Raadsvoorstel Verkeersplan STEDE BROEC 2021 v2.0

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Verkeersplan Stede Broec juni 2021 860518

Commissie: Raadsvoorstel:

13 september 2021. commissie GGZ 30 september 2021

Portefeuillehouder: Programma:

B.S. Nootebos 3. Beheer openbare ruimte

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

1. 2. 3. 4. 5.

Verkeersplan Stede Broec juni 2021 DEFINITIEF Presentatie gemeenteraad 7 januari 2021 Stellingen en antwoorden raadsvergadering 7 januari 2021 Presentatie gemeenteraad 15 juni 2021 15062021 20210629_Verkeersplan input VVD Stede Broec 8 juli 2021

Voorgesteld besluit: 1. Het Verkeersplan Stede Broec juni 2021 vast te stellen, waarin wordt ingezet op de doelstellingen: verbeteren verkeersveiligheid, bevorderen bereikbaarheid, duurzaamheid, waardoor de leefbaarheid en aantrekkelijkheid c.q. kwaliteit in de gemeente Stede Broec verbetert. 2. Het college opdracht te geven de projecten uit het Verkeersplan uit te werken in een uitvoeringsprogramma met bijbehorende investeringen en (co)financieringsopties. 3. In te stemmen met richtinggevend kader uitvoeringsprogramma.

Inleiding Het vigerende Verkeersplan Stede Broec is vastgesteld in juni 2009 en is aan herziening toe. De blik op mobiliteit is sterk veranderd en er zijn vele verschillende trends en ontwikkelingen gaande. Het aantal inwoners van Stede Broec is met een groei van ca. 500 inwoners in 10 jaar vrij constant. De samenstelling van de bevolking is wel veranderd, waarbij het aandeel 65-plussers sterk is toegenomen en thans 21,4% bedraagt. Deze doelgroep verdient zeker extra aandacht op het gebied van toegankelijkheid, bereikbaarheid en verkeersveiligheid. Hoewel Stede Broec goed aansluit op het auto- en het treinnetwerk met een gemiddelde afstand tot een hoofdverkeersader (1 kilometer) resp. 1,5 kilometer tot een treinstation, is het opvallend dat de fiets juist meer dan gemiddeld wordt gebruikt voor verplaatsingen (35,4%). Dit houdt zeker verband met een van de kwaliteiten van Stede Broec; een compacte gemeente met relatief vele (winkel-) voorzieningen, scholen e.d. op korte afstand van huis. Fietsers moeten we dus zeker koesteren. Het hoogwaardige regionale voorzieningenniveau van o.a. winkelcentrum Streekhof en voorzieningen aan de Industrieweg genereren natuurlijk extra auto- en bevoorradings(vracht)verkeer. Deze gemotoriseerde verkeersbewegingen zijn ook onlosmakelijk verbonden met zo’n regionale (winkel-)functie.

Aangezien Streekhof ook nog direct aansluit op het stationsgebied Bovenkarspel-Grootebroek als belangrijk OVknooppunt, wordt hier extra op ingezoomd bij het Verkeersplan. Helaas nemen ook in Stede Broec het aantal verkeersongevallen de laatste jaren toe. Bewoners geven via online enquête (Maptionaire) te kennen dat verkeersonveiligheid als grootste probleem wordt gezien. Dit is dus een belangrijk thema in Stede Broec en vooral op de ontsluitingswegen is op dit punt nog veel te winnen. Naast aanpassingen aan de weginrichting zijn er ook maatregelen nodig op het gebied van gedragsbeïnvloeding en verkeerseducatie kortom er ligt ook een eindverantwoordelijkheid voor het verkeersgedrag bij de weggebruiker zelf. Veiliger verkeersgedrag moet de gemeente dus ook stimuleren. De verkeerskundige doelstelling ‘verkeersveiligheid’ staat met stip op één bij de meeste inwoners van Stede Broec en ook de gemeenteraad kent hier veel gewicht aan toe. Vooral de veiligheid van fietsers en voetganger moet verbeteren. Met een actueel verkeersplan wordt richting gegeven aan het verkeersbeleid voor de komende 10 jaar. Het Verkeersplan Stede Broec juni 2021 is hiervoor richtinggevend. In het “College uitvoeringsprogramma 2018-2022” is als concrete actie opgenomen dat Stede Broec een nieuw verkeersplan voor de gehele gemeente gaat ontwikkelen.

