Jaarstukken RSW 2025
Tekst van het document
Recreatieschap Westfriesland Jaarstukken 2025
Voor behandeling in de vergadering van het dagelijks bestuur van 1 juli 2026
Inhoud
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Jaarverslag............................................................................................................................................................... 3 Programma Recreatieterreinen ...................................................................................................................... 4 Programma Recreatieve netwerken ............................................................................................................... 9 Programma Algemeen beheer en beleid ...................................................................................................... 12 Programma Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ............................................................................ 15 Paragrafen ......................................................................................................................................................... 17 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................................................. 17 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................................................... 21 Financiering ...................................................................................................................................................
21 Bedrijfsvoering .............................................................................................................................................. 23 Wet Open Overheid (Woo) ........................................................................................................................... 26 Jaarrekening .......................................................................................................................................................... 28 Overzicht van baten en lasten....................................................................................................................... 28 Onvoorzien .................................................................................................................................................... 29 Overzicht incidentele baten en lasten .......................................................................................................... 29 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ....................................................... 30 Vennootschapsbelasting (vpb) ...................................................................................................................... 30 Overzicht baten en lasten per taakveld ........................................................................................................
30 Balans ............................................................................................................................................................ 31 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling..................................................................................... 33 Toelichting op de balans ............................................................................................................................... 36 Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................................................................. 43 WNT-verantwoording 2025 Gemeenschappelijke Regeling Recreatieschap Westfriesland ......................... 44 Overige gegevens ............................................................................................................................................46 Controleverklaring ..........................................................................................................................................46 Bijlagen .......................................................................................................................................................... 50 Gemeentelijke bijdrage 2025 ........................................................................................................................ 50
2 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Jaarverslag Recreatieschap Westfriesland Het Recreatieschap Westfriesland kijkt positief terug op 2025, een jaar waarin veel is bereikt. Een belangrijke mijlpaal was de vaststelling van de recreatievisie Gezond en aantrekkelijk Westfriesland op 10 december 2025. De visie speelt in op bevolkingsgroei, veranderende recreatiebehoeften en ruimtelijke ontwikkelingen en vervangt het Natuur- en Recreatieplan Westfriesland uit 2016. Vanaf 2026 start de uitvoering. De visie is opgesteld in nauwe samenwerking met gemeenten, de provincie, terreinbeheerders, belangenorganisaties en het Westfries Genootschap. De visie sluit aan op regionale en provinciale beleidskaders, zoals de Ruimtelijke Agenda Westfriesland, provinciale programma’s en gemeentelijke omgevingsvisies, waardoor een samenhangende aanpak voor recreatie, landschap en leefomgeving ontstaat. Recreatie in beweging Ook in 2025 werden onze terreinen en voorzieningen intensief bezocht. Steeds meer inwoners recreëren dicht bij huis — vanaf de voordeur —, voor ontspanning, rust én voor hun fysieke en mentale gezondheid. De groei van de bevolking en de toenemende drukte in de regio vergroten de vraag naar toegankelijke en aantrekkelijke recreatiemogelijkheden.
Dit maakt ons trots maar tegelijkertijd stelt dit de regio ook voor een uitdaging: hoe zorgen we ervoor dat er ook in de toekomst voldoende kwalitatief goede recreatiemogelijkheden zijn voor de inwoners van Westfriesland. Beheer, onderhoud en uitdagingen Het dagelijks beheer van onze gebieden vraagt veel inzet: maaien, snoeien en vuilverwerking. Dat laatste vindt in de zomer soms zeven dagen per week en al vroeg in de ochtend plaats. Daarnaast is in 2025 geïnvesteerd in groot onderhoud aan beschoeiingen, bruggen en paden. Eind 2025 zijn in De Hulk in Koggenland de asfalteringswerkzaamheden gestart, die in 2026 worden afgerond. Sommige kosten blijven lastig te begroten, zoals de aanpak van vandalisme, afvaldumpingen (waaronder een toenemende hoeveelheid lachgascilinders) en schade door ziekten en plagen. Denk aan Japanse duizendknoop, eikenprocessierups, essentaksterfte en bastwoekerziekte, die soms leiden tot noodzakelijke grootschalige kap en herplant. Vooralsnog hebben deze kosten niet geleid tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Projecten en gebiedsontwikkeling In 2025 is verder gewerkt aan de uitvoering van projecten uit het Natuur- en Recreatieplan Westfriesland.
De nadruk lag op voorbereiding en planvorming, zoals bijvoorbeeld de noord–zuidvaarverbinding langs de Tolweg in Hoogkarspel (met Drechterland en Medemblik) en de ontwikkeling van de Vooroever Koopmanspolder/Andijk in Medemblik, waarvoor begin 2026 een eerste ontwerp wordt verwacht. Daarnaast is het Recreatieschap actief als gesprekspartner binnen regionale opgaven en gemeentelijke omgevingsvisies. Trots op wat we samen bereiken Directie en bestuur zijn trots op wat het Recreatieschap en zijn medewerkers in 2025 hebben bereikt. Het Recreatieschap is een kleine organisatie die een cruciale rol speelt in de recreatieve voorzieningen voor Westfriesland. Tegelijkertijd is het werkveld de afgelopen jaren aanzienlijk complexer geworden. Dit komt door hogere verwachtingen van recreanten, uitbreiding van het areaal en strengere wet- en regelgeving. Daarnaast zorgen maatschappelijke ontwikkelingen, zoals verduurzaming en participatie, voor extra uitdagingen. Het Recreatieschap vervult bovendien steeds vaker een adviserende rol binnen gemeentelijke en provinciale beleidsprocessen. In 2025 werd zichtbaar dat deze toenemende complexiteit de organisatie onder druk zette. Zo namen directie en beleidsmedewerker steeds meer uitvoerende en voorbereidende werkzaamheden voor het beheer op zich.
Dit leidt tot inefficiëntie, omdat deze taken niet aansluiten bij hun primaire expertise en minder tijd voor beleidsontwikkeling en strategische taken. Om deze knelpunten op te lossen is in de Kadernota 2027 een formatie-uitbreiding opgenomen. Ondanks deze uitdagingen hebben wij samen opnieuw een waardevolle bijdrage geleverd aan een gezond, aantrekkelijk en recreatief Westfriesland. 3 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Programmaverantwoording Programma Recreatieterreinen Beoogde beleidsdoelen Programma 1 – Recreatieterreinen Beheer en onderhoud van recreatieterreinen die aantrekkelijk zijn voor diverse gebruikers en bijdragen aan de fysieke en mentale gezondheid van gebruikers. Bijdragen aan natuurbehoud en biodiversiteit door beheer en integreren van natuurinclusieve elementen. Beheer volgens het beheerplan. Daarin is het beheerniveau in de terreinen op onderdelen vastgelegd. Afhankelijk van het terreinonderdeel varieert het beheerniveau van A+ (zeer hoog) voor speel- en ligweiden tot B (basis) voor bospercelen en (half)verharde paden. Voor onverharde paden wordt niveau C (laag) geaccepteerd. Recreatieterreinen doorontwikkelen zodat deze voldoen aan de veranderende wensen van recreanten. Samenwerking met externe partners, zoals overheden (gemeenten, provincie, waterschap), pachters, huurders. Maar ook met natuur- en milieugroepen zoals IVN en KNNV, om natuurdoelen te behalen zoals het verbeteren van biodiversiteit en het behoud van natuurwaarden op de terreinen.
