Document · PDF

Kadernota 2024 Voorjaarsnota 2023 SB versie 7-6

Gemeenteraad 6 juli 2023, gemeente Stede BroecBij agendapunt: Kadernota 2024/Voorjaarsnota 20239.262 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Kadernota 2024/ Voorjaarsnota 2023

Inhoud 1.

Inleiding .......................................................................................................................... 3 1.1 Algemeen ................................................................................................................. 3 1.2 Indeling..................................................................................................................... 5

Kadernota 2024 .............................................................................................................. 6 2.1 Uitgangspunten voor de begroting ............................................................................ 6 2.2 Beleidsontwikkelingen .............................................................................................. 8 2.3 College Uitvoeringsprogramma (CUP) ....................................................................12 2.4 Nieuw beleid ............................................................................................................16 2.5 Investeringen ...........................................................................................................17 2.6 Reserves en voorzieningen .....................................................................................20

Voorjaarsnota 2023 .......................................................................................................21 3.1 Autonome mutaties .................................................................................................21 3.2 Nieuw beleid ............................................................................................................26

Totaaloverzicht mutaties ................................................................................................28

Beslispunten ..................................................................................................................29

Bijlage: Budgettair neutrale wijzigingen ................................................................................30

1. Inleiding 1.1 Algemeen Dit document bevat de Kadernota 2024 en de Voorjaarsnota 2023. De kadernota bevat de uitgangspunten en het nieuw beleid wat de basis is voor de begroting. De actuele ontwikkelingen zijn opgenomen in de voorjaarsnota. De financiële gevolgen van de eerste jaarschijf van het college uitvoeringsprogramma (CUP) zijn al verwerkt in de begroting. In dit document zijn de gevolgen van de volgende jaarschijven opgenomen. Vanaf de begroting 2023 is het college hier nauw bij betrokken waardoor is geprobeerd een juiste prioritering in de beleidsambities aan te brengen. In het CUP zijn de volgende beleidsambities verwerkt: Bestuur en dienstverlening - Informatiebeveiliging is op orde: Na de succesvolle pilots gaan we robotisering verder inzetten in de organisatie. Ruimte - Stede Broec kent een sterk wegennet met een goede doorstroming: Samen met Drechterland worden de mogelijkheden voor nieuwe noord-zuid verbindingen onderzocht en of in het lint kan worden ingezet op het realiseren van een dorpsstraat met ruimere of geen stoepen en met prioriteit voor voetgangers en fietsers. - Stede Broec beschikt over een adequate afvalinzameling- en verwerking: Op basis van het evalueren van de dienstverleningsovereenkomst (DVO) HVC worden nieuwe afspraken gemaakt met de HVC en verkennen we de toekomstige vorm van afvalinzameling en -verwerking.

- Stede Broec is een duurzame gemeente met oog voor de identiteit van de wijken: We willen de uitstoot van CO2 reduceren door het verduurzamen van de gebouwde omgeving en het vervoer. Dit doen we door bewoners en bedrijven actief te informeren over de verduurzaming van hun woning, bedrijfsgebouwen en mobiliteit. Duurzaamheid doe je samen. Daarom wordt er gezocht naar koppelkansen om de verduurzaming verder te brengen. Dit gebeurt door wijkuitvoeringsplannen op te stellen met bewoners en door bij nieuwbouwprojecten en bedrijfsinitiatieven naar koppelkansen met de omliggende omgeving te kijken. Voor het opwekken van duurzame energie worden kaders opgesteld en onderzocht waar er mogelijkheden liggen om daadwerkelijk grootschalig duurzame energie op te wekken (zoekgebieden RES). Er wordt daarbij ook onderzocht welke rol de gemeente bij de uitvoering wil innemen. - Een gezonde, evenwichtige woningmarkt met passende woningen, voor nu en later: We willen de komende periode stappen zetten met de ontwikkeling van Florapark, het centrum, Molensloot-Zuid en het versneld uitvoeren van woningbouwplan Groot-Vriend. Samenleving - De gemeente verleent professionele zorg tegen verantwoorde kosten: We willen een stevige vertegenwoordiging in het regionale inkooptraject.

4 Er komt een verkenning naar de verbeterde toegang. De toegangsfunctie is een cruciale schakel in het proces van toeleiding naar en afweging welke vorm van ondersteuning passend is voor een inwoner. Om zo veel mogelijk zorgvragen vroegtijdig te kunnen opvangen is de Pilot versterken 1e lijn uitgevoerd. Deze pilot wordt geëvalueerd. Er wordt een verbeterprogramma ingezet om de doorlooptijden binnen wettelijke termijnen uit te voeren. Hiervoor wordt procesregie op een efficiënte manier ingericht met een sterke focus op kwaliteit, doorlooptijd en blijvend ‘in control’ zijn. - Stede Broec is een gezonde gemeente waarin iedereen meedoet: Gerelateerd aan minima worden in 2023 twee onderzoeken opgeleverd, inkomenseffecten- en het rekenkameronderzoek energiearmoede. Naar aanleiding van de resultaten kan besloten worden om extra initiatieven uit te rollen. Tevens geven we een nadere invulling aan de inclusie-agenda via een nog op te stellen uitvoeringsplan. - In het nog definitief vast te stellen Integraal Huisvestingsplan wordt voor de scholen Molenwiek en Wendel voorgesteld om deze onder te brengen in een zogenoemd Multifunctionele accommodatie (MFA). Na de coronacrisis heeft de gemeente nu de handen vol aan de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Dit geeft druk op het uitvoeren van andere taken en financieel geeft dit ook onzekerheid.

Bij de bestemming van het jaarresultaat 2022 wordt voorgesteld om een reserve De meicirculaire wordt eind mei 2023 verwacht. Daarin wordt ook de inflatiecijfers opgenomen. Deze zijn gebaseerd op cijfers van het CPB (uit het Centraal Economisch Plan van 9 maart 2023). De gevolgen van de inflatie zijn in dit document opgenomen. Er is ook een inschatting gemaakt van de te verwachten inflatie voor de algemene uitkering. Voor het totale beeld van de meicirculaire wordt een raadsbrief opgesteld en het totaal van de gevolgen worden wel verwerkt in de Begroting 2024 en meerjarenraming. Het kabinet heeft in de Voorjaarsnota vanaf 2027 € 1 miljard extra toegezegd. Ook dit is verwerkt in dit document. Ook de financiële gevolgen van de Voorjaarsnota 2023 en de ontwerp Begroting 2024 van de SED organisatie -hoewel nog niet vastgesteld door het algemeen bestuur- zijn verwerkt in deze kadernota. Hierin zijn de gevolgen van de nieuwe CAO opgenomen.

1.2 Indeling In dit document is een scheiding aangebracht tussen het onderdeel kadernota en de voorjaarsnota. Kadernota 2024-2027 In de kadernota stelt de gemeenteraad de kaders vast op basis waarvan de Begroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2027 zal worden opgesteld. Voorjaarsnota 2023 De Begroting 2023 is in het najaar van 2022 vastgesteld. Door voortschrijdend inzicht en nieuwe onontkoombare ontwikkelingen is aanpassing van een aantal budgetten gewenst. Dit document bestaat uit een aantal hoofdstukken. Hoofdstuk 2 is de kadernota met de uitgangspunten, de beleidsambities uit het CUP en het nieuwe beleid voor de Begroting 2024. Dit zijn de kaders op basis waarvan de Begroting 2024 en de meerjarenraming zal worden opgesteld. Ook staan in dit hoofdstuk de beleidsontwikkelingen die van belang zijn. In hoofdstuk 3 is de voorjaarsnota opgenomen. De voorjaarsnota is opgesplitst in autonome mutaties en nieuw beleid. In hoofdstuk 4 staat een cijfermatig overzicht van alle mutaties en voorstellen. Tenslotte staat in hoofdstuk 5 een overzicht van de beslispunten.

