Raadsvoorstel vaststellen uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland 2021-2025 936473

Commissie: Raadsvoorstel:

8 november 2021. 25 november 2021

Portefeuillehouder: Programma:

Bart Nootebos 6

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland

Voorgesteld besluit: Het uitvoeringsprogramma energieneutraal Westfriesland 2021-2025 vast te stellen

Inleiding Zowel in de transitievisie Warmte als in de discussie over de RES 1.0 heeft u als Raad aangegeven dat energie besparen prioritair is om de opgaven beheersbaar te houden. Dit wordt ook in andere Westfriese gemeenten gedeeld en is daarom een belangrijk uitgangspunt in het voorliggende uitvoeringsprogramma energieneutraal Westfriesland. Energieneutraal Energieneutraal betekent dat in Westfriesland de totale vraag naar energie even groot is als het aanbod aan duurzame energie. Dat is een forse opgave. Realisatie van de ambitie om energieneutraal te worden vraagt zowel om het realiseren van grootschalige energiebesparing (het verminderen van de vraag) als het zoeken naar mogelijkheden voor verduurzaming van het gebruik en het vergroten van het aanbod van duurzame energie. Westfriesland is zich bewust van de omvang en complexiteit van de ambitie om energieneutraal te worden. In het Pact is afgesproken om deze ambitie samen met regionale bedrijven en maatschappelijke organisaties uit te werken in een uitvoeringsprogramma. Dit programma richt zich op de periode 2021-2025. Het bevat een eerste overzicht van activiteiten die bijdragen aan een energieneutraal Westfriesland. Het belang van een regionale aanpak De ambitie energieneutraal kan alleen samen gerealiseerd worden. Samen met de Westfriese gemeenten.

Maar ook samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. De keuze voor een regionale en samenhangende aanpak creëert daarmee ruimte voor creatieve oplossingen, over grenzen heen. Tegelijkertijd maakt een samenhangende aanpak het makkelijker om met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners samen te werken aan de verduurzaming van de regio. Vanuit één ambitie en één eenduidig uitvoeringsprogramma om deze ambitie te realiseren. Op basis van voortschrijdende inzichten en gezamenlijk opgedane ervaringen actualiseren we het uitvoeringsprogramma regelmatig. Zo werkt de regio stapsgewijs toe naar een energieneutraal Westfriesland. We zijn al begonnen! Dit uitvoeringsprogramma is geen startpunt. Inmiddels zetten we al een aantal belangrijke stappen. Dit deden we zowel regionaal als lokaal. Zo stelde de regio Westfriesland als onderdeel van de energieregio NoordHolland Noord (NHN) de regionale energiestrategie NHN op. Hoorn en Medemblik kwamen met hun transitievisies warmte, de andere gemeenten volgen nog dit jaar. Gemeenten organiseren samen acties voor woningeigenaren zoals het bieden van adviesgesprekken, een waardebon voor energiebesparende maatregelen en Gluren bij de Duurzame Buren. Het samenwerkingsverband Duurzaam Ondernemend Westfriesland werkt aan het verduurzamen van de Westfriese bedrijventerreinen.

Het Ondernemersloket is voor dit laatste het aanspreekpunt. Dit vormen belangrijke bouwstenen van dit uitvoeringsprogramma.

1

En er is ruimte voor nieuwe activiteiten Met belangrijke samenwerkingspartners brachten we vanuit vier sectoren kansen en knelpunten in beeld bij het verduurzamen van Westfriesland. Vanuit dit beeld inventariseerden we nieuwe activiteiten die bijdragen aan het realiseren van de ambitie energieneutraal Westfriesland. De vier sectoren zijn: • gebouwde omgeving; • mobiliteit; • land- en glastuinbouw; • industrie en bedrijven. Het uitvoeringsprogramma biedt overzicht en zorgt voor samenhang tussen lopende en nieuwe activiteiten. De sectoren, bijeengebracht in verschillende werkgroepen, blijven een belangrijke rol spelen in de uitvoering en het actualiseren van het uitvoeringsprogramma. Per abuis is er in het uitvoeringsprogramma aangegeven dat er onderzoek gedaan wordt naar afdekzeil bij zwembad de kloet. Dit moet zijn bij het Streekbad. Op pagina 6 van het uitvoeringsprogramma is het uitvoeringsprogramma in een oogopslag weergegeven. Er wordt vol ingezet op besparen. Hoe meer er bespaard wordt hoe minder grootschalige opwek we hoeven te realiseren. In dit overzicht staat ook het buitendijk plan Duurzaam leefbaar Wieringerhoek genoemd als een van de onderdelen uit de RES 1.0. We zijn bewust van het feit dat uw raad hiervoor een amendement heeft ingediend vanwege zoetwatervoorziening. Dit punt is in het bestuurlijk overleg over de RES 1.0 reeds ingebracht.

