Raadsvoorstel kadernota 2021-2025 d.d. 29 juni 2021

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Kadernota 2021-2025 916657

Commissie: Raadsvoorstel:

24 juni 2021. 1 juli 2021

Portefeuillehouder: Programma:

N.C.P. Slagter Allen

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

Kadernota 2021-2025

Voorgesteld besluit: 1. Een begroting 2022 op te stellen welke reëel en structureel in evenwicht is; 2. In te stemmen met de uitgangspunten voor het opstellen van de Begroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025; 3. In te stemmen met de voorgestelde mutaties die leiden tot aanpassing van de begroting 2021; 4. In te stemmen met het nieuw beleid; 5. In te stemmen met de gevraagde investeringsbudgetten; 6. In te stemmen met de hoogte van de subsidieplafonds per werksoort; 7. In te stemmen met de onttrekking aan de Reserve Sociaal domein; 8. In te stemmen met de budgettair neutrale mutaties en 9. De punten 3 tot en met 8 via een begrotingswijziging te verwerken.

Inleiding In de Kadernota 2021-2025 worden de uitgangspunten, het op te nemen nieuw beleid en de nieuwe investeringen voor de Begroting 2022 en de meerjarenraming vastgesteld. Tevens biedt deze kadernota een actueel overzicht van de bijstellingen voor de vastgestelde budgetten (de voorjaarsrapportage). De kadernota die nu voor u ligt is de laatste van deze gemeenteraadsperiode. In de jaren 2018-2022 hebben we ondanks de steeds moelijker wordende financiële situatie en de wereldwijde corona-pandemie toch ook mooie resultaten kunnen behalen. Zonder een uitputtende opsomming te geven, kijken we wel met trots terug op de uitbreidingen in het Streekhof, de diverse bouwplannen die gerealiseerd zijn en waar nog volop aan gewerkt wordt, het meer doorvaarbaar maken van Stede Broec Zuid en de zorg op veel maatschappelijke gebieden die we onze inwoners hebben kunnen leveren. Dit alles heeft van ons allemaal keuzes gevraagd en de toekomstige onzekere financiële situatie vraagt ook in de toekomst dat er keuzes gemaakt blijven worden. We streven in de Begroting 2022 naar een structureel en reëel evenwicht in het begrotingsjaar 2022. Dan blijft er sprake van een repressief toezichtsregime. Lukt dit onvoldoende, dan moet voldoende aannemelijk worden gemaakt dat het structureel en reëel evenwicht in uiterlijk de laatste jaarschijf van de meerjarenraming (2025) tot stand wordt gebracht.

Het structurele en reële begrotingsevenwicht is een uitdaging. De circulaires van de rijksoverheid laten de laatste jaren een behoorlijk fluctuerend beeld zien waar moeilijk een stabiel financieel gemeentelijk beleid op gevoerd kan worden. Daarnaast zijn er landelijk ontwikkelingen ten aanzien van mogelijk extra middelen in het kader van jeugdzorg en wordt er volop de discussie gevoerd tussen de rijksoverheid en de VNG over het uitvoeren van extra taken mits daar voldoende rijksmiddelen voor beschikbaar worden gesteld. Ook de nog niet afgeronde kabinetsformatie is een onzekere factor omdat een toekomstig regeerakkoord op dit moment ontbreekt.

1

Rijksmiddelen De meicirculaire van het gemeentefonds wordt eind mei 2021 verwacht. Daarnaast heeft de rijksoverheid aangegeven dat er landelijk een structureel tekort is van € 1,7 miljard voor Jeugdzorg. Hiervoor is nu € 613 miljoen incidenteel toegezegd, maar geen structurele extra middelen. Verder zijn ook nog geen structurele middelen toegezegd voor de energietransitie. In deze kadernota wordt er daarom terughoudend omgegaan met het opnemen van nieuwe budgetten voor de jaren vanaf 2022 waarvoor een rijksbijdrage wordt verwacht. Deze budgetten zullen we gaan opnemen in de begrotingen als duidelijk wordt welke rijksmiddelen er beschikbaar worden gesteld. In deze kadernota zijn ze opgenomen als pm-post. De gevolgen van de meicirculaire en andere toekomstige financiële ontwikkelingen op rijksniveau zijn niet in deze kadernota verwerkt. Als er nieuwe financiële rijksontwikkelingen zijn, zullen we u via een raadsbrief informeren. In ieder geval zal de meicirculaire wel worden verwerkt in de Begroting 2022. De voor 2021 toegekende coronamiddelen van het Rijk zijn budgettair neutraal verwerkt. De extra uitkering bedraagt € 526.000. Er zijn voor een bedrag van € 381.000 budgetten geraamd om de corona gerelateerde kosten en gederfde inkomsten te dekken. Voor het saldo is een budget geraamd waarmee eventuele toekomstige kosten of gederfde inkomsten gedekt kunnen worden.

Naar aanleiding van de herijking gemeentefonds zijn nog geen gelden in dit document opgenomen wat ook is geadviseerd door de provincie. De herijking wordt naar verwachting per 1-1-2023 ingevoerd. Begrotingsevenwicht De financiële gevolgen van de Voorjaarsnota 2021 en de Begroting 2022 van de SED organisatie zijn voor wat betreft de autonome ontwikkelingen verwerkt. Voorbeelden hiervan zijn de nieuwe verdeelsleutel en het extra budget voor personeel. In 2020 zijn de financiële gevolgen van de coronacrisis budgettair neutraal opgenomen in de begroting. Ook voor 2021 gaan we ervan uit dat de compensatie gelijk is aan de extra kosten en de gederfde inkomsten. Het huidige steunpakket van € 526.000 is (budgettair neutraal) verwerkt. Dit is exclusief de opschalingskorting van € 175.000 welke wordt doorgeschoven. De Begroting 2022 moet reëel en structureel in evenwicht zijn. Een structureel evenwicht houdt in dat de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten. Anders moet voldoende aannemelijk worden gemaakt dat het structureel evenwicht in uiterlijk de laatste jaarschijf van de meerjarenraming tot stand wordt gebracht.