Wat hebben we bereikt? De inwoners van Westfriesland, dagjesmensen, natuurliefhebbers, verblijfsrecreanten en toeristen van buiten de regio konden ook in 2025 volop genieten van de recreatieterreinen van het Recreatieschap. De terreinen zijn gratis toegankelijk, gevarieerd ingericht en bieden daardoor uiteenlopende mogelijkheden om te recreëren. Op verschillende locaties zijn horecavoorzieningen aanwezig en worden activiteiten georganiseerd door recreatieondernemers en verenigingen. De meest in het oog springende attractie blijft het Klimpark in het Streekbos. Sinds 2023 voert het Recreatieschap ook het recreatieve beheer van het stadsstrand in Hoorn uit. In 2025 zijn de toegangsbruggen en het paviljoen geopend, waarmee het strand volledig in gebruik is genomen. Het strand vormt een waardevolle uitbreiding van het recreatieaanbod in de regio. De recreatieterreinen vervullen meerdere maatschappelijke functies. Ze dragen bij aan een aantrekkelijk woonen vestigingsklimaat en hebben een positief effect op de fysieke en mentale gezondheid van inwoners. In een tijd waarin steeds meer mensen stressgerelateerde klachten ervaren of te weinig bewegen, blijken toegankelijke natuur- en recreatiegebieden steeds belangrijker. Voor bezoekers van binnen en buiten de regio zijn deze gebieden dé plek om te sporten, ontspannen en van de natuur te genieten.
Daarnaast heeft het Recreatieschap de ambitie om actief bij te dragen aan biodiversiteit en klimaatadaptatie in de regio. Dit gebeurt vooral op de eigen terreinen, waar zowel de inrichting als het beheer natuurinclusief en klimaatadaptief worden vormgegeven. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2025 beheerde het Recreatieschap ruim 350 hectare aan natuur inclusieve recreatieterreinen. Deze gebieden omvatten vele kilometers wandel- en fietspaden, bruggen en steigers, parkmeubilair, waterlopen, open waterpartijen en stranden. Al deze voorzieningen zijn zorgvuldig onderhouden om de kwaliteit op peil te houden, terwijl waar mogelijk aanvullend wordt geïnvesteerd in verdere kwaliteitsverbetering (zie ook programma 3). Door het intensieve gebruik vragen vooral de drukbezochte delen om veelzijdig en intensief beheer, terwijl in de rustigere zones wordt gewerkt met een natuurlijke inrichting en extensief beheer. Het beheer wordt beïnvloed door diverse wettelijke kaders, variërend van natuur- en milieuwetgeving tot specifieke regels voor recreatie en natuur. Zwemstranden moeten voldoen aan de Europese zwemwaterwetgeving en worden in het seizoen daarom intensief beheerd en dagelijks gecontroleerd. Het 4 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Recreatieschap voert daarnaast het zwemwaterbeheer uit op locaties van derden. Ook voor speeltoestellen en ‘boomveiligheid’ gelden strikte wettelijke eisen die periodiek en zorgvuldig worden uitgevoerd. De weersomstandigheden hadden in 2025 een duidelijke invloed op het beheer. De zomer begon vroeg, waardoor er al voor de start van het officiële zwemseizoen veel gezwommen werd. De maanden daarna verliepen langdurig warm, droog en zonnig, wat leidde tot hoge bezoekersaantallen en extra druk op natuur, vegetatie en voorzieningen. Daarnaast waren er koelere periodes die Groen- en Recreatiebeheer een welkom moment gaven om werkzaamheden in te halen. Grote stormschades bleven in 2025 uit, waardoor minder acute herstelwerkzaamheden nodig waren dan in sommige voorgaande jaren. Wel was er sprake van enkele omgevallen bomen en afgebroken takken, veroorzaakt door storm Benjamin. Het beheer kent een duidelijk seizoensritme. De winterperiode staat traditioneel in het teken van bosbeheer, natuurwerkzaamheden en groot onderhoud. Dit zijn werkzaamheden die minder goed uitgevoerd kunnen worden wanneer de gebieden druk bezocht worden. De zomerperiode draait daarentegen vooral om intensief dagelijks beheer, zoals maaien, snoeien, schoonhouden van de terreinen en het reageren op incidenten, meldingen en piekdrukte.
In deze periode is de aanwezigheid van bezoekers leidend en bestaan de dagelijkse werkzaamheden van Groen- en Recreatiebeheer uit het veilig, schoon en toegankelijk houden van de terreinen.
Op de Vooroever Droge Wijmers (foto) en Nesbos is groot onderhoud uitgevoerd aan de wandelpaden Vandalisme In 2025 heeft het Recreatieschap opnieuw te maken gehad met diverse vormen van vandalisme, wat leidde tot extra herstelwerk en bijkomende kosten. Opvallend was de verdubbeling van het aantal aangetroffen lachgascilinders, een groeiende problematiek die niet alleen zorgt voor zwerfafval maar ook voor gevaarlijke situaties tijdens het beheer. Daarnaast waren er meerdere incidenten met brandplekken, illegale stort van grond en afval en diefstal van hout uit de terreinen.
5 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Met name in het Streekbos waren de voorzieningen regelmatig het doelwit: zowel het toiletgebouw als het restaurant kregen in 2025 te maken met schade door vandalisme en overlast. Dit vraagt om voortdurende inzet van Groen- en Recreatiebeheer om de terreinen veilig, schoon en gebruiksvriendelijk te houden voor recreanten. Ziektes, invasieve exoten en plaagdieren De afgelopen jaren is de beheerinspanning toegenomen door boomziektes zoals essentaksterfte en bastwoekerziekte. De aandacht voor boomveiligheid maakt onderdeel uit van de reguliere bedrijfsvoering. Ook de bestrijding van plaagdieren zoals de eikenprocessierups en de bruine rat vergt steeds meer inzet. Daarnaast heeft het Recreatieschap ook te maken met de invasieve exoot Japanse duizendknoop en vraagt de bestrijding van de reuzenberenklauw veel inspanning. Het Recreatieschap werkt nauw samen met gespecialiseerde bedrijven en partners om verdere verspreiding, overlast en schade te beperken. Daarbij wordt zoveel mogelijk gekozen voor natuurlijke en milieuvriendelijke methoden, passend bij de aard van de gebieden. Biodiversiteit en klimaatadaptatie Biodiversiteit heeft al lange tijd prioriteit binnen het beheer van de terreinen. In de afgelopen jaren is daar de opgave van klimaatadaptatie bijgekomen. Het Recreatieschap draagt hier actief aan bij door de terreinen natuurinclusief in te richten en te beheren.
Dat gebeurt onder andere door het inzaaien van soortenrijke mengsels die de biotopen voor insecten en vogels verbeteren, en door het toepassen van een gefaseerd maaibeleid waar dit verenigbaar is met recreatief gebruik. Natuurinclusief werken is onderdeel van de dagelijkse praktijk. Medewerkers beschikken over actuele ecologische kennis, die zij op peil houden via scholing én door veelvuldig in het veld aanwezig te zijn. Die kennis wordt vervolgens vertaald naar beheeraanpassingen, zoals een andere maairoute, het (tijdelijk) afsluiten van kwetsbare zones of het zo inrichten van terreinen dat extensieve recreatie mogelijk blijft. Zo krijgt de natuur daar meer ruimte, terwijl de recreant deze kan blijven beleven. De biodiversiteitsopgave vraagt om samenwerking. Het Recreatieschap werkt daarom intensief samen met gemeenten, het waterschap, terreinbeheerders en natuur- en milieuorganisaties. Hoewel de terreinen van nature al relatief klimaatadaptief zijn — door minimale verharding en bodems die water vasthouden of tegen wateroverlast kunnen— wordt bij nieuwe inrichting en beheer expliciet rekening gehouden met klimaatverandering. Denk aan het voorkomen van wateroverlast door paden verhoogd aan te leggen, elektrische voorzieningen hoger te plaatsen en te kiezen voor klimaatbestendige boom- en plantsoorten. Het uitgangspunt is altijd om duurzaam te werken.
