Factsheet kadernota Veiligheidsregio NHN

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Doel: Wij zijn Veiligheidsregio Noord-Holland Noord. Onze missie is leed en schade voorkomen en beperken. We zijn hulpvaardig, omgevingsbewust en betrouwbaar. Dit maakt ons professioneel in crisisbeheersing en hulpverlening. Behalve een hulpverlenings- en crisisorganisatie is Veiligheidsregio Noord-Holland Noord een netwerkorganisatie. We werken samen met overheden en organisaties aan crisisbeheersing en hulpverlening. Vandaar ons motto ‘Samen hulpvaardig’. Dit doen we voor de inwoners en bezoekers van onze regio, zodat zij veilig kunnen leven, wonen, werken en recreëren. 1.

Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen voor komende jaren die van invloed zijn op de taken en de middelen? Daarbij onderscheid maken tussen: - Autonome ontwikkelingen (bv. als gevolg van wijziging wet- of regelgeving, rijksbeleid, eerdere besluiten AB); deze ontwikkelingen zijn niet of nauwelijks te sturen. De belangrijkste ontwikkelingen voor de komende jaren staan in het beleidsplan 2024-2027 die vorig jaar is aangeboden aan de gemeenteraden. De volgende ontwikkelingen staan opgenomen in de kadernota: 1. Brandweer De omgeving van de brandweer verandert snel met meer uitdagingen tot gevolg. Denk aan nieuwe risico's, druk op vakbekwaamheid, veranderende wet- en regelgeving en bovenal paraatheid- en beschikbaarheidsproblemen. Om deze uitdagingen aan te pakken, heeft het algemeen bestuur in maart 2024 het meerjarenontwikkelplan vastgesteld. Dit plan dient als basis voor de doorontwikkeling en het toekomstbestendig houden van de brandweerzorg in onze regio. Uitgangspunt daarbij is het versterken van de fijnmazige en hoofdzakelijk vrijwillige brandweerzorg. Dit plan is opgesteld langs drie ontwikkelopgaven en wordt uitgevoerd in 2025, 2026 en 2027. • We brengen vakbekwaamheid op peil. • We vergroten de paraatheid en beschikbaarheid. • We onderkennen de noodzaak tot modernisering. 2. Crisisbeheersing Crises worden ingewikkelder, langduriger en minder voorspelbaar.

Daardoor neemt de impact op onze samenleving toe. Je hoeft alleen maar te denken aan de coronacrisis en - nog recenter - de vluchtelingen- en asielcrisis. Maar ook klimaatverandering (extremer weer), militaire dreiging en de uitval van vitale voorzieningen zoals elektriciteit, brengen grote risico’s met zich mee. Daar moeten wij ons als veiligheidsregio én samenleving beter op voorbereiden. Dit zijn veelal vraagstukken die de regio overstijgen. Maar zij kunnen hier wel zorgen voor polarisatie en spanningen tussen bevolkingsgroepen. Het vraagt niet alleen om een andere voorbereiding en inzet van de veiligheidsregio, maar ook om samenwerking met andere crisispartners dan bij de bestrijding van de traditionele flitsramp. De veiligheidsregio’s worden meer ingezet om de coördinatie tussen gemeenten, regio’s en Rijk te stroomlijnen. Als gevolg daarvan is ons takenpakket in de afgelopen jaren uitgebreid.

Naast de specifieke voorbereiding op de thema’s extreem weer en de uitval van elektriciteit heeft het algemeen bestuur van VRNHN de komende beleidsperiode vier opgaven voor crisisbeheersing onderschreven. •

We zijn aanjager of regisseur in het crisisnetwerk Alle betrokken partners (inclusief VRNHN zelf) dragen bij aan de crisisbeheersing en zijn verantwoordelijk voor hun eigen voorbereiding op crisissituaties. VRNHN neemt daarbij als overkoepelende organisatie ook een regie- of aanjaagrol aan om netwerkvorming en samenwerking te stimuleren. • We ontwikkelen ons naar een flexibele en robuuste crisisorganisatie De samenleving wordt complexer en confronteert ons met crises, waarvoor nog geen plannen en draaiboeken klaarliggen. Onze crisisorganisatie moet hierop toegerust zijn. Dat betekent: samenwerken met (nieuwe) publieke en private netwerkpartners en inwoners en aansluiten op nieuwe informatie- en afstemmingsstructuren die er zullen ontstaan. We moeten wendbaar, paraat en slagvaardig zijn, zodat we op elke crisis passend kunnen reageren. • Onze crisisbeheersing is informatiegestuurd De aanpak van crises en incidenten staat of valt met het hebben van relevante informatie die de crisisorganisatie, inclusief regionale en landelijke crisispartners, in staat stelt slag- en hulpvaardig op te treden. Het gaat vooral om het ontwikkelen en delen van een gezamenlijk beeld van de situatie. •

