Raadsvoorstel Vaststelling Regionale Urgentieverordening Huisvestingswet

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Vaststelling Regionale Urgentieverordening Huisvestingswet Westfriesland Gemeente Stede Broec 2023 64959

Commissie: Raadsvoorstel:

. 2023

Portefeuillehouder : Programma:

N.C.P. Slagter

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

7: Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing

1. Regionale Urgentieverordening Huisvestingswet Westfriesland gemeente Stede Broec 2023; 2. Regionale Urgentieverordening Huisvestingswet Westfriesland gemeente Stede Broec 2019; 3. Overzicht wijzigingen Regionale Urgentieverordening Huisvestingswet Westfriesland 2023; 4. Raadsbesluit Vaststelling Regionale Urgentieverordening Huisvestingswet Westfriesland Gemeente Stede Broec 2023.

Voorgesteld besluit: 1. De Regionale Urgentieverordening Huisvestingswet Westfriesland gemeente Stede Broec 2023 vast te stellen; 2. De Regionale Urgentieverordening Huisvestingswet Westfriesland gemeente Stede Broec 2019 in te trekken. Inleiding De regio Westfriesland heeft een regionaal wooonruimteverdeelsysteem en een regionale urgentieverordening (Regionale Urgentieverordening Huisvestingswet Westfriesland). Op grond van deze verordening beoordeelt een regionale urgentiecommissie aanvragen voor voorrang op een sociale huurwoning voor de Westfriese gemeenten. De huidige verordening dateert van 2019. De verordening moet eens in de vier jaar worden herzien. Voor 1 juli 2023 moeten de Westfriese gemeenten een nieuwe verordening vaststellen. Een werkgroep van regionale gemeenten, corporaties en urgentiecommissie (RUC) heeft een voorstel voor een nieuwe verordening opgesteld. De Westfriese gemeenteraden zijn over dit voorstel geïnformeerd in de regionale raadsbijeenkomst op 28 september 2022. In de commissie GGZ van 3 april 2023 is een consultatie gehouden over de toen voorgestelde wijzigingen. De documenten die ten grondslag lagen aan deze consultatie zijn ontsloten via: https://stedebroec.notubiz.nl/vergadering/1041850.

In het gezamenlijke Madivosa/VVRE overleg van 6 april 2023 hebben de portefeuillehouders op basis van de input die opgehaald is bij de gemeenteraden van de Westfriese gemeenten besloten om het eerdere voorstel ten aanzien van de aanscherping van de categorie echtscheiding/relatieverbreking af te zwakken (zie toelichting paragraaf ‘Argumenten’) en de bijgaande verordening ter besluitvorming voor te leggen aan gemeenteraden in de regio Westfriesland. Aan u wordt voorgesteld om de nieuwe verordening (bijlage 1) vast te stellen en de huidige verordening (bijlage 2) in te trekken. Een overzicht van de wijzigingen in de nieuwe verordening ten opzichte van de huidige verordening is bijgesloten als bijlage 3. Beoogd effect

1

Met het voorliggende voorstel wordt beoogd dat voor de hele regio Westfriesland een uniforme urgentieregeling wordt vastgesteld. Hiermee blijven de voorwaarden voor urgentie in de Westfriese gemeenten gelijkluidend voor de corporaties/gemeentelijke woningbedrijven die allemaal met hetzelfde regionale woonruimteverdeelsysteem werken, de regionale urgentiecommissie en niet in de laatste plaats voor de woningzoekenden in de verschillende gemeenten. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader)  Regionale Urgentieverordening Huisvestingswet Westfriesland 2019  Huisvestingswet 2014 Op basis van de Huisvestingswet (artikel 12) kan de gemeenteraad criteria vastleggen voor de indeling van woningzoekenden in urgentiecategorieën in een urgentieverordening. Bij voorbereiding van de vaststelling of wijziging van de urgentieverordening stemmen gemeenten deze af met de overige gemeenten die deel uitmaken van de woningmarktregio (Westfriesland) waarin de gemeente is gelegen (artikel 6, Huisvestingswet). De totstandkoming van en het draagvlak voor dit voorstel is op hoofdlijnen geschetst in de paragrafen ‘Inleiding’ en ‘Draagvlak’. Argumenten De belangrijkste wijziging ten opzichte van de huidige verordening zit in de categorie relatieverbreking. De regio Westfriesland is een van de weinige regio’s waar deze categorie nog in aanmerking komt voor urgentie.

Elders wordt beroep gedaan op de zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid van de woningzoekende. Voorgesteld werd daarom om deze categorie te schrappen. Vanwege de politieke gevoeligheid is dit voorstel aan alle Westfriese gemeenteraden voorgelegd om te kunnen beoordelen of dit voorstel kans van slagen heeft. Er is door de gemeenteraden verschillend gereageerd op het voorstel. Meerdere raden hebben aangegeven dat voorkomen moet worden dat kinderen op straat komen te staan bij het verbreken van een relatie. In het Madivosa/VVRE van 6 april 2023 hebben de portefeuillehouders daarom besloten om het eerdere voorstel ten aanzien van de aanscherping van de categorie echtscheiding/relatieverbreking af te zwakken om zo tot een regionaal gedragen voorstel te komen. Het uitgangspunt blijft dat het verbreken van de duurzame relatie niet voldoende is om urgentie te krijgen. De huisvesting van kinderen staat voorop bij het verkrijgen van urgentie. In het voorliggende voorstel komen mensen alleen in aanmerking voor urgentie bij het verbreken van de relatie als dit de enige optie is om te kunnen voldoen aan de afgesproken omgangsregeling voor de kinderen. De artikelsgewijze toelichting van de verordening is hierop aangepast (artikel 4, lid 8, sub f). Overige urgentiecategorieën De urgentieverordening kent daarnaast andere groepen die voorrang krijgen op een sociale huurwoning.