Daarom maakt het Recreatieschap uitsluitend gebruik van natuur- en milieuvriendelijke materialen en worden er geen chemische bestrijdingsmiddelen ingezet.
6 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Na zaagwerkzaamheden in de bossen worden jonge, inheemse bomen aangeplant Evenementen en activiteiten De terreinen van het Recreatieschap vormen een aantrekkelijk en veelzijdig decor voor uiteenlopende evenementen en activiteiten. Het gaat daarbij om evenementen die qua aard, omvang en invloed passen binnen de doelstellingen van het Recreatieschap en binnen de draagkracht van de gebieden. In 2025 vonden
7 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
tientallen evenementen plaats, variërend van grote en kleine sportevenementen tot Nieuwjaarsduiken, wandeltochten en kofferbakmarkten. Daarnaast bieden de terreinen volop ruimte voor georganiseerd én ongeorganiseerd buitensporten. Bootcampscholen, wandel- en hardloopgroepen, sportverenigingen en individuele recreanten maken intensief gebruik van de gebieden. Daarmee leveren de terreinen een belangrijke bijdrage aan de gezondheid, vitaliteit en ontspanningsmogelijkheden van de inwoners en bezoekers van de regio. De terreinen in cijfers in 2025 Bruggen
34 stuks
Beschoeiing
ongeveer 10 kilometer
Boothellingen
3
Paden en wegen
ongeveer 27 kilometer
Onverharde gras- en bospaden
ongeveer 16 kilometer
Stranden
11
(officiële) Zwemlocaties
14 (inclusief locaties derden)
Gebouwen
11
Tientallen andere (kleine) objecten en voorzieningen als banken, prullenbakken en speeltoestellen.
8 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Programma Recreatieve netwerken Beoogde beleidsdoelen Programma 2 - Recreatieve netwerken Kwalitatief goede netwerken voor wandelen, fietsen en varen in Westfriesland voor recreatie en toerisme die zijn geïntegreerd in en aansluiten op aangrenzende regio’s en de regionale en landelijke netwerken. Kwaliteitsverbetering van de netwerken door het oplossen van knelpunten en realiseren van ontbrekende schakels. Zorgen voor de beschikbaarheid van zeven Toeristische Overstappunten (TOP’s) en waar mogelijk nieuwe TOP’s ontwikkelen in Westfriesland. Ontwikkelen van themaroutes binnen de netwerken (zoals kabouterroutes en historische routes) en het toevoegen van zogenaamde beleeflagen. Het (digitaal) ontsluiten van de netwerken voor recreanten en toeristen. Dit in samenwerking met partners en DMO’s (toeristische promotie is geen kerntaak van het Recreatieschap). Verbetering van het nautisch en het vaarwegbeheer. Continu beleidsmatige en praktische afstemming met landelijke en provinciale netwerken, bijvoorbeeld door samenwerking met organisaties als Wandelnetwerk Noord-Holland, Nederland Fietsland en Sloepennetwerk.
Wat hebben we bereikt? In 2025 heeft het Recreatieschap recreanten en toeristen opnieuw ruim 1.000 kilometer aan aantrekkelijke en kwalitatief goede vaar-, fiets- en wandelnetwerken kunnen bieden. Deze routes maken veilig en ontspannen recreëren mogelijk in de hele regio. Naast regulier onderhoud is ook geïnvesteerd in verdere verbetering en uitbreiding, door nieuwe trajecten toe te voegen en bestaande verbindingen te optimaliseren. Het beheer en onderhoud van de netwerken worden volledig in eigen beheer uitgevoerd, waardoor snel en adequaat kan worden ingespeeld op gebruik en onderhoudsbehoefte. Wat hebben we daarvoor gedaan? Wandelnetwerk Westfriesland beschikt over een wandelnetwerk dat naadloos aansluit op de netwerken in omliggende gebieden en maakt daarmee onderdeel uit van het provinciedekkend wandelnetwerk Noord-Holland. Langeafstandsroutes zoals het Streekpad Westfriese Omringdijk, het Noord-Hollandpad, het GrootFrieslandpad en het Zuiderzeepad maken integraal onderdeel uit van dit netwerk. In 2025 is het beheer voortgezet om de kwaliteit en continuïteit van het netwerk te waarborgen. Dit omvatte instandhouding van de bewegwijzering en het uitvoeren van verbeteringen op trajectniveau, zoals herstel, vervanging en plaatsing van borden, overstapjes en aanvullende voorzieningen. Waar mogelijk zijn nieuwe trajecten toegevoegd.
Omdat het beheer en onderhoud volledig in eigen beheer worden uitgevoerd, kan het Recreatieschap snel inspelen op meldingen en ontwikkelingen. Fietsroutenetwerk Het Recreatieschap beheert het fietsroutenetwerk in Westfriesland, onderdeel van het landsdekkende knooppuntennetwerk. De Westfriese Omringdijkroute en de LF Zuiderzeeroute zijn volledig geïntegreerd in dit netwerk. In 2025 is de Westfriese Omringdijk ook als weekendtocht Westfriese Omringdijk te fietsen. Deze thematische route sluit naadloos aan op het landelijke netwerk van LF-paden.
9 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
In 2025 is de LF-Weekendtocht Westfriese Omringdijk gelanceerd Vaarnetwerk Westfriesland beschikt over drie goed verbonden vaarnetwerken die aansluiten op het provinciale sloepen- en vaarroutenetwerk: • • •
de netwerken in Koggenland en het westelijk deel van Hoorn; het netwerk in Westfriesland-oost, doorlopend tot aan Opmeer; de BRTN-routes over het boezemwater langs de west- en zuidrand van de regio.
Het Recreatieschap beheert de bewegwijzering van deze netwerken en werkt samen met gemeenten, het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en de provincie aan het oplossen en voorkomen van knelpunten. Ook in 2025 is deze samenwerking structureel voortgezet. Het maaibeheer op delen van de vaarroutes wordt gezamenlijk met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier uitgevoerd. Waar plantengroei de doorvaart belemmert, maait het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier aanvullend op kosten van het Recreatieschap. Toeristische Overstappunten (TOP’s) De verschillende recreatieve netwerken worden verbonden via zeven Toeristische Overstappunten (TOP’s) in de regio. Deze locaties fungeren als startpunt, rustpunt en herkenningspunt voor recreanten en versterken de samenhang tussen de wandel-, fiets- en vaarroutes. Het Recreatieschap verzorgt het beheer van deze TOP’s. Algemeen Het Recreatieschap is dé partij die de regio vertegenwoordigt in provinciale en landelijke overleggen over recreatieve routenetwerken. De inzet hierbij is om onderwerpen te agenderen die noodzakelijk zijn om de netwerken op niveau te houden, waar mogelijk te verbeteren en te laten aansluiten op landelijke ontwikkelingen en innovaties. Veerpontverbindingen In 2025 heeft het Recreatieschap actief bijgedragen aan het versterken van regionale en interprovinciale veerpontverbindingen.
