Presentatie webinar grip op wmo dd 21042021

Webinar Grip op Wmo-uitgaven Woensdag 21 April 2021 Inloop: 14.45 Start: 15.00 Einde: 16.30 Angela Potjens Yannick Methorst Linda Hazenkamp Ronald Bellekom Pim de Glas Bram Harmsen

Welkom •

210 aanmeldingen! • Is uw microfoon gedempt / beeld uit? • Beperkt ruimte om vragen te stellen plenaire deel: gebruik de chat. En chat vooral met elkaar! Verzoek vooraf: Uitkomst van uw subsessie graag mailen naar: Angela.Potjens@vng.nl Dat geldt ook als u uw aanpak wilt delen met andere gemeenten: Wij verzamelen de reacties en stellen deze weer aan alle deelnemers beschikbaar en op het VNG forum.

De programma onderdelen: 15.00 0. welkom 15.05 1. Enkele uitkomsten van de visitatiecommissie van de VNG. 15.20 2. Reacties van gemeenten op de VNG ledenbrief en de rol die de VNG kan spelen.

15.30 3. Beleidsopties voor nieuw kabinet / ambtelijke verkenning maatregelen Wmo (VNG, gemeenten, VWS, BZK). 15.35 4. Wat doet Krimpen aan den IJssel 15.45 5. Wat doet Leusden? 15.55 6. 10 minuten pauze 16.05 7. In kleinere groepen uiteen (benoem 1 collega die meeschrijft en later mailt naar de VNG!) •

Waar zit de aarzeling in het nemen van beheersmaatregelen?

•

Wat heeft u nodig om wel stappen te zetten?

•

Wissel onderling de ervaringen met beheersmaatregelen uit.

•

Wat zijn uw adviezen tips en tricks?

16.30 einde

‘Good practices’ visitatiecommissie financiële beheersbaarheid sociaal domein Yannick Methorst

Visitatiecommissie financiële beheersbaarheid sociaal domein •

Onafhankelijke commissie o.l.v. Marjanne Sint.

•

Ingesteld door het ministerie van BZK en VNG om gemeenten te adviseren, maar ook ‘rode draden’ op te halen over knel- en ontwikkelpunten in het Sociaal Domein.

•

Bezoekt 30 gemeenten (van 100 aanmeldingen) tussen april 2019 en oktober 2021.

•

Commissie gaat tijdens traject van ca. 7 weken in gesprek met gemeenten o.b.v. stukken en cijfers.

•

Dient als kritische spiegel.

Grip versus doelmatig geld uitgeven versus bezuinigen 1.

Grip betekent: inzicht hebben in de ontwikkelingen in het sociaal domein/Wmo (gebruik van voorzieningen, budgetverloop, in-, door- en uitstroom maar ook in de voortgang van genomen maatregelen), het formuleren van een beleidsverwachting (als we X doen sorteert dat gewenst resultaat Y) en effectief sturing kunnen geven op basis van deze inzichten.

2.

Doelmatig geld uitgeven betekent: zoveel geld uitgeven aan de (aspecten van) de gemeentelijke taak als nodig is om het doel te bereiken (en niet meer dan dat).

3.

Bezuinigen, ook wel ombuigen genoemd, betekent: minder geld uitgeven dan je deed.

Grip kan helpen om doelmatig geld uit te geven of om te bezuinigen: de begrippen liggen in elkaars verlengde, maar verschillen ook.

Mogelijke interventies uit de visitatiegesprekken Ander aanbod maatwerkvoorzieningen: • Huishoudcoach (o.b.v. gedachte van ‘re-ablement’) • Scootmobielenpool/hulpmiddelenpool Toegang • Creëren van kostenbewustzijn bij consulenten, bijv. d.m.v. app • ‘Hoeveel uur hulp denkt u dat u nodig heeft?’ • Moreel appèl Inkoop • Budgetplafonds en wachtlijsten • Lump sum financiering, of resultaatfinanciering (of toch weer PxQ?) Afbakening Wmo/domeinoverstijgend werken • Samenwerken met en/of eerder inwoner verwijzen naar Wlz en Zvw

Aanbevelingen om grip te krijgen De inhoudelijke opdracht die gemeenten wettelijk hebben is om hun inwoners te helpen: Dat is de grote kostendrijver. Maar wie helpen we eigenlijk? •

Laat niet de (interpretatie van) van de wet leidend, maar de zelf geformuleerde visie (gebaseerd op de wet) aan de hand van de eigen vastgestelde maatschappelijke uitdaging: neem de ruimte die de wet biedt om naar het individuele geval te kijken en dus ook te sturen op welk aanbod de gemeente passend vindt voor bepaalde gevallen. De wet schrijft niet voor wat je precies moet doen.

