Raadsvoorstel SB Manifest Burgerparticipatie

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Manifest Burgerparticipatie 950148

Commissie: Raadsvoorstel:

17 februari 2022. 3 maart 2022

Portefeuillehouder: Programma:

R.A.P. Wortelboer 1: Bestuur en ondersteuning

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

Manifest Burgerparticipatie Stede Broec

Voorgesteld besluit: Het Manifest Burgerparticipatie 2022-2027 vast te stellen. Inleiding Burgerparticipatie is een instrument om in een zo vroeg mogelijk stadium het goede gesprek met elkaar aan te gaan. Om in een zo vroeg mogelijk stadium inzicht te krijgen in meningen en belangen van externe partijen: burgers, bedrijven, maatschappelijke instellingen en organisaties die bij een ontwikkeling of probleem betrokken zijn. En in een zo vroeg mogelijk stadium hun (ervarings)deskundigheid te betrekken bij het vraagstuk. Burgerparticipatie is geen doel op zich en niet nieuw binnen de gemeente Stede Broec. Komende jaren vraagt het thema Burgerparticipatie onvermijdelijk steeds meer aandacht. Nieuwe wetgeving zoals de Omgevingswet (vanaf juli 2022) speelt hier actief op in, maar ook in het sociaal domein en vanuit concrete initiatieven uit de samenleving wordt de behoefte naar het aangaan van het goede gesprek met elkaar in een zo vroeg mogelijk stadium steeds groter. De gemeenteraad heeft eind 2019 opdracht gegeven voor een Quick Scan Lokale Democratie (QSLD), begeleid door een raadswerkgroep. Op 2 juli 2021 is door de raadsleden een interactieve reis gemaakt door de lokale democratie. Belangrijke gedeelde uitgangspunten zijn dat participatie voor iedereen mogelijk moet worden gemaakt, ook voor de zogenoemde stille meerderheid.

Dit moet onderdeel worden van de bestuurscultuur, samen met thema’s als communicatie, luisteren en transparantie. De gemeente wil zo procesmatig sturen op maatschappelijke ontwikkelingen en inspelen op een veranderende samenleving. Dit om tot kwalitatief beter beleid komen, meer draagvlak voor beleid te realiseren, de relatie met externe partijen te verbeteren en externen te inspireren om burgerparticipatie op een soortgelijke wijze aan te pakken. Eenduidigheid is noodzakelijk om de behoeften ‘van buiten’, verwachtingen vanuit het bestuur en mogelijkheden vanuit de SED Organisatie goed af te kunnen stemmen. Hiervoor is het Manifest Burgerparticipatie opgesteld. Beoogd effect Dit Manifest beschrijft de uitgangspunten voor burgerparticipatie bij de gemeente Stede Broec en de gemeentelijke organisatie, de doelstellingen, de kernvoorwaarden en de rolverdeling daarin. Met behulp van dit manifest kan de gemeente, samen met de inwoners en de SED organisatie, burgerparticipatie steeds meer vorm geven bij het maken van beleid en het uitvoeren van projecten. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Het manifest Burgerparticipatie komt niet rechtstreeks uit wetgeving voort.

Het is in lijn met, en kan gezien worden als doorontwikkeling van, de geldende Verordening inzake de wijze waarop ingezetenen en belanghebbenden bij de voorbereiding van gemeentelijk beleid worden betrokken (inspraakverordening Stede Broec 2004). Waar bij inspraak vaak de focus ligt op (voorgenomen) besluitvorming is participatie meer gericht op het in een zo vroeg mogelijk stadium betrekken van burgers, maatschappelijke organisaties, bedrijven of andere overheden bij het beleid om zo in een open en evenwichtige wisselwerking of

1

samenwerking met hen tot de voorbereiding, bepaling, uitvoering of evaluatie van beleid te komen. Wettelijk wordt richting decentrale overheden aangegeven dat burgerparticipatie een duidelijke plek moet krijgen in het beleid en de uitvoering. Hoe burgerparticipatie wordt toegepast is wettelijk gezien vormvrij. Daarnaast geldt zelfs dat de gemeente externe initiatiefnemers enkel mag stimuleren en inspireren tot participatie, met als uitzondering de ‘gevallen van verplichte participatie’ binnen de Omgevingswet (artikel 16.55, lid 7). De burgemeester heeft daarnaast een zelfstandige taak (conform artikel 170, lid c, Gemeentewet) om toe te zien op de kwaliteit van procedures rondom burgerparticipatie. Argumenten Eenduidigheid is noodzakelijk om de behoeften ‘van buiten’, verwachtingen vanuit het bestuur en mogelijkheden vanuit de SED Organisatie goed af te kunnen stemmen. Kanttekeningen / alternatieven Een alternatief is om geen manifest vast te stellen en per geval te bekijken hoe de participatie aan te vliegen. Dit komt overeen met de huidige werkwijze. Nadeel hiervan is dat er door het bestuur, en binnen de SED organisatie, niet centraal gestuurd wordt op participatieprocessen. Het manifest benoemd een aantal kernvoorwaarden waaraan voldaan moet worden voordat een participatietraject gestart wordt.

Dit geeft ook duidelijkheid richting inwoners en andere participanten over de centrale afweging die het bestuur maakt. Draagvlak Dit manifest spreekt een duidelijke ambitie uit namens het gemeentebestuur en roept op tot actie. Voor het opstellen van dit manifest is geen externe participatie toegepast. Na vaststelling wordt het manifest gepubliceerd op de website zodat externen kennis kunnen nemen van deze ambitie. Planning, evaluatie en verantwoording Na vaststelling is het manifest van het college én de gemeenteraad. Het bestuur kan dit manifest vanaf 2022 samen met de SED organisatie naar behoefte, en inspelend op ontwikkelingen zoals de Omgevingswet, uitwerken. Dit kan bijvoorbeeld in een visie, leidraad, impactmeter voor de gemeenteraad (wanneer zetten wij participatie in?) of spelregels voor interne en/ of externe partijen. Zo kunnen burgerparticipatieprocessen gemeentebreed steeds duidelijker vorm krijgen en kan op eenduidige wijze toegewerkt worden naar een participatief Stede Broec. De termijn voor het manifest is op 5 jaar gezet. Trends, ontwikkelingen, wetgeving of nieuwe behoeften vanuit bestuur en/ of SED organisatie kunnen betekenen dat actualisatie nodig is, of niet. Na 3 jaar wordt dit tegen het licht gehouden. Financiën Het manifest op zichzelf heeft geen financiële consequenties. Het toepassen van burgerparticipatie vanzelfsprekend wel.

De kosten moeten, conform manifest, tijdig worden afgewogen en in een (project)begroting worden meegenomen.

Bovenkarspel, 18 januari 2022 Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer

2