2. Kadernota 2024 2.1 Uitgangspunten voor de begroting De basis voor de Begroting 2024 zijn de begrote structurele budgetten 2023. Deze worden bijgesteld met de indexatie, actuele inzichten, nieuw beleid en de gevolgen van de CUP. Algemene prijsinflatie Indexatie septembercirculaire 2023 In de begroting verwerken we het inflatiecijfer uit de septembercirculaire 2023. In deze kadernota hebben we de indexen verwerkt, zoals die in de meicirculaire worden opgenomen. Deze indexen zijn op basis van de maartraming van het CPB. Voor prijsgevoelige budgetten is dit 3,9%. In de begroting was al een percentage van 2,4% verwerkt. Dus voor dit document een stijging van 1,5%. Salarissen Indexatie septembercirculaire 2023 Ook voor salarissen wordt in de begroting 2024 het indexatiecijfer uit de septembercirculaire 2023 verwerkt. In deze kadernota is vooralsnog aangesloten bij de meicirculaire. Dit is 5,2% voor salarissen. Deze 5,2% wordt toegepast op de salarissen die in de begroting van Stede Broec zitten. De SED organisatie baseert de indexatie op de percentages die de regietafel voorschrijft. Tarieven en heffingen Indexatie septembercirculaire 2023 • De tarieven en heffingen voor het belastingjaar 2024 worden eind 2023 vastgesteld door de raad.

• Voor de onroerendezaakbelastingen is het uitgangspunt dat de opbrengststijging is gekoppeld aan het inflatiecijfer uit de septembercirculaire 2023. Dit is exclusief de areaaluitbreiding. Ook hier geldt dat het uiteindelijke tarief voor belastingjaar 2024 eind 2023 door de raad wordt vastgesteld. • Voor de tarieven van de afvalstoffenheffing worden de tarieven van de HVC doorberekend (nog niet bekend). Rente op nieuwe investeringen + 3,5% Dit percentage is gebaseerd op het rentepercentage van een lening van de BNG Bank met een looptijd van 20 jaar. Rente op bestaande investeringen Rente omslagpercentage Dit is het percentage wat berekend wordt door de verwachte rentelasten te delen door de boekwaarde van de activa. Algemene uitkering gemeentefonds Septembercirculaire 2023 In de begroting 2024 wordt de Algemene Uitkering gebaseerd op de septembercirculaire. In deze kadernota wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de meicirculaire. Echter bij het opstellen van deze kadernota is de meicirculaire nog niet uitgebracht. Wel weten we dat de meicirculaire wordt gebaseerd op de maartraming van het CPB. In deze kadernota wordt daarom met de indexatiecijfers aangesloten bij de maartraming van het CPB. Er wordt uitgegaan van het

7 systeem van lopende prijzen. Dit betekent dat rekening wordt gehouden met de compensatie voor loon- en prijsstijgingen. Bijdrage Gemeenschappelijke regelingen + 7,1 % De indexatie is gelijk aan de indexatie die is gehanteerd door de Regietafel voor de begroting 2024 voor de GR-en. De indexatie is tevens bijgesteld voor de jaren 2021 en 2022. Subsidies (alle sectoren) + 3,9% In de begroting verwerken we het inflatiecijfer zoals die in de meicirculaire wordt opgenomen. Deze indexatie is op basis van de maartraming van het CPB. Voor prijsgevoelige budgetten is dit voor 2024 3,9%. Voor de jaren daarna is de indexatie 1,6%. In het onderstaande overzicht zijn de subsidieplafonds per onderdeel weergegeven: (bedragen * € 1.000) Plafonds Subsidieregelingen Stede Broec 2024 1: Welzijn 2: Zorg 3: Onderwijs 4: Sport en Recreatie 5: Kunst en Cultuur 6: Eenmalige en vernieuwende maatschappelijke activiteiten 7: Huisvestingskosten maatschappelijke accommodaties

268 1.347 49 76 825 20 269

Totaal

2.854

Rekening houdend met de uitgangspunten voor het opstellen van de Kadernota, wordt er voor de subsidies voor 2024 uitgegaan van een indexatie van 3,9%. Bij het subsidieplafond Zorg is het bedrag voor het Vrijwilligerspunt in lijn gebracht met de feitelijke subsidie, waarvoor de dekking al geborgd was in de begroting. Verder is bij het onderdeel Onderwijs het plafond € 10.000 lager vastgesteld. Bij het onderdeel Kunst en Cultuur is het budget met € 10.000 verhoogd naar aanleiding van de motie over het organiseren van evenementen op het Streekplein. Verder is bij dit onderdeel het plafond voor muziekonderwijs met structureel € 15.000 verlaagd. Er is ondanks deze verlaging nog wel ruimte voor groei van het aantal leerlingen. Op het moment het dat het budget niet langer toereikend is zullen we bij u terugkomen voor een aanpassing van het budget. SED organisatie Begroting 2024 SED organisatie Voor de bijdrage aan SED organisatie wordt uitgegaan van de Begroting 2024 van de SED organisatie.

Financiële gevolgen uitgangspunten Bijdrage SED organisatie (2023: -€ 580.000, 2024: -€ 1.525.000, 2025: -€ 1.711.000, 2026: -€ 1.886.000 en 2027: -€ 1.977.000) Voor de bijdrage aan de SED organisatie is aansluiting gezocht bij de voorjaarsnota 2023 en de begroting 2024 van de SED organisatie. In deze stukken is onder andere rekening

8 gehouden met de consequenties van de nieuwe CAO vanaf 2023. Ook is de herberekening van de salarissen van de huidige formatie opgenomen en zijn de gevolgen van de HR21aansluiting meegenomen. Verder is bij de SED-begroting aangesloten bij de regionale richtlijn voor GR-en in NoordHolland Noord. Dit betekent dat voor de lonen een cumulatieve indexatie van 3,9% is meegenomen. Voor prijzen bedraagt deze indexatie 2,5% . Ook de verdeelsleutel is aangepast conform de vastgestelde systematiek. Voor Stede Broec stijgt het aandeel in de lasten van de SED voor 2024 van 33,08% naar 33,33%. In de volgende tabel staan de financiële gevolgen van de uitgangspunten: (bedragen * € 1.000) Omschrijving Inflatiecorrectie onroerendezaakbelastingen Inflatiecorrectie overige belastingen Inflatiecorrectie leges en tarieven Inflatiecorrectie salarissen (inclusief college, raads- en commissievergoedingen)

2023

2024

2025

2026

2027

121 6 31

100 8 35

73 9 29

113 11 38

-62

-111

-162

-234

-349

-322

-248

-432

-19

134

50 147 168

2 147 669

-70 147 1.277

-156 147 1.139

-236 147 1.106 1.278

-580

-1.525

-1.711

-1.886

-1.977

-308

-465

-607

-656

-1.286

-1.091

-1.609

-707

Inflatiecorrectie prijsgevoelige budgetten (2024: 3,9% 2025 t/m 2027: 1,6%) Inflatiecorrectie subsidies (2024: 3,9% 2025 t/m 2027: 1,6%) Decembercirculaire 2022 (AU) Compensatie inflatie 2022 (AU) Verwachting meicirculaire 2023 (AU) Verwachting extra middelen 2027 Bijdrage SED organisatie (o.b.v. Begroting 2024 en VJR 2023) Inflatiecorrectie bijdrage GR-en Saldo mutaties

-214

2.2 Beleidsontwikkelingen In dit hoofdstuk staan ontwikkelingen die actueel zijn. Programma 1 Bestuur en dienstverlening Robotisering/digitalisering Na de succesvolle pilots gaan we robotisering verder inzetten in de organisatie. Niet alleen dit jaar, maar ook de komende jaren. Het dient een onderdeel te zijn van onze bedrijfsvoering en samen met digitalisering wordt het ingezet om doorlooptijden te verkorten en daarmee de dienstverlening te verbeteren. De eerder verstrekte incidentele middelen worden ingezet – om in afwachting van de eventueel structureel noodzakelijke middelen – dit traject voort te kunnen zetten.

9 SED organisatie Gezien de steeds complexere taken die gemeenten uitvoeren, zijn we er van overtuigd dat we de ambtelijke samenwerking nodig hebben om adequaat en doeltreffend te zijn. Dan kan het helpen als we beleid harmoniseren. Dit nemen we mee in besluitvormingsprocessen als de mogelijkheid zich voordoet. Centrale huisvesting kan ook bijdragen aan efficiënter werken en mogelijk kosten besparen. In 2023 brengen we de huidige situatie in beeld (zowel vanuit organisatorisch als financieel oogpunt) en deze gaan we vergelijken met de situatie in de markt en veranderende inzichten (mede door het hybride werken) zodat op basis van dit onderzoek er een visie en beeld ontstaat ten aanzien van de gewenste huisvestingssituatie. Dit krijgt dan in 2024 een vervolg via een projectopdracht. Het is verder nodig dat de SED organisatie zich kan door ontwikkelen om invulling te kunnen blijven geven aan de toegenomen complexiteit van taken. We vinden het belangrijk dat mede daartoe een toekomstvisie wordt ontwikkeld. De krappe arbeidsmarkt houdt nog steeds aan en maakt het steeds belangrijker dat we ons kunnen profileren als aantrekkelijke werkgever. Er is een combinatie van verschillende interventies nodig om dit probleem het hoofd te bieden. Dit was een belangrijk aandachtspunt bij de onderhoudsronde HR21 die in 2023 wordt afgerond.