Daarbij zijn de volgende doelstellingen benoemd: - het verbeteren van de verkeersveiligheid - en bevorderen van de bereikbaarheid - waardoor de leefbaarheid in de gemeente Stede Broec (ook op wijk- en straatniveau) verbetert.

Het nieuwe verkeersplan sluit aan bij actuele verkeersontwikkelingen zoals de verkeersgevolgen van de N307 (Westfrisiaweg) en de ontwikkeling van elektrisch vervoer. Beoogd effect Het Verkeersplan Stede Broec juni 2021 geeft antwoord op de vraag hoe de mobiliteit in de gemeente vormgegeven kan of moet worden, waarbij belangrijke randvoorwaarden gelden zoals veiligheid, leefbaarheid, duurzaamheid en bereikbaarheid. Dit ook met inachtneming van het hoogwaardige regionale voorzieningenniveau zoals de winkelvoorzieningen van het Streekhof en bijvoorbeeld de voorzieningen gelegen aan de Industrieweg. Waarbij ook rekening moet worden gehouden met al hun bijbehorende noodzakelijke (bedrijfs-)activiteiten. De historische linten en de ‘blauw-groene’ omgeving bepalen voor een belangrijk deel het karakter van de gemeente Stede Broec. Door het toenemende (auto)verkeer liggen sommige kwaliteiten onder druk. Om de lintstructuur niet aan te tasten, maar eerder te versterken worden er verkeersoplossingen gezocht waarbij de huidige groen- en waterstructuren worden behouden en benut. Kortom het Verkeersplan moet bijdragen aan de aantrekkelijkheid van de gemeente om in te wonen, te werken, te winkelen en te recreëren. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Het verkeersplan Stede Broec is een van de concrete acties uit het “College uitvoeringsprogramma 20182022”.

Het vigerende verkeersplan Stede Broec van juni 2009 is aan herziening toe. Landelijk. - Omgevingswet (beoogde inwerkingtredingsdatum 1 juli 2022). Het omgevingsplan is een verplicht onderdeel uit de aankomende Omgevingswet. Dit plan vervangt de huidige bestemmingsplannen en een aantal lokale verordeningen. De gemeente start met het maken van een omgevingsplan na de vaststelling van de omgevingsvisie. Voor een ontwikkelingsgebied kan gekozen worden voor een globale beschrijving met randvoorwaarden. Dit biedt ruimte voor nieuwe initiatieven, waarbij ‘uitnodigingsplanologie’ extra afwegingsruimte biedt. Gemeente krijgt mogelijkheden om eigen afwegingen te maken. Welke normen wil de gemeente toepassen bijvoorbeeld voor geluid, geur of trillingen. Er gelden voor sommige aspecten standaardnormen, maar de gemeente kan ook hoger of lager gaan zitten binnen bepaalde bandbreedte (‘afwegingsruimte’). Het omgevingsplan maakt overheden, inwoners, ondernemers en initiatiefnemers duidelijke welke ontwikkelingen en initiatieven er mogelijk zijn binnen een gebied. Zo komen partijen samen tot de gewenste leefomgeving en mobiliteit is hier onlosmakelijk met verbonden. Het omgevingsplan en verkeersplan moeten dus op elkaar worden afgestemd en moeten complementair zijn. - Nationaal Klimmaatakkoord. Mobiliteit in 2050 is emissieloos en van hoge kwaliteit. Nog niet alle oplossingen zijn voorhanden.

