht WerkSaam zich van DeSom. De ICT wordt vanaf 1 januari 2027 uitgevoerd door WerkSaam zelf. De kosten hiervoor worden voldaan uit bestaande budgetten. Deze kosten vallen niet meer onder de gemeentelijke bijdrage. Gemeentelijke bijdrage 2027 (apparaatskosten inclusief indexatie)

€ 1.151.463, -

Bijdrage beschut werk taakstelling

€

109.976, -

Bijdrage Wet inburgering

€

116.704, -

Totaal bijdrage 2027

€ 1.378.143, -

Bijdrage 2026 volgens begroting2 WerkSaam

€ 1.179.619, -

Bijdrage 2025 volgens najaarsnota WerkSaam

€ 1.070.000, -

Bezuinigingsscenario’s 2026-2029 Bij de kadernota 2026 heeft u ingestemd met de volgende structurele bezuinigingsmaatregelen: 1. Vervallen bijdrage additionele plekken beschut werk; 2. Niet opvullen FTE na pensioen; 3. Vrijval reserve re-integratie; 4. Afschaffen bruto indexeren. Structureel indexeren over de nettobijdrage. Het structurele effect van maatregel 2 is te zien in het overzicht op bladzijde 4. Maatregel 1 en 4 zijn niet apart genoemd maar wel zichtbaar in de gemeentelijke bijdrage. Voorstel − Een positieve zienswijze te geven op de Kadernota 2027 van WerkSaam Westfriesland. − De hoogte van het over te hevelen Participatiebudget vast te stellen op 90%. Het couleur locale van het budget van 10% niet over te dragen aan WerkSaam. 8. Afvalbeheer Westfriesland De gemeenschappelijke regeling Afvalbeheer Westfriesland (hierna: ABWF) is een afstemmingsoverleg over de dienstverleningsovereenkomst en de beleids- en aandeelhouderszaken met betrekking tot HVC. Ook is het ABWF eigenaar van de voormalige stortplaats te Westwoud en daarmee verantwoordelijk voor het beheer en de nazorg van de locatie. Ontwikkelingen Op 26 november 2025 heeft het Algemeen Bestuur (AB) een principebesluit genomen om over te gaan tot afkoop van het beheer en de nazorg van de stortplaats tot en met 2056. Het ABWF verwacht medio 2026 een definitief besluit te nemen.

De voorliggende kadernota gaat uit van een positief definitief besluit over de afkoop. De financiële gevolgen van het principebesluit zijn in deze kadernota verwerkt. Afstemmingsoverleg Hoewel het met de afkoop aannemelijk is dat er wijzigingen optreden in de gemeenschappelijke regeling, is er in de kadernota vooralsnog voor gekozen om uit te gaan van de huidige taakstelling op het gebied van afstemming over de dienstverleningsovereenkomst en de beleids- en aandeelhouderszaken met betrekking tot HVC. 2 In de vastgestelde begroting 2026 van WerkSaam bedraagt de gemeentelijke bijdrage 2026 € 1.122.534, -. Wegens een fout in de

verdeling van de ICT kosten van DeSom valt de bijdrage in werkelijkheid hoger uit. Deze fout wordt opgelost middels de P&C documenten 2026 van WerkSaam en de gemeente. WerkSaam realiseert in 2025 een vrijval van de reserve waardoor de meerkosten door de gemeenten kunnen worden bekostigd. Voor een juist beeld met betrekking tot de verhoging van de gemeentelijke bijdrage in 2027 ten opzichte van 2026 is de nieuwe/ aangepaste gemeentelijke bijdrage 2026 weergegeven.

14

Overdracht beheer en nazorg voormalige stortplaats Op 26 november 2025 heeft het AB besloten om in principe in te stemmen met het afkoopvoorstel van Bodemzorg d.d. 30 januari 2025 voor overdracht van nazorg en beheer van de voormalige stortplaats te Westwoud voor een periode van 30 jaar, tegen een afkoopsom van € 7.038.765,- exclusief btw. De financiële consequenties van het afkoopvoorstel zijn in voorliggende kadernota 2027 verwerkt. Omdat het besluit tot afkoop te omvangrijk is om uitsluitend binnen de P&C-cyclus te behandelen, heeft het ABWF gevraagd om een aparte zienswijze op het besluit tot overdracht zelf. In een separaat raadsvoorstel wordt dit afkoopvoorstel aan u voorgelegd en nader toegelicht. Met het overdragen van de nazorg zal de taak voor de directe nazorg voor de vuilstort, zoals beschreven in de GR-tekst, vervallen. Omdat het ABWF vooralsnog wel eigenaar blijft van de locatie, wordt de taak aangepast naar het borgen van de verantwoordelijkheid voor het eigendom van de voormalige vuilstort te Westwoud, waaronder het toezien op een zorgvuldige uitvoering van beheer- en nazorgtaken’ in de GR tekst opgenomen. Mocht het eigendom wijzigen, dan wordt deze taakstelling aangepast. Intergemeentelijke samenwerking De taak op gebied van afstemming over aandeelhouders, beleids- en DVO-zaken, wijzigt in eerste instantie niet.

