Najaarsnota 2023

Najaarsnota 2023

1

Inleiding Algemeen Op basis van de Financiële verordening rapporteert het college middels twee rapportages per jaar aan de raad over eventuele bijstelling van budgetten. De voorjaarsnota is bedoeld om te informeren over ontwikkelingen die zich na vaststelling van de begroting hebben voorgedaan. Deze najaarsnota heeft als doel om de budgetten in de begroting integraal te beoordelen. Want voor de rechtmatigheid is het van belang dat op programmaniveau de werkelijke lasten de begrote budgetten niet overschrijden. De financiële gevolgen van de septembercirculaire gemeentefonds voor 2023 zijn in dit document verwerkt. Ook maakt de najaarsnota van de SED organisatie onderdeel uit van deze najaarsnota. Een bijstelling van de begroting van de SED organisatie resulteert immers in een bijstelling van de bijdragen van de deelnemende gemeenten. In principe kan een aangepaste bijdrage aan een gemeenschappelijke regeling pas in de gemeentebegroting verwerkt worden als het algemeen bestuur van de betreffende GR de begrotingswijziging heeft vastgesteld nadat hierop door de betrokken raden zienswijzen zijn ingediend. Omdat de huidige bestuurlijke besluitvormingsprocessen ervoor zorgen dat het lastig is om dit volgtijdelijk te doen is er, voor gekozen om de mutaties van de najaarsnota van de SED organisatie ook te verwerken in de najaarsnota’s van de gemeenten.

Op deze manier is het mogelijk om de begrote bijdrage aan de SED organisatie in de gemeentebegrotingen aan te passen. In dit document betekent een negatief (en rood) cijfer minder financiële ruimte of een negatief saldo en een positief (en zwart) cijfer meer financiële ruimte of een positief saldo. Bedragen in de tabellen zijn gedeeld door duizend. Financiële consequenties De financiële consequenties van deze nota zijn als volgt: (bedragen * € 1.000) Saldo baten minus lasten (begrotingsresultaat) 2023 2024 2025 2026 2027 inc struct inc struct inc struct inc struct inc struct Saldo na raad september 2023 -723 -221 -515 50 -190 1.575 -82 -1.456 -22 -1.581 Najaarsnota 2023 (incl. NJN 213 402 0 -48 0 -48 0 -48 0 -48 SED) Saldo na Najaarsnota 2023 -510 181 -515 2 -190 1.527 -82 -1.504 -22 -1.629

Het verwachte saldo baten minus lasten voor 2023 is € 329.000 negatief. De saldi vanaf 2024 wijzigen nog door de vaststelling van de Begroting 2024. In het volgende hoofdstuk worden de mutaties per programma toegelicht. Een deel van de mutaties zijn structureel. In deze nota zijn de mutaties alleen verwerkt voor 2023. Voor 2024 en verder zijn deze mutaties opgenomen in de Begroting 2024. 2

De enige uitzondering in deze nota is de aanpassing van de bijdrage aan de SED organisatie naar aanleiding van de najaarsnota van de SED. De najaarsnota is als bijlage opgenomen in dit document.

Mutaties per programma De budgettair neutrale mutaties zijn in een apart overzicht opgenomen. Dit zijn budgetoverhevelingen tussen verschillende programma’s of het zijn mutaties waarvoor een last en een baat voor hetzelfde bedrag is opgenomen.

Bestuur en dienstverlening Toelichting mutaties Effect mutaties voor programma Bestuur en dienstverlening Begroting na Begroting Werkelijk raad september 2022 20221 2023 Totaal lasten: 10.660 10.035 11.624 Totaal baten: 47.336 48.479 52.285

Najaarsnota 2023 -60 1.110

Gewijzigde begroting 2023 11.564 53.395

Bijdrage SED organisatie (2023: -€ 61.000 en vanaf 2024: -€ 48.000) De Najaarsnota 2023 van de SED organisatie is als bijlage bijgevoegd. De bijdrage voor 2023 is € 61.000 hoger en voor 2024 en verder is de bijdrage € 48.000 hoger. De SED organisatie vraagt in de najaarsnota budget voor: - Implementatieplan Basisregistratie Ondergrond, - VerSaaSing, - Neuron Geo Cloud en - Robotisering. Algemene uitkering (2023: € 1.110.000) De gevolgen van de mei- en septembercirculaire zijn voor 2024 en verder verwerkt in de Begroting 2024. In deze nota worden alleen de gevolgen voor 2023 verwerkt. De gevolgen van de meicirculaire zijn toegelicht in een raadsbrief. Dit is een voordeel voor 2023 van € 415.000. De septembercirculaire geeft voor 2023 een voordeel van € 695.000. De septembercirculaire wijkt af van de meicirculaire door: - Accresontwikkeling: -€ 62.000 De jaarlijkse toe- of afname van het gemeentefonds, voorvloeiend uit de trap op trap af methode, wordt het accres genoemd. De verwachte uitgaven van het Rijk zijn dus naar beneden bijgesteld.