Maar het moet wel schoner, slimmer en dus anders. Hierover zijn tientallen afspraken gemaakt tussen betrokken partijen (zoals vervoerders, fabrikanten, gemeenten en provincies) en de overheid. Die zorgen dat er voor 2030 structurele veranderingen in gang worden gezet. Belangrijke thema’s: duurzame energiedragers, verduurzaming personenmobiliteit en logistiek (o.a. ketenoptimalisatie), en elektrisch (personen)vervoer. Elektrisch rijden is belangrijk, maar ook zones waar alleen uitstootvrije voertuigen mogen komen. De uitvoering van de afspraken voor mobiliteit valt onder verantwoordelijkheid van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW). De omslag voor elektrisch rijden is in volle gang. Dit heeft invloed op ons mobiliteitsgedrag, maar ook gevolgen vor de inrichting van de openbare ruimte. Een duidelijke opgave ligt er voor de gemeente om te voldoen aan de behoefte aan laadpalen voor auto’s en eventueel aan oplaadpunten voor e-fietsen. Provinciaal/regionaal. - Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV2030) – “Veilig van deur tot deur”. Na decennia van dalende cijfers, stagneert het aantal verkeersdoden, terwijl het aantal verkeersgewonden al jaren toeneemt. Het verkeer verandert. Omdat het aantal verkeersslachtoffers toeneemt, is in 2019 het SPV2030 ondertekend. Hierbij is regionale samenwerking van belang.

De provincie Noord-Holland werkt proactief samen met wegbeheerders, politie en maatschappelijke partners aan een regionale aanpak in het kader van dit landelijke SPV2030. Samen worden regionale en gemeentelijke risicoanalyses gemaakt. Doordat steeds meer data beschikbaar is, kan men aan de hand van analyses en informatie over mogelijke risico’s beter bepalen welke maatregelen het meest effectief zijn. Dit moet leiden tot beter afgewogen prioriteiten. De wegbeheerder deelt de resultaten van deze analyses met het OM en de politie, zodat meer dan nu het geval is besproken kan worden welke maatregelen van de wegbeheerder nodig zijn en waar handhaving moet plaatsvinden. Deze risicoanalyses moeten eind 2021 resulteren in regionaal uitvoeringsprogramma wat samen met regiopartners wordt opgesteld. Hier kunnen aanknopingspunten zitten voor het nader op te stellen en uit te werken gemeentelijke uitvoeringsprogramma; afgeleid uit het verkeersplan van Stede Broec. Verkeersveiligheid raakt ons allemaal. We moeten aan de slag! Als iedereen

2/5

vanuit zijn eigen rol zijn steentje bijdraagt, zorgen we samen voor een veiligere verkeerssituatie in Nederland en zo ook in Stede Broec. Op naar nul verkeersslachtoffers! - OV Toekomstbeeld 2040. Op 20 november 2019 is het Regionaal OV Toekomstbeeld 2040 Noord-Holland en Flevoland (ROVT) vastgesteld. Hiermee is een einde gekomen aan een periode van meer dan twee jaar onderzoek en besluitvorming in onze regio. Het ROVT is door vijf partijen (colleges van provincies Noord-Holland en Flevoland, gemeenten Almere en Amsterdam en Vervoerregio Amsterdam) bestuurlijk vastgesteld. In het voorkeursnetwerk 2040 van spoor, bus, tram en metro (Spoor & BTM) heeft de spoorverbinding HoornEnkhuizen het N4-niveau trein (stopt overal) meegekregen. De systeemlaag N5 -wat onder meer de reguliere buslijnen en het vraagafhankelijke deur-tot-deur vervoer betreft- is niet uitgewerkt. De belangrijkste opgave voor Stede Broec is om de huidige OV frequenties minimaal te behouden en de stationsomgeving Grootebroek als belangrijkste regionaal vervoersknooppunt van de gemeente te optimaliseren. Hierbij zullen we ook de ambities ondersteunen van de verdubbeling van het spoortracé Hoorn Kersenboogerd – Enkhuizen. Het OV-voorzieningenniveau zal voor gemeenten van deze schaal altijd maatwerk blijven. Lokaal. - Verkeerseducatie.