De veerpontverbindingen over het IJsselmeer — Enkhuizen–Stavoren, Enkhuizen–Urk en Enkhuizen–Medemblik — zijn volledig opgenomen in zowel de wandel- als fietsroutenetwerken. Hierdoor kunnen recreanten eenvoudig oversteken en hun route voortzetten aan de overzijde van het IJsselmeer, wat de recreatieve mogelijkheden aanzienlijk vergroot maar ook kan inspireren tot het gebruik van de veerponten. Landelijke Routebureau Vakdag In 2025 trad het Recreatieschap op als medeorganisator van de landelijke Routebureau Vakdag met (de routebureaus) van Recreatie Noord-Holland en Visit Gooi & Vecht. Hiermee onderstreept het zijn rol als kennispartner en verbinder op provinciaal en landelijk niveau. Door actief deel te nemen en bij te dragen aan dergelijke bijeenkomsten wordt kennis gedeeld, best practices uitgewisseld en wordt gewerkt aan een sterke en toekomstbestendige ontwikkeling van de recreatieve routenetwerken in Nederland. 10 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Op de Landelijke Routebureau Vakdag wordt niet alleen beleidsmatige kennis gedeeld maar ook praktische informatie
De netwerken in cijfers in 2025 Fietsroutenetwerk (beheer bewegwijzering)
350 kilometer
Wandelnetwerk (beheer bewegwijzering)
535 kilometer
Vaarnetwerk (beheer bewegwijzering)
150 kilometer
Toeristische Overstappunten (TOP’s)
7
Unieke websitebezoekers www.wandelnetwerknoordholland.nl (provincie)
634.617
Gebruikers wandelapp
25.460
Meldingen meldpuntroutes.nl
Fietsen: 8 / Wandelen: 34
Gemiddelde oplossingstermijn (dagen)
Fietsen: 4 / Wandelen: 2
11 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Programma Algemeen beheer en beleid Beoogde beleidsdoelen Programma 3 - Algemeen beheer en beleid Uitvoering van projecten of acties uit het Uitvoeringsprogramma Natuur- en Recreatieplan Westfriesland . Bijdrage aan het Pact van Westfriesland door het bieden van recreatievoorzieningen. Maar ook door beleidsmatige input van uitwerking van doelen uit het Pact. Bijgedragen wordt aan de thema’s ‘Wonen en Leefbaarheid’ en ‘Vrije tijd (Leisure)’ en ook worden kansen voor (toeristisch) ondernemers geboden. Het opstellen van een nieuwe recreatievisie als opvolger van het Natuur- en Recreatieplan Westfriesland vanwege veranderende behoeften van recreanten en demografische en maatschappelijke ontwikkelingen. Communicatie aan inwoners, bestuurders en overige (ambtelijke) contacten om open en transparant te communiceren over (de werkzaamheden van) het Recreatieschap.
Wat hebben we bereikt In 2025 heeft het Recreatieschap een aantal belangrijke resultaten behaald. De nieuwe recreatievisie Gezond en aantrekkelijk Westfriesland is vastgesteld, waardoor de regio nu beschikt over een actuele en breed gedragen koers. Door de visie vast te stellen zijn lopende projecten uit het Natuur- en Recreatieplan Westfriesland opgenomen in het nieuwe Uitvoeringsprogramma, wat continuïteit en voortgang waarborgt. Ook zijn er stappen gezet om de interne organisatie te versterken: de bedrijfsvoering is professioneler en wendbaarder geworden, waardoor beter kan worden ingespeeld op ontwikkelingen. Er is heldere communicatie met recreanten, bestuur en partners. Hierbij ligt de focus op het bieden van basisinformatie. Het Recreatieschap is geen DMO. Tot slot is de huisstijl opgefrist, waardoor de uitstraling van het Recreatieschap beter aansluit bij de kernwaarden én bij deze tijd. Wat hebben we daarvoor gedaan? Bedrijfsvoering In 2025 is, naast de reguliere werkzaamheden, gewerkt aan verdere professionalisering van de interne bedrijfsvoering. Samen met de SED-organisatie is gewerkt aan de eerste stappen van het op orde brengen van verschillende administratieve processen. Hiermee is de interne beheersing een stukje versterkt en sluit de bedrijfsvoering beter aan bij de groeiende verantwoordelijkheden van het Recreatieschap.
Beleid (Natuur- en Recreatieplan Westfriesland en nieuwe recreatievisie) Het grootste inhoudelijke traject dat in 2025 is afgerond, is de totstandkoming van de nieuwe recreatievisie Gezond en aantrekkelijk Westfriesland. Deze visie geeft richting aan de recreatieve ontwikkeling van de regio en vormt de basis voor projecten en beleidskeuzes van het Recreatieschap. De ambitie is helder: Westfriesland verder ontwikkelen tot een gezonde, groene en aantrekkelijke recreatieregio. De uitvoering daarvan is geborgd via vier actielijnen: vitaal landschap en natuur; toegankelijke en verbonden recreatie; aantrekkelijke gebieden en voorzieningen; en samenwerking en gebiedsgericht werken. Ook wordt de visie gebruikt als input voor regionale en provinciale ruimtelijke trajecten, zoals de Regionale Agenda, het Ontwikkelperspectief en het Pact van Westfriesland. Het Uitvoeringsprogramma van het Natuur- en Recreatieplan Westfriesland, dat in december 2025 is overgegaan naar het Uitvoeringsprogramma van de nieuwe recreatievisie, blijft een dynamisch geheel. Door ontwikkelingen bij gemeenten en de provincie, subsidiemogelijkheden en verschuivende prioriteiten is het programma in 2025 opnieuw geactualiseerd. De uitgaven binnen het Uitvoeringsprogramma komen
12 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
grotendeels ten laste van de programma’s Recreatieterreinen en Recreatieve Netwerken en worden gedekt vanuit de daarvoor ingestelde reserve. Mutaties zijn verwerkt in de reguliere financiële rapportages.
Verbinden en verbindingen zijn thema’s uit de recreatievisie. De verbinding tussen de Weelen en het Streekbos is een goed voorbeeld Projecten In 2025 is vooral gewerkt aan de voorbereiding van een aantal complexe projecten uit het Natuur- en Recreatieplan Westfriesland. Het gaat onder andere om de opwaardering van de Vooroever Koopmanspolder/Andijk, de noord–zuidvaarverbinding in Hoogkarspel (Drechterland) en de verdere ontwikkeling van De Hulk buitendijks. Voor de noord-zuidvaarverbinding is in samenwerking met de gemeente Drechterland en Medemblik -met succes- subsidie aangevraagd bij de provincie Noord-Holland. In 2026 zullen de voorbereidingswerkzaamheden voor dit project verder worden uitgevoerd. De projecten kennen uiteenlopende belangen en financiële uitdagingen, waardoor een zorgvuldige en langdurige voorbereiding noodzakelijk is. Daarnaast zijn verschillende netwerkverbindingen verder verbeterd. Zo zijn de nieuwe veerpontverbindingen opgenomen in het wandel- en fietsroutenetwerk, wat de bereikbaarheid en recreatieve mogelijkheden in de regio versterkt. Ook is een inventarisatie uitgevoerd van de voorzieningen langs het vaarroutenetwerk. De uitkomsten daarvan vormen de basis voor toekomstige kwaliteitsverbeteringen en doorontwikkeling van het vaarroutenetwerk.
Verder is gewerkt aan het ‘ontgrenzen’ van het Natuurnetwerk Nederland op enkele terreinen, zodat toekomstige gebiedsontwikkelingen mogelijk blijven en beter kunnen worden ingepast. Tot slot is in De Hulk een nieuw rietveld aangelegd. Dit project vloeit voort uit de ecologische compensatieopgave die samenhangt met de kwaliteitsimpuls voor De Hulk en draagt bij aan versterking van de natuurwaarden in het gebied.