1

Voor een toelichting van het verschil tussen de begrote en werkelijke lasten 2022 verwijzen wij u naar de Jaarstukken 2022

3

- BCF plafond: € 370.000 Gemeenten declareren hun BTW voor overheidstaken bij het BTW Compensatie Fonds. Omdat gemeenten minder declareren dan verwacht komen deze middelen via de algemene uitkering terug bij de gemeenten. - Hoeveelheidsverschillen: € 378.000 De algemene uitkering wordt verdeeld via diverse maatstaven. Als deze maatstaven wijzigen, dan wijzigt de algemene uitkering. Een aantal maatstaven zijn voor Stede Broec naar boven bijgesteld, waardoor de algemene uitkering hoger is. Rente (2023: € 173.000 incidenteel) Overtollige middelen worden aangehouden op een eigen rekening-courant bij het ministerie van Financiën. De rentevergoeding is hoger dan verwacht. Door het uitblijven van investeringen lenen we ook minder dan verwacht. Energielasten gemeentehuis (2023: -€ 25.000) De afgelopen jaren zijn de prijzen van gas, water en elektra gestegen. De budgetten worden bijgesteld naar de huidige tarieven. Verkiezingen Tweede Kamer (2023: -€ 50.000) Door de val van het kabinet worden er op 22 november 2023 nieuwe verkiezingen georganiseerd. Deze extra verkiezing is niet begroot voor 2023. Bedrijfsvoering Burgerzaken (2023: € 13.000) Budget voor algemene bedrijfsvoeringskosten Burgerzaken is structureel te hoog. Het budget wordt bijgesteld op basis van de werkelijke kosten van de afgelopen jaren.

Communicatie (2023: € 10.000) De frequentie van het gemeentenieuws is gewijzigd van wekelijks naar maandelijks. Hierdoor hebben we minder uitgegeven aan advertentie- en publicatiekosten. Daarnaast hebben we geen grote uitbestede werkzaamheden aangekocht.

Omschrijving mutatie

Bestuur en dienstverlening 2023 2024

2025

2026

2027

Bijdrage SED organisatie Algemene uitkering Rente Energielasten Verkiezingen Bedrijfsvoering burgerzaken Communicatie

-61 1.110 173 -25 -50 13 10

-48

-48

-48

-48

Saldo mutaties

1.170

-48

-48

-48

-48

4

Ruimte Toelichting mutaties Effect mutaties voor programma Ruimte

Totaal lasten: Totaal baten:

Begroting 2022 14.743 5.586

Werkelijk 2022 12.940 5.883

Begroting na raad september Najaarsnota 2023 2023 17.809 96 7.605 51

Gewijzigde begroting 2023 17.905 7.656

Voormalig politiebureau (2023: € 25.000) Vanwege de lopende aanbesteding hebben we momenteel te maken met incidentele kosten. Dit wijzigt zodra de aanbesteding wordt afgerond. Zodra het definitieve exploitatiecontract is gesloten komt er een overgang van incidentele kosten naar structurele kosten. Afschrijvingslasten (2023: € 100.000) Voor de verwachte investeringen worden afschrijvingslasten begroot. De afschrijving start in het jaar volgend op het afronden van de investering. Doordat investeringen later zijn afgerond zijn de werkelijke afschrijvingslasten lager. Project eenduidige werkwijze (2023: -€ 9.000) In de gemeenten Stede Broec en Drechterland gebeurt de uitvoering van het onderhouden van de buitenruimte grotendeels in eigen beheer. In de praktijk worden er door de eigen service dienst werkzaamheden uitgevoerd en worden de meer specialistische taken uitbesteed aan (onder)aannemers. Gemeente Enkhuizen is een regiegemeente, in deze gemeente worden alle onderhoudswerkzaamheden in de buitenruimte wordt uitgevoerd door (onder)aannemers. De SED organisatie voert directie en houdt toezicht op de uitgevoerde werkzaamheden in de drie gemeenten. Deze verschillende wijze van werken dragen bij aan een onduidelijke werkwijze in het beheer en onderhoud. Dit leidt tot inefficiënt en verschillende werkzaamheden.

Kansen tot samenwerking tussen de gemeenten en kwaliteitsimpuls blijven hierdoor soms onbenut. Om deze reden wordt onderzocht waar onder andere synergie voordelen te behalen zijn; het ‘project eenduidige werkwijze voor het onderhouden van de buitenruimte’. Voor deze kansen is een financiële vertaling noodzakelijk. Om deze vertaling te maken wordt per gemeente een incidenteel bedrag van € 9.000 in 2023 gevraagd. Stormschade (2023: -€ 114.000) Afgelopen juli heeft storm Poly grote schade toegebracht. Diverse bomen zijn afgebroken of omgewaaid. Ook zijn er meerdere takken uit bomen gebroken. De kosten betreffen het opruimen en het eerste herstel van de schade. De kosten van herplant zijn hier nog niet in verwerkt. Momenteel zijn de kosten nog niet geheel inzichtelijk. Reiniging wegen (2023: -€ 22.000) Afgelopen jaar is er een toename van incidenten aan het wegdek. Het betreft opruimwerkzaamheden zoals het verwijderen van oliesporen, rijbaan vrijmaken na ongevallen ect. Schades aantoonbaar veroorzaakt door een motorvoertuig waarbij de veroorzaker bekend is worden altijd verhaald op de veroorzaker. Het slagingspercentage is hoog, 90% van gemaakte kosten worden uitgekeerd. Schade als gevolg van vandalisme is niet verhaalbaar. 5