Het college ziet het als haar primaire taak om u op basis van de wet en regelgeving van de toezichthouder een sluitende begroting aan te bieden hoewel wij ook op de hoogte zijn van gemeenten die door het niet sluitend aanbieden van hun begroting een signaal willen afgeven voor de moeilijke financiële positie waarin gemeenten verkeren. Indeling kadernota De kadernota bevat de volgende onderdelen: 1. Uitgangpunten voor het opstellen van de Begroting 2022 en het bijbehorende meerjarenperspectief Het gaat hier bijvoorbeeld om het inflatiecijfer voor prijsgevoelige budgetten, voor subsidies, tarieven en heffingen en voor de bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen. Ook het te hanteren rentepercentage maakt onderdeel uit van deze uitgangspunten. Wij vragen u onder beslispunt 2 van dit raadsvoorstel in te stemmen met deze uitgangspunten. 2. Mutaties die leiden tot aanpassing van de Begroting 2021 en de meerjarenraming (voorjaarsrapportage) De Begroting 2021 is in het najaar van 2020 vastgesteld. Door voortschrijdend inzicht en nieuwe onontkoombare ontwikkelingen is aanpassing van een aantal budgetten in de Begroting 2021 gewenst. Wij vragen u onder beslispunt 3 in te stemmen met de mutaties die leiden tot aanpassing van de Begroting 2021 en de meerjarenraming en dit via een begrotingswijziging verwerken;

2

3. Beleidsontwikkelingen In dit onderdeel van de kadernota zijn er per programma een aantal actuele beleidsontwikkelingen benoemd. 4. Nieuw beleid In dit onderdeel wordt nieuw beleid voorgesteld. Wij vragen u onder beslispunt 4 in te stemmen met het nieuw beleid. 5. Investeringsbudgetten Voor de jaren 2021 t/m 2025 zijn een aantal (vervangings)investeringen opgenomen. Onder beslispunt 5 vragen wij u in te stemmen met deze nieuwe investeringen. 6. Subsidieplafonds In de Subsidieregelingen Stede Broec 2020 staat dat de definitieve subsidieplafonds jaarlijks worden bepaald door de vaststelling van de begroting voor het volgend jaar. In de kadernota is een apart onderdeel gewijd aan de subsidieplafonds. Wij stellen u onder beslispunt 6 voor in te stemmen met deze subsidieplafonds en deze te verwerken in de begroting. 7. Reserves Door de gevraagde budgetten voor het Sociaal domein kan het tekort voor een gedeelte worden opgevangen door het saldo van de Reserve Sociaal domein vrij te laten vallen. Wij stellen u onder beslispunt 7 voor in te stemmen met de onttrekking en deze te verwerken in de begroting. 8. Budgettair neutrale wijzigingen Een aantal mutaties betreft overhevelingen tussen programma’s of mutaties voor zowel baten als lasten. Wij stellen u onder beslispunt 8 voor in te stemmen met de genoemde budgettair neutrale wijzigingen.

Beoogd effect Deze kadernota brengt de ontwikkelingen op lokaal, (boven)regionaal, landelijk niveau alsook wetgeving in beeld. Dit heeft uiteraard gevolgen voor de huidige begroting en voor het meerjaren perspectief. Na vaststelling van deze kadernota is de basis gelegd voor het opstellen van de Begroting 2022 en de meerjarenraming 20232025. Omdat het Rijk nog moet beslissen over structurele middelen (zoals voor Sociaal domein, herijking gemeentefonds en uitvoering Klimaatakkoord) zijn in dit document de hiervoor gevraagde budgetten als pmpost gepresenteerd. Zodoende wordt een reëler financieel beeld gegeven. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) De gemeenteraad ziet erop toe dat de begroting structureel en reëel in evenwicht is. Dat is het geval als structurele lasten gedekt zijn door structurele baten en deze volledig, realistisch en haalbaar zijn. U mag hiervan afwijken als voldoende aannemelijk is dat het structureel en reëel evenwicht uiterlijk in de laatste jaarschijf van de meerjarenraming tot stand zal worden gebracht. Argumenten Met het vaststellen van de kadernota worden de kaders bepaald op basis waarvan het college de Begroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025 opstelt. Kanttekeningen / alternatieven De raad heeft de mogelijkheid om de kadernota gewijzigd vast te stellen.

Zoals hierboven aangegeven vormt het door u genomen besluit de basis voor de Begroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025. Bij het vaststellen van de begroting kunnen de uitgangspunten, het nieuw beleid en de nieuwe investeringen worden heroverwogen.

3

Draagvlak De kadernota is tot stand gekomen na een intensieve samenwerking tussen de ambtelijke organisatie en het college. Financiën De financiële consequenties van de Kadernota 2021-2025 zijn in de kadernota zelf opgenomen. Het totaaloverzicht is weergegeven in hoofdstuk 10.

Bovenkarspel, 25 mei 2021 Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer

4