Raadsvoorstel Preventiebeleid Jeugdhulp en WMO def

Voorstel aan de gemeenteraad Zaaknummer:

Preventiebeleid Jeugdhulp en WMO en “Pilot versterken eerstelijn jeugd en WMO Stede Broec” 914658

Commissie: Raadsvoorstel:

9 november 2021. 25 november 2021

Portefeuillehouder: Programma:

A.A.C. Groot 5: Samenleving

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

-

Onderwerp:

Preventiebeleid Jeugdhulp en WMO 2021 e.v. Projectplan “pilot versterken eerstelijn jeugd en WMO Stede Broec

Voorgesteld besluit: 1. Vaststellen van het Preventiebeleid Jeugdhulp en WMO 2021 e.v. 2. Budget van € 482.000 zoals opgenomen in de begroting 2022 beschikbaar stellen voor de Pilot versterken eerstelijn jeugd en WMO Inleiding Op 27 juni 2019 stemde de gemeenteraad van Stede Broec unaniem in met het amendement om te komen tot één loket voor de inwoners van Stede Broec voor Toegang op Jeugdhulp en WMO. Het adviesrapport en het implementatieplan van respectievelijk 27 februari en 8 april 2020 beschreven de uitwerking van de beslispunten van het amendement. Het preventiebeleid is een nadere uitwerking van het amendement, net als de voorgestelde pilot. Preventie is een belangrijke pijler binnen het werk van wijk- en buurtteams. Het gaat hierbij om een gerichte preventieve benadering om problematiek in het sociaal domein te voorkomen of vroegtijdig te signaleren en aan te pakken waarmee verergering voorkomen kan worden. De pilot is bedoeld om de eerstelijns zorg te versterken als één van de onderdelen van preventie. In dit raadsvoorstel vragen wij u om het preventiebeleid vast te stellen en informeren wij u, conform hetgeen we hebben toegezegd in het raadsvoorstel m.b.t. de begroting 2022, met betrekking tot de Pilot versterken eerstelijn jeugd en WMO. Veel gemeenten hebben sinds de decentralisatie moeite om preventie in het Sociaal Domein goed van de grond te krijgen.

In Stede Broec zijn de afgelopen jaren meerdere initiatieven ontwikkeld om preventief te werken in de jeugdhulp en Wmo. Preventiebeleid Het preventiebeleid beschrijft de aanleiding, de gekozen aanpak en een vooruitblik naar verdere concretisering tot een uitvoeringsplan. Dit geeft richting aan de te kiezen uitvoer, hoe de huidige lopende initiatieven hier op aansluiten, teneinde de beweging naar voren te kunnen maken en meer zicht en grip te krijgen op zorg en ondersteuning vanuit de Jeugdwet en de Wmo. Er wordt in het algemeen aangenomen dat het inzetten op preventie naar verwachting kostenbesparend werkt op den duur. Doel is enerzijds om het huidige aanbod aan preventieve interventies af te zetten tegen de behoefte en zo tot integrale preventieve interventies te komen. Anderzijds moeten het preventiebeleid en de daarmee verbonden pilot leiden tot sneller en slagvaardiger kunnen handelen. Dit zou ook moeten leiden tot minder overhead en overdrachtsmomenten. Door regelmatig het resultaat van deze interventies te evalueren en door kennis te delen wordt er gewerkt aan een continue verbetering van de preventieve interventies. Hierdoor wordt uiteindelijk doorverwijzing naar 2e-lijns hulp vermeden en dat brengt mogelijk een kostenbesparing met zich mee.