Onderdeel van deze onderhoudsronde zijn aanpassingen in het loongebouw, zodat dit weer marktconform is en in lijn met vergelijkbare gemeenten om ons heen. Ook de CAO 2023 zet in op aantrekkelijkheid van de gemeentelijke sector voor zittende en nieuwe medewerkers door onder meer een substantiële loonsverhoging voor met name de lagere loonschalen. Regionale samenwerking Regionale samenwerking is een vanzelfsprekendheid en dat willen we verder optimaliseren. Daartoe zijn al middelen beschikbaar gesteld. Wij nemen onze verantwoordelijkheid en worden vertegenwoordigd in de regionale samenwerkingsverbanden, zoals Het Pact van Westfriesland. Participatie In 2023 is de Wet versterking participatie decentrale overheid in behandeling genomen bij de Tweede Kamer. Deze wet ziet toe op het wijzigen van de inspraakverordening naar een (inspraak- en) participatieverordening. Hiermee wordt participatie door inwoners en maatschappelijke partijen verankerd in de wet, inclusief het uitdaagrecht (de mogelijkheid voor inwoners om bestaande taken van gemeenten over te nemen). Op dit moment is het nog niet duidelijk hoeveel budget hiervoor nodig is in 2024. Wij volgen de ontwikkelingen op de voet en werken aan een procesvoorstel. Informatiebeveiliging Om de privacy aspecten van Stede Broec te verbeteren is een belangrijke stap – het aantrekken van een privacy officer – gezet.

Deze zal in 2024 verder vorm geven aan de informatiebeveiliging. Voorziening pensioenen en wachtgelden wethouders De pensioenen worden conform wetgeving geïndexeerd, waarbij wordt aangesloten bij het indexatiecijfer van het ABP. Doorrekening van de indexatie vindt aan het einde van het jaar plaats.

10 Uitvoering Appa 2024 Appa is de afkorting voor de Algemene Pensioen- en uitkeringswet Politieke ambtsdragers. Deze wet regelt het pensioen en de sociale zekerheid van burgemeesters en wethouders. Voor de uitvoering van deze wet is met een externe partij een contract afgesloten. Om te blijven voldoen aan de rechtmatigheid en ons inkoopbeleid wordt in 2024 een meervoudig onderhandse aanbestedingsprocedure gestart. De financiële consequenties zijn nu nog niet in te schatten. Uitkering gemeentefonds Het kabinet heeft net de Voorjaarsnota gepresenteerd. Daarin staat dat gemeenten vanaf 2027 een structureel bedrag van € 1,1 miljard extra krijgen. Dit is voor de gemeente Stede Broec € 1,3 miljoen extra. Dit is verwerkt in dit document. Het kabinet komt met een nieuwe financieringssystematiek. De exacte invulling moet nog worden uitgewerkt. De nieuwe systematiek zou in 2026 ingaan, maar dat wordt 2027. Ondanks de extra middelen vanaf 2027 jaar blijft voor in de jaren vanaf 2026 forse kortingen in de boeken staan: in 2026 een daling landelijk van circa € 2 miljard ten opzichte van 2025. Onderdeel daarvan is de opschalingskorting van ongeveer € 700 miljoen. Het kabinet heeft die korting tot ongenoegen van de VNG nog steeds niet geschrapt. Programma 2 Ruimte Afval Het budget voor de afvalinzameling en -verwerking wordt geïndexeerd op basis van de gebruikelijke indexaties.

Daarnaast wordt in 2023 een nieuw beleidsplan voorgelegd aan de raad. Eventuele (investerings)budgetten hiervoor worden aangevraagd bij behandeling van het plan. Op basis van een evaluatie van de dienstverleningsovereenkomst (DVO) HVC worden nieuwe afspraken gemaakt met HVC. Invoering Omgevingswet, opmaak Omgevingsvisie en pilot Omgevingsplan De aanbesteding van de opmaak Omgevingsvisie wordt in de maanden april/mei 2023 afgerond. Dan blijkt in hoeverre het incidentele budget voor de invoering van de Omgevingswet en opmaak Omgevingsvisie passend is voor 2023, 2024 en 2025. De aanbesteding voor de pilot Omgevingsplan vindt plaats in mei 2023. Programma 3 Samenleving Sociaal domein Wat gebeurt er om ons heen? In het sociaal domein zien we een aantal trends en ontwikkelingen dat zowel landelijk maar ook in onze gemeente speelt. Leefstijl en preventie Er is toegenomen aandacht voor vroegtijdige signalering van risicovolle situaties en tijdige interventie ter voorkoming van zwaardere ondersteuning en zorg. Er is meer focus op behoud van gezondheid en eigen kracht door aanpassing van leefstijl en preventie.

11 Wetgeving Met de decentralisaties van 2015 zijn de taken en de verantwoordelijkheden van gemeenten in het sociaal domein fors toegenomen. Dit vraagt in toenemende mate van gemeenten balans te zoeken tussen een goede invulling van de verantwoordelijkheid voor kwetsbare en minder zelfredzame inwoners, en aan de andere kant een verantwoorde beheersing van de uitgaven. Nieuwe wetgeving leidt ook de komende jaren tot extra taken voor de gemeente. Zo zal de doordecentralisatie van Beschermd wonen gaan plaats vinden. Wanneer is nog niet duidelijk. De decentralisatie van maatschappelijke opvang is uitgesteld tot 2026. We proberen regionaal in Westfriesland zoveel mogelijk samen te werken met als doel een efficiënte manier van werken om de kosten te beheersen. Een voorbeeld hiervan is het Regionaal Expertise Team waar stagnerende hulp vanwege complexe problematiek ingezet wordt. Druk op het zorgstelsel De druk op het zorgstelsel is groot. Als gevolg van de vergrijzing en toenemende vraag stijgt het aantal cliënten. Hulpvragen worden complexer en de kosten stijgen. Het beroep op vrijwilligers en mantelzorgers neemt toe. Als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt groeit ook de druk op professionals.

Daarnaast hebben de afgelopen jaren verschillende maatschappelijke crisissen elkaar in hoge snelheid opgevolgd: de coronacrisis, toename van vluchtelingen, stijgende energieprijzen en inflatie. Dit heeft impact op inwoners en leidt ondanks inspanningen op het gebied van leefstijl en preventie tot een toename in de zorg- en ondersteuningsbehoefte. Inzet in het sociaal domein in de volle breedte De ontwikkelingen in het domein staan niet op zichzelf. We hebben al onze wettelijke taken uit te voeren, die zoveel mogelijk aansluiting moeten vinden bij ambitie en doelstellingen (o.a. actualiseren van beleid en verordeningen, omgevingswet, huisvesting statushouders) en lopende projecten door crisis op te vangen (Oekraïne, energietoeslagen). Hierbij streven we naar integraliteit; vanuit de leefwereld van onze inwoners moeten we opdrachten in samenhang oppakken en vanuit eenduidig perspectief oppakken. Opvang ontheemden Oekraïne De SED gemeenten delen alle kosten en opbrengsten voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne met elkaar en verrekenen dit aan het eind van het project. In 2023 lopen de gemeentelijke opvanglocaties in Drechterland en Enkhuizen door.

