Raadsvoorstel vaststellen uitgangspunten Transitievisie warmte

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Transitievisie Warmte, vaststellen uitgangspunten 892988

Commissie: Raadsvoorstel:

8 februari 2021. 18 februari 2021

Portefeuillehouder: Programma:

B. S. Nootebos 6. Milieu

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

Presentatie themabijeenkomst Resultaat Raadsessie Stede Broec

Voorgesteld besluit: Voor het opstellen van de TransitieVisie Warmte de volgende uitgangspunten vast te stellen: - betaalbaarheid voor iedereen - we starten in de buurten waar de meeste kansen liggen - draagvlak bepaalt het tempo - open ogen voor innovatie - keuzevrijheid voor bewoners - eerst energie besparen

Inleiding In het klimaatakkoord (2019) zijn afspraken gemaakt om de CO2 productie te reduceren1. In het klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten een Transitievisie Warmte (TVW) opstellen waarin is vastgelegd waarop buurten en wijken voor wat betreft hun warmtevoorziening niet meer afhankelijk zijn van aardgas. In de raadsvergadering van 19 december 2019 heeft u kennis genomen van het rapport “Verkenning aardgasvrij Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland” en heeft u het College opdracht gegeven voor de SED gemeentes gezamenlijk een TVW op te stellen waarbij wel ruimte is voor lokale keuzes 2 . Door middel van een amendement is toen o.a. het volgende opgenomen in het besluit: “de uitgangspunten t.a.v. proces en de uitvoering voor een op te stellen Transitievisie Warmte ter besluitvorming aan de raad voor te leggen”. Na verdere uitwerking van de verkenning is op 3 december 2020 in een themabijeenkomst met u gesproken over de uitgangspunten voor de visie. Hierbij krijgt u de resultaten van deze bijeenkomst en leggen we de uitgangspunten voor de TVW aan u voor ter vaststelling. Beoogd effect De raad stelt met de TVW haar ambitie voor een aardgasvrije gemeente vast en geeft op hoofdlijnen aan op welke wijze zij invulling wil geven aan het bereiken van deze ambitie. Met de uitgangspunten geeft de raad aan welke belangen het meest belangrijk zijn.

De uitgangspunten zijn de basis of het vertrekpunt voor de visie. Ze geven houvast bij het opstellen van de visie. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) De TVW is een afspraak uit het klimaat akkoord waaraan de gemeentes in VNG verband zich aan verbonden hebben. De TVW is vormvrij. Vanuit het Klimaatakkoord zijn er wel richtlijnen over welke onderwerpen terug moeten komen in de TVW: - Wat zijn de alternatieven voor aardgas in de gemeente? - Welke oplossingen zijn er per wijk om deze aardgasvrij te maken met de laagste maatschappelijke kosten? - Wat is een goed moment om deze alternatieven toe te passen?

1 2

https://www.klimaatakkoord.nl/documenten/publicaties/2019/06/28/klimaatakkoord https://stedebroec.notubiz.nl/vergadering/558925/Gemeenteraad%2019-12-2019

1

Zijn er bijvoorbeeld kansen om werkzaamheden te combineren, bijvoorbeeld met gepland onderhoudswerkzaamheden van de diverse stakeholders? Voor de uitgangspunten zijn geen voorwaarden en kunnen geheel vrij door u ingevuld worden. Argumenten In de themabijeenkomst van 3 december is op het eind geconcludeerd dat de bijeenkomst wel een goed beeld heeft opgeleverd welke uitgangspunten er voor de TVW moeten worden gehanteerd maar ook dat de aanwezige leden de uitgangspunten nog graag in een raadsvergadering terug wilde zien voor een formele vaststelling. Een goede stap om te nemen: een themabijeenkomst is een belangrijke graadmeter maar hoeft niet representatief te zijn voor de mening van de raad. Samenvatting Themabijeenkomst Informatief3 In de bijeenkomst is eerst geschetst hoe we vanaf het klimaatakkoord in Parijs op mondiaal niveau, via het nationale klimaatakkoord, de tafel van de gebouwde omgeving en de leidraad naar een TVW komen. Vervolgens is de stand van zaken weergegeven. Hoe de eerste verkenning verder is uitgewerkt en bij de belangrijkste stakeholders is opgehaald welke plannen zij hebben. Hiermee is een goed beeld ontstaan waar kansen liggen om aan te sluiten.