Onderhoud bruggen (2023: -€ 38.000) Na de meervoudig onderhandse aanbesteding van het civiele project "Aanpassen stootplaten 4 bruggen Raadhuislaan" is een tekort ontstaan van € 38.000 (dit is het verschil tussen de laagste aanneemsom van € 343.000 en de raming van € 305.000). Resultaat 2022 Omgevingsdienst NHN (2023: € 5.000) Met de vaststelling van de Jaarrekening 2022 en de Begroting 2024 van de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord is tevens het rekeningresultaat bepaald. Uw raad heeft tijdens de zienswijze procedure een positieve zienswijze gegeven op de resultaatbestemming 2022. Woningen (2023: -€ 10.000) We vragen om structureel budget toe te voegen voor het onderhoud van woningen. Momenteel ontbreekt een specifiek onderhoudsbudget voor deze woningen, ondanks het feit dat er wel structureel kosten worden gemaakt voor het onderhoud ervan. Bouwleges (2023: € 18.000) De hogere opbrengsten zijn onder andere een gevolg van het ontwikkelen van de projectmatige woningbouw in Waterweide. Er is dit jaar vergunning verleend voor twee fases. Ruimte Omschrijving mutatie Voormalig politiebureau Afschrijvingslasten Project eenduidige werkwijze Stormschade Reiniging wegen Verhaal reiniging wegen Onderhoud bruggen Resultaat 2022 OD NHN Woningen Bouwleges Saldo mutaties

6

2023 25 100 -9 -114 -50 28 -38 5 -10 18

2024

2025

2026

2027

-44

0

0

0

0

Samenleving Toelichting mutaties Effect mutaties voor programma Samenleving Begroting na Begroting Werkelijk raad september 2022 2022 2023 Totaal lasten: 38.846 38.039 38.964 Totaal baten: 7.866 10.940 7.566

Najaarsnota Gewijzigde 2023 begroting 2023 953 39.917 442 8.008

Energielasten onderwijshuisvesting en sportlocaties (2023: -€ 159.000) De afgelopen jaren zijn de prijzen van gas, water en elektra gestegen. De budgetten van 2023 worden bijgesteld naar de huidige tarieven. Subsidies kunst en cultuur (2023: € 20.000) Er is in 2023 minder subsidie aangevraagd door muziekverenigingen/muziekschool, vanwege daling van het aantal jeugdleden door corona. Daarnaast is er door de scholen minder subsidie aangevraagd dan het maximale bedrag wat in de subsidieregeling beschikbaar is voor muziekonderwijs (scholen dragen zelf 50% bij in de kosten van muziekonderwijs). Subsidieregeling corona (2023: € 60.000) Er zijn minder aanvragen ingediend dan verwacht. De regeling is bedoeld om maatschappelijke organisaties te ondersteunen met een tegemoetkoming in de exploitatie, een tegemoetkoming in de energielasten of een subsidie voor herstel en innovatie van de organisatie. Alleen voor herstel en innovatie kan nog aan aanvraag worden gedaan tot 1 januari 2024. De andere regelingen zijn gesloten. Vormings- en ontwikkelingswerk (2023: € 15.000) Op dit budget zijn in 2023 geen uitgaven gedaan. Het gaat hier om een werkbudget om aankopen te doen in het kader van vorming- en ontwikkelingswerk. Het budget is structureel te hoog. Onderhoud vastgoed (2023: -€ 22.000) Doordat de gebouwen ouder worden is er ook steeds meer onderhoud nodig.

Hierdoor zorgen we voor veilige en functionele gebouwen. OZB scholen (2023: -€ 56.000) Aan de scholen wordt een steeds hogere belasting OZB opgelegd. Op grond van de onderwijswetgeving vergoedt de gemeente de OZB van de scholen. De vergoeding aan de scholen stijgt door de hogere OZB. De hogere opbrengst belasting is al begroot. Basiscapaciteit jeugdzorg (2023: -€ 78.000) Bij de contractafspraken van de JeugdzorgPlus, uitgevoerd door Horizon, zijn afspraken gemaakt over de verrekening van de basiscapaciteit (lege bedden financiering/ om- en afbouwkosten). Deze kosten worden verdeeld op basis van inwonersaantal over de zeventien Noord-Holland-Noord gemeenten. 7

Cliëntgebonden kosten Jeugd en Wmo (2023: -€ 499.000) We hebben te maken met incidentele extra kosten over 2022. De hogere kosten komen doordat in 2023 nog indicaties met terugwerkende kracht zijn afgegeven, dit wordt veroorzaakt doordat we bezig zijn met een inhaalslag op het werkproces jeugd. Ook heeft de gemeente nog nagekomen kosten over 2022 door een afrekening van het woonplaatsbeginsel. Daarnaast zien we over 2023 dat indicaties met zwaardere zorg worden afgegeven, dit geldt ook voor de PGB. Ook dit leidt tot hogere kosten in 2023. BUIG (2023: -€ 51.000) Bijstelling van de uitkeringslasten algemene bijstand naar aanleiding van de meest recente cijfers van de halfjaarrapportage WerkSaam. De uitkeringslasten zijn hoger dan bij de begroting voorspeld. Dit heeft te maken met de toename van het aantal cliënten, de stijging in de loonkostensubsidie en de verhoogde minimumlonen per 1 januari 2023. We ontvangen ook een hogere uitkering dan begroot. Apparaatskosten WerkSaam ( 2023: -€ 5.000) Bijstelling van de kosten naar aanleiding van de recente cijfers uit de halfjaarrapportage WerkSaam. De gemeentelijke bijdrage is iets gestegen ten opzichte van de begroting door de stijgende lonen en energieprijzen. Individuele inkomenstoeslag (2023: € 15.000) Er zijn minder aanvragen en toekenningen dan verwacht op basis van het voorgaand jaar.