Medio 2023 zal ook de Schuilhoeve in Grootebroek in gebruik worden genomen voor de opvang van kinderen uit een Oekraïens weeshuis en een deel van het voormalig politiebureau ingezet worden voor de opvang/huisvesting van de circa 30 begeleiders van de kinderen. De verbouwing van het politiebureau betreft transitiekosten die 1-op-1 door het Rijk vergoed zullen worden. Sport, cultuur en recreatie Een gezonde generatie in 2040 Voor 2023 tot en met 2026 is er een nieuwe Brede Specifieke Uitkering regeling (SPUK) beschikbaar, gericht op het stimuleren van gezondheid, sport en bewegen, cultuurparticipatie en het versterken van de sociale basis. In de regeling komen afspraken uit verschillende akkoorden samen: het Hoofdlijnen Sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Preventieakkoord. De regeling bestaat uit drie inhoudelijke hoofdthema’s:

12 • Sport, bewegen en cultuur, • Gezondheid en sociale basis en • Ondersteunende onderdelen. De bundeling van de geldstromen maakt het voor gemeenten mogelijk stevig en meer in samenhang in te zetten op preventie. Het gaat erom dat gemeenten op integrale wijze van betekenis zijn voor inwoners in een kwetsbare positie. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040; weerbare, gezonde inwoners die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Informatiepunten Digitale Overheid (IDO’s)/bibliotheekwerk Digitalisering heeft de maatschappij in een hoog tempo veranderd. Dienstverlening van overheden en bedrijven is steeds vaker digitaal. Voor veel inwoners is dat ingewikkeld. Ongeveer 2,5 miljoen Nederlanders vinden het moeilijk om te werken met een computer, smartphone of tablet. Om de inwoners te helpen zijn er Informatiepunten Digitale Overheid ingesteld bij de bibliotheken, waar mensen met allerlei hulpvragen aankloppen. Medewerkers van de informatiepunten krijgen niet alleen specifieke vragen over digitale overheidsdiensten, ook wordt hulp gevraagd over digitalisering in het algemeen. Momenteel zijn er zo’n 600 IDO’s in 306 gemeenten. Tussen 2019 en 2022 werden de IDO's gefinancierd door de Manifestgroep en de Koninklijke Bibliotheek. Sinds 1 januari 2023 ligt de financiering van de IDO’s bij de gemeenten.

Gemeenten krijgen hiervoor een specifieke uitkering (SPUK) van het Rijk om de bestaande IDO’s te kunnen bekostigen. Een toegankelijke bibliotheekvoorziening voor iedereen De bibliotheek krijgt een steeds belangrijkere rol in onze maatschappij. Het is niet alleen een plek die toegang geeft tot boeken en informatie maar ook een plek voor ontmoeting, debat, educatie, kunst en cultuur. De bibliotheek draagt bij aan de persoonlijke ontwikkeling van inwoners en verbetert hun maatschappelijke kansen. Staatssecretaris Uslu (Cultuur en Media) wil iedere inwoner toegang geven tot een volwaardige bibliotheekvoorziening. Hiervoor heeft elke gemeente een toekomstgerichte bibliotheekvoorziening nodig. Dat houdt concreet in dat gaten in het fysieke bibliotheeknetwerk worden gedicht en dat de online bibliotheek wordt uitgebreid. Daaraan gekoppeld wil de Staatssecretaris ook een zorgplicht voor gemeenten instellen, zodat de toegang tot bibliotheken in de toekomst is gewaarborgd. Gemeenten kunnen financiële middelen aanvragen om dit voor te bereiden via een specifieke uitkering (SPUK). Hiervoor is een eigen bijdrage nodig van 20% van de gemeente. Vanaf 2025 krijgen gemeenten structureel extra geld om aan deze zorgplicht te voldoen.

2.3 College Uitvoeringsprogramma (CUP) In de Begroting 2023 zijn de financiële gevolgen van de eerste jaarschijf van het CUP opgenomen. Hieronder staan de gevolgen voor de jaarschijven 2024 en 2025. Programma 1 Bestuur en dienstverlening Dienstverlening (2024: -€ 50.000) In 2023 wordt een uitvoeringsplan opgesteld om de dienstverlening te verbeteren. Daarvoor is een projectleider aangetrokken. Op basis van dit uitvoeringsplan starten we in 2023 met dit project en dat loopt door richting 2024. Daarvoor zijn ook middelen nodig. Het uitvoeringsplan

13 legt de basis voor betrokken en betrouwbare dienstverlening. Dit betekent dat wij betrokken zijn met elkaar en onze omgeving, dat wij inwoners en ondernemers betrekken, dat wij meedenken en ons verplaatsen in ons handelen in de ander. Dat we servicegericht zijn en ondersteunend. Het betekent dat we betrouwbaar zijn (afspraak is bij ons afspraak) en dat wij vertellen wat er kan en ook duidelijk zijn waarom iets niet kan. Inwoners en ondernemers moeten kunnen rekenen op klantvriendelijke en bereikbare medewerkers. We onderzoeken bovendien wat efficiënter opgepakt kan worden, bijvoorbeeld via robotisering en digitalisering. Programma 2 Ruimte Noord-zuid verbinding (2024: -€ 40.000) We onderzoeken samen met Drechterland de mogelijkheden voor nieuwe Noord/Zuid verbinding(en), waarmee ook de overlast van zwaar verkeer op de bestaande verbindingen afneemt. Inrichting lint (2024: -€ 20.000) We onderzoeken hoe in het lint kan worden ingezet op het realiseren van een dorpsstraat met ruimere of geen stoepen en met prioriteit voor voetgangers en fietsers (auto te gast straat). Duurzaamheid Stede Broec wil een duurzame gemeentezijn. We willen een actieve bijdrage leveren aan klimaatverbetering om toekomstbestendig te blijven. We willen de uitstoot van CO2 reduceren door het verduurzamen van de gebouwde omgeving en het vervoer.

Dit doen we door bewoners en bedrijven actief te informeren over de verduurzaming van hun woning, bedrijfsgebouwen en mobiliteit. Duurzaamheid doe je samen. Daarom wordt er gezocht naar koppelkansen om de verduurzaming verder te brengen. Dit gebeurt door wijkuitvoeringsplannen op te stellen met bewoners en door bij nieuwbouwprojecten en bedrijfsinitiatieven naar koppelkansen met de omliggende omgeving te kijken. Voor het opwekken van duurzame energie worden kaders opgesteld en onderzocht waar er mogelijkheden liggen om daadwerkelijk grootschalig duurzame energie op te wekken (zoekgebieden RES). Er wordt daarbij ook onderzocht welke rol de gemeente bij de uitvoering wil innemen. Afval Op basis van de DVO HVC evaluatie: • Maken we nieuwe afspraken met HVC • Verkenning, waar mogelijk samen met de Westfriese gemeenten, van de toekomstige vorm van afvalinzameling en –verwerking. Het Afvalbeleidsplan 2023-2026 wordt geïmplementeerd. Versnelling woningbouw (vanaf 2023: -€ 30.000) We realiseren betaalbare huur- en/of koopwoningen voor onze eigen inwoners. We willen daarom de komende periode stappen zetten met de ontwikkeling van Florapark, het centrum, Molensloot-Zuid en het versneld uitvoeren van woningbouwplan Groot-Vriend. Daarvoor hebben we extra capaciteit nodig om de complexe opgave gebiedsontwikkeling te kunnen begeleiden en versnellen.

Programma 3 Samenleving Inkoop Jeugd en Wmo (2024: -€ 58.000) In 2023 is het regionale inkooptraject voor 9 contracten gestart. Inzet op deze trajecten maakt onderdeel uit van de reguliere dienstverlening van de SED organisatie. De wens van de gemeente is om de belangen van Stede Broec steviger te vertegenwoordigen. Daarom is in de begroting 2023 € 25.000 vrijgemaakt om meer capaciteit te leveren. Dit kan worden omgezet naar een half jaar inzet van een beleidsadviseur. De bijdrage die nu geleverd wordt is een meerwaarde en levert op wat is beoogd: een duidelijke stem en vertegenwoordiging. Om dit voor de complete looptijd van het inkooptraject te bestendigen zijn extra middelen nodig in 2024. Vanaf halverwege 2024 vindt in het traject de omslag plaats naar implementatie. Dit vraagt om een implementatiemanager en inzet van onder andere bedrijfsvoering, financiën en consulenten. Dit zijn werkzaamheden bovenop de reguliere werkbelasting en vraagt extra capaciteit en middelen. Verbeterprogramma Jeugdprocessen (2023: budgettair neutraal) Er wordt een verbeterprogramma ingezet om de doorlooptijden duurzaam binnen wettelijke termijnen uit te voeren. Hiervoor wordt procesregie op een efficiënte manier ingericht met een sterke focus op kwaliteit, doorlooptijd en blijvend ‘in control’ zijn. De verwachte kosten zijn € 10.000 en worden gedekt door de Reserve Sociaal domein.