13 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Communicatie De communicatie richting recreanten, inwoners, bestuurders en partners is in 2025 uitgevoerd in nauwe samenwerking met regionale partijen. Via regionale media, de website en sociale kanalen is informatie gedeeld over recreatiemogelijkheden, natuurwaarden en gewenst gedrag in de gebieden. In 2025 heeft RecreActief Westfriesland niet plaatsgevonden. De communicatie en bijeenkomsten met raadsleden hebben zich dit jaar vooral gericht op het proces rondom de nieuwe recreatievisie: het betrekken van partners, informeren van raden en bestuurders en het delen van de stappen richting vaststelling. Hiermee is gewerkt aan breed draagvlak en een goed begrip van de regionale recreatieopgaven. Ook is er uitgebreid gecommuniceerd over nieuwe projecten en recreatiemogelijkheden zoals bijvoorbeeld de veerpontverbinding uit programma 2. De website bleef een belangrijk communicatiemiddel en is en wordt doorlopend bijgehouden. Daarbij streven wij naar een digitale toegankelijkheid met (minimaal) toegankelijkheidsstatus B en het voldoen aan de Wet open overheid (WOO). Hierdoor is informatie beter vindbaar, begrijpelijker en transparanter geworden. Daarnaast zijn in 2025 het logo en de huisstijl opgefrist.
De vernieuwde uitstraling sluit beter aan bij de kernwaarden van het Recreatieschap en zorgt voor een modernere, herkenbare en consistente presentatie richting recreanten, inwoners en partners. Beleids- en projectmatige werkzaamheden Het Recreatieschap heeft in 2025 vanzelfsprekend ook zijn dagelijkse beleids- en projectmatige taken uitgevoerd. Die omvatten zowel gevraagde als ongevraagde advisering en belangenbehartiging voor de recreatie in Westfriesland. Zo adviseert het Recreatieschap gemeenten over recreatie, natuur en landschap en vertegenwoordigt het de regio in diverse overleggen en projecten op regionaal en provinciaal niveau. Daarmee zorgt het Recreatieschap ervoor dat recreatiebelangen goed worden ingebed in ruimtelijke ontwikkelingen en beleidskeuzes, en dat Westfriesland zichtbaar en herkenbaar is in bredere gebiedsprocessen.
14 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Programma Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien U vindt in dit programma geen toelichting over ‘wat hebben we bereikt’ en ‘wat hebben we daarvoor gedaan’. Dit programma bevat enkel de ramingen en verantwoordingen voor de post onvoorzien en de bijdrage van de deelnemende gemeenten. In de Eindejaarrapportage 2025 werd reeds geconstateerd dat het resultaat, door een incidentele uitgave in de personele lasten, onder de begroting uit zou komen. Daarom heeft het algemeen bestuur besloten de post onvoorzien in te zetten voor (gedeeltelijke) dekking van de incidentele last en werd daarnaast ook besloten om het restant (in de Eindejaarsrapportage nog € 20K) bij bestemming ten laste van de algemene reserve te brengen. Wat heeft het gekost? Programma
Primitieve begroting 2025
Werkelijk 2025
Begroting na wijziging 2025
Lasten: Programma Recreatieterreinen
1.206.000
1.285.000
1.288.000
Programma Recreatieve netwerken
36.000
36.000
42.000
Programma Algemeen beheer en beleid
76.000
161.000
186.000
Programma Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
60.000
37.000
36.000
Overhead
572.000
533.000
513.000
0
0
0
1.950.000
2.052.000
2.065.000
301.000
310.000
307.000
0
0
0
Vennootschapsbelasting Totaal lasten Baten: Programma Recreatieterreinen Programma Recreatieve netwerken Programma Algemeen beheer en beleid
0
0
3.000
1.587.000
1.586.000
1.597.000
Overhead
0
0
0
Vennootschapsbelasting
0
0
0
1.888.000
1.896.000
1.907.000
-62.000
-156.000
-158.000
Toevoeging reserves
0
7.000
0
Onttrekking reserves
62.000
163.000
124.000
Saldo mutaties reserves
62.000
156.000
124.000
Gerealiseerde resultaat
0
0
-34.000
Programma Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
Totaal baten Saldo van baten en lasten
15 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Overzicht saldo van baten en lasten per programma
Primitieve begroting
Begroting na wijziging
Werkelijk
Recreatieterreinen
-905.000
-975.000
-981.000
Recreatieve netwerken
-36.000
-36.000
-42.000
Algemeen beheer en beleid
-76.000
-161.000
-183.000
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
1.526.000
1.549.000
1.561.000
Overhead
-572.000
-533.000
-513.000
Reserves
62.000
156.000
124.000
Resultaat
0
0
-34.000
Toelichting afwijking begroting na wijziging en realisatie De begroting is onderverdeeld in programma’s, maar wordt op totaalniveau vastgesteld. De analyse is dan ook op totaalniveau. De analyse laat conform de BBV het verschil tussen de begroting na wijziging en de werkelijke kosten zien. De begrotingswijzigingen verlopen via de rapportages en zijn daarin toegelicht. Het begrote resultaat bedroeg € 0, waarbij in de eindejaarsrapportage reeds rekening werd gehouden met een verlies van € 19.600. Het gerealiseerde resultaat over 2025 bedraagt -/- € 34.000, het verschil wordt verklaard door: Programma begroting Projecten NRP Personele lasten Overige posten
+/+ € 32.000 -/- € 15.000 -/- € 19.000
Mutaties reserves Onderuitputting projecten NRP
-/- € 32.000
Totaal verschil:
-/- € 34.000
Toelichting posten Personele lasten In de najaarsnota is een zo correct mogelijke bijstelling gedaan van de personele lasten (voornamelijk voortvloeiend uit de overeenkomst met een medewerker), deze bleken toch iets hoger uit te vallen in de realisatie. Projecten NRP (Mutaties reserves en Programma begroting) De in de Voorjaarsnota opgenomen projecten die ten laste van de reserve NRP zouden worden gebracht, zijn niet (volledig) afgerond. Dit zorgt enerzijds voor een voordeel van €32.000 in de programmabegroting. Anderzijds wordt hierdoor ook €32.000 minder aan de daarvoor bestemde reserve onttrokken, wat als een nadeel is opgenomen. Per saldo heffen beide afwijkingen elkaar op en is het effect nul. Post onvoorzien In de Eindejaarrapportage 2025 heeft het algemeen bestuur besloten de post onvoorzien te gebruiken ter gedeeltelijke dekking van de incidentele personele last met betrekking tot een van de medewerkers.
16 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Aanleiding en achtergrond Met weerstandsvermogen wordt de mate bedoeld waarin het Recreatieschap in staat is om substantiële tegenvallers op te vangen zonder dat de continuïteit van de bedrijfsvoering in gevaar komt. Voor een beoordeling van het weerstandsvermogen van het Recreatieschap moet de weerstandscapaciteit worden bezien in relatie tot mogelijke risico’s. Volgens artikel 3.4 van de Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen geldt maximaal 2,5% van de lasten als richtlijn voor de hoogte van de Algemene reserve. Bij zwaarwegende argumenten kan afgeweken worden van dit bedrag. Op 31 december 2025 bedraagt de Algemene reserve (voor bestemming van het resultaat) € 52.000. In 2025 bedroegen de lasten iets minder dan €2,1 miljoen waarmee een Algemene reserve van € 52.000 conform de uitgangspunten is. De weerstandscapaciteit bestaat uit vrij aanwendbare middelen, onbenutte inkomstenbronnen en bezuinigingsmogelijkheden. De vrij aanwendbare middelen zijn de algemene reserve en het budget voor onvoorziene uitgaven. Hieronder een overzicht van de vrij aanwendbare middelen: Overzicht vrij aanwendbare middelen 31-12-2025 Algemene reserve
52.000
Resultaat 2025
-34.000
Budget onvoorziene uitgaven (2026)
20.500
Totaal
38.500
Het budget voor onvoorziene uitgaven is in 2025 in de Eindejaarsrapportage 2025 gebruikt ter dekking van onvoorziene personeelslasten binnen het programma recreatieterreinen. Voor de jaren 2026 en verder staat de post onvoorzien normaal in de begroting en maakt daarmee onderdeel uit van de vrij aanwendbare middelen.