Naast infrastructurele maatregelen is verkeersveiligheid ook gebaat bij verkeerseducatie. Bij de provincie wordt voor elk schooljaar in het kader van gedragsbeïnvloeding subsidie aangevraagd voor verkeersprojecten op basis- en middelbare scholen. De projecten die voor de scholen in Stede Broec in aanmerking komen voor subsidie worden aan de scholen aangeboden en de scholen worden gestimuleerd om hieraan deel te nemen en de gemeente faciliteert waar mogelijk. De kansen voor deelname aan deze projecten moet de gemeente Stede Broec zeker benutten. Zeker omdat verkeersveiligheid hoog in het vaandel staat bij vele inwoners en de gemeenteraad hier ook veel gewicht aan toekent. Argumenten Een mobiliteitsvisie; een actueel verkeersplan is van belang om aansluiting te vinden bij andere beleidsvelden en ook om mobiliteit kaderstellend te laten zijn voor allerlei ontwikkelingen. Helaas wordt verkeer/mobiliteit vaak pas aangegrepen om pleisters mee te plakken, terwijl aan de voorkant bij het opstellen van uitgangspunten en randvoorwaarden de kansen liggen bij nieuwe ontwikkelingen. Er ontstaan met een nieuw verkeersplan mogelijkheden om aan te sluiten bij regionale en provinciale beleidsplannen en mobiliteitsprogramma’s, wat ook weer kansen biedt voor allerlei subsidiemogelijkheden.

Subsidies mogen echter geen doel op zich zijn, maar moeten zeker in ogenschouw worden genomen bij het te opstellen en uit te voeren gemeentelijke uitvoeringsprogramma. Kanttekeningen / alternatieven Dit verkeersplan geeft in hoofdlijnen richting aan het verkeers- en vervoersbeleid in de komende jaren. Er zullen nog vele infrastructurele projecten plaatsvinden op meer detailniveau. De inventarisatie die met Maptionnaire is uitgevoerd, biedt voor vrijwel elk punt in Stede Broec ook op detailniveau nog waardevolle informatie over de knelpunten die door de bevolking zijn waargenomen. Maptionnaire blijft dan ook een belangrijke informatiebron bij de uitwerking van verschillende plannen. Indien het Verkeersplan Stede Broec wordt vastgesteld, zal deze verder worden vertaald naar concrete projecten in het uitvoeringsprogramma. Dit zal in een apart raadsvoorstel aan de raad worden voorgelegd. Het uitvoeringsprogramma kan periodiek terugkomen zodat de raad wordt geüpdatet over de genomen stappen. De minder grote opgaven kunnen meeliften in reguliere onderhoudswerkzaamheden. Reguliere onderhoudswerkzaamheden worden in de regel niet aan de raad voorgelegd. Alleen als extra krediet nodig is of afgeweken wordt van beleid, dan wordt het werk voorgelegd aan de raad.

Draagvlak Voor dit Verkeersplan is een uitgebreide inventarisatie gemaakt van het karakter en de verkeerskundige knelpunten van de gemeente Stede Broec. Daarvoor zijn veel mensen binnen de gemeente geraadpleegd. Om de doelstellingen voor Stede Broec goed in beeld te krijgen is samengewerkt met ambtenaren van verschillende disciplines. Naast verkeer bijvoorbeeld ook specialisten op het gebied van stedenbouw, ruimtelijke ordening, wegbeheer, duurzaamheid en economie. Ook is er op donderdag 7 januari 2021 een digitale thema-avond voor de gemeenteraad georganiseerd om te discussiëren over de kaders en belangrijkste doelen van het Verkeerplan. Tijdens deze raadsbijeenkomst is een toelichting gegeven op algemene beleidsthema’s, de verkeerskundige doelstellingen en de scope en reikwijdte van het plan. Raadsleden zijn in de gelegenheid gesteld om met positieve steekwoorden aan te geven hoe Stede Broec zich onderscheidt van andere gemeenten. Deze kwaliteiten (zoals bijv. streekfunctie) moet worden behouden of versterkt. Negatieve steekwoorden geven aan welke bedreigingen er worden ervaren. Die geven input voor maatregelen om de situatie te verbeteren.