Bijzondere bijstand (2023: € 108.000) Minder aanvragen ontvangen en daardoor minder uitgaven dan vorig jaar. Participatiebijdrage WSW (2023: -€ 220.000) Bijstelling n.a.v. halfjaarrapportage WerkSaam. De lasten naar aanleiding van de Wet sociale werkvoorziening zijn gestegen door de loonstijgingen per 1 januari 2023 en door de toename van het aantal WSW’ers. Hiervoor ontvangen we middelen via de algemene uitkering. Maatschappelijke opvang/beschermd wonen (2023: € 107.000) RCO de Hoofdzaak en de Inloop GGZ werden in 2022 betaald uit het regionaal budget voor Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (MO/BW). Maar dit budget is dubbel begroot. In 2023 en 2024 worden eveneens RCO de Hoofdzaak en de Inloop GGZ uit het regionaal budget MO/BW betaald. Kosten GGD (2023: -€ 66.000 incidenteel) Dit betreft een incidentele extra verhoging van de CAO bij de GGD. Er lag een voorstel dat was gebaseerd op een landelijk gemiddeld percentage van 9,1%. De klankbordgroep financiën adviseerde de werkelijke kosten voor GGD HN te berekenen op basis van nacalculatie en het voorstel niet via de zienswijzeprocedure aan het AB voor te leggen. Het DB is afgeweken van dit advies omdat het toepassen van nacalculatie zou betekenen dat de deelnemers pas achteraf (bij de jaarrekening 2023) zouden worden geconfronteerd met de (aanzienlijke) kostenstijging bij GGD HN.

Het DB besloot het voorstel terug te nemen en een aangepast voorstel te doen.

8

Regionale reserve MO/BW (2023: € 320.000) Maatschappelijke ondersteuning en Beschermd wonen wordt regionaal uit regionale (landelijke) middelen gefinancierd. Door lagere lasten vallen deze middelen vrij. Samenleving Omschrijving mutatie Energie onderwijshuisvesting en sportlocaties Subsidies kunst en cultuur Subsidiesregeling corona Vormings- en ontwikkelingswerk Onderhoud vastgoed OZB scholen Basiscapaciteit Jeugdzorg Cliëntgebonden kosten Jeugd en Wmo BUIG Apparaatskosten WerkSaam Individuele inkomenstoeslag Bijzondere bijstand Participatiebijdrage WSW Maatschappelijke opvang/ beschermd wonen Kosten GGD Vrijval regionale reserve MO/BW

2023 2024 2025 2026 2027 -159 20 60 15 -22 -56 -78 -499 -51 -5 15 108 -220 107 -66 320

Saldo mutaties

-511

9

0

0

0

0

Budgettair neutrale mutaties De mutaties in onderstaande tabel zijn budgetoverhevelingen tussen verschillende programma’s of mutaties voor zowel lasten als baten voor hetzelfde bedrag. Onder het overzicht worden een aantal mutaties toegelicht.

omschrijving

2023

Lasten: Programma Bestuur en dienstverlening Energielasten werkplaats

-25

Programma 2 Ruimte Klimaat- en energiebeleid Plankosten Woningbouw (CUP) Ontwikkeling volkstuinencomplex Flexwoningen Storting in de Reserve Grondbedrijf

-60 -87 -100 -86 -15 -45

Programma 3 Samenleving Opvang Oekraïners Nationaal Programma Onderwijs Middelen sportakkoord Brede SPUK Gebruik sportcomplexen

2025

2026

-426

-338

426

426

338

0

0

0

2027

-169

-30

-2.215 -291 -20 -426 -13

Baten: Programma Bestuur en dienstverlening Doorbelasting energielasten aan de SED

25

Programma 2 Ruimte Klimaat- en energiebeleid (Spuk CDOKE) Plankosten Bouwleges Ontwikkeling volkstuinencomplex Onttrekking aan de Reserve Grondbedrijf Opbrengst verkoop en erfpacht grond

60 87 100 86 15 45

Programma 3 Samenleving Vergoeding opvang Oekraïners Nationaal Programma Onderwijs Middelen sportakkoord Brede SPUK Verhuur sportcomplexen

2024

169

30

2.215 291 20 13

Saldo mutaties

0

10

0

Energielasten werkplaats/Doorbelasting aan de SED organisatie De afgelopen jaren zijn de prijzen van gas, water en elektra gestegen. De budgetten van 2023 worden bijgesteld naar de huidige tarieven. Deze lasten worden doorbelast aan de SED organisatie. Klimaat en duurzaamheid In april is subsidie aangevraagd en verkregen voor de specifieke uitkering tijdelijke Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE). De subsidie is bedoeld voor de capaciteit (bemensing) voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid en is voor de jaren 2023 t/m 2025. Inmiddels zijn hiervoor al enkele functies ingevuld: Programmamanager, communicatieadviseur en 2 projectleiders duurzaamheid. De komende tijd wordt nog gewerkt aan verdere uitbreiding. O.a. wordt er nog geworven voor projectleiders. Het programma werkt SED breed waardoor o.a. meerdere projectleiders nodig zijn om straks de verschillende projecten in de drie gemeentes te kunnen uitvoeren. De middelen voor het uitvoeren van het duurzaamheidsprogramma zijn ook meerjarig. Al eerder zijn via de decentralisatie uitkering 'Uitvoeringskosten klimaatakkoord' ontvangen. Om deze middelen (meerjarig) beschikbaar te houden voor het duurzaamheidsprogramma wordt een egalisatiereserve gevormd. De egalisatiereserve wordt gevormd om schommelingen in de exploitatie op te kunnen vangen.

