Raadsvoorstel vaartoezicht

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Vaartoezicht gemeente Stede Broec 747846

Commissie: 5 februari 2026 Raadsvergadering: 19 februari 2026 Nr. 2602-14 Portefeuillehouder: Programma:

R.A.P. Wortelboer 2: Veiligheid

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

Raadsbesluit vaartoezicht gemeente Stede Broec

Voorgesteld besluit:

1. Eén boa in domein I aan te stellen; 2. Hier structureel een bedrag van € 76.500 ten laste van het begrotingssaldo 2026 voor beschikbaar te stellen; 3. Tevens incidenteel een bedrag van € 15.000 voor overige kosten ten laste van het begrotingssaldo 2026 beschikbaar te stellen; 4. Eén boa in te huren tot 31 december 2026; 5. Hier incidenteel een bedrag van € 95.000 ten laste van het begrotingssaldo 2026 voor beschikbaar te stellen. Inleiding Ten tijde van voorjaar en zomer met mooi weer ondervindt Stede Broec jaarlijks veel overlast van (te) snel varende bestuurders van boten. Omdat de snelvaarders veel overlast veroorzaken en schade aan fauna en flora creëren, ontstaan er veel onwenselijke en onveilige situaties. Een probleem waar de raad en het college graag iets aan wil veranderen. Daarom is op instigatie van uw raad in 2025 is gestart met toezicht op het water binnen onze gemeente. Door deze inzet was er sprake van een aanzienlijke afname van meldingen met betrekking tot vaaroverlast. De combinatie van actieve handhaving, preventief toezicht en gerichte gesprekken heeft geleid tot merkbaar rustiger en veiliger gebruik van de waterwegen. Er zijn ongeveer 100 interventies geweest, variërend van het verwijderen van bootjes, waarschuwingen, gesprekken met ouders en het uitschrijven van bekeuringen.

In het vaarseizoen 2025 is gekozen voor een tijdelijke oplossing door gebruik te maken van de bevoegde boa’s van de gemeente Enkhuizen, het huren van de boot van de gemeente Enkhuizen en het uitruilen van de boa’s van de gemeente Stede Broec met Enkhuizen voor het toezicht op het land. Deze oplossing met uitruilen en inhuur is niet wenselijk voor een structurele inzet, immers de capaciteit voor handhaving staat al onder druk. Voor een effectieve handhaving is het tevens noodzakelijk om plaatselijke kennis te hebben. Daarnaast hebben de ingehuurde toezichthouders niet dezelfde bevoegdheden als de boa’s. Voor een goede inzet op het water en het land is een uitbreiding in formatie en/of middelen nodig. Voor toezicht op het water is een handhavingsboot en een bezetting van gecertificeerde boa’s nodig. Aanschaffen van een eigen boot is niet noodzakelijk omdat deze gebruikt kan worden van Enkhuizen. De aanleiding voor dit voorstel is gebaseerd de wens tot het realiseren van capaciteit voor het door u gewenste vaartoezicht. Toezicht is evenwel niet exclusief het domein van water of land. 1

Afhankelijk van weersomstandigheden, actualiteit en klachten en meldingen van inwoners wordt toezicht ingezet. Daarnaast is het aantal meldingen op het land dit jaar wederom toegenomen met circa 200. Reeds eerder is met uw raad en commissie gedeeld dat bij de huidige bezetting slechts aan een deel van de verzoeken van onze inwoners vervolg gegeven kan worden. In het kader van het uitgangspunt dat het toezicht in de openbare ruimte een vorm van dienstverlening aan de inwoners is, is derhalve reeds eerder geconstateerd en met u gedeeld dat er verbetering nodig is en als wenselijk wordt ervaren. Met het realiseren van toezicht op het water dient zich een natuurlijk moment aan de effectiviteit van het toezicht te versterken. Daarom wordt in dit voorstel een versterking van het toezicht meegenomen. Het voorstel krijgt daarmee een iets bredere insteek. Beoogd effect Er is onderzocht welke wettelijke verplichtingen er zitten aan handhaving op het water en hoe de gemeente Stede Broec hier het beste invulling aan kan geven. Zo is onder andere ook gekeken naar de wettelijke inrichtingseisen van een herkenbaar handhavingsvaartuig. Uit de verzamelde informatie bleek dat om de overlast op het water structureel aan te pakken en stabiele lokale bekendheid op het water op te bouwen, het wenselijk is om voor de gemeente Stede Broec extra boa’s aan te stellen.