Onze bevolkingszorg in toekomstbestendig De zorg voor mens, dier en milieu is een verantwoordelijkheid van de gemeente, ook tijdens crises De hulp die dan nodig is noemen we bevolkingszorg. We bevorderen de samenwerking tussen alle organisaties die bevolkingszorgtaken voorbereiden en uitvoeren. Bovendien werken we op dit vlak intensief samen met onze buurregio’s. Leerpunten uit incidenten en oefeningen worden actief met onze crisisfunctionarissen opgepakt. 3. Zorg in de veiligheidsregio De toegang tot en de kwaliteit en betaalbaarheid van de zorg staat in Nederland onder druk. Een zorgcrisis? De dreiging is er zeker! De veiligheidsregio kan een belangrijke bijdrage leveren aan de zorgcontinuïteit in de regio, aan het beperken van het toenemend aantal kwetsbare mensen en aan het terugdringen van de steeds groeiende zorgvraag. Maar we kunnen het niet alleen. Hiervoor is een sterk netwerk nodig in het zorg- en veiligheidsdomein. Wij nemen de taken en verantwoordelijkheden niet over van gemeenten en partnerorganisaties, zoals GGD Hollands Noorden. Wel zien we het als onze rol om partijen bij elkaar te brengen, kennis en ervaring uit te wisselen en gezamenlijke opgaven in onze regio slimmer te organiseren. Als we het over zorg in de veiligheidsregio hebben, dan gaat het om de organisatieonderdelen GHOR, ambulancezorg en het Zorg- en Veiligheidshuis.

Zij hebben alle drie hun eigen netwerken, specifieke verantwoordelijkheden en deskundigheid. Door elkaars kracht nog beter te benutten, kunnen we de verbindende rol in dit domein meer betekenis geven. GHOR De GHOR is belast met de coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening in crisissituaties en de advisering van overheden en organisaties op dat gebied. Zorginstellingen zijn in beginsel zelf verantwoordelijk voor het leveren van zorg tijdens rampen en crises. Maar door de toenemende zorgvraag hebben zij minder tijd en aandacht voor (de voorbereiding op)

zorghulpverlening in opgeschaalde situaties. De GHOR speelt in op deze ontwikkelingen door het verder verstevigen van de banden met zorgpartners. Met als doel hen nog meer te ondersteunen bij oefeningen en planvorming voor speciale crisissituaties, zoals grootschalige stroomuitval Ambulancezorg Voor de ambulanceorganisatie is Noord-Holland Noord een regio met complexe geografische kenmerken: landelijk gebied met grote rijafstanden. Afgelopen jaren hebben we onze diensten met succes kunnen uitbreiden. Het resultaat is dat de patiëntenzorgprestaties en de ritprestaties, ook landelijk gezien, van hoog niveau zijn. Ook onze personele bezetting is op orde ondanks de schaarste aan zorgpersoneel. Voor 2024 zal er mogelijk weer een uitbreiding komen van diensten. Die onderhandelingen zijn nog gaande. Zorg- en Veilgheidshuis Het aantal kwetsbaren in de samenleving neemt toe. We hebben het dan onder meer over personen met onbegrepen gedrag, mensen die in armoede leven of nieuwkomers. Er is een aanzienlijke groep inwoners met een opeenstapeling van problemen met een zorg- en veiligheidscomponent. De oorzaken en gevolgen lopen dwars door elkaar heen en zijn divers zoals psychische klachten, verslavingsproblematiek, een verstandelijke beperking, armoede, overlastgevend of gevaarlijk gedrag – of een combinatie hiervan. Dit vraagt om een domeinoverstijgende aanpak.

2.

Wat betekenen deze ontwikkelingen voor het financiële meerjarenperspectief? (startpunt is het perspectief zoals opgenomen in de begroting van jaarschijf t; het meerjarenperspectief gaat in op de jaren t+1 t/m t+4) 1. Brandweer • We brengen vakbekwaamheid op peil VRNHN heeft een grote verantwoordelijkheid voor het geoefend houden van de brandweer. De huidige bezetting van vakbekwaam blijven in verhouding tot het aantal functionarissen dat in aanmerking komt voor training levert het getal 1:100 op, terwijl dat landelijk 1:50 is. Om te voldoen aan de wettelijke normen, moet de bezetting van vakbekwaam blijven uitgebreid worden met 13,34 fte. • We vergroten de paraatheid en beschikbaarheid De regionale spreiding met 52 posten is een groot goed. De praktijk is echter dat veel vrijwillige posten overdag een beschikbaarheidsprobleem hebben. Het nieuwe dekkingsplan beveelt aan om de beroepsposten Alkmaar en Hoorn te versterken. Daarmee krijgen we drie strategisch gepositioneerde beroepskazernes (Alkmaar, Den Helder en Hoorn). Zij kunnen 24/7 uitrukken met een volwaardige TS6 in hun eigen werkgebied én in de regio. Met deze beroepsmatige ondersteuning, de inzet van vrijkomende dubbelprofessionals voor het oplossen van - al dan niet tijdelijke en seizoensgebonden - risicogerichte bezettingsproblemen op vrijwillige posten. Dit geldt bijvoorbeeld in het duingebied en op Texel.