Plankosten Om benodigde onderzoeken en adviezen te bekostigen voor (mogelijke) projecten die nog geen formele (vastgestelde grondexploitatie of voorbereidingsbudget) status hebben, is incidenteel budget nodig. De plankosten worden (deels) gedekt vanuit plankostenvergoedingen die de gemeente ontvangt vanuit het kostenverhaal/anterieure overeenkomsten van met name kleinere projecten. Woningbouw (CUP) In het College Uitvoeringsprogramma is een budget van € 100.000 geraamd voor de ambitie Een gezonde en evenwichtige woningmarkt. In het CUP is ook opgenomen dat het budget gedekt wordt door bouwleges/grondexploitaties. Beide budgetten zijn nog niet opgenomen in de begroting. Ontwikkeling volkstuinencomplex/storting Reserve grondbedrijf De bijdragen van derden voor dit project worden gestort in de Reserve Grondbedrijf. De eerdere lasten zijn gedekt door deze reserve. Flexwoningen/onttrekking aan Reserve grondbedrijf Om de druk op de woningmarkt beter op te kunnen vangen gaan we in 2024 verder met een onderzoek naar locatie voor flexwoningen. De kosten worden gedekt door een onttrekking aan de Reserve grondbedrijf. Verkoop en erfpacht grond/storting Reserve Grondbedrijf In bepaalde gevallen kunnen inwoners een strook grond die aan hun erf grenst kopen. De incidentele opbrengst van deze stukjes snippergroen kan worden bijgeraamd en vervolgens worden gestort in de Reserve Grondbedrijf).

11

Opvang Oekraïners Ook in 2023 zetten we de opvang van Ontheemden Oekraïne voort. In 2023 hebben wij in totaal 77 plekken gerealiseerd voor de opvang. De exploitatiekosten en alle overige kosten worden gefinancierd uit de Bekostigingsregeling opvang van Ontheemden Oekraïne. Voor de bekostiging 2023 is bij het Rijk een voorschot aangevraagd van € 2,2 miljoen inclusief de transitiekosten. Nationaal Programma Onderwijs (NPO) De gemeente krijgt middelen om de gevolgen van de coronacrisis voor leerlingen op te vangen. We ramen de verwachte lasten voor 2023. Deze worden dus gedekt door de ontvangen middelen. Middelen sportakkoord In 2022 zijn al geoormerkte middelen ontvangen. Deze middelen dekken de lasten in 2023 waarvoor nu een budget wordt gevraagd. Brede SPUK De Brede SPUK-regeling maakt het mogelijk stevig en meer in samenhang in te zetten op preventie. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040. De SPUK-regeling bundelt geldstromen die zich richten op het stimuleren van gezondheid, sport en bewegen, cultuurparticipatie, preventie en het versterken van de sociale basis. Daardoor kunnen diverse afspraken uitgevoerd worden die zijn vastgelegd in het Hoofdlijnen Sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Preventieakkoord. Ook in het Integraal Zorgakkoord (IZA) zijn afspraken gemaakt over preventie.

De SPUK-regeling en de financiering uit het IZA-akkoord vullen elkaar aan. Beide akkoorden vragen extra aandacht voor het terugdringen van vermijdbare gezondheidsverschillen bij kwetsbare groepen. Er is een principe toekenning over de periode 2023 tot en met 2026. De voorschotten voor 2024 tot en met 2026 worden verleend na goedkeuring van het plan van aanpak. De regeling wordt binnen de rijksbijdrage uitgevoerd. Gebruik sportcomplexen/Verhuur sportcomplexen Een kinderopvangorganisatie maakt gebruik van de sportcomplexen van de voetbalverenigingen. Hierdoor worden extra kosten gemaakt voor schoonmaak en energie. De complexen zijn eigendom van de gemeente. De gemeente betaalt de kosten, maar ontvangt hiervoor ook extra huurinkomsten.

12

Reserves en voorzieningen Hieronder de stand van de reserves die bij de mutaties worden genoemd en de Algemene reserve. Algemene reserve De stand per 1-1-2023 is € 3.823.000. Tot en met september 2023 zijn het Overhevelingsbesluit (onttrekking van € 1.257.000), de Jaarstukken 2022 (storting van € 3.626.000) en het besluit over de verhuizing JGZ (onttrekking van € 450.000) door de raad geaccordeerd. Hiermee komt het saldo op € 5.742.000. Reserve Grondbedrijf De bijdragen van derden voor het project Volkstuinencomplex Kweeklust worden gestort in de Reserve Grondbedrijf. De eerdere lasten zijn gedekt door deze reserve. Ook de opbrengsten voor de verkoop stukjes grond worden gestort. De lasten voor Flexwoningen worden gedekt door de reserve.

