Raadsvoorstel Woonprogramma Stede Broec 2026-2030

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Woonprogramma Stede Broec 2026-2030 433759

Commissie: 12 januari 2026 Raadsvergadering: 29 januari 2026 Nr. 2601-02 Portefeuillehouder: Programma:

N.C.P. Slagter 7: Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

Raadsbesluit Woonprogramma Stede Broec 2026-20230 1. B1 - Woningmarktverkenning Stede Broec 2. B2 - Woonprogramma Stede Broec 2026-2030 3. B3 - Nota inspraak Woonprogramma Stede Broec 2026-2030

Voorgesteld besluit: - Geen wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen ten aanzien van het Woonprogramma Stede Broec 2026-2030. Inleiding De gemeente Stede Broec staat voor grote uitdagingen op de woningmarkt. De druk is hoog en de samenstelling van onze bevolking verandert, onder andere door de sterke vergrijzing ('dubbele vergrijzing'). De vraag naar specifieke woonvormen voor senioren en starters groeit, terwijl ook de verduurzaming van de woningvoorraad belangrijk is. De bestaande Woonvisie uit 2021 behoeft actualisatie om aan te sluiten bij de huidige marktomstandigheden en de (nieuwe) wettelijke verplichtingen onder de Omgevingswet en de aankomende Wet regie op de volkshuisvesting. Het Woonprogramma Stede Broec 2026-2030 biedt richting voor het lokale woonbeleid in de komende vijf jaar. Het sluit aan op regionale doelstellingen, zoals vastgelegd in de Woondeal Noord-Holland Noord 2.0 en het Westfriese Woonzorgpact. Het programma is opgesteld op basis van een uitgebreide woningmarktverkenning en een participatietraject. Inwoners, corporaties en marktpartijen zijn actief betrokken. Het concept heeft ter inzage gelegen, waarna de reacties zijn verwerkt in het definitieve stuk. Beoogd effect Met de vaststelling van het Woonprogramma 2026-2030 wordt beoogd een toekomstbestendige woningmarkt in Stede Broec te realiseren.

Dit programma zorgt voor: • Versnelling en Volume: De realisatie van 900 woningen tot en met 2030, met de projecten Nijevoert en Silverwoid als belangrijkste pijlers. • Passende huisvesting: Specifieke aandacht voor senioren en starters, waardoor de doorstroming op gang komt en eengezinswoningen vrijkomen voor gezinnen. • Betaalbaarheid: Sturing op 2/3 betaalbare nieuwbouw (30% sociaal, middenhuur en goedkope/betaalbare koop), geborgd door heldere prijs- en oppervlakte-eisen. • Kwaliteit en Duurzaamheid: Een woningvoorraad die klaar is voor de toekomst, met heldere kaders voor duurzaamheid en levensloopbestendigheid. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Het vaststellen van een woonprogramma vloeit voort uit diverse wettelijke verplichtingen. Dit document vervult juridisch meerdere functies: •

Woningwet (Artikel 42): Op grond van artikel 42 lid 1 van de Woningwet is de gemeenteraad verplicht om een woonvisie vast te stellen. Hoewel we onder de Omgevingswet spreken van een 'Woonprogramma', fungeert dit document juridisch als de verplichte woonvisie. Dit is onder ander noodzakelijk omdat een vastgestelde visie de wettelijke basis vormt voor het maken van

1

• •

prestatieafspraken met woningcorporaties (artikel 43 en 44 Woningwet). Met de vaststelling van dit programma voldoet de raad aan deze plicht. Omgevingswet: Onder de Omgevingswet (artikel 3.4) heeft het college de bevoegdheid en taak om programma’s vast te stellen voor de fysieke leefomgeving. Dit Woonprogramma is de uitwerking van deze taak voor het domein wonen en geeft uitvoering aan de Omgevingsvisie. Wet regie op de volkshuisvesting (in aantocht): Deze nieuwe wet zal gemeenten verplichten om een 'Volkshuisvestingsprogramma' vast te stellen waarin wordt aangegeven hoe wordt voldaan aan de bouwopgave. Met dit Woonprogramma sorteren we hier al op voor; het document is zo opgesteld dat het naar verwachting voldoet aan de vereisten van deze nieuwe wetgeving.

Bevoegdheid: De gemeenteraad heeft op basis van artikel 3.1, lid 1 van de Omgevingswet de bevoegdheid tot het vaststellen van de omgevingsvisie. Het college van burgemeester en wethouders heeft op basis van artikel 3.4 van de Omgevingswet de bevoegdheid tot het vaststellen van programma’s, zoals dit woonprogramma. Gegeven de impact van het woonbeleid, wordt de gemeenteraad gevraagd om eventuele wensen en bedenkingen kenbaar te maken alvorens het college tot definitieve vaststelling overgaat. Daarnaast sluit het programma aan op de Woondeal Noord-Holland Noord, waarin Stede Broec zich heeft gecommitteerd aan een bouwopgave van ca. 900 woningen. Argumenten • Noodzakelijk beleidskader: Zonder actueel woonprogramma mist Stede Broec de instrumenten om te sturen op de huidige woningmarkt. Het vorige beleid sluit onvoldoende aan op de schaarste en de specifieke betaalbaarheidseisen die nu nodig zijn. Het vaststellen van dit kader is essentieel om regie te voeren, zeker met het oog op de grote gebiedsontwikkelingen (Nijevoert en Silverwoid) die nu in voorbereiding zijn. • Inhoudelijke meerwaarde voor inwoners: Het programma adresseert direct de knelpunten die inwoners ervaren.