Ook bleek dat het op dit moment praktisch is om de handhavingsboot te delen met de gemeente Enkhuizen. Naast het uitvoeren van toezicht en handhavende taken op het water worden de boa’s ook ingezet op regulier handhavingswerk voor meldingen op het land. Immers, niet bij en in alle weersomstandigheden en seizoenen ligt inzet op het water voor de hand. De extra capaciteit zal in die situaties gebruikt worden om in het reguliere inzetgebied de dienstverlening te versterken. Met de huidige bezetting van 2 boa’s kan, zoals eerder met u gedeeld, een substantieel deel van de meldingen op het land niet in behandeling genomen worden. In 2025 zijn er 1450 meldingen binnen gekomen. Dit is een toename van circa 200 meldingen ten opzichte van het jaar 2024. Ook in 2024 was een toename te zien in het aantal meldingen. Het voorstel behelst naast het aanstellen van1 Boa vaartoezicht (structureel) een tijdelijke toevoeging van 1 Boa (incidenteel, voor de duur van 1 jaar). Met deze capaciteit wordt toezicht op het water gerealiseerd en is ook extra capaciteit beschikbaar op het land. Extra aanvulling op de huidige bezetting is ook nodig om een dekkend rooster te realiseren. De keuze voor de incidentele versterking maakt het mogelijk om een volwaardig koppel boa’s in te kunnen zetten hetgeen de effectiviteit en de efficiency ten goede komt.

Aan het einde van dit jaar wordt deze aanpak geëvalueerd. Tevens kan er dan naar de toekomst in financiële zin bezien worden of – naast de inhoudelijke beoordeling op basis van de evaluatie – ook ruimte bestaat voor continuering. Op deze manier kan er structureel vaartoezicht worden gerealiseerd en wordt de dienstverlening versterkt v.w.b. de meldingen die nu niet in behandeling genomen kunnen worden en blijft er ruimte bestaan voor een nieuwe raad en college om al dan niet tot structurele versterking van het toezicht te besluiten. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) - Algemene wet bestuursrecht; - Beleidsregel BOA; - Art. 142 Wetboek van Strafrecht; Argumenten De raad heeft het budgetrecht en kan instemmen met het voorgestelde besluit de (financiële) middelen beschikbaar stellen om uitvoering te kunnen geven aan de gemeentelijke handhaving op het water en het land in Stede Broec Kanttekeningen / alternatieven Als alternatief is ook gekeken naar bijvoorbeeld snelheidsbeperkende maatregelen op of aan de sloten of doorgaande vaarroutes. Echter voor de algehele veiligheid, op en in het water, is het niet 2

mogelijk om structurele snelheidsbeperkende maatregelen te nemen of te realiseren. Daarnaast is eveneens bezien of een vorm van registratie van vaartuigen een optie zou kunnen zijn. Dit zou eventueel alleen voor inwoners van Stede Broec kunnen gaan gelden. Hiervoor zijn extra investeringen nodig o.m. voor organisatie, administratie en handhaving. Daarnaast is gebleken dat het systeem verre van waterdicht is en het – zo blijkt uit navraag elders – het effect zeer beperkt is. Een ander alternatief is een kleinere formatie-uitbreiding. Dit leidt wel tot een verbetering van het toezicht op het water, zij het in mindere mate dan gewenst. Voorts levert dit niet de gewenste verbetering op van enerzijds de mogelijkheden om overlast in brede zin (parkeren, vuurwerk, afval en algemene overlast) aan te kunnen pakken en anderzijds de huidige veiligheidsbeleving van onze inwoners. Naast uitbreiding van de formatie zou de aanschaf van een eigen boot overwogen kunnen worden. Hier is op dit moment nog niet voor gekozen in dit voorstel. Eerst wordt in 2026 verder ervaring opgedaan met de huidige werkwijze. Als deze voldoet is een tweede boot immers niet nodig. Mocht er een ontwikkeling, bijvoorbeeld binnen het SED-gebied zijn waarbij in gezamenlijkheid een 2e boot een optie wordt, dan komen we hiervoor bij u terug. Draagvlak n.v.t.

Planning, evaluatie en verantwoording Na besluitvorming in de raad, zullen de voorbereidingen voor het vaarseizoen starten. Dit met als doel om bij de start van het vaarseizoen klaar te zijn voor structureel toezicht op het water. Aan het einde van het jaar zal een evaluatie en terugkoppeling plaatsvinden over met name de effectiviteit en over eventuele structurele borging en financiële middelen. Financiën Het gevraagde incidentele budget voor inhuur van een extra boa voor één jaar, huur van de boot, aanschaf van benodigde kleding en de eenmalige start opleiding vaartoezicht voor de vaste boa is in totaal € 110.000. Voor onder andere de loonkosten en vaste bijkomende kosten is een structureel budget van € 76.500 benodigd. Daarin is ook opgenomen dat de functie van de gemeentelijke BOA’s is aangemerkt als bijzondere functie en dat de overwerkvergoeding volgens artikel 3.19 van het CAO-gemeenten van toepassing is. Voor 2026 kunnen de benodigde middelen uit de financiële ruimte worden gedekt ten laste van de structurele begroting. Bovenkarspel, 20 januari 2026, waarin dit voorstel is vastgesteld Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer

3