Raadsvoorstel kadernota 2022-2026 v 2-6

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Kadernota 2023/Voorjaarsnota 2022 977225

Commissie: Raadsvoorstel:

16 juni 2022. 30 juni 2022

Portefeuillehouder: Programma:

M.G.T. Visser Allen

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

Kadernota 2023/Voorjaarsnota 2022 Raadsbesluit Kadernota 2023/Voorjaarsnota 2022

Voorgesteld besluit: 1. Een Begroting 2023 op te stellen welke reëel en structureel in evenwicht is; 2. De Kadernota 2023/Voorjaarsnota 2022 vast te stellen inclusief: - de uitgangspunten voor het opstellen van de Begroting 2023 en de meerjarenraming 20242026; - de voorgestelde autonome mutaties; - het nieuw beleid; - de gevraagde investeringsbudgetten; - de hoogte van de subsidieplafonds per werksoort; 3. Onttrekking te doen aan de Reserve Sociaal domein en de Reserve omgevingsfonds; 4. Onttrekking te doen van € 25.000 uit de reserve grondbedrijf ten behoeve van Projectbegeleiding bouw IKC Plan Zuid; 5. De budgettair neutrale mutaties vast te stellen; 6. De gelijke verdeling van de kosten en opbrengsten tussen de 3 SED-gemeenten betreffende de opvang van Oekraïense vluchtelingen als uitgangspunt te nemen; 7. De punten 3 tot en met 5 via een begrotingswijziging te verwerken.

Inleiding Dit Planning & Control (P&C) document is de eerste van deze gemeenteraadsperiode. Het betreft de Kadernota 2023 en de Voorjaarsnota 2022 ineen. Op 9 mei 2022 heeft u kennis kunnen nemen van het coalitieakkoord “Samenwerken, Samen leven, Samen ontwikkelen” dat de hoofdlijnen aangeeft van onze ambities in de komende bestuursperiode. Het geeft de richting aan maar zorgt er ook voor dat we wendbaar en flexibel blijven. Zoals afgesproken zal het coalitieakkoord de basis vormen voor het nog uit te werken raadsprogramma en college uitvoeringsprogramma (CUP). Bij die verdere uitwerking komen uiteraard ook de prioritering en financiële doorrekening aan de orde. Door het ontbreken van enerzijds het raadsprogramma, waardoor de prioritering van de ambities voor de komende 4 jaar nog moet plaatsvinden, en anderzijds het nog niet beschikbaar zijn van de meicirculaire en de mate van compensatie van een aantal toenemende kosten, treft u in deze kadernota/voorjaarsnota alleen de autonome, onontkoombare wijzigingen voor 2022 aan. Dit geldt ook voor de kaders en uitgangspunten voor de Begroting 2023 en verdere jaren. Slechts in een uitzonderlijk geval zijn er wel beleidsvoornemens opgenomen.

De basis hiervoor vormt dan het coalitieprogramma waarbij er rekening is gehouden met eerdere besluiten van de gemeenteraad zoals bijvoorbeeld de wens een uitvoeringsplan op te stellen als vervolg op het door u vastgestelde verkeersplan.

1

De circulaires van de rijksoverheid laten de laatste jaren een behoorlijk fluctuerend beeld zien waar moeilijk een stabiel financieel gemeentelijk beleid op gevoerd kan worden. Daarnaast is er op dit moment sprake van een hoog oplopende inflatie. Dit zorgt er voor, net als in de rest van Nederland, dat de kosten stijgen, met name in het ruimtelijk domein. De meicirculaire van het gemeentefonds wordt eind mei 2022 verwacht en dat is niet tijdig genoeg om in de kadernota te kunnen verwerken. Onze aanname is dat met name de hoge inflatie door de rijksoverheid gecompenseerd gaat worden in de Algemene Uitkering maar zekerheid daarover ontstaat pas als de meicirculaire wordt uitgegeven. We hebben er daarom voor gekozen de inflatie niet te verwerken in de kader- en voorjaarsnota maar dit pas te doen als de meicirculaire bekend is. Daarnaast heeft de rijksoverheid aangegeven dat er (structurele) middelen zullen komen voor bijvoorbeeld de energietransitie en de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. De verwachting is dat deze gelden onderdeel gaan uitmaken van de uitkering uit het gemeentefonds maar in welke mate is nog niet (geheel) bekend. Ook hiervoor geldt dat dit niet is opgenomen in het voorliggende document maar dat ook dit na het uitkomen van de meicirculaire zal worden verwerkt. We streven in de Begroting 2023 naar een structureel en reëel evenwicht in het begrotingsjaar 2023.