Uitwerking van de genoemde besluiten is onderdeel van het implementatieplan Nieuw Toegangsmodel Sociaal Domein voor Jeugdhulp en Wmo in de gemeente Stede Broec. De opdracht luidt: “Het preventiebeleid gericht op jeugdhulp en Wmo te actualiseren en een “beweging naar voren” te maken door

1

het opzetten van preventienetwerken.” Een preventienetwerk is een samenwerkingsverband, bedoeld om de preventie te versterken en richt zich op het voorkomen van problemen en/of voorkomt dat problemen verergeren. Hiermee wordt instroom naar beschikte zorg teruggedrongen. Verschillende studies en rapporten wijzen allemaal uit dat inzetten op preventie de zorg voor diegenen die dat nodig hebben ten goede komt. Waar de studies en rapportages in verschillen is het feit of de inzet op preventie uiteindelijk zodanig kostenbesparend werkt dat de tekorten in de jeugdzorg geheel kunnen worden teruggedrongen. Pilot versterken eerste lijn jeugd en WMO Stede Broec Voor het bieden van meer preventieve interventies en een kwalitatief goed eerstelijns aanbod passend bij de problematiek van inwoners van Stede Broec wordt een gefaseerde uitbreiding van Ons Wijkteam voorgesteld. Uitbreiding is sterk verbonden met het vaststellen van het preventiebeleid en het daaropvolgende uitvoeringsplan preventie. Voor u ligt een voorstel om de uitvoering van het versterken van de eerste lijn te starten met een pilot van anderhalf jaar vanaf januari 2022.

Deze pilot bestaat uit drie onderdelen: - Het versterken van Ons Wijkteam - De invoering van een meetinstrument om de ingezette preventie te kunnen meten op effectiviteit - De invoering van een ‘vrij’ budget om de juiste interventies snel in te kunnen inzetten. Het algemene doel is om met deze maatregelen punt f uit het amendement van juni 2019 uit te voeren. ‘Stichting Welzijn Stede Broec in staat stellen om kwalitatief goed en zoveel mogelijk zorg in de eerste lijn te verlenen zodat zo min mogelijk cliënten naar de tweede lijn worden doorverwezen.’ Door uitvoering te geven aan deze pilot van anderhalfjaar wordt er gewerkt volgens het nieuwe beleid en proberen we de beweging naar voren te maken. Samen met Ons Stede Broec zet de gemeente een meetinstrument op om de effecten en eventuele kostenbesparing te kunnen meten. In het nieuwe beleidsplan WMO zal rekening worden gehouden met dit nieuwe preventiebeleid. Beoogd effect Het beoogde eindresultaat is om onze inwoners in een vroeg stadium de juiste hulp te bieden en escalatie en complexere situaties te voorkomen. Op de langere termijn zal dit preventiebeleid een kostenbesparing met zich meebrengen. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Met deze beleidsnotitie wordt invulling gegeven aan de eisen gesteld in de Jeugdwet en Wmo 2015. De artikel waaraan wordt gerefereerd zijn: WMO- Artikel 5.4.1.

lid 1: Het college en zorgverzekeraars maken afspraken over beleid ten aanzien van maatschappelijke ondersteuning, publieke gezondheid, zorg, jeugdzorg, welzijn en preventie, teneinde te komen tot een integrale dienstverlening aan cliënten en verzekerden. Jeugdwet- Artikel 2.1: Het gemeentelijke beleid inzake preventie, jeugdhulp, kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering en de uitvoering van jeugdhulp, kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering is gericht op: Daarnaast wordt een gevolg gegeven aan de volgende punten: ● Het door de raad op 27 juni 2020 aangenomen amendement; De inrichting van één loket voor het Sociaal Domein bij Ons Stede Broec en de mogelijkheid om eerstelijns zorg te verlenen ● Het door de raad op 16 april 2020 vastgestelde “Raadsvoorstel maatregelen Sociaal Domein” betreft invulling geven aan Spoor 2, paragraaf h. Preventie; een van de maatregelen is het opstellen van een preventiebeleid voor Jeugdhulp en Wmo dat aansluit op de visie sociaal domein “Thuis in Stede Broec” waarmee getracht wordt de tekorten binnen het sociaal domein met een half miljoen per jaar te doen afnemen. ● De Pilot geeft uitvoering aan het vast te stellen beleid en stelt ons in staat om beter en slagvaardiger zorg te verlenen in de eerste lijn.