3/5

De inwoners van Stede Broec en andere belanghebbenden in de gemeente is gevraagd om aan te geven wat zij belangrijk vinden en waar zij verkeerskundige knelpunten ervaren. Deze knelpunten zijn op een kaart aangegeven via de online tool ‘Maptionnaire’. Het gebruik van een internettool als alternatief voor fysieke participatieavonden was oorspronkelijk ‘uit nood geboren’ (vanwege de coronamaatregelen), maar heeft heel goed uitgepakt. Er hebben ruim 1.000 mensen meegedaan die samen bijna 2.000 punten op de kaart hebben gezet. Veel meer dan ooit met een gewone participatieavond zou worden opgehaald. Bovendien waren de respondenten heel goed verdeeld over alle leeftijdsgroepen. Ook heeft de VVD met een livesessie nog extra input opgehaald bij inwoners en ondernemers en deze overhandigd aan het college. Deze informatie wordt ingebracht bij de uitwerking van het op te stellen uitvoeringsprogramma. Direct belanghebbenden zijn doorlopend in het proces geïnformeerd en meegenomen over de stappen die zijn gezet. Helaas heeft Corona roet in het bekende eten gegooid wat fysieke bijeenkomsten betreft en is waar nodig ingezet op digitale overleggen. Het plan is over het algemeen breed gedragen. Richtinggevend kader uitvoeringsprogramma. Het verkeersplan geeft inzicht in de ambities en aandachtspunten (strategisch, tactisch van aard) binnen de gemeente Stede Broec.

Hierna zal het plan operationeel moeten worden gemaakt, wat zal moeten voorzien in een realistisch uitvoeringsprogramma. De werkgroep Toegankelijkheid wordt ook betrokken bij het opstellen van het uitvoeringsprogramma. Rekening houdend met looptijden en beschikbare financiële middelen wordt hiervoor onderstaan richtinggevend kader meegegeven. Projecten die direct na vaststelling van het Verkeersplan uitgevoerd kunnen worden vanuit bestaande projecten of onderhoudsprogramma’s (veelal: werk-met-werk maken), direct uit te voeren. - Aanpak 30 km/h-woonstraten. Het betreft vooral straten met verdeelfunctie voor de buurt met relatief lange rechtstanden c.q. weinig snelheidsremmende voorzieningen. - Aanpassen microrotonde Raadhuislaan/Zesstedenweg en rotondes Stede Broecweg (extra markeringen, fysieke verhogingen). - Verkeerseducatieprojecten voor alle leeftijdsdoelgroepen mn. bij (basis-)schoolkinderen en voortgezet onderwijsinstellingen met accent op gedragsbeïnvloeding. De onderwerpen voor de middellange termijn voor te bereiden voor de integrale afweging bij de programmabegroting - Kadernota 2022.

Maatregelen ‘het nieuwe 30’ betreft hoofdzakelijk profielaanpassingen met fietsstroken die een breedte kennen van 1,75 meter zoals bij: - de (Verlengde) Raadhuislaan; - het noordelijk deel van de Broekerhavenweg; - de Industrieweg; indeling van de weg verandert wel (totale breedte blijft gelijk) zodat wegen ook geschikt blijven voor o.a. landbouwvoertuigen en deze vervolgens nader uit te werken in voorstellen ter besluitvorming. De overige onderwerpen die op lange termijn aan de orde zijn om meer uitwerking vragen. - Aanpak historisch lint waarbij verblijfskarakter veel sterker wordt benadrukt (auto te gast en meer ruimte voor langzaam verkeersdeelnemers), alle niveauverschillen opheffen (a-niveau) en gebruikmaking van hoogwaardige materialen (bij voorkeur gebakken klinkers) en inpassing van groenelementen en straatmeubilair. Om financiële redenen (mn. realisatiekosten) wordt focus gelegd op drie locaties van het historische lint, te weten:  Lutjebroek bij de kerk en het verzorgingstehuis;  Grootebroek nabij de kerk en de muziekschool;  Bovenkarspel ter hoogte van Vereenigingsgebouw “de Tuf” en modewinkel Dirk de Wit. - Herinrichting stationsomgeving Bovenkarspel-Grootebroec (visitekaartje Stede Broec) zodat een aantrekkelijke en overzichtelijke openbare ruimte ontstaat. Nu ontbreken o.a.