Programmatische aanpak Het uitvoeren van dit programma vraagt inzet en middelen van de Westfriese gemeenten. Natuurlijk vragen we ook van betrokken samenwerkingspartners om hun bijdrage te blijven geven in het realiseren van deze ambitie. Echter, valt of staat het succes van dit programma met de inzet van capaciteit en middelen vanuit de 7 Westfriese gemeenten. De gemeenten vormen de verbindende schakel tussen de verschillende sectoren, maar ook tussen de maatschappelijk betrokken partijen. Daarnaast kregen gemeenten vanuit het Klimaatakkoord een belangrijke rol in het realiseren van de klimaatdoelen. Hoofdstuk 9 van het uitvoeringsprogramma bevat hier voorstellen voor. In de financiële paragraaf bij dit voorstel werken we dit nader uit. Beoogd effect Een energieneutrale regio Westfriesland. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Uw raad heeft meerdere keren aangegeven dat energiebesparing een belangrijke stap is in de energietransitie in het uitvoeringprogramma wordt hier zoveel mogelijk invulling aan gegeven. Dit uitvoeringsprogramma draagt bij aan de ambitie van een energieneutraal Westfriesland. In het Pact van Westfriesland 7.1 ligt de ambitie vast voor een energieneutrale regio. Dit uitvoeringsprogramma draagt bij aan de landelijke doelstellingen van het Klimaatakkoord.

In het Nationale Klimaatakkoord ligt de doelstelling vast om in 2050 nagenoeg energieneutraal te zijn. Als tussendoel gaat het Klimaatakkoord uit van een reductie van de CO2-uitstoot van 49% in 2030. De Europese Unie scherpte deze doelstelling aan door uit te gaan van een C02-reductie van 55% in 2030. Daarnaast wordt in het CUP van Stede Broec ook aangegeven dat de gemeente een bijdrage wil leveren aan een duurzaam Stede Broec. Argumenten Naast een bijdrage aan het klimaatakkoord en het pact van Westfriesland 7.1, is dit programma tot stand gekomen in samenwerking met veel maatschappelijke partijen en ondernemers. Per sector brachten we een (bestaande) werkgroep bij elkaar. Deze werkgroep bestond uit vertegenwoordigers van verschillende samenwerkingspartners. Vanuit deze werkgroep zijn ook bredere bijeenkomsten voor ondernemers georganiseerd. Hierdoor is er veel input opgehaald over kansen, belemmeringen maar ook activiteiten die bijdragen aan de ambitie energieneutraal. Daarmee bevat het uitvoeringsprogramma activiteiten die op draagvlak kan rekenen vanuit Westfriesland. We toetsten dit op een reflectiebijeenkomst op 27 augustus jl. Partners zoals de Greenport NHN, Ontwikkelingsbedrijf NHN, Zonnecoöperatie Westfriesland, De Westfriese Bedrijvengroep, Liander maar ook landelijke energiedeskundige woonachtig in de regio, waren hierbij aanwezig.

Zij gaven ons goede input om het uitvoeringsprogramma nog iets aan te scherpen. Ook gaven zij waardevolle inbreng om in de uitvoering mee aan de slag te gaan. Deze ervaringen gebruiken we weer bij het actualiseren van het uitvoeringsprogramma. Al deze samenwerkingspartners gaven aan bij de uitvoering betrokken te willen blijven. Wat natuurlijk fantastisch is. Zo blijven we samenwerken aan een energie neutrale regio.

