raadsvoorstel Rekenkamer onderzoek Jeugdhulp

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Rekenkameronderzoek “Jeugdhulp in zes Westfriese gemeenten” 767471

Commissie: Raadsvoorstel:

3 februari 2026 19 februari 2026 Nr. 2602-07

Portefeuillehouder: P.A.C. van Ham Programma: 5: Samenleving Karakter: Bijlagen:

Besluitvormend 1. Rekenkamerrapport Jeugdhulp in zes Westfriese gemeenten, editie gemeente Stede Broec

Voorgesteld besluit: 1. De zes centrale aanbevelingen op regionaal niveau en de zes aanbevelingen specifiek voor Stede Broec uit het rapport “Jeugdhulp in zes Westfriese gemeenten, editie gemeente Stede Broec” van de rekenkamer SED te onderschrijven en over te nemen; 2. Het college de opdracht te geven opvolging aan deze aanbevelingen te geven en de raad hierover te informeren. Inleiding: Uw Rekenkamer heeft samen met de rekenkamer van Hoorn en Medemblik-Opmeer onderzoek gedaan naar de uitvoering van de jeugdhulp binnen deze gemeenten. Met het onderzoek is nagegaan welke resultaten de lokale teams behalen met hun jeugdhulpverlening. Dit is gedaan aan de hand van de volgende vragen: krijgen kinderen en gezinnen tijdig en passend hulp? Worden de kosten beheerst? En verloopt de hulpverlening volgens de regels en het beleid? Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat er weliswaar een regionaal beleidskader is maar dat gemeenten het desondanks ieder op hun eigen manier doen. De centrale regionale aanbeveling is dat gemeenten werk maken van de uitvoering van hun gemeenschappelijk beleid. De hoofdaanbeveling voor de SED gemeenten is: om aan de slag te gaan met de adviezen van VNG en AEF, de oorzaken van de budgetoverschrijding te achterhalen en te werken met het principe één gezin, één plan, één regisseur.

Beoogd effect Het beoogde effect van dit onderzoek is dat de implementatie van de aanbevelingen moet leiden tot een beleid, organisatie en uitvoering van de jeugdhulp die in lijn is met het regionaal beleidskader. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Hoewel de meeste aanbevelingen zich richten tot het college is het aan uw raad om een uitspraak te doen over de conclusies en de aanbevelingen. In hoeverre deelt u de conclusies en aanbevelingen van de Rekenkamer SED, dan wel bent u de mening toegedaan dat extra inspanningen c.q. maatregelen gewenst zijn. De aanbevelingen De zes centrale aanbevelingen die op regionaal niveau zijn gedaan om de samenwerking tussen de gemeente te verbeteren zijn: - Laat regionale afspraken doorwerken in lokaal beleid. Zorg ervoor dat dat de lokale verordening en de beleidsregels worden afgestemd op de regionale afspraken. - Onderzoek op regionaal niveau hoe de kosten van jeugdzorg beter geraamd kunnen worden. - Onderzoek op regionaal niveau hoe de wachttijden voor een intakegesprek voor hulpvragers kunnen worden teruggebracht. - Versterk de verbinding tussen huisartsen en de lokale teams - Zorg ervoor dat bij meervoudige problematiek vanuit het lokale team altijd een regisseur betrokken is bij het gezin die door een specialistische zorgaanbieder kan worden benaderd als er actie nodig is

1

-

om achterliggende problemen aan te pakken. Dit is weliswaar staand beleid, in de praktijk lukt het lokale teams echter niet altijd de regierol goed te spelen. Monitor het zorgaanbod: voor sommigen vormen van specialistische hulp zijn er te lange wachttijden.