• We onderkennen de noodzaak tot modernisering We richten een moderniseringsbudget op. Hiermee kan de brandweer niet alleen meepraten, maar ook samen met partners en andere veiligheidsregio’s meedoen aan programma’s die inspelen op toekomstige ontwikkelingen.

Opgaven in 2026 • We houden rekening met de krapte op de arbeidsmarkt en laten nieuwe brandweercollega’s geleidelijk instromen in onze organisatie. We zetten de werving van vakbekwaamheidsmedewerkers in 2025 voort en startten met het werven van collega’s om Hoorn te versterken. Opgaven voor 2026 – 2028 De ontwikkeling van de brandweer en het dekkingsplan. Zoals opgenomen in het beleidsplan VRNHN 2024-2027. De uitwerking van het meerjarenontwikkelplan brandweer vindt plaats in de jaren 2025, 2026 en 2027. 2. Crisisbeheersing Op 26 augustus 2022 zijn bestuurlijke afspraken gemaakt tussen de Vereniging Nederlandse Gemeenten, het Veiligheidsberaad, het Interprovinciaal Overleg en het Rijk in het kader van de onhoudbare situatie in de migratieketen, met name in aanmeldcentrum Ter Apel. Onderdeel van deze afspraken is de structurele toevoeging van € 83 miljoen aan de brede doeluitkering rampenbestrijding (BDUR) vanaf 2023. Deze uitkering bouwt geleidelijk op. Voor 2023 waren de extra middelen via de BDUR € 1.339.619,-. Vanaf 2024 gaat het om een verhoging van € 321.745,-. Naast deze middelen investeren we ook vanuit het regulier budget (€ 159.000,-) in de versterking van de (veiligheidsregiobrede) crisisbeheersing.

Dit wordt ingezet voor: • het op orde brengen van de basis van crisisbeheersing (bedrijfsvoering, voertuig Geografische Informatie Medewerker en ondersteuning crisisbeheersing); • het versterken van de GHOR als aanjager in het netwerk en in de doorontwikkeling tot flexibele crisisorganisatie; • het versterken van de brandweer als crisispartner; • het realiseren van een toekomstbestendige bevolkingszorg; • het versterken van de risico- en crisiscommunicatie; • het aansluiten op het Veiligheids-informatieknooppunt (VIK). 3. Zorg in de veiligheidsregio Ambulancezorg in Nederland wordt bekostigd door de zorgverzekeraars. Zo ook onze Regionale Ambulancevoorziening (RAV) in Noord-Holland Noord. Jaarlijks worden rond december de budget- en prestatieafspraken vastgelegd in de WMG (Wet Marktordening Gezondheidszorg) overeenkomst. GHOR en Zorg en veiligheidshuis worden gefinancierd binnen de bestaande middelen.

3.

Dekkingsmogelijkheden 1. Voor de ontwikkeling van de brandweer en het dekkingsplan is in 2024 een gemeentelijke bijdrage gevraagd. Zie punt 4 van deze factsheet. 2. Ontwikkeling crisisbeheersing wordt door het rijk gefinancierd. Hier dreigt wel een verdere korting op de BDuR 3. Ambulancezorg in Nederland, zo ook onze Regionale Ambulancevoorziening (RAV) in Noord-Holland Noord, wordt bekostigd door de zorgverzekeraars. Op het moment van schrijven van de kadernota 2026 worden met de zorgverzekeraars budget- en prestatieafspraken gemaakt over 2025 die worden vastgelegd in de zo genoemde WMG

(Wet Marktordening Gezondheidszorg) overeenkomst. GHOR en Zorg- Veiligheidshuis worden gefinancierd uit bestaande middelen. 4.

Gevolgen voor de gemeentelijke bijdrage Bedragen x € 1.000

5.

6.

2025

2026

2027

Beginstand

49.377

54.223

59.767

Bij: Meerjarenontwikkelplan (MJOP) Brandweer

2.665

1.406

1.245

63.325

2029 65.528

Bij: Brandweer, ontwikkelbudget modernisering

250

Bij: Loon- en prijsindexatie op basis van de FUGR

1.931

4.139

2.312

2.204

1.311

Gemeentelijke bijdrage (basis)

54.223

59.767

63.325

65.528

66.839

Effecten op weerstandsvermogen Sluitende begroting. Niet van toepassing. Sturingsmogelijkheden van de gemeenteraad op de kadernota: waar ligt nog financiële ruimte? Zijn er nog beleidsmatige of financiële keuzes te maken? Aan welke ‘knoppen’ kunnen raadsleden draaien? De raden kunnen een zienswijze geven op de kadernota 2025..

7.

2028

Op welke wijze is omgegaan met het bezuinigingsvraagstuk? Licht toe.