Hieronder het verloop van bovenstaande reserves: Algemene Reserve reserve Grondbedrijf 1.356 Saldo na raad september 2023 5.724 Onttrekking NJN 2023 Storting NJN 2023 Storting NJN 2023 Saldo na NJN 2023

-45 86 45 1.442

5.724

(bedragen * € 1.000)

13

Investeringen Voortgang lopende investeringen In de onderstaande tabel worden de lopende investeringen weergegeven. De kapitaallasten van deze investeringen zijn al in de meerjarenraming verwerkt. Oorspronkelijk budget

Begroot 2023

Werkelijk 2023

Restant budget

Vervanging bruggen(K)

400

55

56

-1

Streekhof: Parkeren fase 6

685

0

5

-5

Middenweg

780

341

10

330

Vervangen Raadhuislaan (Stede Broecweg-N506)

750

99

0

99

Kunstwerken vervangen onderdelen

248

139

0

139

Vervangen elektrische onderdelen (De Overhaal)

122

4

1

3

2020 Betonnen fietsbrug achter De Prior

160

-94

-95

1

2020 vervangen complete objecten bruggen

57

40

40

0

2020 waterplan: aanleggen recr.voorz. buitengebied

60

60

3

57

2021 vervangen speelvoorzieningen

60

33

28

5

2021 vervangen onderdelen bruggen

79

64

0

64

2021 vervangen beschoeiingen 2021 investeringen GRP

191 750

162 484

2 3

160 481

2021 conservering constructieonderdelen bruggen

118

76

0

76

2022 Vervangen kunstwerken betonsteen

157

151

10

141

2022 Vervangen beschoeiingen hout 2022 Vervangen beschoeiingen kunststof 2022 Vervangen armaturen 2022 Vervangen speelvoorzieningen

534 260 207 60

534 260 2 44

43 0 2 23

491 260 0 20

2022 Herbestraten Spoorsingel

160

160

0

160

2022 Vervangen kasten OVL

40

1

1

0

2022 Energetische verbeteringen Sporthal de Kloet

169

60

18

42

2022 Akoestische verbeteringen sporthal de Kloet

75

8

0

8

2021 Voorbereidingskrediet De Volkstuin/ Kweeklust

0

0

0

0

2022 Voorbereidingskrediet Middengebied 2022 Uitvoering GRP Elektromechanisch

180 250

120 250

37 12

83 238

2022 Uitvoering GRP Hoofdriool

450

440

40

400

2022 Uitvoering GRP Persleidingen

50

50

16

34

2023 Vervangen wegen

142

142

0

142

Omschrijving

14

2023 Vervangen speelvoorzieningen

60

60

8

52

2023 Vervangen kunstwerken hout

140

104

0

104

2023 Vervangen kunstwerken staal/composiet

217

130

0

130

2023 Vervangen kunstwerken beton/steen

77

200

21

179

2023 Vervangen lichtmasten 2023 Vervangen kasten OVL 2023 Vervangen armaturen 2023 Uitvoering GRP Persleidingen 2023 Uitvoering GRP Elektromechanisch

53 40 145 50 250

53 40 145 30 250

0 -6 143 0 0

53 46 2 30 250

2023 Uitvoering GRP Hoofdriool 2023 Vervangen beschoeiingen kunststof 2023 Vervangen beschoeiingen hout

450 167 470

3 425 212

0 0 74

3 425 138

2023 Integraal project vervanging Lutjebroek

0

80

0

80

2023 Vaarduiker Parklaan

0

90

13

77

9.312

8.075

509

7.501

De volgende investeringsbudgetten kunnen afgewikkeld worden: - Vervanging bruggen, - 2020 Betonnen fietsbrug achter De Prior, - 2022 Vervangen armaturen en - 2022 Vervangen kasten OV.

15

Bijlage: Najaarsnota 2023 SED organisatie

16

Najaarsnota 2023

17

Inleiding Deze najaarsnota informeert het bestuur over ontwikkelingen die gevolgen hebben voor de geraamde budgetten in de begroting 2023 en die leiden tot voorstellen om de begroting te actualiseren. Vaststelling van de najaarsnota resulteert in de 2 e begrotingswijziging 2023. De najaarsnota van de SED organisatie heeft een relatie met de begroting van de bij de SED organisatie aangesloten gemeenten. Een bijstelling van de begroting van de SED organisatie resulteert immers in een bijstelling van de bijdragen van de deelnemende gemeenten. Een aanpassing van de bijdrage aan een GR kan pas in de gemeentebegroting verwerkt worden als het AB van de betreffende GR de begrotingswijziging heeft vastgesteld. Omdat dit met de huidige bestuurlijke besluitvormingsprocessen niet volgtijdelijk past, worden evenals vorige jaren de mutaties uit deze NJN 2023 opgenomen in de Najaarsnota’s van de individuele gemeenten en worden de gemeenteraden gevraagd de zienswijze op de Najaarsnota 2023 SED te formuleren bij vaststelling van de Najaarsnota ’s van de individuele gemeenten. Op deze manier is het mogelijk om de begrote bijdrage aan de GR SED organisatie nog binnen het dienstjaar in de gemeentebegrotingen aan te passen. Leeswijzer • Wijzigingen met budgettaire gevolgen blz. 3 • Wijzigingen waarvoor reeds dekking is geregeld binnen de SED blz.