Ook is de verwachting dat de éénmalige investering die nu wordt gevraagd zichzelf (grotendeels) structureel terugverdient door minder instroom in maatwerkvoorzieningen. Onderdeel van de pilot is een monitoring die gezamenlijk opgezet wordt door Ons Stede Broec en de gemeente om dit nauwkeurig te kunnen volgen en becijferen.

2

Argumenten Het vaststellen van het preventiebeleid is voorbehouden aan de gemeenteraad. Door in een vroeg stadium de juiste hulp te bieden en escalatie en complexere situaties te voorkomen, wordt er voor de alsmaar hoger wordende kosten een halt toe geroepen. Door in de hele keten de beweging naar preventie te maken, is preventiebeleid jeugdhulp en WMO nodig. Kanttekeningen / alternatieven Dit preventiebeleid zorgt op de lange termijn voor hulp in een eerder stadium voor inwoners die dat nodig hebben. Individuele -, maatwerkvoorzieningen en complexere casuïstiek worden voorkomen doordat zaken kleinschalig, vroegtijdig en eerstelijns kunnen worden opgepakt. En casuïstiek wordt daardoor minder complex. Er wordt met dit beleid ingespeeld op selectieve en geïndiceerde preventie. Een alternatief is om de preventie nog meer naar het collectief te halen. En breder te trekken naar sport/bewegen, onderwijs en voeding. Draagvlak De kosten van jeugdhulp en de WMO blijven stijgen. Om dit een halt toe te roepen, is er eerder besloten in te zetten op preventie (raad van 16 april 2020). Samen met Ons Stede Broec is onderzocht op welke wijze er meer ingezet kan worden op preventie teneinde goede vroegtijdige zorg te kunnenbieden die uiteindelijk ook kostenbesparend kan werken ten aanzien van 2e lijnszorg die over het algemeen duurder is.

Planning, evaluatie en verantwoording Met vaststelling van dit preventiebeleid Jeugdhulp en Wmo en het starten van de pilot, kan nader uitwerking worden gegeven aan het uitvoeringsplan dat het college zal vaststellen. Met interne en externe partners kan in 2022 gestart worden met de uitvoering hiervan. Na vaststelling zal het preventiebeleid worden gepubliceerd en tevens zal hier nader over worden gecommuniceerd met partners. Financiën De pilot versterken eerstelijn jeugd en WMO Stede Broec kost in 2022 € 311.923 t.b.v. Ons Stede Broec en € 40.000 t.b.v. gemeente Stede Broec. Voor 2023 bedragen de kosten € 161.232 t.b.v. Ons Stede Broec en € 20.000 t.b.v. gemeente Stede Broec. Bij elkaar opgeteld ziet het financiële plaatje voor 2022 en 2023 er als volgt uit

Ons Stede Broec: Gemeente Stede Broec:

Totaal € 473.156 € 60.000 € 533.156

2022 2023 (€ 311.923 + € 161.232) (€ 40.000 + € 20.000) (€ 351.923 + € 181.232)

In de begroting 2022 is een éénmalig bedrag van 482.000 opgenomen t.b.v. de uitvoering van de pilot. Afgezet tegen het nu gevraagde bedrag betekent dit dat er afgerond 51.000 euro tekort is opgenomen. Op basis van de inschatting die door Ons Stede Broec is gemaakt, is de verwachting dat door de start van deze pilot de besparing groter zal zijn dan het nu becijferde tekort van € 51.000 maar in lijn met de uitgangspunten van de kadernota en begroting houden we het in de begroting 2022 opgenomen bedrag aan. Wij hebben de verwachting dat het nu becijferde tekort voor deze pilot wordt gedekt door de te behalen besparingen gedurende de pilot. Tijdens en na de pilot wordt deze geëvalueerd en bij aantoonbare verschuivingen, maatschappelijke effecten danwel besparingen ontvangt de raad opnieuw een voorstel om de pilot als reguliere inzet uit te gaan voeren. De doelstelling is om na een succesvolle uitvoering kostenneutraal te zijn danwel besparingen op te leveren om zo bekostigd te kunnen worden door een afname van individuele voorzieningen. Bovenkarspel, 26 oktober 2021 Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester, A. Huisman R.A.P. Wortelboer

3