Raadsvoorstel Vaststellen Omgevingsvisie SED

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Vaststellen Omgevingsvisie SED 688739

Commissie: 12 januari 2026 Raadsvergadering: 29 januari 2026 Nr. 2601-03 Portefeuillehouder: Programma:

N.C.P. Slagter 7: Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

-Raadsbesluit vaststellen Omgevingsvisie SED -B1. Omgevingsvisie SED 2025 -B2. OER (Omgevingseffectrapport) SED -B3. Aanvulling OER Omgevingsvisie SED -B4. Participatierapport SED -B5. Zienswijzennota over de ontwerp Omgevingsvisie SED -B6. Toetsingsadvies ’Commissie mer’ -B7. Waardenkaart Omgevingsvisie -B8. Uitleg legenda waarden- en visiekaart

Voorgesteld besluit: 1. In te stemmen met de nota van zienswijzen en ambtshalve aanpassingen ten opzichte van het ontwerp van de omgevingsvisie. 2. De Omgevingsvisie SED vast te stellen voor het grondgebied van de gemeente Stede Broec. Inleiding De omgevingsvisie is een integrale langetermijnvisie voor de hele fysieke leefomgeving. Het is een verplicht instrument uit de Omgevingswet. Iedere gemeente moet op 1 januari 2027 een omgevingsvisie hebben. Bij vaststelling van de voorliggende omgevingsvisie voldoet de gemeente aan deze verplichting. De omgevingsvisie omvat: • beleid voor de thema’s wonen en samenleving, gezondheid, welbevinden en milieu, duurzaamheid, natuur en recreatie, economie, mobiliteit en toegankelijkheid en ruimtelijke kwaliteit (hoofdstuk 2); • omschrijving van de waarden en koers voor de verschillende deelgebieden (hoofdstuk 3); • omschrijving van de stappen die initiatiefnemers kunnen zetten als ze plannen hebben die (nog) niet in het juridische omgevingsplan van de gemeente zijn voorzien (hoofdstuk 4); • omschrijving van het vervolg van de visie in de vorm van uitwerkingen in programma’s, informatie over de geldigheidsduur en het verhaal van kosten (hoofdstuk 5). Bij het opstellen van de omgevingsvisie is tevens een Omgevingseffectrapport (OER) gemaakt.

Het OER is een hulpmiddel om het leefomgevingsbelang volwaardig laten meewegen bij de voorbereiding en vaststelling van de omgevingsvisie. In het OER wordt ingegaan op de stand van zaken van de leefomgeving in Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland en de effecten die de nieuwe beleidsuitgangspunten uit de omgevingsvisie op de leefomgeving hebben. Op 22 oktober 2024 heeft het college ingestemd met de ontwerp omgevingsvisie. De ontwerp 1

omgevingsvisie heeft van 31 oktober 2024 tot 12 december 2024 ter inzage gelegen. Op het ontwerp zijn zienswijzen ingediend. De zienswijzen zijn van een reactie voorzien. Zie hiervoor bijlage B5. Al met al dient de omgevingsvisie gewijzigd te worden vastgesteld. Beoogd effect De omgevingsvisie is een belangrijk instrument binnen de Omgevingswet. Het geschetste toekomstbeeld biedt een handvat voor de koers van de gemeente zelf en de afweging van initiatieven die niet in het juridische omgevingsplan passen. Het is de basis voor uitwerkingen in de vorm van programma’s onder de Omgevingswet en voor het omgevingsplan. Tezamen vormen de visie, programma’s en omgevingsplan het juridisch planologisch instrument voor de ruimtelijke ontwikkeling. Hiermee vormt de omgevingsvisie een strategisch kader voor de gemeentelijke ruimtelijke ontwikkeling in de komende jaren. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Het opstellen van een omgevingsvisie en de vaststelling ervan is een verplicht element in de Omgevingswet. De omgevingsvisie wordt vastgesteld door de gemeenteraad (artikel 3.1, lid 1 Omgevingswet). Met het vaststellen van deze omgevingsvisie beschikt de gemeente weer over een actuele en overkoepelende visie op de leefomgeving.