4 • Wijzigingen waarvoor reeds dekking is geregeld binnen de gemeenten blz. 5 • Overige ontwikkelingen blz. 6 • Overzicht financiële gevolgen en het voorstel blz. 7

18

Mutaties begroting 2023 SED organisatie 1. Wijzigingen met budgettaire gevolgen Implementatieplan Basisregistratie Ondergrond (2023 Incidenteel €17.000) Vanaf 1 januari 2018 is de Wet Basisregistratie Ondergrond (BRO) van kracht. Daarin is vastgelegd dat gemeenten een wettelijke taak hebben om gegevens over de ondergrond aan te leveren en te gebruiken. In de basisregistratie worden 18 registratieobjecten geregistreerd. De SED is in 2018 aangesloten bij de invoering bij de eerste tranche. Tranche 2,3 en 4 zijn niet ingevoerd en dienen te worden geïmplementeerd en betreffen een autonome ontwikkeling. Zoals in de Voorjaarsnota 2023 al aangegeven wordt voor het borgen van implementatie en beheer en bewustwording van medewerkers een incidenteel budget gevraagd. Neuron Geo Cloud (Incidenteel € 24.000; structureel € 47.000) De registraties voor Basis Registratie Kadaster, Basisadministratie Adressen en Gebouwen en Wet Onroerende Zaken worden van de oude server verplaatst naar de Cloud (SaaS), conform verSaaSing strategie van DeSom en de SED organisatie. Vanuit het ‘Cloud tenzij’ beleid is kiezen voor vervanging van de servers ‘op locatie’ (on premises) niet gewenst en leidt tot meer onderhoud en meer kosten. Het migreren van deze data naar de Cloud is noodzakelijk om op een toekomstbestendige manier verder te gaan.

Het applicatiebeheer van updates verplaatst van de SED organisatie naar de leverancier. De leverancier zorgt ervoor dat de applicaties actueel blijven en op een veilige en ondersteunde omgeving wordt beheerd waardoor we meer beveiligd zijn. Met deze migratie worden we minder kwetsbaar voor bedreigingen van buitenaf en op termijn zal deze migratie voor minder meerkosten zorgen. VerSaaSing (€ 80.000 structureel) Zoals in de voorjaarsnota 2023 aangegeven worden de applicaties Key2Financiën en Key2Burgerzaken in het nieuwe contract aangeboden als Software as a Service (SaaS), waardoor de kosten stijgen. De extra kosten hiervoor bedragen € 80.000 structureel. Ook hier geldt dat we door verSaaSing minder kwetsbaar worden voor bedreigingen van buitenaf en op termijn zal dit tot minder meerkosten leiden. Robotisering (€ 100.000) De digitale transformatie zet onverminderd door. Het digitaliseren en automatiseren van processen door ontwikkeling van een aantal digitale assistenten helpt ons een efficiëntere bedrijfsvoering te realiseren, doorlooptijden te verkorten en processen te optimaliseren. Een goed voorbeeld hiervan is het proces rond de afhandeling van aanvragen om energietoeslag. In de najaarsnota SED 2022 is structureel budget beschikbaar gesteld.

Hierbij hebben we aangekondigd dat er ook een incidenteel budget van € 100.000 voor consultancy (€ 98.500) en training (€ 1.500) nodig is in 2023. Met deze najaarsnota SED 2023 effectueren wij dat.

19

2. Wijzigingen waarvoor in de SED begroting reeds dekking is Krediet Hardware laptops (€ 10.300 structureel vanaf 2024) Vanwege vervanging door afschrijving of defecten en door toename van personeel, wat niet is ingeschat, is er een tekort op het budget van laptops. Hierdoor moet het bestaande krediet in 2023 met € 40.000 worden verhoogd op basis van de verwachte vervanging en instroom personeel. De kapitaallasten hiervan vanaf 2024 bedragen afgerond € 10.300. Krediet Hardware telefoons (€ 9.300 structureel vanaf 2024) Vanwege vervanging door afschrijving of defecten en door toegenomen personeel, wat niet is ingeschat, is er een tekort op het budget van telefoons. Hierdoor moet het bestaande krediet in 2023 met € 37.000 worden verhoogd op basis van de verwachte vervanging en instroom personeel. De kapitaallasten hiervan vanaf 2024 bedragen afgerond € 9.300. Inzet van de overheveling van € 100.000 uit dienstjaar 2022 inzake Hybride werken Vanuit de filosofie Hybride Werken (HW) om een toekomstbestendige werkomgeving te creëren waarin medewerkers efficiënt en flexibel hun werkzaamheden kunnen uitvoeren, hebben we een belangrijke eerste stap gezet om het HW zichtbaar te maken en onze kantoren zodanig in te richten dat medewerkers resultaatgericht kunnen werken (i.p.v. locatiegericht). Dit betekent een andere inrichting van de werk- en vergaderruimtes.

Werkplekken worden ingericht naar type werk, minder focus op grenzen per vlek per team. Dit realiseren we grotendeels in 2023 met investeringen in bureaustoelen (af te schrijven in 10 jaar), hardware hybride werken en inrichting van hybride vergaderruimtes (af te schrijven in 4 jaar). Een incidenteel budget voor dekking van structurele kapitaallasten wordt lastig. In de SED Organisatie mogen we geen reserves instellen, dus een bestemmingsreserve voor dekking van toekomstige kapitaallasten vormen mag niet. Een optie is in 2023 het bedrag voor toekomstige kapitaallasten te laten vrijvallen (en uit te keren aan de gemeenten) en in de meerjarenraming de toekomstige kapitaallasten bijramen. De toekomstige kapitaallasten worden geraamd op totaal € 83.700, dus dit bedrag kan in 2023 vrijvallen: de kapitaallasten voor 2024 worden geraamd op € 15.600. Het restantbedrag van € 16.300 (€ 100.000 -/- € 83.700) kan in 2023 worden aangewend voor incidentele uitgaven in het kader van hybride werken.