Toegang Er komt een verkenning naar de verbeterde toegang, deze start in mei 2023 en wordt uitgevoerd door een team van de VNG. De toegang is een gemeentelijke taak. De toegangsfunctie is een cruciale schakel in het proces van toeleiding naar en afweging welke vorm van ondersteuning passend is voor een inwoner. Deze functie is thans per gemeente verschillend georganiseerd, met inefficiënties tot gevolg. Dit vraagt aandacht. De verkennende fase betreft incidentele middelen en zijn gedekt. Als het onderzoek afgerond is wordt op basis van de resultaten bepaald hoe het vervolg vormgegeven wordt. Naar verwachting via een programma- of projectstructuur waar een aparte projectleider voor ingehuurd wordt (door de 3 gemeente samen) en waar ook consulenten, kwaliteit, gebiedsteams en beleid capaciteit voor moeten inramen (grove inschatting is € 75.000 per gemeente voor ca. een jaar). Iedereen doet mee De doelstelling van de gemeente Stede Broec 'iedereen, ook minima, moet mee kunnen blijven doen' wordt vormgegeven door alle maatregelen die we al inzetten. Gerelateerd aan minima worden in 2023 twee onderzoeken opgeleverd, inkomenseffecten- en het rekenkameronderzoek energiearmoede. Naar aanleiding van de resultaten kan besloten worden om extra initiatieven uit te rollen. Dit is een (financiële) afweging voor 2025.

15 Tevens geven we in 2023 nader invulling aan de inclusie-agenda. De kosten voor uitvoering zijn afhankelijk van de keuzes die gemaakt worden in het uitvoeringsplan. Via een participatief traject wordt met de doelgroepen eerst een prioritering gemaakt. Budgettaire keuzes kunnen daarom nog niet opgenomen worden in de Kadernota 2024. Financieel op orde De doelstelling uit het collegeakkoord om tegenvallers binnen het Sociaal Domein op te vangen streven we ernaar om de reservepositie te verbeteren zodat geen noodmaatregelen genomen moeten worden, vullen we in door meer in te zetten op normaliseren en preventie zodat de kosten steeds beter te voorspellen zijn en we continu alleen inzetten op wat nodig is. Dit krijgt o.a. vorm in het Wmo-beleidplan en Jeugdbeleidsplan die in 2023 / begin 2024 opgeleverd worden. De uitvoeringskosten die hiermee gepaard gaan zijn afhankelijk van de inhoudelijke keuzes en kunnen in deze kadernota nog niet worden opgenomen. Multifunctionele accommodatie (MFA) In het nog definitief vast te stellen Integraal Huisvestingsplan wordt voor de scholen Molenwiek en Wendel voorgesteld om deze onder te brengen in een zogenoemd Multifunctionele accommodatie (MFA). Vooruitlopend op het totale IHP heeft het college van Stede Broec op 21 januari een principeafspraak gemaakt voor een MFA Plan Zuid en uitgangspunten neergelegd.

De kosten voor een projectleider (€ 25.000) die de kaders vertaald naar een concrete opdrachtformulering zijn begroot. De projectleider zal de kosten voor uitvoering in kaart gaan brengen. In de volgende tabel zijn de mutaties opgenomen. (bedragen * € 1.000) Omschrijving

2023

Pr. 1 Bestuur en dienstverlening Dienstverlening Pr. 2 Ruimte Noord- Zuid verbinding Inrichting Lint Duurzaamheid Afval Versnelling woningbouw Pr. 3 Samenleving Inkoop Jeugd en Wmo Verbeterprogramma Jeugdprocessen Onttrekking aan de Reserve SD Toegang Iedereen doet mee Financieel op orde Multifunctionele accommodatie (MFA) Saldo mutaties

2024

2025

2026

2027

-30

-50

-40 -20

-30

-58 -10 10

-30

-198

2.4 Nieuw beleid Hierna wordt het nieuw beleid toegelicht en in een tabel worden de mutaties gepresenteerd. Programma 2 Ruimte Subsidieprogramma LEADER (vanaf 2024: -€ 22.000) Vanaf 2023 start er een nieuwe periode van LEADER. LEADER is een vijfjarig Europees subsidieprogramma voor plattelandsontwikkeling dat speciaal bedoeld is voor (kleinschalige) lokale projecten die van belang zijn voor de regio. Het gaat om innovatieve ideeën van ondernemers, bewonersgroepen en maatschappelijke organisaties. LEADER staat voor een specifieke aanpak van plattelandsontwikkeling. Als regio Westfriesland wordt voor het eerst geprobeerd om deze subsidie aan te vragen. Om kans te maken op de LEADER subsidie, is het van belang dat alle Westfriese gemeenten een financiële bijdrage (cofinanciering) doen voor een periode van 5 jaar. Ook de provincie wordt om een financiële bijdrage gevraagd. Voor Stede Broec gaat het om: € 22.000 per jaar vanaf 2024 en € 111.000 totaal voor vijf jaar. De hoogte is gebaseerd op inwonersaantal. Overdracht bodemtaken (vanaf 2024: -€ 13.000) Op dit moment is de provincie Noord-Holland het bevoegd gezag voor bodemtaken Wet bodembescherming (Wbb). Deze taken worden sinds 2016 uitgevoerd door de Omgevingsdienst. Met de Omgevingswet zullen een aantal van deze bodemtaken/locaties qua bevoegdheid overgaan naar gemeenten.

Deze bodemtaken betreffen: het behandelen van vergunningen/meldingen, het opstellen van maatwerkvoorschriften en het houden van toezicht en handhaving. Omdat de Omgevingsdienst deze taken al uitvoert en de expertise in huis heeft, is gevraagd om een inschatting te maken van de kosten. Dit betreft per 2024 een bedrag van € 13.000. Het aanbod c.q. de formele overdracht van de bodemtaken van provincie naar gemeenten heeft op moment van schrijven nog niet plaatsgevonden. Of er een rijksbijdrage komt is onzeker. Er wordt gezocht naar dekkingsbronnen (middelen implementatie Omgevingswet, grondexploitatie of heffen leges). Beheer- en uitvoeringsplannen begraafplaats (2024 en 2025: -€ 8.000) Binnen de gemeente leeft de behoefte om inzicht te krijgen ten aanzien van diverse vraagstukken omtrent de begraafplaatsen en het voorzien in voldoende begraafcapaciteit op langere termijn. Om ten aanzien van deze onderwerpen de beleidsmatige keuzemogelijkheden in beeld te krijgen is een kaderstellende startnotitie opgesteld. Hieruit blijkt dat op diverse aspecten grotere en minder grote knelpunten zijn die in de nabije toekomst opgelost moeten worden. Er zijn een aantal knelpunten ten aanzien van de organisatie, exploitatie, beleid en visie voor de toekomst. Hiervoor is een maatregelplan opgesteld waarin een aantal acties zijn beschreven die nadere uitwerking behoeven.

Behoudens capaciteit van eigen medewerkers is ook externe ondersteuning nodig om alle processen binnen de gemeenten te harmoniseren en plannen op te stellen om de knelpunten te elimineren.

17 Woonakkoord (2024 en 2025: -€ 8.000) Het woonakkoord tussen regio en provincie loopt door tot en met 2025. Uit het woonakkoord vloeien acties voort die middelen vragen van de Westfriese gemeenten. In de jaren 2024 en 2025 worden in ieder geval de volgende acties voorzien: organiseren van een ambitietafel (welke zachte woningbouwplannen kunnen versneld hard worden gemaakt en welke nieuwe zachte kansrijke plannen kunnen aan de Plancapaciteit worden toegevoegd?), organiseren van een woonmanifestatie (ontmoeting en kennisdeling), doorlopende inzet op doorstroommakelaar (ondersteuning en begeleiding aan senioren bij het gehele verhuisproces) en een adviseur seniorenhuisvesting (bewustwording creëren rondom het thema seniorenhuisvesting en het ontwikkelen van kennis hierover bij de partijen die verantwoordelijk zijn voor de realisatie van de woningbouwopgave in de regio). In de tabel hieronder staan de mutaties per programma. (bedragen * € 1.000) Omschrijving

2023

Pr.2 Ruimte: Subsidieprogramma LEADER Overdracht bodemtaken Beheer- en uitvoeringsplannen begraafplaats Woonakkoord Saldo mutaties

2024

2025

2026

2027

-22 -13 -8 -8

-22 -13

-50

-35

2.5 Investeringen In dit onderdeel worden de nieuwe investeringen vermeld. Hiervan zijn de kapitaallasten berekend. De kapitaallasten volgen op het jaar van de investering. Het betreft de volgende investeringen: Vaarduiker Parklaan (vanaf 2024: -€ 4.000) Rondom het perceel van het te realiseren woonzorg complex aan de Parklaan in Lutjebroek, komt een doorvaarbare watergang. Deze willen we voor de recreatievaart doorvaarbaar aanleggen. Om vanaf de nieuwe watergang verder te kunnen varen en te kunnen aansluiten op het bestaande, regionale vaarroutenetwerk dient een doorvaarbare duiker onder de Parklaan aangelegd te worden met een doorvaarthoogte van 1,50 meter. Voor de waterhuishouding is een duiker nodig. Het is nu het moment om deze doorvaarbaar aan te leggen als meekoppelkans. Dit is vele malen goedkoper dan later in de toekomst nog een doorvaarbare duiker aan te leggen. Er zijn binnen de gemeente ideeën voor toekomstige woningbouw in de omgeving van de projectlocatie. Met het aanleggen van deze duiker creëren we alvast een aansluiting voor deze locatie(s). Daarnaast ontstaat er met de aanleg van een vaarduiker ook een extra route in het netwerk onder de P.J. Jongstraat door. Nu moeten alle vaarrecreanten nog door dezelfde duiker. Op deze plek kunnen zich op drukke zomerdagen opstoppingen voordoen met een (verhoogde) kans op aanvaringen.