Er is kort aangegeven welke stappen er nog volgen na de themabijeenkomst alvorens in te gaan op de grote hoeveelheid aan technieken die in beeld zijn (en nog niet in beeld zijn) om als alternatief voor het aardgas in te zetten. Zo is bijvoorbeeld een warmtepomp een techniek die op korte termijn ingezet kan worden en is waterstofgas als vervanger voor gas dat niet. Deze zou later, na 2030, misschien wel een mogelijk alternatief kunnen zijn. Hierbij werden ook al enkele dillema’s aangestipt en werd duidelijk dat door de diversiteit in de bestaande gebouwen en ligging er meerder technieken ingezet zullen worden. Vanuit de verbeterde verkenning is al even een beeld geschetst welke technieken als kansrijk in de verschillende wijken naar voren lijken te komen. De uitgangspunten In het tweede deel is met behulp van het tool Mentimeter opgehaald welke zaken er als belangrijk gezien worden. In de discussie is gesproken over welke overwegingen en argumenten de keuze voor het uitgangspunt ondersteunen. Eerst zijn de antwoorden op de volgende twee open vragen opgehaald:  Waar liggen kansen in de warmtetransitie?  Wat is de grootste uitdaging in de warmtetransitie? Vervolgens zijn met behulp van het Mentimeter tool uit 12 uitgangspunten de 6 meest belangrijke gekozen die als leidraad voor het opstellen van de TVW meegenomen worden. De uitslag hiervan vind U hieronder4: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

betaalbaarheid voor iedereen (8 stemmen) we starten in de buurten waar de meeste kansen liggen (7 stemmen) draagvlak bepaalt het tempo (ook 7 stemmen) open ogen voor innovatie (6 stemmen) keuzevrijheid voor bewoners (5 stemmen) eerst energie besparen (5 stemmen)

Uit de antwoorden op de vraag waar de kansen liggen in de warmtetransitie wordt als antwoord gegeven ‘daar waar draagvlak is’. Dit antwoord komt in verschillende formuleringen meerdere keren terug. Dat sluit goed aan bij uitgangspunt 3. Ook sluit het aan bij uitgangspunt 2 omdat draagvlak één van de kansen is om een startbuurt te selecteren. Een ander antwoord dat bij deze vraag terugkomt is ‘geothermie’ of ‘aardwarmte’, wat aansluit bij de keuze voor uitgangspunt 4: open ogen voor innovatie. Geothermie en aardwarmte zijn weliswaar technieken die al langer beschikbaar zijn maar de implementatie voor de gebouwde omgeving staat nog aan het begin van het ontwikkelproces (i.t.t. de toepassing van geothermie in de kastuinbouw, waar dit al jaren succesvol wordt toegepast).

3 4

Zie de bijlage voor de presentatie van de themavond Zie bijlage voor de volledige lijst, bladzijde/dia 6.

2

Uit de antwoorden op de vraag wat is de grootste uitdaging in de warmtetransitie wordt o.a. als antwoord gegeven ‘financiën’ en ‘kosten voor de bewoners’. Dit is direct in lijn met het belangrijkste uitgangspunt waarde Stede Broec voor gekozen heeft, te weten de betaalbaarheid. Ook wordt hier ‘draagvlak creëren’, ‘gas behouden’ en ‘iedereen meekrijgen’ benoemt, wat de keuze voor uitgangspunt 3 bekrachtigd. De TVW wordt in gezamenlijkheid met de gemeentes Enkhuizen en Drechterland opgesteld. In Enkhuizen is inmiddels ook een themabijeenkomst gehouden en worden ook de uitgangspunten binnenkort aan de raad voorgelegd. De in Enkhuizen voorgestelde uitgangspunten komen goed overeen met de uitgangspunten uit dit voorstel en kunnen goed dienen om een gezamenlijke TVW op te stellen. Voor het opstellen wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van actuele informatie en wordt contact onderhouden met stakeholders, kennisdragers, overheidspartijen en collega gemeentes in het bijzonder. Hierbij zijn is regelmatig contact met deze partijen om informatie en kennis uit te wissel die we kunnen gebruiken om de TVW op te stellen. Een voorbeeld hiervan is het contact met de WF gemeentes om de stand van zaken en kansen van een gemeente overstijgende collectieve warmtelevering te volgen.

Kanttekeningen / alternatieven U bent volledig vrij om de uitgangspunten vast te stellen en kunt nieuwe uitgangspunten toevoegen of de rangorde van de genoemde uitgangspunten wijzigen. Wel wordt aangeraden om vanwege de focus het aantal uitgangaspunten niet groter dan 6 te laten worden. Draagvlak Na de themabijeenkomst is dit raadsvoorstel een moment om het draagvlak voor de uitgangspunten te toetsen en ook gelijk vast te stellen. Planning, evaluatie en verantwoording Na de vaststelling wordt de TVW verder opgesteld en worden in de komende maanden de stakeholders en inwoners geïnformeerd en geraadpleegd over de concept TVW en de achterliggende technische informatie. Hierin worden de mogelijkheden en input van de stakeholders gedeeld met alle betrokkenen. Financiën Voor deze stap zijn geen extra financiën nodig. In 2020 is subsidie voor het opstellen van de TVW aangevraagd en inmiddels verkregen waardoor de kosten van de gemeente voor het totale proces ook gering zullen zijn.

Bovenkarspel, 19 januari 2021 Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer

3