17 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Risico’s Het Recreatieschap voert een actief beleid op de beheersing van de risico’s. Door inzicht in de actuele risico’s worden de betrokken partijen in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen. Het Recreatieschap onderkent het belang van het in beeld brengen van risico’s en het treffen van eventuele beheersmaatregelen. Het is een dynamisch proces.
Beschrijving van het risico
Genomen beheersmaatregel(en)
Maximaal Kans op Bedrag * Impact risico optreden kans
Langdurige afwezigheid Binnen Bedrijfsvoering is voldoende van een werknemer aandacht voor ARBO en veilig werken en door ziekte wordt onnodige/teveel druk en werkbelasting vermeden. Ook wordt hiervoor gebruik gemaakt van de afdeling P&O van de SED organisatie.
€ 50.000
3=50%
3
€ 25.000
Beëindigen overeenkomst door verhuurders en/of verpachters
Goed overleg en contact houden met de grondeigenaren en de overeenkomsten duurzaam (in tijd) vastleggen.
€ 80.000
2=30%
3
€ 24.000
Imagoschade
Open en duidelijk communiceren. Tijdig informeren en bewoners/bezoekers /raadsleden betrekken. Zorgvuldig omgaan met online communicatie.
€ 10.000
5=90%
1
€ 9.000
Gevolgen van klimaatverandering
Door hier bij de inrichting rekening mee te houden wordt hierop geanticipeerd. Maar ook door (verplichte) maatregelen als de controle van de zwemwaterkwaliteit. En natuurlijk door voorlichting aan de gasten zodat zij hun eigen maatregelen kunnen nemen.
€ 50.000
3=50%
3
€ 25.000
€ 2.500
4=70%
1
€ 1.750
Aansprakelijkheid Het Recreatieschap heeft een openbare buitenruimte aansprakelijkheidsverzekering welke claims door incidenten in de tot €5 miljoen dekt. Daarnaast wordt om buitenruimte claims te voorkomen beheer uitgevoerd aan de terreinen. Daarvoor zijn er vastgestelde beheerplannen voor Groen, Kunstwerken, Water en Beschoeiing. Het opgenomen risico betreft het eigen risico.
Totaal
€ 84.750
In de risicoparagraaf zijn de voornaamste risico’s die direct invloed kunnen hebben, benoemd en geanalyseerd. Niettemin kunnen zich risico’s voordoen die buiten onze directe invloedssfeer liggen, zoals geopolitieke spanningen, oorlogen, of wereldwijde economische crises. Deze risico’s kunnen leiden tot indirecte gevolgen, zoals prijsstijgingen in verschillende kosten, verstoringen in de leveringsketens, et cetera.
18 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Voorgedane risico’s In 2025 heeft het risico ‘Langdurige afwezigheid van een werknemer door ziekte’ zich voorgedaan. De gevolgen hiervan zijn gedekt binnen de bestaande formatie en waar noodzakelijk met inzet van tijdelijke vervanging (binnen de exploitatie). Naast financiële gevolgen had dit ook gevolgen voor de bedrijfsvoering. Dat heeft er toe geleid dat werkzaamheden niet, of met vertraging zijn uitgevoerd. Benodigde weerstandscapaciteit Uit bovenstaand overzicht blijkt dat het totaalbedrag aan risico’s € 84.750 bedraagt. Dit is de benodigde weerstandscapaciteit. Wij willen opmerken dat de inventarisatie van risico’s een dynamisch proces is. De beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt per 31 december 2025 € 38.500. De benodigde weerstandscapaciteit is € 84.750. De ratio weerstandsvermogen is 0,45 (beschikbaar in relatie tot benodigd). Er zijn daarmee onvoldoende middelen om de risico’s af te dekken. Het Recreatieschap mag volgens de uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen een Algemene Reserve hebben van maximaal 2,5% van de lasten, wat neerkomt op ca. € 52.000. Mochten er zich risico’s voordoen die het bedrag van het beschikbare weerstandsvermogen te boven gaan dan kan een beroep worden gedaan op de reserves van de deelnemende gemeentes.
De regio heeft ermee ingestemd dat niet alleen het vermogen maar ook het risico voor de weerstandscapaciteit bij de deelnemende gemeenten ligt. Om het weerstandsvermogen te kunnen beoordelen is er een normtabel (zie onderstaande tabel) ontwikkeld door het Nederlands Adviesbureau Risicomanagement (NAR) in samenwerking met de Universiteit Twente de tabel biedt een waardering van de berekende ratio. Het weerstandsvermogen van het RSW valt na boekjaar 2025 in de klasse F (<0,6) “Ruim onvoldoende”, dit betekent dat het RSW een lage dekking heeft voor risico’s en bij het optreden van een of meerdere genoemde risico’s in aankomende jaren wellicht een beroep moet doen op aanvullende bijdragen van haar deelnemers. Waarderingscijfer Ratio A >2,0
Betekenis Uitstekend
B C
1,4 – 2,0 1,0 – 1,4
Ruim voldoende Voldoende
D
0,8 – 1,0
Matig
E F
0,6 – 0,8 <0,6
Onvoldoende Ruim onvoldoende
Financiële kengetallen Het is verplicht om in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing te rapporteren over financiële kengetallen. Dit wordt middels de onderstaande tabel gedaan. Werkelijk 2024
Begroting 2025
Werkelijk 2025
1. a. netto schuldquote netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte b. leningen 2. Solvabiliteit
53%
98%
68%
53%
98%
68%
52%
48%
42%
3.
structurele exploitatieruimte
0%
0%
4%
4.
grondexploitatie
n.v.t
n.v.t
n.v.t
5.
belastingcapaciteit
n.v.t
n.v.t
n.v.t
Kengetallen
Het ministerie van BZK heeft drie kwalificaties aangegeven: minst risicovol, gemiddeld en meest risicovol. 19 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Toelichting kengetallen 1.
a. De netto schuldquote (gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen) weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Hier geldt hoe lager het percentage hoe beter. De afwijking ten opzichte van de begroting 2025 komt doordat nog niet alle projecten uit het Natuur en Recreatieplan zijn gerealiseerd. Hierdoor hebben we minder vreemd vermogen aan hoeven trekken. Het Recreatieschap Westfriesland valt in de categorie ‘minst risicovol’. b. Zie bovenstaande, vanwege het ontbreken van uitstaande leningen is dit cijfer bij RSW hetzelfde als onder a.
2.
Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeenschappelijke regeling in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeenschappelijke regeling bestaat uit de reserves en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Door aanwending van de reserves loopt het percentage iets terug maar wordt nog altijd als gemiddeld beoordeeld. De hoogte van het eigen vermogen wordt beïnvloed door de uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen, waarbij een Algemene Reserve van maximaal 2,5% van de lasten is toegestaan, wat neerkomt op ca.€ 52.000. Het Recreatieschap Westfriesland valt in de categorie ‘gemiddeld’.
3.
Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeenschappelijke regeling heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage. Het Recreatieschap Westfriesland valt in de categorie ‘minst risicovol’.
4.
Niet van toepassing.
5.
Niet van toepassing.