begrijpelijke loop/fietsroutes, foutparkeerders zorgen voor onveilige situaties en het gebied moet ook toegankelijk blijven voor auto-/vrachtverkeer (mn. bevoorradingsverkeer). Dit ook bezien in relatie tot (doorgaand) vrachtverkeer in de Spoorsingel. - Voor het vaststellen van de meest passende en effectieve maatregelen voor vrachtverkeer (vrachtverboden, verkeerscirculatie, laad-/losregime) in Stede Broec is nader onderzoek gewenst. Parkeren vraagt om een uitgewerkt parkeerplan, waarin ook aandacht wordt gevraagd voor Elaadpaal locaties. Verkeerseducatie (niet infrastructuurprojecten) jaarlijks af te stemmen met subsidiemogelijkheden die de provincie Noord-Holland in het kader van gedragsbeïnvloeding verstrekt voor basisscholen en voortgezet onderwijsinstellingen.

4/5

Planning, evaluatie en verantwoording Na vaststelling van het Verkeersplan Stede Broec juni 2021 zal de projectenlijst (overzicht van de maatregelen) met bijbehorende prioriteiten en samenhangende kosten leidend zijn voor het aanpakken van verkeersknelpunten. Hierin worden oplossingen aangereikt die van infrastructurele en/of niet-infrastructurele aard zijn. De feitelijke planning kan jaarlijks worden bijgesteld op basis van beleidsprioriteiten, actuele inzichten, monitoring en binnenkomende klachten. Voor vrijwel alle projecten geldt dat (in meer of mindere mate) nadere uitwerking nodig is. Pas nadat de voorstellen zijn uitgewerkt tot bijvoorbeeld verkeerskundige ontwerpschetsen, kunnen werkelijke kosten worden berekend. De bedragen genoemd in het verkeersplan zijn indicatieve ramingen op basis van ervarings- en kengetallen en geven alleen de bouwkosten weer. De kosten zijn dus exclusief posten onvoorzien, VAT (Voorbereiding, Advies en Toezicht), uitvoeringskosten, bouwplaatskosten, winst/risico en BTW. Financiën Het daadwerkelijk uitvoeren van maatregelen is afhankelijk van het beschikbaar zijn van voldoende financiële middelen. Voorgesteld wordt om per begrotingsjaar, via de kadernota, op basis van de planning in dit verkeersplan de noodzakelijke middelen vrij te maken. Eventuele vervolgonderzoeken hebben ook een relatie met de beschikbare financiën en personele capaciteit.

Ramen kapitaalslast. Genoemde maatregelen in het verkeersplan betreffen mn. investeringen die we activeren en leiden tot kapitaallasten (afschrijvingslasten). Structureel bedragen de budgetten (wegenonderhoud, wegen/verharding en verkeersmaatregelen) voor verkeer en vervoer in de begroting van Stede Broec € 800.000. Wellicht is er binnen deze budgetten ruimte te vinden om een budget voor kapitaallasten te ramen. Wanneer € 20.000 wordt vrijgemaakt en we schrijven nieuwe projecten in 40 jaar af, dan kunnen we in totaal een bedrag van €800.000 investeren. De nieuwe kapitaallasten worden dan opgevangen binnen de bestaande budgetten. Opgemerkt zij dat in dit rekenvoorbeeld geen rekening is gehouden met interne rekenrente. Bovenkarspel, 31 augustus 2021 Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer

5/5