Raadsvoorstel Begroting 2022

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Begroting 2022 934806

Commissie: Raadsvoorstel:

14 oktober 2021. 28 oktober 2021

Portefeuillehouder: Programma:

N.C.P. Slagter Allen

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

Begroting 2022

Voorgesteld besluit: 1. De Begroting 2022 vast te stellen; 2. In te stemmen met de financiële gevolgen van alle investeringen voor 2022 en autorisatie te verlenen tot het maximum van het opgenomen investeringsbedrag (zie begroting pagina 108); 3. Kennis te nemen van de meerjarenbegroting 2023-2025.

Inleiding Dit is de laatste begroting die ons college deze collegeperiode aan u voorlegt. Als we in financieel opzicht terugkijken op de afgelopen 4 begrotingen dan constateren we dat het voor gemeenten steeds moeilijker wordt om een stabiel financieel beleid te voeren. De rijksuitkeringen, waaronder de uitkeringen ten behoeve van het Sociaal Domein, maken een steeds groter deel uit van de gemeentelijke financiën en de rijksuitkeringen fluctueren aanzienlijk. Daarnaast zijn de uitkeringen voor met name jeugdzorg volstrekt onvoldoende om de groeiende vraag aan steeds duurder wordende zorgkosten te dekken. De Gemeentewet schrijft voor dat gemeenten vóór 15 november een begroting voor het volgend jaar aanbieden aan de provincie en geeft enkele vereisten waaraan de genoemde documenten dienen te voldoen. Deze zijn vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De begroting is opgesteld conform de kaders, die u in de Kadernota 2021-2025 op 1 juli 2021 heeft vastgesteld. Daarnaast zijn er door ontwikkelingen die na 1 juli 2021 hebben plaatsgevonden enkele nieuwe budgetten en autonome mutaties opgenomen in de begroting. De ontwikkelingen en mutaties worden separaat in dit voorstel toegelicht. In de Kadernota heeft u het kader vastgesteld om voor duurzaamheid geen budgetten in de begroting op te nemen zolang er geen financiële duidelijkheid is van de rijksoverheid.

Doordat deze duidelijkheid er nog niet is, hebben wij in deze begroting dit kader consequent toegepast. De nieuwe ontwikkelingen en mutaties leiden tot een begroting, waarbij het begrotingssaldo voor 2022 € 38.000 bedraagt en die hiermee structureel in evenwicht is. In de begroting is een aantal in het vooruitzicht gestelde voordelige effecten niet opgenomen, omdat de rijksoverheid hierover nog geen besluit heeft genomen. Het feit dat er sprake is van een demissionair kabinet is daarvan één van de oorzaken. Beoogd effect Door de begroting vast te stellen wordt voldaan aan het gestelde in artikel 191 van de Gemeentewet. De raad ziet erop toe dat de begroting structureel en reëel in evenwicht is. Hiervan kan worden afgeweken indien aannemelijk is dat het structureel en reëel evenwicht in de begroting in de eerstvolgende jaren tot stand zal worden gebracht.

1

Er is in de begroting en de meerjarenraming rekening gehouden met: -

de uitgangspunten uit de Kadernota 2021-2025, de afspraak tussen de VNG, het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de toezichthouders over het opnemen van extra middelen Jeugdzorg voor 75% van het landelijk berekende tekort, een budget voor de Pilot versterken eerstelijns jeugd en WMO, een budget voor uitvoeren Wet Open Overheid (WOO), een budget voor uitvoeren Wet Prenataal huisbezoek en de autonome mutaties op bestaande budgetten.

In het onderstaande overzicht ziet u in één oogopslag het in de door u vastgestelde kadernota verwachte incidentele en structurele begrotingssaldo voor de jaren 2022 tot en met 2025 en de financiële effecten van de aanvullende mutaties. Het negatieve incidentele (-€ 62.000) en structurele (-€ 261.000) begrotingssaldo zoals in de kadernota was voorzien, bedraagt na de in de begroting opgenomen mutaties incidenteel € 544.000 negatief en structureel € 583.000 positief. Dit betekent dat de begroting structureel en reëel in evenwicht is op basis van het BBV en het toetsingskader van de toezichthouder. Onder het overzicht worden de mutaties toegelicht. bedragen * € 1.000) Saldo baten minus lasten (begrotingsresultaat) 2022 struct

2023

2024

2025

inc

struct struct struct struct

-62

-261

-444

-346

-141

- Meicirculaire 2021 (incl. extra middelen Jeugdzorg 2022)