De gemeenteraad is vrij in het benoemen van urgentiecategorieën. Echter als een urgentieverordening wordt vastgesteld behoren volgens de Huisvestingswet twee groepen woningzoekenden in ieder geval tot de urgentiecategorieën. Dit zijn: -

woningzoekenden die verblijven in een voorziening voor tijdelijke opvang voor personen die hun woning hebben moeten verlaten in verband met relationele problemen of geweld (bijvoorbeeld mensen in een blijf-van-mijn-lijfhuis), en woningzoekenden die mantelzorg verlenen of ontvangen.

Daarnaast staan de volgende categorieën in de verordening: - woningzoekenden die behoren tot de groep vergunninghouders overeenkomstig de voor de gemeente geldende taakstelling; - woningzoekenden die in verband met medische omstandigheden permanent ernstige hinder, belemmering of verslechtering ondervinden in hun woonsituatie; - woningzoekenden die in verband met sociale of psychische omstandigheden ernstige hinder, belemmering of verslechtering ondervinden in hun huidige woonsituatie; - woningzoekenden die buiten hun verwijtbare schuld te maken hebben met een grote inkomensachteruitgang door acute en/of onvoorziene externe omstandigheden waardoor hun huidige woonruimte niet langer betaalbaar meer is;

2

-

woningzoekenden die noodgedwongen een bestaande woonruimte moeten verlaten wegens sloop of ingrijpende renovatie.

Regionaal heeft dit in 2021 geleid tot de volgende toegewezen en afgewezen aanvragen: Categorie Sociaal Medisch Financieel Relatieverbreking Mantelzorg Totaal

Toegewezen 61 22 9 38 2

Afgewezen 31 51 19 67 13

132

181

Urgentiecommissie De regio Westfriesland heeft een regionaal werkzame onafhankelijke urgentiecommissie ingesteld om alle ingediende urgentie aanvragen te beoordelen en af te handelen. Bezwarencommissie Een bezwaar op een besluit op een aanvraag om een urgentieverklaring kan ingediend worden bij de bezwarencommissie. De bezwarencommissie is een ambtelijk orgaan. Bezwaarmakers ervaren het ambtelijk horen als prettig omdat zij hun bezwaar niet voor een grote commissie hoeven te verdedigen. Kanttekeningen / alternatieven De gemeenteraad heeft in principe de bevoegdheid om de voorwaarden waaronder urgentie wordt verstrekt anders in te richten. De gemeente is wel verplicht om voorgenomen wijzigingen van de urgentieverordening af te stemmen met de overige gemeenten die deel uitmaken van de woningmarktregio (Westfriesland) waarin de gemeente is gelegen (artikel 6, Huisvestingswet). De Westfriese gemeenten werken op allerlei beleidsonderwerpen samen en ook op het vlak van Wonen zien we gezamenlijke opgaven die we regionaal willen en moeten oppakken. De gezamenlijke invulling van de voorwaarden waaronder urgentie verstrekt kan worden is hier een voorbeeld van. We bevinden ons in een woningmarkt die zich niet laat begrenzen door de indeling van gemeenten.

Het is van belang dat er een uniforme regionale verordening in Westfriesland blijft bestaan omdat de woningcorporaties die actief zijn in de regio en de gemeentelijke woningbedrijven van Westfriesland in één woonruimteverdeelsysteem samenwerken. Daarnaast hebben diverse corporaties woningbezit in meerdere gemeenten en worden aanvragen om urgentie bij de Westfriese gemeenten beoordeeld door één regionale urgentiecommissie. Verschillende verordeningen zouden voor de uitvoering door de regionale urgentiecommissie ingrijpende gevolgen hebben en zouden verwarring kunnen scheppen bij de woningzoekenden. Met betrekking tot de categorie relatieverbreking heeft de regionale werkgroep onderzoek gedaan naar wat de regels elders in Nederland zijn. Gebleken is dat de regio Westfriesland een van de weinige regio’s is waar deze categorie nog in aanmerking komt voor urgentie. Elders wordt een beroep gedaan op de zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid van de woningzoekende. Draagvlak De voorliggende verordening is regionaal voorbereid door een werkgroep bestaande uit alle Westfriese gemeenten, de gemeentelijke woningbedrijven, een drietal woningcorporaties, de secretaris van de urgentiecommissie en de secretaris van de bezwarencommissie.

Daarnaast is het voorstel toegelicht in de regionale raadsbijeenkomst van 28 september 2022, ter consultatie voorgelegd aan de commissie GGZ van 3 april 2023 en is het voorstel behandeld in het Madivosa/VVRE van 6 april 2023. De Westfriese gemeenteraden zijn ook nog geïnformeerd over het proces/de stand van zaken in de regionale raadsledenbijeenkomst van 19 april 2023. Na vaststelling van de verordening wordt deze gepubliceerd volgens de daarvoor geldende richtlijnen. Planning, evaluatie en verantwoording

3

De verordening wordt na vaststelling gehanteerd door de regionale urgentiecommissie als uitgangspunt om aanvragen om urgentie te beoordelen voor de Westfriese gemeenten. De verordening vervalt van rechtswege na 4 jaar na het moment van vaststelling. Bij de volgende actualisatie van de verordening wordt een evaluatie van de werking van de dan geldende urgentieverordening meegenomen. Financiën Dit voorstel heeft geen financiële consequenties voor de gemeente. Bovenkarspel, 25 april 2023 Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer

4