De kengetallen zijn vrij stabiel. Gezien de kwalificaties is de financiële positie voldoende. Daarbij merken wij op dat de weerstandscapaciteit ad € 38.500 niet toereikend is om de risico’s op te vangen. Daarover zijn afspraken gemaakt met de deelnemende gemeenten dat niet alleen het vermogen maar ook het risico voor de weerstandscapaciteit bij de deelnemende gemeenten ligt.
20 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de realisatie van de uitvoering van het beleid ten aanzien van het onderhoud van kapitaalgoederen en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties. Voor de dekking van de kosten voor groot onderhoud aan de kapitaalgoederen is een voorziening gevormd welke is gebaseerd op het Beheerplan 2023-2028. Dit beheerplan bevat een beleidsmatig en financieel deel. Voor 2025 zijn lasten voor groot onderhoud begroot voor een bedrag van € 73.000. De werkelijke lasten zijn € 71.000. Ontwikkeling Voorziening groot onderhoud kapitaalgoederen Omschrijving
Werkelijk 2025
Begroot 2026
Stand per 1 januari
162.000
162.000
Vermeerderingen (storting)
71.000
Verminderingen (aanwending)
71.000
Stand per 31 december
162.000
124.000
Begroot 2027
Begroot 2028
124.000
136.000
92.000
92.000
92.000
130.000
108.000
75.000
136.000
117.000
De voorziening is afgenomen door groot onderhoud aan: • • •
Halfverharding het Nesbos (€ 32.000) Baggeren Haven Wijdenes (€ 35.000) Onderhoud en reparatie speeltoestellen € 4.000)
De financiële consequenties betreffende het onderhoud zijn: Klein onderhoud Groot onderhoud (Exploitatie) (Voorziening) Water 14.000 35.000 Groen
162.000
32.000
Meubilair Gebouwen
20.000 38.000
4.000 -
Totaal
234.000
71.000
Financiering Het Recreatieschap hanteert het treasurybeleid van Stede Broec. Eind 2013 is het verplicht schatkistbankieren voor decentrale overheden ingevoerd. Overtollige middelen moeten worden aangehouden in de schatkist. Kasgeldlimiet De begrenzing van de renterisico’s op de kortlopende middelen (< 1 jaar) vindt plaats door het vaststellen van een kasgeldlimiet. Deze limiet is door de minister van Financiën vastgesteld op 8,2% van het begrotingstotaal met een minimum van € 300.000. Voor 2025 dient de gemiddelde netto-vlottende schuld onder de door het ministerie gestelde minimum van € 300.000 te blijven. Dit bedrag is in 2025 niet overschreden. Renterisiconorm De begrenzing van de renterisico’s op de langlopende middelen (> 1 jaar) vindt plaats door het vaststellen van een renterisiconorm. Deze norm is door de minister van Financiën vastgesteld op 20% van het begrotingstotaal met een minimum van € 2.500.000. Doelstelling van de renterisiconorm is dat de leningenportefeuille zo moet worden gespreid dat de renterisico’s die gelopen worden, gelijkmatig over de jaren worden gespreid. In 2025 is de norm niet overschreden.
21 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Schatkistbankieren Voor decentrale overheden is schatkistbankieren verplicht. Schatkistbankieren houdt in dat tegoeden worden aangehouden in de Nederlandse schatkist. Hierdoor zal de Nederlandse staat minder geld hoeven te lenen op de financiële markten en zal de staatsschuld dalen. Door het ministerie is een drempelbedrag vastgesteld dat op de rekening-courant van de eigen bank mag blijven staan. Het drempelbedrag is 2% van het begrotingstotaal met een minimum van € 1.000.000. Het saldo van de rekening-courant is onder het drempelbedrag gebleven. Rentetoerekening De paragraaf financiering moet inzicht geven in: - De rentelasten; - Het renteresultaat; - De wijze waarop rente wordt toegerekend aan investeringen en projecten. Onderstaand schema geeft hier invulling aan de rentetoerekening. De externe rentelasten over de korte en lange financiering
36.000
De externe rentebaten (idem)
11.000
Totaal door te rekenen externe rente
-/25.000
De rente die aan de grondexploitatie moet worden toegerekend
0
-/-
De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
0
-/-
De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken, die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
0
+/+
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente
25.000
Rente over eigen vermogen
0
Rente over voorzieningen
0
Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
25.000
De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)
36.000
Renteresultaat op het taakveld Treasury
11.000
22 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Bedrijfsvoering Personeelsformatie en organisatieopbouw Eind 2025 was de formatie van het Recreatieschap 10,26 fte, ingevuld door twaalf medewerkers. De toegestane formatie is 10,63 fte. Daarnaast was er een budget van € 43.000 voor flexibele inhuur. Vanuit dit budget is er voor de afdeling Groen- en Recreatiebeheer ingehuurd om de pieken in het hoogseizoen op te vangen. Het personeel van het Recreatieschap is formeel in dienst van de gemeente Stede Broec. Er is een overeenkomst waarin is vastgelegd welke personeelskosten aan het Recreatieschap worden doorbelast. Het organogram hierna geeft een beeld van de personeelsformatie en organisatieopbouw ultimo 2025.
Facilitaire organisatie De SED-organisatie verzorgt de facilitaire ondersteuning voor de organisatie. Hieronder vallen alle zogenaamde PIOFAH-taken (personeel, inkoop, organisatie, financiën, automatisering en huisvesting). Dit is vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst met een producten- en dienstencatalogus. Ziekteverzuim In de begroting 2025 is gemeld dat er wordt gestreefd naar een ziekteverzuimpercentage dat niet hoger is dan 4%. Het werkelijke ziekteverzuimpercentage over 2025 is 7,5%. Reden hiervan is een langdurig ziektegeval. Ontwikkelingen In 2025 nam de complexiteit van het werkveld van het Recreatieschap verder toe door ontwikkelingen en strengere maatschappelijke en wettelijke eisen. De toenemende werkdruk leidde ertoe dat taken op het gebied van beleidsontwikkeling en strategische voorbereiding onder druk kwamen te staan. Om deze taken te kunnen blijven uitvoeren en de noodzakelijke beleidsmatige inzet te borgen, is in de Kadernota/Begroting 2027 aanvullende formatie opgenomen.
23 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Rechtmatigheid Inleiding In deze paragraaf bedrijfsvoering geeft het dagelijks bestuur een toelichting ten aanzien van onderwerpen die de rechtmatigheid raken. Er wordt aangegeven hoe de beheersing is vormgegeven en er is een nadere toelichting op alle afwijkingen die in de rechtmatigheidsverantwoording zijn opgenomen voor zover deze de rapportagegrens overschrijden. Ook wordt aangegeven welke maatregelen zijn of worden genomen om verbeteringen aan te brengen om het rechtmatig handelen in de toekomst afdoende in processen te waarborgen. Verantwoordingsgrens en rapportagegrens In de financiële verordening heeft het algemeen bestuur de verantwoordingsgrens vastgesteld op 2% van de totale lasten. De rapportagegrens is vastgesteld op € 20.000. Dat wil zeggen dat in de paragraaf bedrijfsvoering de geconstateerde afwijkingen (fouten of onduidelijkheden) groter dan € 20.000 nader worden toegelicht. In de Rechtmatigheidsverantwoording rapporteert het dagelijks bestuur over afwijkingen met een verantwoordingsgrens van 2% van de totale lasten. Voor 2025 is deze grens afgerond € 41.300. Organisatie Om tot een rechtmatigheidsverantwoording te komen onderzoekt het dagelijks bestuur onder meer de opzet, bestaan en werking van de processen.