Dan blijft er sprake van een repressief toezicht regime door de provinciale toezichthouder. Het structurele en reële begrotingsevenwicht blijft, zoals eerder is aangegeven, door de fluctuaties in de rijksuitkeringen een uitdaging. Zodra de financiële consequenties van de meicirculaire bekend zijn, zullen we u via een raadsbrief, inclusief financieel overzicht, informeren. De financiële gevolgen van de meicirculaire zullen wel worden verwerkt in de Begroting 2023 en we spreken de hoop uit dat dan het raadsprogramma gereed is en kan worden betrokken bij het opstellen van de begroting. Indeling Kadernota 2023/Voorjaarsnota 2022 Het document bevat de volgende onderdelen: 1. Uitgangpunten voor het opstellen van de Begroting 2023 en het bijbehorende meerjarenperspectief Het gaat hier bijvoorbeeld om het inflatiecijfer voor prijsgevoelige budgetten, voor subsidies, tarieven en heffingen en voor de bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen. Ook het te hanteren rentepercentage maakt onderdeel uit van deze uitgangspunten. 2. Beleidsontwikkelingen In dit onderdeel van de kadernota zijn er per programma een aantal actuele beleidsontwikkelingen benoemd. 3. Autonome mutaties op basis van huidig beleid. 4. Mutaties naar aanleiding van nieuw beleid. 5. Investeringsbudgetten Voor de jaren 2022 t/m 2026 zijn een aantal (vervangings)investeringen opgenomen.. 6.

Subsidieplafonds In de Subsidieregelingen Stede Broec 2020 staat dat de definitieve subsidieplafonds jaarlijks worden bepaald door de vaststelling van de begroting voor het volgend jaar. In de kadernota is een apart onderdeel gewijd aan de subsidieplafonds. 7. Reserves Voor dekking van gevraagde budgetten wordt aan de Reserve sociaal domein en de Reserve omgevingsfonds een bedrag onttrokken. 8. Reserve Grondbedrijf Om aan de slag te kunnen met de voorbereidingen om te komen tot de bouw van het IKC Plan Zuid is een voorbereidingsbudget noodzakelijk.

2

9. Budgettair neutrale wijzigingen Een aantal mutaties betreft overhevelingen tussen programma’s of mutaties voor zowel baten als lasten.

Beoogd effect Dit document brengt de ontwikkelingen op lokaal, (boven)regionaal, landelijk niveau alsook wetgeving in beeld. Dit heeft uiteraard gevolgen voor de begroting en voor het meerjarenperspectief. Het vaststellen van dit document is de basis voor het opstellen van de Begroting 2023 en de meerjarenraming 2023-2026. Zoals in de inleiding aangegeven hebben we keuzes moeten maken. Enerzijds door het ontbreken van duidelijkheid van het Rijk over bepaalde onderdelen/middelen, anderzijds door het ontbreken van voldoende middelen in onze huidige begroting. De volgende onderdelen hebben we daarom (nog) geen plek gegeven in de Kadernota maar we hechten er wel waarde om deze met u te delen: 1) Het Rijk gaat nog beslissen over het beschikbaar stellen van (structurele) middelen (zoals bv. uitvoering Klimaatakkoord), daardoor zijn in dit document hiervoor nog geen budgetten opgenomen. De verwachting is dat deze middelen via o.a. de meicirculaire bekend wordt gemaakt. 2) In 2021 heeft er door een extern bureau een wegeninspectie binnen Stede Broec plaatsgevonden om de kwaliteit van de verhardingen te bepalen voor de aankomende 5 jaar. De inspectie-resultaten zijn volgens de landelijke norm CROW- systematiek voor wegbeheer vastgelegd in een rapportage.