De zes centrale aanbevelingen voor de SED gemeenten: - Maak werk van de adviezen die recent zijn gedaan door onder meer VNG, AEF en de werkgroep ‘Advies Hervormingsagenda Jeugd’. Uniformeer de organisatie van de jeugdhulp in de drie gemeenten. - Achterhaal de oorzaken van de lange wachttijden voor de intake bij de Afdeling Jeugd van de SEDorganisatie. En breng deze wachttijden terug. Breng de wachttijd voor 95% van de aanvragen terug naar de in de verordening genoemde periode. - Achterhaal de oorzaken van de budgetoverschrijdingen. Investeer in een nauwkeuriger en meer dynamische vorm van kostenraming, waarin ook uitzonderlijke situaties – zoals intensieve hulp aan één gezin – worden meegenomen. - Maak duidelijk wat de eerstelijnshulp van het lokale teams precies inhoudt en hoe die zich verhoudt tot de tweedelijns. Dat is met name voor Ons Stede Broec waar de hulpverlening soms trekken heeft van specialistische zorg. - Versterk de samenwerking met huisartsen. Maak duidelijk welke eerstelijnshulp binnen de gemeente wordt geboden, en wat een huisarts kan verwachten als hij daarnaar doorverwijst. Versterk de samenwerking door huisartsen te stimuleren/ te ondersteunen om te werken met een praktijkondersteuner.

- Zorg ervoor dat bij meervoudige problematiek vanuit het lokale team altijd een regisseur betrokken is bij het gezin die door een specialistische zorgaanbieder kan worden benaderd als er actie nodig is om achterliggende problemen aan te pakken. Het is belangrijk de procesregie structureel te borgen en het principe één gezin, één plan, één regisseur consequent toe te passen. In de bestuurlijke reactie geeft het college aan dat zij zich herkent in het beeld van het onderzoek. Ook geeft het college aan met het merendeel van aanbevelingen al bezig te zijn zoals: de wachttijden, budgetoverschrijdingen, uniformeren van de organisatie van de jeugdhulp binnen de SED. Ook geeft het college aan in 2025 een aantal stappen te hebben gezet in de samenwerking met huisartsen. Dit is, zoals u heeft gelezen in het rekenkamerrapport niet naar voren gekomen gedurende het onderzoek. Hierdoor wil de rekenkamer aan de raad meegegeven zich periodiek te laten informeren over de ontwikkelingen in de jeugdhulp en de opvolging van de aanbevelingen van dit onderzoek. Wat betreft de regionale aanbevelingen blijkt uit de bestuurlijke reactie dat er regionaal ook wordt gewerkt aan de aanbevelingen. Dit mede dankzij de nieuwe inkoop Jeugd en de nieuwe verordening die per 1 juli 2025 zijn ingegaan.

Het college geeft aan dat dankzij de nieuwe inkoop en verordening wordt er gewerkt aan de uniformiteit en de lange wachttijden bij sommige vormen van specialistisch hulp. Daarnaast geeft het college aan dat de andere aanbevelingen ook worden opgemaakt in de regio en aansluiten bij de Hervormingsagenda Jeugd. Zoals de verbinding tussen huisartsen en lokale teams en de wachttijden voor een intakegesprek. De uitwerking of opvolging van de regionale aanbevelingen kunnen onderdeel uitmaken van de periodieke rapportage van het dagelijks bestuur. Kanttekeningen / alternatieven Gezien het feit dat er zowel binnen de raadscommissie als binnen het college draagvlak is voor de conclusies en aanbevelingen ziet de Rekenkamer geen kanttekeningen voor de opvolging van de aanbevelingen. Daarnaast geeft het college aan al proactief bezig te zijn met meerdere van de genoemde aanbeveling, onder andere door het nieuwe inkoopbeleid. Draagvlak Zowel in de raadscommissie als bij het college is er draagvlak voor de conclusies en aanbevelingen in het rapport van de Rekenkamer. Planning, evaluatie en verantwoording In de bestuurlijke reactie geeft het college aan dat de aanbevelingen in grote lijnen worden overgenomen en er aan gewerkt wordt. Financiën

2

De financiële gevolgen van de aanbevelingen zijn niet onderzocht. In het algemeen moeten de aanbevelingen leiden tot een beter beheersing van de uitgaven voor jeugdhulp. Het vaststellen van deze aanbevelingen heeft voor nu geen directe financiële consequenties. Bovenkarspel, 27 januari 2026, Het presidium van Stede Broec De griffier, De burgemeester,

D.A. Langedijk

R.A.P. Wortelboer

3