Een omgevingsvisie is vormvrij, maar moet wel minimaal ingaan op de belangrijkste waarden of kwaliteiten en de hoofdlijnen van het beleid voor de fysieke leefomgeving. Deze zijn beschreven in hoofdstuk 2 en 3 van de omgevingsvisie. Aanvulling van het OER De Commissie voor de milieueffectrapportage (Commissie mer) heeft zoals gebruikelijk en wettelijk verplicht, getoetst of het OER de juiste milieu-informatie omvat om een besluit te kunnen nemen over de omgevingsvisie. Naar aanleiding van dit advies is een aanvulling op het OER opgesteld. In de aanvulling wordt nader ingegaan op verschillende inhoudelijke thema’s en worden de belangrijke dilemma’s geschetst. Samen met het OER geeft deze aanvulling de volledige informatie over de milieueffecten van de beleidskeuzes in de omgevingsvisie. Argumenten De gemeente is verplicht om een omgevingsvisie vast te stellen. De gemeenteraad is hiervoor het bevoegd gezag. Het is waardevol dat in dit geval één visie is gemaakt voor de drie samenwerkende gemeenten waarbij tevens aandacht is besteed aan de specifieke waarden en kansen die er per deelgebied en dus ook per gemeente zijn. Nu veel opgaven in de fysieke leefomgeving gemeentegrens overstijgend zijn, is voor deze opgaven een goede afstemming verzekerd en zijn specifieke waarden per gemeente en per gebied geborgd. Kanttekeningen / alternatieven Er is geen alternatief.

De Omgevingswet verplicht gemeenten tot het opstellen en vaststellen van een omgevingsvisie. De omgevingsvisie is een relatief compacte, lange termijnvisie voor de gehele fysieke leefomgeving. Dit brengt met zich mee dat de omgevingsvisie naar haar aard een relatief hoog abstractieniveau kent. Het hoge abstractieniveau betekent dat de omgevingsvisie niet op alle individuele beleidsterreinen en details antwoorden geeft. Uitwerking van de omgevingsvisie moet daarom plaatsvinden in o.a. programma’s volgens de beleidscyclus van de Omgevingswet (zie ook hoofdstuk 5 van de omgevingsvisie). Draagvlak De omgevingsvisie voor de SED is tot stand gekomen door een intensief proces. Bij het voorbereiden van de ontwerp omgevingsvisie is gewerkt met een ambtelijk kernteam en zijn zes interactieve bijeenkomsten georganiseerd met medewerkers uit de brede ambtelijke organisatie in de periode 2023-2024. In 2024 is intensief gesproken met inwoners, organisaties en ondernemers. Het Participatierapport beschrijft hoe deze externe participatie plaatsvond. Zie hiervoor het 2

participatierapport in bijlage B4. Er zijn diverse contactmomenten en sessies geweest met de gemeenteraad en de gemeentebesturen. De opbrengsten van de participatie zijn zorgvuldig meegewogen en hebben geleid tot inhoudelijke aanpassingen van de visie. De ontwerp Omgevingsvisie SED, het Omgevingseffectrapport (OER) en het Participatierapport hebben van 31 oktober 2024 tot 12 december 2024 ter inzage gelegen. De terinzagelegging van de ontwerp omgevingsvisie en bijlagen is voor de gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland op 30 oktober 2024 gepubliceerd op officiëlebekendmakingen.nl. Er zijn inloopavonden georganiseerd, namelijk op 4 november 2024 in Enkhuizen, op 5 november 2024 in Drechterland en op 6 december 2024 in Stede Broec. Dit om eenieder de mogelijkheid te geven vragen te stellen over de stukken die ter inzage zijn gelegd. De ontwerp omgevingsvisie en bijlagen waren digitaal raadpleegbaar en konden ook op het gemeentehuis worden ingezien. Reflectieronde ambtelijke organisatie De ontwerp omgevingsvisie is na de terinzagelegging nogmaals onder de aandacht gebracht van de medewerkers, dit samen met de samenvatting van de inmiddels binnengekomen zienswijzen. Er was een digitale bijeenkomst op 24 maart 2025, een oproep per email en een inloopmiddag op 10 april 2025.