Het voorgestelde alternatief komt de kwaliteit en veiligheid ten goede. Er is al een subsidieregeling van de provincie voor voorzieningen voor de recreatievaart aan de gemeente gehonoreerd. In dit

18 kader hebben we voor de aanleg van de vaarduiker een bedrag van € 130.000 toegezegd gekregen van de provincie. Parkeerplaats aan de Parklaan (vanaf 2025: -€ 7.000) Om meer parkeergelegenheid aan de Parklaan ter hoogte van de P.J. Jongstraat te realiseren wordt voorgesteld 14 extra parkeerplaatsen en een toegangsweg ten noorden van De Woid aan de Parklaan aan te brengen. Voor het aanbrengen van de parkeerplaats, toegangsweg en de grondverwerving wordt gevraagd om in 2024 een investeringsbudget van € 130.000 beschikbaar te stellen. De kapitaallast is € 7.000 per jaar. Integraal project vervanging riolering Lutjebroek (vanaf 2024: -€ 3.000) Voor het vervangen van de riolering van een groot rioleringsproject is een budget opgenomen in het PSWR 2023-2024. Dit budget is bekostigd uit de rioolheffing. De inkomsten van rioolheffing mogen alleen gebruikt worden voor de zorg van riolering. Om dit project integraal af te stemmen en werk met werk te verrichten moet er voor andere disciplines als wegen, openbare verlichting, verkeer en groen een budgetraming worden opgesteld. Door de omvang van het project is er in de voorbereiding een investeringsbudget van € 80.000 nodig. Met dit budget kan burgerparticipatie plaats vinden, klimaatmogelijkheden inzichtelijk gemaakt worden en de hand hiervan wordt er een raming opgesteld voor klimaatadaptatie en verschillende disciplines.

Vervanging klimrek De Horn en klimrek De Woud (vanaf 2024: -€ 6.000) Beide klimrekken zijn afgekeurd en dienen in het jaar 2023 vervangen te worden. Vervanging toplaag kunstgrasveld KGB (vanaf 2024: -€ 14.000) In de zomer van 2014 zijn 2 kunstgrasvelden aangelegd bij v.v. De Zouaven en v.v. KGB. Bij de aanleg van de velden is uitgegaan van een afschrijvingstermijn van de toplaag van 10 jaar. De ondergrond van het veld gaat 25 jaar mee. Het veld van v.v. Zouaven is eind 2022 vervangen en het veld van v.v. KGB loopt ook tegen het einde van zijn levensduur aan. Er is verzocht om een investeringssubsidie die het mogelijk maakt om de toplaag in het voorjaar/zomer van 2024 te kunnen vervangen. Voor de aanleg van het veld is een maximale investeringssubsidie nodig van € 310.000. Hierbij is dan rekening gehouden met het gegeven dat de vereniging via de Bosa-regeling voor 20% van de aanlegkosten subsidie kan ontvangen. Na realisatie van het project zal de exacte hoogte van de subsidie worden vastgesteld, waarbij ook rekening gehouden wordt met de te betalen eigen bijdrage van 10% door v.v. KGB. De investeringsbijdrage van € 310.000 wordt in 10 jaar afgeschreven. De kapitaallasten van deze bijdrage zijn € 37.000. De kapitaallasten van het huidige kunstgrasveld vallen vrij. Per saldo moet er vanaf 2024 € 14.000 structureel aan kapitaallasten worden bijgeraamd.

Hierna een tabel met de mutaties.

(bedragen * € 1.000) Omschrijving

2023

2024

2025

2026

2027

-4

Pr.2 Ruimte: Vaarduiker Parklaan Parkeerplaats aan de Parklaan

-7

Integraal project vervanging riolering Lutjebroek Vervanging klimrek De Horn en De Woud

-3 -6

Vervanging toplaag kunstgrasveld KGB

-14

-27

-34

2026

2027

Afschr.termijn

Saldo mutaties

Meerjaren investeringsbegroting 2023-2027 Pr.

2023

3 3 3

Materiele vaste activa Economisch nut Klimrek gymzaal De Horn Klimrek gymzaal De Woud Vervanging toplaag kunstgrasveld KGB

2 2

Economisch nut, heffing Uitvoering PSWR hoofdriool Uitvoering PSWR persleidingen

IKC Plan Zuid

2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2

Maatschappelijk nut Vervangen kunstwerken hout Vervangen kunstwerken staal / composiet Vervangen kunstwerken steen / beton Vervangen beschoeiingen hout Vervangen beschoeiingen kunststof Vervanging lichtmasten OVL Vervanging armatuur OVL Kast- en kabelvervanging Vervangen wegen Vervangen speelvoorzieningen Vaarduiker Parklaan Integraal project vervanging Lutjebroek Totaal

2024

2025

23 21 310

2.571 30

10 10 10

2.571 30

60 45 40

104 130 200 212 425 53 145 40 142 60 90 80

81 100 0 219 437 31 112

140 210 749 189 378 50 78

135 120 110 163 325 65 76

106 170 240 137 275 43 83

142 60

142 70

4.635

3.783

4.597

3.797

3.867

25 60 80 25 50 40 20 50 40 10 80 40

De meerjareninvesteringen zijn aangepast. Zo zijn de investeringen in het riool aangepast naar het vastgestelde Programma Stedelijk Water en Riolering (PSWR). Verder zijn er een aantal verschuivingen geweest in de geplande investeringen. Zo zijn de investeringen in bruggen en beschoeiingen gesplitst, zodat de afschrijvingstermijn beter overeenkomt met de levensduur. Voor de begroting zijn deze verschuivingen neutraal.

2.6 Reserves Hier worden de reserves genoemd die door recente ontwikkelingen van belang zijn. Algemene reserve: Het saldo na de raad van 25 mei 2023 is € 2.562.000. Het verwachte resultaat 2022 is € 6.676.000. Reserve Sociaal domein: Het saldo na de raad van 25 mei 2023 is € 431.000. Dit saldo heeft als doel om de kosten voor Aanpak wachtlijsten jeugd en voor Consultatiefunctie GGZ te dekken. In dit document wordt voorgesteld om € 10.000 te onttrekken voor het Verbeterprogramma Jeugdprocessen (zie 2.3 Autonome mutaties). Reserve Klimaat en duurzaamheid: Het saldo na de raad van 25 mei 2023 is € 292.000. In dit document wordt € 15.000 onttrokken voor de Klimaatkansenkaart (zie 3.1 Autonome mutaties). Reserve SED Perspectief: Dit project is afgerond. Het saldo van € 27.000 kan vrij vallen.

Algemene reserve Reserve Sociaal domein Reserve Klimaat en duurzaamheid Reserve SED Perspectief

Saldo na raad mei 2023 2.562 431 292 27

Stortingen

Onttrekkingen

10 15 27

Saldo na KN/VJN 2.562 421 278 0

(bedragen x € 1.000)

3. Voorjaarsnota 2023 De onderstaande ontwikkelingen hebben betrekking op 2023. De mutaties met een structureel effect worden verwerkt in deze voorjaarsnota en ook in de Begroting 2024. De voorjaarsnota is opgesplitst in autonome mutaties (gevolgen huidig beleid) en nieuw beleid.