954

-378

-477

-519

- Extra middelen Jeugdzorg (75%)

482 1.026

939

835

- Budget voor uitvoeren Wet Open Overheid (compensatie AU)

-100

-113

-126

-140

-6

-6

-6

-6

256

256

256

256

Na kadernota Mutaties begroting 2022:

- Budget voor uitvoeren Wet prenataal huisbezoek (compensatie AU) - Budget Pilot versterken eerstelijns jeugd en WMO

-482

- Opbrengst OZB door waardestijging - Bijstelling bijdragen gr-en - Extra budget WMO

34

39

30

48

-710

-710

-710

-710

100

150

200

-65 -295

-65 -355

-56 -233

- Verlagen budget Jeugdzorg en WMO door maatregelen - Bijstelling overige budgetten Begroting 2022

-544

-66 583

Meicirculaire: De mutaties zijn toegelicht in de raadsbrief over de meicirculaire bij de ingekomen stukken van de raad van september 2021. Daarin zijn de mutaties opgenomen die in de tabel op de volgende pagina zijn vermeld:

2

Omschrijving

2022

2023

2024

2025

Afrekening BCF plafond Uitkeringsfactor en hoeveelheidsverschillen Accresontwikkeling Extra middelen Jeugdzorg (€ 1,3 mld) Voogdij/18+

318 -137 1.224 -574

340 -274

350 -394

331 -427

-574

-574

-574

Compensatieregeling Voogdij 18+ Wet Open Overheid Heroriëntatie zelfstandigen (corona steunpakket) Jeugd aan Zet (corona steunpakket) Rijksvaccinatieprogramma meningokokken Versterking gemeentelijke antidiscriminatievoorziening Prenataal huisbezoek door jeugdgezondheidszorg Maatschappelijke begeleiding statushouders Vergoeding raadsleden kleine gemeenten Inburgering Armoedebestrijding kinderen

-10 100

-10 113

-10 126

-11 140

5 9 6

5 9 6

5 9 6

5 9 6

7 13 -7

7 7 -7

7 5 -7

7 2 -7

Saldo mutaties

954

-378

-477

-519

Extra middelen Jeugdzorg Voor de landelijke tekorten jeugdzorg is door de rijksoverheid al € 300 miljoen toegezegd. Hiervoor is in de gemeentelijke begroting € 390.000 structureel verwerkt. Bovenop de € 300 miljoen is voor 2022 landelijk nog eens € 1.314 miljard toegezegd. Hiervoor is in de begroting voor 2022 voor Stede Broec € 1.706.000 opgenomen. Voor de jaren 2023 en verder hebben de VNG, het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de toezichthouders afgesproken dat van de verwachte landelijke tekorten 75% mag worden opgenomen. Indien de gemeente hiervan afwijkt zal de provincie dit in de begroting corrigeren. Wet Open Overheid (WOO) Deze wet vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Hiervoor wordt een structureel budget gevraagd gelijk aan de extra middelen in de algemene uitkering. Een nadere onderbouwing van de uitvoering volgt. Wet Prenataal huisbezoek Een budget voor uitvoeren Wet Prenataal huisbezoek is in afwijking van de kadernota opgenomen in de begroting. In 2021 is een wet aangenomen waarin staat dat een gemeente een prenataal huisbezoek aan zwangeren en/of hun gezinnen in een kwetsbare situatie moeten aanbieden. Hiervoor wordt een structureel budget gevraagd gelijk aan de extra middelen in de algemene uitkering. Een nadere uitwerking van de maatregelen volgt op een later moment. Pilot versterken eerstelijns jeugd en WMO Deze pilot is o.a.

een uitwerking van het amendement van de raad om maatregelen te treffen om de kosten van het Sociaal Domein terug te dringen zonder dat dit ten koste gaat van de zorg die onze inwoners nodig hebben. Ook is er in de Algemene Uitkering bij de extra toegekende middelen voor jeugdzorg en WMO bepaald dat er maatregelen getroffen moeten worden. In de begroting die nu voor u ligt is het bedrag vanuit de algemene uitkering gealloceerd. Uiterlijk in de raadsvergadering van november zullen we u informeren over de uitvoering van uw eerder aangenomen amendement en de uitwerking van deze pilot daar in betrekken.. OZB Het uitgangspunt in de kadernota is om de tarieven met 1,4% inflatie correctie aan te passen. In de cijfers van de kadernota is de opbrengst t.o.v. 2021 aangepast met 1,4%. Door een verwachte waardestijging van de woningen zal de opbrengst stijgen. Het definitief vaststellen van de belastingtarieven en retributies door uw raad is zoals gebruikelijk voorzien in de raadsvergadering van december.