Deze reflectieronde leidde tot input voor de beantwoording van de zienswijzen en tot een aantal voorstellen voor ambtshalve aanpassingen van de ontwerp omgevingsvisie. Deze interne reflectie heeft bijgedragen aan de kwaliteit en het draagvlak van de eindversie van de omgevingsvisie. De zienswijzennota over de ontwerp omgevingsvisie geeft een samenvatting van alle zienswijzen, de beantwoording van die zienswijzen en de eventuele aanpassingen die daaruit voortvloeiden voor de omgevingsvisie. In het laatste deel van de zienswijzennota zijn de ambtshalve aanpassingen opgenomen. In de omgevingsvisie die we voor vaststelling aanbieden zijn de aanpassingen ten gevolge van zienswijzen en de ambtshalve aanpassingen verwerkt. Planning, evaluatie en verantwoording Na vaststelling van de omgevingsvisie wordt deze gepubliceerd op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Daarnaast maken de gemeenten van de SED organisatie de visie toegankelijk via een publieksvriendelijke website. Deze website wordt na vaststelling aangepast aan de definitieve omgevingsvisie. De Omgevingswet gaat uit van een beleidscyclus waarbij periodieke actualisatie noodzakelijk is. In een snel veranderende samenleving is het essentieel om de omgevingsvisie actueel te houden. Bovendien is dit de eerste omgevingsvisie van uw gemeente. De komende jaren wordt ervaring opgedaan met het werken met deze visie.

Een omgevingsvisie heeft onderhoud nodig. Het kan zijn dat er verdiepend beleid ontstaat in de organisatie en dat dit een belangrijke aanvulling is op de omgevingsvisie. Het beeld is dat na de vaststelling van de omgevingsvisie er een actualisatie kan worden doorgevoerd binnen de volgende termijn van de gemeenteraad. De gemeenteraad stelt dan deze herziene omgevingsvisie vast. Tevens wordt door de Rijksoverheid een jaarlijkse monitor voor de Omgevingswet uitgevoerd genaamd de ‘Monitor Werking Omgevingswet'. Deze monitor brengt in kaart hoe de wet in de praktijk werkt. Er kan op basis van die jaarlijkse monitor een aanvulling plaats vinden in de vorm van een lokale rapportage over de voortgang voor wat betreft de actualisatie van de omgevingsvisie. Hier kunnen mogelijk acties voor de gemeente uit voortkomen.

3

Financiën De vaststelling van de omgevingsvisie zelf heeft geen directe financiële consequenties. Wel kunnen er in de uitvoeringsfase kosten ontstaan, bijvoorbeeld bij het opstellen van programma’s of het aanpassen van het omgevingsplan. Deze vervolgactiviteiten vergen inzet van ambtelijke capaciteit en mogelijk externe expertise. Mochten de gereserveerde budgetten niet toereikend zijn, dan wordt de raad gevraagd via de P&C cyclus hier budget voor beschikbaar te stellen. Ook wordt de raad via tussentijdse rapportages geïnformeerd en om besluitvorming gevraagd waar nodig. De totale kosten voor de implementatie van de Omgevingswet van 2017 tot november 2025 zijn voor Stede Broec € 1.348.000. Voor dat bedrag zijn diverse raadsbesluiten en veel producten gemaakt die de wet voorschrijft: 1. Externe inhuur voor ICT, raadsbesluiten, omgevingsvisie en omgevingsplan 2. Bouwstenen omgevingsvisie 3. Grondbeleid en kostenverhaal 4. ICT-aanpassingen 5. Aanbesteding omgevingsvisie en omgevingsplan 6. Pilot bestemmingsplan Noordhoek (Gemeente Drechterland) Door het Rijk is een compensatie verleend voor de kosten die gemeenten maken voor de implementatie van de Omgevingswet tot en met 2025 € 523.000. De stand van de bestemmingsreserve Omgevingsvisie voor Stede Broec is eind 2025: € 153.000.

Bovenkarspel, 16 december 2025, waarin dit voorstel is vastgesteld. Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer

4