3.1 Autonome mutaties Programma 1 Bestuur en dienstverlening Effect autonome mutaties voor programma 1 Bestuur en dienstverlening

Totaal lasten: Totaal baten:

Begroting 2022 10.660 47.336

Werkelijk Begroting na 2022 raad mei 2023 10.035 10.478 48.479 48.598

Voorjaarsnota 2023 164

Gewijzigde begroting 2023 10.642 48.598

(bedragen x € 1.000)

Capaciteitsplan Griffie (vanaf 2023: -€ 115.000) Financiële verwerking van het capaciteitsplan Griffie met daarin de vastgestelde CAO 2023. Raadsakkoord 24 november 2022 en CAO vastgesteld 6 april 2023. Provinciale Staten - en waterschapsverkiezing 2023 (2023: -€ 40.000) Organisatie van verkiezingen Provinciale Staten en Waterschappen. In de raming voor 2023 is geen rekening gehouden met de organisatie van twee verkiezingen. Bijdrage Westfries Archief (2023: -€ 9.000) Bijraming van het budget bijdrage gemeenschappelijke regeling Westfries Archief n.a.v. de begrotingswijzing 2023 van het Westfries Archief. Programma 2 Ruimte Effect autonome mutaties voor programma 2 Ruimte Begroting 2022 Totaal lasten: Totaal baten:

14.743 5.586

Werkelijk 2022 12.940 5.883

Begroting na raad mei 2023

Voorjaarsnota 2023

Gewijzigde begroting 2023

14.695 5.851

135 15

14.830 5.866

(Bedragen x € 1.000)

Extra inzet Zorg en Veiligheid (vanaf 2023: -€ 37.000) Als gevolg van de oplopende en verzwaring van de casussen op het snijvlak van zorg en veiligheid, is er steeds meer sprake van overlastgevende problematiek waar het huidige zorgstelsel niet op in is gericht. Hierdoor is een noodzakelijkheid ontstaan om de expertise op het gebied van zorg en veiligheid uit te breiden en te verbreden.

22 CAO verhoging BOA's (2023: -€ 5.000 en vanaf 2024: -€ 17.000) Op 5 april 2023 hebben vakbonden en werkgevers een akkoord bereikt voor een nieuwe CAO. Hierbij wordt opgemerkt dat compensatie in de algemene uitkering mogelijk niet voldoende is om de CAO-verhoging volledig te dekken. Hierover gaat de VNG in gesprek met het rijk. De verwachting is dat hier in de meicirculaire meer duidelijkheid over komt. Loonkosten WerkSaam (vanaf 2023: -€ 51.000) Als gevolg van de “intentieverklaring eerlijke prijzen” waarin de aangesloten sociale werkbedrijven hebben afgesproken voor de inzet van medewerkers een uurtarief te hanteren dat overeenkomt met de gemiddelde loonwaarde/ productiviteit van de desbetreffende medewerkers. Dit leidt tot hogere kosten voor de inzet van het personeel van WerkSaam. Nieuwe aanbesteding boomonderhoud (vanaf 2023: -€ 15.000) Het boomonderhoud is, na beëindiging van het onderhoudscontract, opnieuw aanbesteed. Dit heeft geleid tot een kostenstijging. Klimaatkansenkaart (2023: budgettair neutraal) Volgens Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie Stede Broec wordt het onderzoek klimaatkansenkaart opgesteld. De lasten worden gedekt door de Reserve Klimaat en duurzaamheid. De uitvoering van het onderzoek was geagendeerd voor 2022. Bijdrage GR Omgevingsdienst NHN (vanaf 2024: -€ 5.000) Voor 2023 is het definitieve CAO-akkoord op moment van schrijven nagenoeg gereed.

Dit betekent dat de loonkosten voor de Omgevingsdienst vanaf 2023 zullen stijgen met ongeveer € 1 miljoen. Bijdrage GR Archeologie Westfriesland (vanaf 2023: -€ 7.000) In 2013 en 2018 zijn bij het begroten van het aantal uren archeologische advisering aannames gemaakt op de te verwachten hoeveelheid. Het aantal uren was vastgesteld op 207 uur per jaar. Dit bleek in 2019 te krap begroot. Daardoor is een situatie ontstaan van structureel meerwerk. Dit structurele meerwerk bedroeg gemiddeld 80 uur per jaar. Op basis van dit gemiddelde van 80 uur wordt het structureel aantal uren verhoogd tot 287 uur. De structurele bijdrage wordt € 22.000 waarvan € 15.000 reeds gedekt is in de begroting. Hierbij moet worden aangetekend dat tariefstijgingen in de toekomst plaats zullen vinden en incidenteel meerwerk voor speciale verzoeken vooraf zullen worden overlegd. Startersleningen (vanaf 2023: -€ 5.000) Het budget waarvan leningen verstrekt kunnen worden is momenteel nagenoeg op. Om leningen te kunnen blijven verstrekken is het noodzakelijk om het saldo op te hogen. Voorgesteld wordt om maximaal € 140.000 extra te storten in het fonds van het SVn. De extra beheerkosten worden gedekt door het huidige het reguliere budget. De extra rentelasten zijn € 5.000 per jaar.

23 Programma 3 Samenleving Effect autonome mutaties voor programma 3 Samenleving

Totaal lasten: Totaal baten:

Begroting 2022 38.846 7.866

Werkelijk 2022 38.039 10.940

Begroting na raad mei 2023 35.415 5.911

Voorjaarsnota 2023 153 0

Gewijzigde begroting 2023 35.568 5.911

(bedragen x € 1.000)

Vergoeding ziektekostenverzekering (vanaf 2023: -€ 7.000) In januari is bekend hoeveel inwoners zijn aangemeld voor de collectieve zorgverzekering. Meer inwoners maken aanspraak op de collectieve zorgverzekering dan aan kosten is begroot. Statushouders worden gedurende het jaar gehuisvest in de gemeente. Veel statushouders maken gebruik van deze regeling. Hierdoor blijft de groep die gebruik maakt van de collectieve zorgverzekering gedurende het jaar gestaag groeien. Beschikbaarheidswijzer & Cliëntervaringsonderzoek Wmo en Jeugd (vanaf 2023: -€ 5.000) In 2022 is in Westfriesland een beschikbaarheidsapplicatie ontwikkeld voor de zorgaanbieders, gecertificeerde instellingen, Veilig Thuis en de gemeenten om te wachtlijsten terug te dringen. Voor het gebruik van de beschikbaarheidswijzer moet structureel een bijdrage worden betaald. Normatieve Huisvestingscomponent (NHC) gesloten Jeugdhulp (vanaf 2023: -€ 12.000) Sinds 2021 is het NHC component JeugdzorgPlus verantwoordelijkheid van de gemeente en er is een bedrag hiervoor toegekend aan de algemene uitkering. Het is een wettelijk taak. De lasten zijn niet eerder opgenomen in de begroting. Onafhankelijke Cliëntondersteuning (vanaf 2023: -€ 6.000) Er is meer gebruik gemaakt van onafhankelijke cliëntondersteuning in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning.

Wmo advieskosten Sociaal Medische Advisering (vanaf 2023: -€ 10.000) Op basis van het gebruik in 2022. De meeste kosten zitten in de adviezen voor gehandicaptenparkeerkaarten. Garantstelling Taalhuis (2023: € 15.000) De begroting van het Vrijwilligerspunt voor het Taalhuis bedraagt jaarlijks meer dan de beschikbare middelen. Het financiële tekort wordt tot nu toe opgelost door een extra bijdrage vanuit centrumgemeente Alkmaar, maar pas aan het einde van elk jaar is duidelijk of het extra gevraagde budget ook daadwerkelijk kan worden toegekend. Om dit risico te ondervangen stelt gemeente Stede Broec structureel € 15.000 beschikbaar voor de garantstelling voor het financiële tekort in de begroting van het Taalhuis. Voor 2023 was de garantstelling niet nodig en is de € 15.000 niet gebruikt, omdat het tekort is opgelost door een extra bijdrage door gemeente Alkmaar. Zwembad/Sporthal De Kloet (vanaf 2023: € 3.000) Er is een structurele groei te zien in bezoekersaantallen. Met name bij de ABC- zwemlessen. Per les kunnen maximaal 15 kinderen zwemmen. Het gebeurt met regelmaat dat één van de