3

Gemeenschappelijke Regelingen (GR-en) Bijstelling bijdragen gr-en: De begrotingen 2022 van de diverse gr-en zijn vastgesteld door de Algemeen Besturen. De bijdragen voor de GGD, Veiligheidsregio, SSC DeSom en Westfries Archief zijn aangepast naar de vastgestelde begrotingen. Hoewel de begroting 2022 van de SED organisatie door het Algemeen Bestuur (nog) niet is vastgesteld vanwege het ontbreken van unanimiteit, is in de begroting 2022 die nu voorligt wel rekening gehouden met de extra personeelsinvestering t.b.v. de SED organisatie en de nieuwe verdeelsleutel. WMO De afgelopen periode zijn de lasten WMO gestegen. In 2019 is de inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor de WMO-maatwerkvoorzieningen afgeschaft en ingeruild voor het WMO-abonnementstarief. In de kadernota hebben wij u hierover al geïnformeerd en heeft u ons de kaders meegegeven om de bijstellingen van deze budgetten vooralsnog op p.m. te ramen. Tevens heeft u het college middels een motie de opdracht gegeven om te onderzoeken of er een mogelijkheid is om toch een vermogenstoets in te voeren. Hoewel de uitvoering van de motie nog niet is afgerond, is de verwachting dat het invoeren van een vermogenstoets slechts beperkte financiële invloed op de hoogte van de nu bekend zijnde bedragen heeft.

Daarnaast is door de vergrijzing het aantal cliënten gestegen doordat de groep ouderen steeds groter wordt en de gemiddelde leeftijd steeds hoger, hebben er prijsstijgingen plaatsgevonden en maken in verhouding veel inwoners met een minimuminkomen gebruik van de voorzieningen. Dit heeft het college er toe gebracht om in afwijking van de door u opgestelde kaders toch een bedrag in de begroting op te nemen om te kunnen voldoen aan het BBV en de rechtmatigheidsregels. Verlaging budget Jeugdzorg en WMO door maatregelen. In de brief van het Ministerie van BZK van 29 juni 2021 staat dat gemeenten zich committeren aan de invulling van een set aan maatregelen die in 2022 een besparing van € 214 miljoen opleveren. De besparing loopt tot 2028 op tot € 1.017 miljoen. De hoogte van de besparing is lastig in te schatten. In meerjarenperspectief hebben we oplopende bedragen opgenomen omdat er van een snelle terugdringing van de zorgkosten in zowel jeugd en WMO geen sprake kan zijn. De eerste voorzichtige prognose is dat er mede door corona sprake is van een stijging het aantal cliënten en dat er sprake is van zogenaamde inhaalzorg. Bijstelling budgetten Bij het opstellen van de begroting 2022 is er beoordeeld of de budgetten overeenkomen met de uitvoering in historisch perspectief. Er is een aantal positieve en negatieve mutaties doorgevoerd.

Door het moment van vaststellen van de begroting en het uitkomen van de septembercirculaire is het niet mogelijk om de effecten van de septembercirculaire te verwerken in de begroting. Wij zullen alle effecten van de septembercirculaire en andere actuele ontwikkelingen aan u voorleggen in een Eindejaarsnota die we u zullen aanbieden in de raad van december 2021. Bij het vaststellen van de belastingen en tarieven in december beschikt u over de actuele financiële inzichten voor begrotingsjaar 2022 en kunt u daar uw belastingbesluiten op baseren. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) De begroting moet voldoen aan het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De gemeenteraad is bevoegd een begroting vast te stellen. Na vaststelling is het college op grond van artikel 191 van de Gemeentewet verplicht deze vóór 15 november aan Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland te zenden. Planning, evaluatie en verantwoording De vastgestelde begroting wordt vóór 15 november 2021 aan de provincie toegestuurd. Zoals hierboven aangegeven zullen we u in december 2021 een Eindejaarsnota voorleggen met daarin de dan meest actuele informatie.

4

Financiën Het begrotingssaldo voor de komende jaren bedraagt: jaar Begrotingssaldo

2022

2023

2024

2025

38.000

-295.000

-355.000

-233.000

Ondanks dat in de begroting een aantal door de rijksoverheid in het vooruitzicht gestelde voordelige effecten niet is meegenomen, is het beeld voor 2022 structureel sluitend.

Bovenkarspel, 28 september 2021 Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer

5