De manier waarop dit onderzoek wordt uitgevoerd wordt jaarlijks beschreven in het IC-VIC-plan (waarbij IC staat voor Interne Controle en VIC voor Verbijzonderde Interne Controle). De beheersing van de bedrijfsvoering is ingericht langs het model van de ‘three lines of defence’: 1. 2. 3.
Interne controlemaatregelen worden belegd in de lijnorganisatie. Dit zijn interne beheers/controlemaatregelen die zijn ingericht in processen; Interne controlefuncties/functionarissen die het lijnmanagement ondersteunen; Verbijzonderde interne controle die de werking van de eerste en tweede lijn controleert (team concern control).
De verbijzonderde interne controle (3e verdedigingslinie) is een aanvulling op de reguliere interne controle (2e verdedigingslinie), in die zin dat een objectief oordeel gegeven wordt over de opzet, het bestaan en de werking van de interne controles en beheersingsmaatregelen (1e verdedigingslinie). De focus ligt hierbij op de processen met de grootste (financiële en maatschappelijke) risico’s, zoals opgenomen in het IC-VIC plan. Het ICVIC plan is in 2025 uitgevoerd en de resultaten van de werkzaamheden zijn aangeboden voor het controledossier van de accountant.
Uitkomsten van het onderzoek Begrotingscriterium Bij de toetsing op het begrotingscriterium wordt vastgesteld of alle begrotingsafwijkingen passen binnen het kader van de door het AB vastgestelde begroting. Er is sprake van begrotingsonrechtmatigheden wanneer: • • • • •
de door het AB vastgestelde budgetten voor wat betreft de lasten zijn overschreden de door het AB vastgestelde budgetten voor wat betreft de investeringsbudgetten zijn overschreden toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves niet door het AB zijn vastgesteld bij onderschrijdingen van lasten of investeringsbudgetten de begroting niet tijdig met begrotingswijzigingen is aangepast en niet tijdig gemeld aan het AB bij lagere of hogere baten dan begroot deze mutaties niet tijdig met begrotingswijzigingen is aangepast en niet tijdig gemeld aan het AB.
24 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
In de vastgestelde financiële verordening is vastgelegd dat onderschrijding en overschrijding van de baten alsmede onderschrijding van de lasten die zich voordoen na de laatste bestuursrapportage nader worden toegelicht in de verschillenverklaring van de jaarrekening. Daarmee wordt het AB bij de jaarrekening tijdig geïnformeerd over deze afwijkingen. Bevindingen De volgende afwijkingen groter dan de rapportagegrens zijn geconstateerd:
1a
1b 2 3
4 = (1a / 3) 5
6 = (4-5)
Omschrijving
Bedrag
Overschrijding lasten programma Een onderbouwing van de overschrijdingen zijn terug te vinden in de programma verantwoording. Overschrijding investeringsbudgetten Ongeautoriseerde reservemutaties Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat zijn gemeld. Totaal begrotingsonrechtmatigheden Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (van onderdeel 1/3) dat past binnen het vooraf door het algemeen bestuur vastgestelde beleid en daarmee vooraf als acceptabel is geduid. Resterend saldo als begrotingsonrechtmatigheid
€ 34.005
Conform afspraak beschouwd als acceptabel ja/nee Ja
€ 19.000 €0 €0
Nee
€ 53.005 € 34.005
Ja
€ 19.000
Nee
bijdrage derden 0 0
overschrijding 4.000 15.000 19.000
Toelichting op het resterend saldo aan begrotingsonrechtmatigheden Onderwerp Beschoeiing Egboetswater (onderdeel 1,2 en 3) Beschoeiing Egboetswater (onderdeel 10) totaal overschrijding
budget 45.000 20.000
werkelijk 49.000 35.000
Voorwaardencriterium Bij het voorwaardencriterium wordt onderzocht of de wijze van besteding en inning van gelden voldoet aan de financiële regels zoals opgenomen in de regelgeving die is opgenomen in het normenkader. In 2025 zijn er geen geconstateerde afwijkingen geweest voor inkoop en aanbesteding, Wet Fido, Wet Normering Topinkomens en er hebben geen transacties voor onroerende zaken en of staatssteun plaatsgevonden. M&O criterium In de notitie Beleid Misbruik & Oneigenlijk gebruik staan de uitgangspunten om het risico op misbruik en oneigenlijk gebruik zo laag mogelijk te hebben, te voorkomen, te bestrijden of te detecteren. De notitie beschrijft de waarborgen ter voorkoming of vermindering van het risico op misbruik en oneigenlijk gebruik, de uitgangspunten voor het M&O beleid en de verantwoordelijkheden binnen de organisatie. Vervolgens gaat de notitie in op de risicogebieden in de verschillende domeinen. Deze risico’s worden door middel van een periodieke inventarisatie geactualiseerd en er wordt geïnventariseerd of een risico zich heeft voorgedaan. De notitie gaat verder in op de maatregelen die genomen zijn in het kader van de Algemene verordening Gegevensbescherming, de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), ondermijning en de Wet bevordering Integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (BIBOB).
Bevindingen Tijdens het uitvoeren van de interne controles en verbijzonderde interne controles over 2025 zijn de betrokken processen getoetst. Deze toetsing heeft niet geleid tot feitelijke constateringen wat betreft misbruik, oneigenlijk gebruik of fraude met betrekking tot de inzet en aanwending van gemeentelijke middelen. 25 / 50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Monitor Rechtmatigheidsverantwoording Bedrag A
Resterend saldo begrotingsonrechtmatigheden
€ 19.000
B
Saldo onrechtmatigheden voorwaarden criterium
€0
C
Saldo onrechtmatigheden Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium
€0
Totaal rechtmatigheidsfouten (A+B+C)
€ 19.000
Verantwoordinggrens: 2% van afgerond € 2,1 mln.
€ 41.300
Frauderisico Er zijn geen concrete aanwijzingen of vermoedens dat zich fraudes hebben voorgedaan in het afgelopen boekjaar.
Wet Open Overheid (Woo) Op 1 mei 2022 trad de Wet Open Overheid (Woo) in werking. De Woo vervangt de Wet openbaarheid bestuur (Wob), maar gaat verder dan de Wob. De Woo verplicht tot het: • • • •
passief openbaar maken van informatie via het afhandelen van Woo-verzoeken actief openbaar maken van elf informatiecategorieën aanstellen van een Contactfunctionaris Woo op orde brengen van de Informatiehuishouding.
Het Recreatieschap wordt in de implementatie van de Woo door de SED-organisatie meegenomen. Het passief openbaar maken, oftewel het afhandelen van Woo-verzoeken, is per 1 mei 2022 met de inwerkingtreding van de Woo reeds geïmplementeerd. In 2023 is de Contactfunctionaris Woo aangesteld en in 2024 is het Woo-behandelteam gevormd door het aanstellen van een Woo-jurist, een Woo-medewerker en de contactpersoon Woo voor het domein Ruimte. In 2025 is er onderzoek gedaan naar de publicatieplatformen en is het deelproject Functionele eisen publicatieplatform afgerond. In 2026 zal er een keuze gemaakt zijn voor het publicatieplatform. De landelijke ontwikkelingen op het gebied van het actief openbaar maken van de elf informatie categorieën is gestagneerd. Binnen de SED is er een herijking gemaakt van het Woo-project. De planning en het proces rondom de implementatie van de laatste actief openbaar te maken informatie categorieën zal onder de regie van de afdeling Informatie komen te vallen. Zodra de landelijke planning bekend is voor het actief openbaar maken van de laatste informatie categorieën, zullen de projecten in 2026 verder uitgewerkt worden. Sinds 2024 maken we onderstaande informatiecategorieën openbaar • • • • •