•

Welke problemen voor welke inwoners willen we oplossen? Gegeven de schaarse middelen: wat of wie eerst?

•

Onderscheid tussen financieel en niet-financieel draagkrachtige inwoners als enige onderscheid? (Denk ook nog aan de huishoudcoach)

•

Hoe prioriteren we onze energie en onze beperkte middelen?

Ledenbrief 23 November 2020 Maatregelen om extra kosten abonnementstarief te beheersen

Linda Hazenkamp

Aanleiding voor ledenbrief •

Monitor abonnementstarief: aanzuigende werking abonnentstarief (vooral HH) / midden en hogere inkomens.

•

Mislukken onderhandelingen met rijk: 125 miljoen extra over 2019 wordt niet gecompenseerd.

•

Bericht Binnenlands Bestuur: Netto lasten Wmo over 2019 zijn gestegen met 9,1%, 594 miljoen. De jaren 2020 en 2021 lijken een zelfde beeld te geven. Nu al fors tekort!

•

Toekomstbeeld: budget Wmo-cluster gemeentefonds groeit tussen 2020-2040 met factor 1,2, het gebruik van Wmo voorzieningen door 75 plussers stijgt met factor 1,8.

•

Welke maatregelen zijn in de brief genoemd?

1. Financiële draagkracht betrekken in het onderzoek. 2. Invoeren van een budgetplafond en een wachtlijst. 3. Afwijzingen op grond van voorzienbaarheid. 4. Het inrichten van een alg.voorziening om de eigen kracht te stimuleren. Basis voor de maatregelen: ‘eigen kracht’ • artikelen 2.3.2 (het vierde lid sub b en c) en 2.3.5 (derde lid). •

Doel ledenbrief: Signaal afgeven aan het kabinet dat het niet langer gaat en (misschien) uitlokken van nieuwe jurisprudentie.

Reacties: •

Zeker 50 gemeenten hebben gereageerd. • Meest voorkomende reactie: ondersteuning VNG bij proefproces. •

We hebben meegelezen met beleidsstukken van gemeenten. • Binnen werkgroep met gemeenten zijn er stukken gedeeld. • VNG heeft de ledenbrief besproken in de landelijke juridische werkgroep Wmo en Jeugd: de deelnemers Stimulansz en Schulinck waren kritisch. Conclusies: • Veel van de genoemde maatregelen zijn bekend, worden besproken en aangeboden aan cliënten, maar er wordt niet op afgewezen.

Verkenning beleidsopties voor nieuw Kabinet Ronald Bellekom

Verkenning / Ambtelijke werkgroep VWS, gemeenten/VNG, BZK A. FINANCIËLE DRAAGKRACHT 1. Financiële draagkracht meewegen bij de toegang tot een deel/alle Wmo-maatwerkvoorzieningen. 2. Herinvoeren inkomensafhankelijke eigen bijdragen (volledig terugdraaien abonnementstarief).

B. REIKWIJDTE WMO INPERKEN 1. Aanscherpen van de toegang via voorzienbaarheid en algemeen gebruikelijke voorziening. We hebben VWS gevraagd de definitie van “algemeen gebruikelijk” aan te scherpen; opdat eenvoudige HH er ook onder valt. 2. Algemene voorzieningen uitsluiten van het abonnementstarief. 3. Vaste financiële tegemoetkoming (dienstencheque) voor kosten huishoudelijke hulp. 4. Huishoudelijke hulp uit de Wmo. 5. Hervormen huishoudelijke hulp (naar een vorm thuisondersteuning). 6. (Dure) woonvoorzieningen niet financieren, maar hier een lening voor verstrekken.

C. TARIEF/CONTRACTERING Beheersmaatregelen via contract- en tariefafspraken met aanbieders: 1.

2.

Resultaatgericht beschikken wettelijk verankeren zodat het mogelijk blijft. Huishoudelijke hulp opplussen met licht begeleidende taken en licht verzorgende taken, waardoor beroep op zwaardere voorzieningen afneemt.

D. PREVENTIE 1. 2.

3.