Met de afkoop vervalt de beheer- en nazorgtaak, maar het ABWF blijft de eindverantwoordelijkheid als eigenaar behouden. Bij de verdere uitwerking van de afkoop wordt bekeken of het ABWF, met oog op het blijvende eigendom, met de bestaande rechtspersoon doorgaat, of er een minder zware vorm volstaat. Financiën De kadernota is opgesteld uitgaande van het uitbesteden van het beheer en nazorg van de voormalig stortplaats aan Bodemzorg. De indexatie voor gemeenschappelijke regelingen is door de Regietafel voor het jaar 2027 vastgesteld op 7,59%. Dit percentage is niet meegenomen in deze kadernota; de in dit stuk gepresenteerde cijfers zijn afgeleid uit de businesscase inzake de voormalige vuilstort. De totale afkoopsom voor de overdracht van de nazorgverplichtingen bedraagt € 7.038.765 exclusief 21% btw. Ter dekking van dit bedrag kan de bestaande reserve, per 2025 begroot op € 1.513.000 worden aangewend. De resterende bijdrage van de gemeenten bedraagt daarmee € 5.525.765. De bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling bedroeg in 2026 € 7.597. De eenmalige bijdrage voor de afkoop bedraagt in 2027 € 531.520. Aangezien het afkoopvoorstel uitgaat van een overdracht medio 2025 en de overdracht thans is gepland per 1 januari 2027, zal het afkoopvoorstel dienovereenkomstig worden aangepast. De definitieve kosten worden opgenomen in de conceptbegroting ABWF 2027.

Met het oog op de financiële regelgeving, waaronder de BBV, dienen de binnen het ABWF aanwezige reserves over de looptijd van de overeenkomst met Bodemzorg naar nul teruggebracht te worden. Het financieel meerjarig perspectief is daarmee met € 50.000 negatief in de periode 2027 – 2031. Over die structureel niet sluitende begroting en exploitatie, zal met de toezichthouder worden afgestemd. Voorstel Een positieve zienswijze af te geven op de Kadernota 2027 van Afvalbeheer Westfriesland. 9. SED Organisatie In de Kaderbrief van de Gemeenschappelijke Regeling SED Organisatie zijn de kaders en uitgangspunten voor het opstellen van de begroting 2027 opgenomen, evenals nieuwe ontwikkelingen die in 2027 worden voorzien en die in de begroting 2027 kunnen leiden tot voorstellen voor nieuw beleid met bijbehorende budgetten. De opgaven waar de SED voor staat zijn complex en vragen om een duidelijke koers, gezamenlijke inzet en een flexibele houding. Gelet op de structurele afname van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds vanaf 2026 (de zogenaamde “ravijnjaren” voor de gemeentelijke begrotingen) is de SED begroting 2026 beleidsarm opgesteld en is bovendien een ombuiging gerealiseerd van € 1.138.000.

15

Vanuit het project ‘toekomstbestendig begroten 2026-2029’ worden door de 3 gemeenten ombuigingskeuzes gemaakt die effect kunnen hebben op de SED Organisatie. De eventuele effecten voor de organisatie zullen via een begrotingswijziging verwerkt worden. Dit betekent dat er in de kaderbrief 2027 nog geen mogelijke effecten vanuit de gemeentelijke bezuinigingsdiscussies zijn opgenomen maar dat deze mogelijke effecten worden verwerkt via een begrotingswijziging op de begroting. Organisatorisch ligt de focus op versterking van interne- en externe samenwerking, verbetering van processen en borging van kwalitatieve dienstverlening. Tegelijkertijd vragen de financiële en maatschappelijke omstandigheden om scherpte en wendbaarheid. Binnen dit kader zoeken de SED Organisatie voortdurend balans tussen structurele opgaven en het kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Wat we willen bereiken in 2027 In 2027 willen we bereikt hebben dat we als één organisatie samenwerken aan maatschappelijke opgaven, met een sterke basis, passende capaciteit en flexibiliteit om te reageren op verandering. In de kaderbrief 2027 is als leidraad voor onze inzet en acties o.a. het volgende opgenomen. 1. Eén organisatie − Bestuurlijk en ambtelijk samenspel is helder ingericht en functioneert soepel: afspraken over rollen, besluitvorming en samenwerking zijn organisatie breed geborgd.

− Domein overstijgende programma’s worden ingezet bij maatschappelijke opgaven met één integrale sturing. 2. De basis blijft op orde − Financiële sturing is transparant, tijdig en voorspelbaar door geautomatiseerde dashboards en een nieuw financieel systeem. − De VerSaaSing-agenda is gerealiseerd voor alle kritische bedrijfsvoeringsapplicaties, de serverkosten zijn afgebouwd, informatieveiligheid geborgd. − Verantwoording richting raad, rijk en inwoners is énkelvoudig, inzichtelijk en herbruikbaar. 3. Capaciteit in balans met opgaven − Teams beschikken over voldoende capaciteit en passende expertise om de groeiende en complexere vraag te bedienen. − “Begroten = Kiezen” is het principe: beleidsvoornemens worden structureel onderbouwd met financieel houdbare scenario’s. 4. Wendbaar in een veranderende omgeving − De organisatie kan binnen één begrotingscyclus bijsturen op nieuwe rijksontwikkelingen of economische schommelingen. − Verbeteringen in dienstverlening worden adaptief en in co-creatie met de organisatie en gemeenten doorgevoerd. Indexatie Voor indexatie van lonen en prijzen hanteert de SED de regionale richtlijn voor GR-en zoals die door de Regietafel Noord Holland Noord op 17 oktober 2025 aan de GR-en bekend is gemaakt.