Door de eisen voor oppervlaktes en differentiatie (minimaal 30% sociaal, 10% goedkope koop) te verankeren, voorkomen we dat 'betaalbaar bouwen' leidt tot kwaliteitsverlies of onbereikbare prijzen voor onze eigen starters en senioren. Uitzonderingen hierop zijn bijvoorbeeld bijzondere woonproducten zoals studio’s. • Draagvlak door participatie: Het programma is tot stand gekomen in samenspraak met de samenleving. Via een digitale enquête, de ‘Avond van het Wonen’ en overleggen met corporatie De Woonschakel en ontwikkelaars is input opgehaald. Tijdens de inspraakperiode zijn constructieve reacties binnengekomen. Deze hebben geleid tot concrete verbeteringen, zoals de nuancering van de toegankelijkheidseisen (BAT-1) voor bepaalde woningtypes. Dit vergroot de uitvoerbaarheid en het draagvlak bij onze partners. • Consistentie met regionaal beleid: Het programma is de lokale vertaling van regionale ambities (Woondeal, Woonzorgpact). Hiermee voldoet Stede Broec aan haar taakstelling binnen de regio West-Friesland, terwijl we de regie houden over waar en hoe deze woningen in onze specifieke kernen landen.

Kanttekeningen / alternatieven Hoewel het voorstel is om geen wensen en bedenkingen in te brengen, zijn er aandachtspunten en risico’s bij de uitvoering te benoemen: • Veranderende wetgeving: Mogelijk treden tijdens de looptijd nieuwe regels in werking, zoals de Wet regie op de volkshuisvesting. Het programma biedt flexibiliteit, maar monitoring blijft noodzakelijk om beleid up-to-date te houden. • Financiële haalbaarheid: De stapeling van eisen (betaalbaarheid, duurzaamheid) zet druk op de businesscase van ontwikkelaars. Om dit risico te mitigeren, bevat het programma flexibiliteit ('open boeken'-clausule) en zijn enkele eisen na de inspraak versoepeld zonder de ambitie uit het oog te verliezen. • Ambtelijke capaciteit: De realisatie van 900 woningen vraagt veel van de ambtelijke organisatie. Prioritering en regionale samenwerking zijn hierin cruciaal. Het alternatief, geen programma vaststellen, is niet wenselijk, omdat de gemeente dan geen sturingskader heeft voor nieuwe initiatieven, niet voldoet aan de regionale afspraken en niet voldoet aan de wet- en regelgeving.

2

Draagvlak Er is sprake van breed draagvlak. De corporatie De Woonschakel ondersteunt de ambities voor sociale woningbouw en de focus op starters en senioren. Marktpartijen hebben kritische maar constructieve kanttekeningen geplaatst bij de haalbaarheid; hierdoor zijn er aanpassingen gemaakt in het definitieve stuk (zie de Nota van Inspraak). Hierdoor ligt er een realistisch plan dat kan rekenen op steun van de uitvoerende partijen. De inspraakreacties geven geen aanleiding tot fundamentele herziening van de koers, maar hebben het plan op detailniveau aangescherpt. Ook is er een Avond van het Wonen georganiseerd welke werd bezocht door circa 45 deelnemers, waaronder raadsleden, zorgorganisaties, woningcorporatie(s), de huurdersorganisatie(s) en belangengroepen. Tijdens deze avond zijn vijf thematafels georganiseerd, gericht op woningbouw, duurzaamheid, zorgwoningen, en huisvesting van aandachtsgroepen. Daarnaast is een digitale vragenlijst uitgezet via samen.stedebroec.nl. Deze vragenlijst leverde bijna 300 reacties op van inwoners, waarbij thema’s zoals betaalbaarheid, doorstroming en verduurzaming het meest genoemd werden. Planning, evaluatie en verantwoording Het college zal het nieuwe woonprogramma na de raadsvergadering definitief vaststellen.

De voortgang wordt actief gemonitord, onder andere via de prestatieafspraken met de woningcorporaties en de monitoring van de Woondeal. Het college rapporteert hierover periodiek aan de raad. Na afloop van de periode volgt een eindevaluatie, die de basis vormt voor nieuw beleid. Zo blijft het woonbeleid adaptief aan veranderende omstandigheden. Financiën Dit voorstel heeft geen directe financiële consequenties voor de gemeente. Het programma vormt een beleidskader. Kosten voor specifieke projecten of maatregelen (zoals een eventueel vereveningsfonds of grondexploitaties) worden via afzonderlijke besluiten aan de raad voorgelegd. De uitvoering van het beleidskader zelf past binnen de reguliere ambtelijke werkzaamheden. Bovenkarspel, 9 december 2025, waarin dit voorstel is vastgesteld Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer

3