De benodigde extra structurele middelen voor het uitvoeren het wegbeheer conform door u vastgestelde kaders (voor het centrum niveau A, woonwijken niveau B en buitengebieden op niveau C) zijn in deze kadernota niet opgenomen. Om in een periode van 5 jaar het percentage verharding dat onvoldoende is te verlagen van 24% naar 5% zal het onderhoud geïntensiveerd moeten worden. In de begroting 2023 zal dit financieel nader vorm worden gegeven. 3) Tijdens de behandeling in uw raad van het omgevingsprogramma bomen is de intentie uitgesproken om het kroonbedekkingsvolume van 50% bij speelvoorzieningen te realiseren en te komen tot een vergroening van de wijken. Deze uitwerking geeft een geleidelijke invulling van enkele doelstellingen uit het omgevingsprogramma Bomen en ook voor een duurzame groeiplaatsinrichting. In de begroting 2023 zal dit financieel nader vorm worden gegeven. 4) De afgelopen jaren zijn diverse essen verloren gegaan door de essentaksterfte. Om de boombeplanting te herstellen worden diverse soorten bomen terug geplant. De komende 4 jaar is de wens jaarlijks een deel van de ca. 140 essen vervangen. In de begroting 2023 zal dit eventueel financieel nader vorm worden gegeven. 5) Van de schoolbesturen in het primair en voortgezet onderwijs zijn acht aanvragen voor ingrijpende renovatie en nieuwbouw ingediend.

Voor de voorbereidende werkzaamheden en onderzoek is in 2022 budget nodig. Deze voorbereidingskosten maken onderdeel uit van de in het IHP op te nemen investering en kunnen deels worden geactiveerd. Als gevolg van de onderwijswetgeving moet de gemeente, ook als er geen IHP wordt vastgesteld, een besluit nemen op de ingediende aanvragen. Bij een tekort aan krediet kan de gemeente de financiering nog maximaal drie jaar uitstellen. De gevraagde voorbereidingskosten betreffen de kosten waarop het schoolbestuur aanspraak kan maken om te kunnen starten met de voorbereiding van de te realiseren renovatie of nieuwbouw. Deze kosten worden in principe al vanaf 2022 gemaakt, tenzij er wordt gekozen voor uitstel.

Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) De gemeenteraad ziet erop toe dat de begroting structureel en reëel in evenwicht is. Dat is het geval als structurele lasten gedekt zijn door structurele baten en deze volledig, realistisch en haalbaar zijn. U mag hiervan afwijken als voldoende aannemelijk is dat het structureel en reëel evenwicht uiterlijk in de laatste jaarschijf van de meerjarenraming tot stand zal worden gebracht.

3

Argumenten Met het vaststellen van de kadernota worden de kaders bepaald op basis waarvan het college de Begroting 2023 en de meerjarenraming 2023-2026 opstelt. Kanttekeningen / alternatieven De raad heeft de mogelijkheid om de Kadernota gewijzigd vast te stellen. Zoals hierboven aangegeven vormt het door u genomen besluit de basis voor de Begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026. Bij het vaststellen van de begroting kunnen de uitgangspunten, het nieuw beleid en de nieuwe investeringen worden heroverwogen. Draagvlak De Kadernota is tot stand gekomen na een intensieve samenwerking tussen de ambtelijke organisatie en het college. Financiën De financiële consequenties van de Kadernota 2023/Voorjaarsnota 2022 zijn opgenomen. Het totaaloverzicht is weergegeven in hoofdstuk 8.

Bovenkarspel, 31 mei 2022 Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer

4