Daarnaast geeft de regietafel aan dat een zogenaamde “inhaalindexatie” mag worden toegepast: als blijkt dat in het jaar T-2 (in dit geval 2024) de werkelijke indexatie meer dan een half procent afwijkt van de geraamde indexatie, dan mag in jaar T (in dit geval 2026) een bijstelling plaatsvinden boven de geraamde indexatie. Voor de loonindexatie is in de SED-begroting eerder in tussenrapportages rekening gehouden met de werkelijke indexering vanuit de cao. Hierdoor is de inhaalindexatie van 2,7% niet van toepassing. Voor de prijsindexatie wordt de inhaalindexatie structureel toegepast, maar –in tegenstelling tot de reguliere indexatie 2027 en op basis van eigen beleidsuitgangspunten- niet cumulatief.

16

Voorstel: Een positieve zienswijze af te geven bij de Kaderbrief 2027 van de gemeenschappelijke regeling SED Organisatie.

Hieronder een weergave van de totale bijdragen aan de GR-en vanuit gemeente Stede Broec in 2027 ten opzichte van 2026.

Veiligheidsregio NHN Recreatieschap Westfriesland Westfries Archief GGD Hollands Noorden SSC DeSom Omgevingsdienst NHN

Werksaam Westfriesland Afvalbeheer Westfriesland SED Organisatie Totaal GR-en

Totaaloverzicht bijdragen gemeente Stede Broec Meerjarenraming Nog geen 2027 uit dekking 2027 2026 gemeentelijke begroting 2026 € 1.711.278* € 1.632.000 € 79.278 € 1.521.373 € 191.300

€ 174.000

€ 17.300

€ 169.841

€ 258.985 € 1.783.000**

€ 242.000 € 1.689.000**

€ 16.985 € 94.000

€ 240.596 € 1.707.000**

*** € 174.000

***

€ 1.077.000 € 142.000 In begroting staat 242k

€ 1.378.143

€ 1.076.000 € 270.000 – hierin zit een aanvulling van 124k € 1.204.000

€ 174.143

****

€ 8.000

-

€ 974.159 In de begroting staat 1.123K. € 7.597

€ 17.458.000 € 22.954.706

€ 17.213.000 € 23.508.000*****

€ 195.000 € 576.706

€ 16.747.000 € 22.586.566*****

* Op dit moment zijn de cijfers berekend aan de hand van de verdeelsleutel van 2026. De verdeelsleutel 2027 zal later pas worden vastgesteld dus de bedragen kunnen nog wijzigen. ** Bedrag inclusief aanvullende diensten, VVE, Wvggz en Veilig Thuis. *** De bijdrage aan GR Desom is nog niet bekend. Op 14 januari 2026 zijn de gemeenteraden in een regionale raadsledenbijeenkomst bijgepraat over de actuele ontwikkelingen binnen GR Desom. Bij het aanbieden van de Begroting 2027 is hier meer duidelijkheid over te geven. **** - De eenmalige bijdrage voor de afkoop bedraagt € 531.520 (zie hiervoor een separaat voorstel aan uw raad). De financiële consequenties hiervan zijn opgenomen in de kadernota 2027 ABWF en benoemd in de zienswijze. Daar hierboven enkele de structurele financiële effecten zijn meegenomen staat deze eenmalige bijdrage niet in de tabel opgenomen. **** - De structurele bijdrage voor 2027 is bekend bij het aanbieden van de Begroting 2027 van de GR (bij benadering een vergelijkbaar bedrag als in 2026). ***** Inclusief bijdrage aan GR Desom

Kanttekeningen / alternatieven De gemeenteraad heeft de mogelijkheid om op de diverse kadernota’s van de GR-en een andere zienswijzen te formuleren dan het voorgestelde besluit.

17

Draagvlak De voorgestelde kadernota’s zijn door de besturen van de GR-en afgestemd en naar de gemeente toegezonden. Na definitieve vaststelling van de kadernota door het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling wordt deze aan uw raad toegezonden. Planning, evaluatie en verantwoording De door de raad vastgestelde zienswijzen worden voor 1 maart schriftelijk gedeeld met de GR-en en zullen door de vertegenwoordigers van Stede Broec in het Algemeen Bestuur van de diverse GR-en worden ingebracht. Financiën De financiële consequenties van dit voorstel worden verwerkt in de gemeentelijke kadernota 2027. Bovenkarspel, 20 januari 2026, waarin dit voorstel is vastgesteld Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris,

De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer

18