Preventiesubsidie voor gemeenten Ontwikkeling budget Wmo 2015 koppelen aan uitstroom naar de Wlz Toets op reablement bij toegang

Sociaal domein:

Opvangen effecten abonnementstarief Pim de Glas (procesmanager Sociaal domein)

Omvang van het probleem • •

• •

Stabiel verloop 2017/2018 ondanks vergrijzing CBS analyse in 2018 (o.b.v. extrapolatie zorggebruik laagste inkomenscategorie theoretische stijging van 100%) Extreme stijging in 2019 Afvlakking van stijging in 2020 klanten: + 44,2% 1-1-2021 (t.o.v. 31-12-2018) kosten: + 49,6% 1-1-2021 (t.o.v. 2018)

•

Naast HBH ook stijging op woonvoorzieningen en vervoer

Oplossingsrichting •

Maatwerkvoorziening: op de behoeften, persoonskenmerken en mogelijkheden van een persoon afgestemd geheel van diensten, hulpmiddelen, woningaanpassingen en andere maatregelen (wettekst Wmo)

•

Jurisprudentie : stelt dat er via de eigen bijdrage systematiek al gekeken wordt naar de inkomenspositie.

•

Door het abonnementstarief wordt er niet meer gekeken naar het inkomen dus vervalt de belemmering die in de huidige jurisprudentie wordt gehanteerd.

Krimpense oplossing •

Inkomensgrens voor hulp bij het huishouden (200% wml voor 67- en 150% voor 67+)

•

Geen harde grens, maar het inkomen maakt onderdeel uit van de individuele afweging (blijft dus een maatwerk afweging)

•

Verankering in verordening en beleidsregels

•

Eerst alleen voor nieuwe aanvragen. Na eerste uitspraak volgen herindicaties

Planning • • • •

Voornemen college B&W: Advies van adviesraad Sociaal domein Tweede alinea begint hier. Voor een Raadsbesluit: 3 juni 2021 aantal zaken hoeft u de deur niet meer Start uitvoering: 1 juli 2021 uit. U regelt het via het E-loket op de website wanneer u het uitkomt. Wilt u een uittreksel uit het GBA? Wilt u zaken in de buitenruimte melden? Reageer dan via het E-loket.

Contact Pim de Glas 06-16689989 pimdeglas@krimpenaandenijssel.nl

• Stelselbeschikbaarheid • Financieel/beheersbaarheid • Aanvragen en indicaties Leusden: • Toename HH (AV + HH1 + HH2), 2019: 8,5%, medio 2020 9,3% • Toename AV in 2020: 25%.

• Kosten zijn met ruim 700.000 euro gestegen!

• Solidariteit

• Het verscherpt toepassen van het eigen (draag)kracht en zelfredzaamheidscriterium uit de verordening en beleidsregels Wmo, waarmee wij als gemeente verdringing voorkomen en zodoende de zorg en hulp continuïteit aan onze inwoners kunnen blijven borgen zoals het Rijk en de raad ons hebben opgedragen. • Het college besluit (9 februari): o het eigen (draag)kracht en zelfredzaamheidscriterium per 1 april zodanig toe te passen dat, als inwoners zelf aangeven voldoende draagkracht te hebben om een HH voorziening zelf te organiseren, we op basis hiervan gaan afwijzen. o Opdracht te geven aan Lariks om in bovenstaande gevallen te onderzoeken of aanvrager inderdaad zelf in een oplossing kan voorzien, waarbij de financiële zelfredzaamheid aan de orde komt (inschatting naar financieel draagkracht). Onderdeel van dit onderzoek is een gesprek met aanvrager n.a.v. van diens inkomensgegevens waarbij de draagkrachtnorm van minimaal 150% van het sociaal minimum zal worden gehanteerd. o De gemeenteraad hierover direct na besluit te informeren.

1. Conform opdracht vanuit Rijk en raad 2. Op advies en overeenstemming met de adviesraden 3. Stelsel beschikbaarheid 4. Uitvoeringsorganisatie (Lariks) is toegerust om de richtlijn toe te passen 5. Beheersbaarheid van de kostenontwikkeling 6. Negatieve consequenties zijn te overzien

• Systematiek • Communicatie • Werkinstructie • Inregelen capaciteit (extra werk): proef 6 maanden

• Monitoren op opbrengsten, kosten en bezwaren? • Positiebepaling: uitrol naar andere ondersteuningsvormen? • Positiebepaling: andere maatregelen?

•

Nu 10 PAUZE • Jullie starten in de breakoutroom om: 16.05 uur.

Te bespreken (en benoem 1 collega die meeschrijft en later mailt naar de VNG angela.potjens@vng.nl): onderwerp: webinar grip op Wmo •

Waar zit de aarzeling in het nemen van beheersmaatregelen? • Wat heeft u nodig om wel stappen te zetten? • Wissel onderling de ervaringen met beheersmaatregelen uit. • Wat zijn uw adviezen tips en tricks? De sessies stoppen om 16.30 uur. Er is geen plenaire terugkoppeling! Alvast heel veel dank voor jullie aanwezigheid en bijdragen!