24 kinderen niet in de gelegenheid is om te zwemmen. Een ander kind kan die plek reserveren om extra te zwemmen. Hierdoor worden diploma’s sneller behaald en is de doorstroom sneller. Ook zijn de zwemlessen nu productiever ingedeeld. De entreeprijzen zijn in 2023 herzien. De geschatte inkomsten stijgen met € 40.000. De gebruikersvergoeding daalt met € 8.000 in verband met een verlaging van huuropbrengsten. De uitgaven moeten worden bijgeraamd met € 20.000. Daarnaast waren de kapitaallasten van € 9.000 voor de energetische en akoestische verbeteringen nog niet opgenomen in de begroting. Herstelplan GGD (2023: -€ 116.000) Op 2 november 2022 besloot het algemeen bestuur van GGD Hollands Noorden te stoppen met de ontwikkeling van het digitaal dossier voor de jeugdzorg (GGiD). Daarnaast besloot het dagelijks bestuur opdracht te geven om een voorstel te doen tot wijziging van de begroting 2023 GGD HN. Doel van deze wijziging is om de financiële consequenties ad € € 3.923.000 van het besluit om te stoppen met het GGiD op te vangen. Op 23 februari 2023 heeft de gemeenteraad hierover een besluit genomen daarbij aangegeven het bedrag van € 116.000 te verwerken in de voorjaarsrapportage. Subsidieplafond Muziekonderwijs (vanaf 2024: € 15.000) Zoals op pagina 7 van deze kadernota is beschreven, kan het subsidieplafond voor muziekonderwijs vanaf 2024 met € 15.000 verlaagd.

Bijdrage voormalig Alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV)'ers Graaf Willemstraat (vanaf 2023: -€ 6.000) De laatste bewoner heeft vervolghuisvesting gevonden. De huur van de woning is per 7 februari opgezegd en per die datum komen er geen inkomsten meer. De bijdrage die werd ontvangen is hierdoor vervallen. Duurzaamheidsmaatregelen in tafeltenniscentrum Stede Broec (2023: -€ 9.000) De huidige TL verlichting in de speelzaal is aan vervanging toe en wordt vervangen door LED verlichting. In 2023 kunnen verenigingen, die een sportaccommodatie in beheer hebben, gebruik maken van de provinciale regeling verduurzaming sportaccommodaties. De vereniging heeft nu van de provincie bevestigd gekregen dat de subsidie-aanvraag voor de LED verlichting in de speelzaal is goedgekeurd tot een maximum van € 12.000. De gemeente als eigenaar van het pand wil daarnaast een incidenteel budget beschikbaar stellen van maximaal € 9.000 om zo de totale uitvoeringskosten te dekken. De terugverdientijd voor deze investering zal ongeveer 2,5 jaar zijn.

In de tabel hierna staan de mutaties per programma.

(bedragen * € 1.000) Omschrijving

2023

2024

2025

2026

2027

Pr. 1 Bestuur en dienstverlening Capaciteitsplan griffie

-115

Provinciale Staten- en waterschapsverkiezing 2023 Bijdrage GR Westfries Archief

-40 -9

Pr. 2 Ruimte Extra inzet Zorg en Veiligheid

-37

CAO BOA's

-5

-17

Loonkosten Werksaam - openbaar groen Aanbesteding boomonderhoud

-51 -15

Klimaatkansenkaart (dekking reserve)

-15 15 -5

-5

Onttrekking aan de Reserve Klimaat en duurzaamheid Bijdrage GR Omgevingsdienst Bijdrage GR Archeologie

-7

Startersleningen

-5

Vergoeding ziektekostenverzekering

-7

Beschikbaarheidswijzer en Cliëntervaringsonderzoek

-5 -12

Pr. 3 Samenleving

NHC component Onafhankelijke Cliëntondersteuning

-6

Wmo Advieskosten SMA

-10

Garantstelling Taalhuis

15 3

-6 -9

-6

-438

-280

Zwembad De Kloet Herstelplan GGD

-116

Verlaging subsidieplafond Muziekonderwijs Bijdrage voormalig AMV'ers Graaf Willemstraat Duurzaamheidsmaatregelen tafeltenniscentrum Saldo mutaties

3.2 Nieuw beleid Hierna wordt het nieuw beleid opgenomen. Dit wordt toegelicht en in een tabel worden de mutaties gepresenteerd. Programma 2 Ruimte Effect mutaties nieuw beleid voor programma 2 Ruimte Begroting 2023 inclusief autonome Begroting Werkelijk ontwikkelingen 2022 2022 VJN Totaal lasten: Totaal baten:

14.743 5.586

12.940 5.883

14.825 5.866

Mutatie Voorjaarsnota 2023 nieuw Gewijzigde beleid begroting 2023 65 0

14.890 5.866

Generatiewonen (2023: -€ 15.000) Het woningtekort is groot. Daarbij is het vinden van een passende betaalbare (starters)woning lastig. Woningbouw kost tijd. Snellere en alternatieve woonvormen kunnen helpen tegen woningnood. Generatiewonen is een van de alternatieve woonvormen die wij mogelijk willen maken. We stellen in 2023 beleid op waarin we ook kaders stellen voor generatiewoningen. Hiermee ontstaat een mogelijke oplossing voor starters, andere woningzoekenden of bewoners met een zorgvraag (niet zijnde mantelzorg) die een familiaire band hebben met de hoofdbewoner(s). Erfgoednota inclusief uitvoeringsprogramma (2023: -€ 50.000, 2024: -€ 50.000 en vanaf 2025: -€ 28.000) Sinds begin 2022 is gewerkt aan het opstellen van een erfgoednota inclusief een uitvoeringsprogramma. In de erfgoednota wordt beschreven welke verantwoordelijkheid de gemeente draagt ten aanzien van het aanwezige erfgoed en welke kansen er zijn om gebruik te maken van het erfgoed. Dit heeft gezorgd voor de volgende ambities: 1) Basistaken Monumenten en Archeologie op orde, 2) Beleefbaar maken van erfgoed. Deze twee hoofdambities zijn praktisch uitvoerbaar gemaakt door 18 actiepunten te benoemen. Met behulp van deze actiepunten is een uitvoeringsprogramma opgesteld inclusief financiële consequentie.

De erfgoednota inclusief uitvoeringsprogramma en de financiële consequenties worden in de raad van 6 juli voorgelegd aan de raad ter besluitvorming. Structureel is er een budget van € 98.000 nodig. Er is al een bedrag van € 70.000 opgenomen in de begroting. Hierdoor resteert er nog een te dekken bedrag van € 28.000. Voor 2023 wordt er aanvullend € 22.000 incidenteel gevraagd en voor 2024 € 22.000 incidenteel.

27 In de tabel hieronder staan de mutaties. (bedragen * € 1.000) Omschrijving

2023

2024

2025

2026

2027

Pr.2 Ruimte: Generatiewonen Erfgoednota inclusief uitvoeringsprogramma

-15 -50

-50

-28

Saldo mutaties

-65

-50

-28

4. Totaaloverzicht mutaties De mutaties in deze kadernota resulteren in het volgende financiële beeld: bedragen * € 1.000) Saldo baten minus lasten (begrotingsresultaat) 2023 inc Tot en met raad mei 2023

-482

2024

struct

inc

332 -288

2025

struct

inc

1.714 -153

2026

2027

struct inc struct inc struct 538

-489

0 -1.091

0 -1.609

-707

-30

-13 -22

-13

Uitgangspunten begroting 2024 (par. 2.1)

-214

CUP (par. 2.3)

-30 -168

Kadernota: nieuw beleid (par. 2.4)

-37

-13

-37

Investeringen (par. 2.5)

-27

-34

Reserves

Voorjaarsnota: autonoom (par. 3.1)

-159

-278

-280

Voorjaarsnota: nieuw beleid (par. 3.2)

-37

-28

-22

-28

Na kadernota 2024/Voorjaarsnota 2023 -651

0 -1.286

3.051 -60

-218 -515

50 -190

-30

1.575 -82 -1.456 -22 -1.581

5. Beslispunten Wij stellen voor om: 1. Een begroting 2024 op te stellen welke reëel en structureel in evenwicht is; 2. In te stemmen met de uitgangspunten voor het opstellen van de Begroting 2024 en de

meerjarenraming 2025-2027; 3. In te stemmen met de voorgestelde autonome mutaties; 4. In te stemmen met het nieuw beleid; 5. In te stemmen met de gevraagde investeringsbudgetten; 6. In te stemmen met de hoogte van de subsidieplafonds per werksoort; 7. In te stemmen met de onttrekking aan de Reserve Klimaat en duurzaamheid en aan de

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12848151/1