2

Kanttekeningen / alternatieven We kunnen niet alle ambities realiseren, gezien de financiële situatie waarin de meeste Westfriese gemeente zich bevinden. Onderdeel van het uitvoeringsprogramma is bijvoorbeeld het programma nieuwe energie. We ramen de kosten van dit programma nu op p.m. Dit programma kunnen we alleen uitvoeren wanneer hier voldoende capaciteit en geld voor beschikbaar is. Vanwege de financiële situatie van de meeste Westfriese gemeenten, worden hier nu geen middelen voor gevraagd. Mocht vanuit bijvoorbeeld het Rijk of provincie extra (subsidie) middelen beschikbaar komen, dan kunnen we hiermee aan de slag. Draagvlak We hebben de maatschappelijke partijen en ondernemers betrokken. De Westfriese gemeenten gaan samen aan de slag om dit uitvoeringsprogramma uit te voeren. Dit doen we samen met de maatschappelijke samenwerkingspartners en met onze inwoners en ondernemers. Alleen samen kunnen we de ambitie realiseren. Na positieve besluitvorming in de Westfriese raden gaan we hierover communiceren. Planning, evaluatie en verantwoording Het uitvoeren van dit programma vraagt inzet van middelen. De individuele gemeenteraden besluiten hierover. Vandaar dat dit uitvoeringsprogramma ter besluitvorming voor ligt in alle 7 Westfriese raden. Bedoeling is dat de raden hierover in oktober 2021 besluiten.

We willen de samenwerkingspartijen laten zien dat we werk maken van een energieneutraal Westfriesland. In de VVRE van 2 september gaven de 7 portefeuillehouders aan dat alle colleges positief staan tegenover dit uitvoeringsprogramma. Financiën Uitgangspunt voor de start van het uitvoeringsprogramma is dat we een minimale bijdrage vragen om met dit uitvoeringsprogramma aan de slag te gaan. Dit uitgangspunt leidt tot een gevraagde bijdrage van de gemeente Stedebroec van € 15.000,- in 2022 en € 14.000,- voor 2023. Deze middelen zijn aanwezig in het duurzaamheidsbudget Stedebroec. Ter informatie de totale begroting uit hoofdstuk 9.3 van het uitvoeringsprogramma van de 7 Westfriese gemeenten. Daarmee is een beperkte begroting gepresenteerd die ons wel in staat stelt aan de slag te kunnen met het uitvoeren van dit regionale programma. De gevraagde middelen voor de gehele regio komen in 2022 en 2023 uit op respectievelijk € 108.000 en € 98.000 (afgerond). Bedragen * € 1.000

2022

2023

Gebouwde omgeving

135

125

Mobiliteit

8

8

Industrie en bedrijven

160

p.m.

Communicatie

p.m.

p.m.

Programmamanagement Subtotaal

p.m. 303

p.m. 133

Reeds beschikbaar

-195

- 35

Totaal

108

98

Toelichting:   

Onder gebouwde omgeving valt het programma “nieuwe energie”. We ramen de kosten op p.m. waarbij het alleen kan worden uitgevoerd wanneer hier voldoende capaciteit en geld voor beschikbaar is. Nieuwe energie is nu niet in het bovenstaande overzicht opgenomen. De gevraagde middelen bij industrie en bedrijven zijn in 2022 beschikbaar. Het gaat om de bijdragen aan het Ondernemersloket. Voor 2023 is p.m. opgenomen omdat de continuering van deze activiteiten en de dekking ervan volgt na de evaluatie in 2022. Voor communicatie en Programmamanagement is een p.m. post opgenomen. De Westfriese gemeenten voeren op dit moment samen een capaciteitsonderzoek uit. We verwachten in het voorjaar 2022 meer inzicht te hebben in de capaciteit die nodig is voor het uitvoeren van de klimaattaken.

3

We kunnen niet alle ambities realiseren met de bovenstaande gevraagde middelen. Mocht vanuit bijvoorbeeld het Rijk of provincie extra (subsidie) middelen beschikbaar komen, dan kunnen we meer ambities realiseren.

Bovenkarspel, 12 oktober 2021 Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer

4