20

3. Wijzigingen waarvoor in de gemeentebegrotingen reeds dekking is Bijdrage SSC DeSom (€ 245.000 incidenteel) De bijdrage aan SSC DeSom wordt in rekening gebracht bij de deelnemende gemeenten. De gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland belasten 95% van de bijdrage door aan de SED. Dit is -inclusief de verhoging in de voorjaarsnota 2023 van DeSom- voor 2023 een bedrag van € 2.797.000, waardoor in 2023 € 245.000 moet worden bijgeraamd. Deze mutatie heeft geen financiële consequenties voor de begroting van de gemeenten omdat zij de hogere bijdrage al ramen in de begroting. Personeelslasten, gedekt bij de gemeenten Voor een aantal zaken zijn in de begrotingen van de gemeenten-budgetten beschikbaar gesteld. De uitvoering van deze zaken vindt in de SED-organisatie plaats. Dit zijn kosten welke direct kunnen worden doorberekend naar de gemeenten. Om meer grip te krijgen op de besteding van deze budgetten is het noodzakelijk om voor deze budgetten een raming op te nemen in de SED-begroting. Omdat er tegenover deze uitgaven ook inkomsten van de drie gemeenten staan, is dit voor de SED-organisatie budgettair neutraal. Ook voor de gemeenten zijn deze doorbelastingen neutraal, want hiermee is in de gemeentelijke begrotingen rekening gehouden. Het gaat om een totaalbedrag van € 1.965.000 waarvan € 810.000 incidenteel en € 1.155.000 structureel wordt opgenomen.

De gemeenten hebben hier al budget voor opgenomen in hun eigen begroting.

21

4. Overige ontwikkelingen HR budgetten In de voorjaarsnota 2023 is afgesproken om een analyse op te stellen voor de verhoging van de thuiswerkvergoeding, de reiskostenvergoeding en de bedrijfsgeneeskundige dienst. Op dit moment is er onvoldoende data beschikbaar om een goede analyse te kunnen maken. In 2024 wordt er een analyse gemaakt op basis van de feitelijke declaraties in 2023. De financiële gevolgen daarvan worden meegenomen in de voorjaarsnota van 2024. We verwachten voor 2023 dat de extra kosten bedrijfsgeneeskundige dienst binnen de bestaande HR-budgetten kunnen worden opgevangen. Realistisch begroten In de kadernota 2024 hebben we ten aanzien van het realistisch begroten het volgende gemeld: Door realistisch te begroten brengen we capaciteit en middelen in balans. Met realistisch begroten bedoelen we: 1. De daadwerkelijke loonsom opnemen, 2. Opname wijziging loonsom door herziening van het functiegebouw (HR21) die in 2023 wordt geïmplementeerd, 3. De bedrijfsvoeringsconsequenties van de CUP’s en overige uitbreiding van taken. Inmiddels hebben we in de voorjaarsnota 2023 en begroting 2024 de eerste 2 punten financieel uitgewerkt en opgenomen. In oktober 2023 zijn we gestart met een onderzoek naar een vorm waarbij er een automatische koppeling ontstaat tussen de begroting en de inkomsten van de drie gemeenten en de SED-begroting.

Hierdoor is het niet mogelijk, zoals we wel in de voorjaarnota hadden aangegeven, de keuzes en financiële gevolgen van het 3 e onderdeel van het realistisch begroten op te nemen in deze najaarsnota. Wet Openbare overheid (WOO) De verdeling van het Budget van de WOO moet worden aangepast. Er vindt hierdoor een budgettair neutrale overheveling plaats binnen de SED begroting, zodat de middelen die zijn vrijgemaakt voor de WOO ook kunnen worden ingezet voor de WOO. Er wordt van ICT budget € 162.000 overgeheveld naar personeelsbudget. Hier past wel de ‘winstwaarschuwing’ dat er in dit kader naar verwachting nog kosten in de nabije toekomst zullen komen die niet binnen de huidige budgetten passen. Personeelslasten gebiedsontwikkeling Naast de ‘personeelslasten gedekt bij de gemeenten’, is er sprake van kosten voor projecten waarvoor in veel gevallen (een deel van) de kosten door de individuele gemeenten via anterieure overeenkomsten kunnen worden verhaald op derden. In deze gevallen gaan de kosten voor de baten uit. Daarnaast zijn er kosten voor projecten waarvoor door de individuele raden (nog) geen budgetten zijn gevoteerd. Deze kosten worden – zodra volledig bekend – doorbelast aan de individuele gemeenten en zijn daarmee budgettair neutraal voor de SED-organisatie.

22

5. Financieel overzicht wijzigingen Bijraming met budgettaire gevolgen voor de gemeenten

budget 2023 17.000 80.000 71.000 -83.700

Implementatie Basisregistratie Ondergrond kosten versaasing K2F en K2B Neuron Geo cloud Vrijval overheveling hybride werken kapitaallasten hybride werken Robotisering

bijdragen deelnemers Stede Broec Enkhuizen Drechterland totaal

budget 2024 80.000 47.000 0 15.600

100.000 184.300

142.600

60.966 67.786 55.548 184.300

47.529 52.548 42.523 142.600

Voorstel In deze Najaarsnota 2023 wordt het AB het volgende gevraagd: •

•

In de begroting 2023 per saldo € 184.300 aan uitgaven bij te ramen, in de meerjarenraming per saldo € 142.600 structureel aan uitgaven bij te ramen en de bijdragen van de gemeenten conform bij te stellen; De kredieten voor hardware laptops en hardware telefoons verhogen zoals in deze nota aangegeven, waarbij de kapitaallasten binnen bestaand budget passen

23