factsheet Kadernota 2027 GGD HN

FACTSHEET KADERNOTA 2027

Naam gemeenschappelijke regeling:

GGD Hollands Noorden

Doel gemeenschappelijke regeling: Een kansrijk, gezond en veilig leven voor iedereen in Noord-Holland-Noord. Wij hebben daarbij de volgende visie:

Iedereen kansrijk Gezondheid is van onschatbare waarde. We willen dat iedereen in Noord-Holland-Noord zich zo lang mogelijk fit, vitaal en veilig voelt. Daarom doen we er alles aan om de kans op gezondheid en veiligheid voor iedereen zo groot mogelijk te maken.

Expert in preventie We kennen het complexe geheel van factoren die van invloed zijn op gezondheid en veiligheid als geen ander. We weten wat nodig is om die factoren te bevorderen, te stimuleren en te versterken. Of juist te vermijden, te bestrijden en te beperken. Deze kennis vormt de basis van ons dagelijks werk.

Samen sterk We delen die kennis ook met anderen. Zodat zoveel mogelijk mensen en organisaties er profijt van hebben. Zo bouwen we samen met inwoners, gemeenten en netwerkpartners aan een gezond en veilig leven voor iedereen in Noord-Holland Noord. Zie ook onze website: Missie, visie en kernwaarden van GGD Hollands Noorden - GGD Hollands Noorden Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen voor komende jaren die van invloed zijn op de taken en de middelen? Daarbij onderscheid maken tussen: 1.

•

Autonome ontwikkelingen (bv. als gevolg van wijziging wet- of regelgeving, rijksbeleid, eerdere besluiten AB); deze ontwikkelingen zijn niet of nauwelijks te sturen.

•

Nieuw beleid/ambitie en gewenste ontwikkelingen van GR (relatie leggen met doel GR)

Autonome ontwikkelingen: •

De verwachting is dat vergrijzing, personeelstekorten en de toename van chronische ziekten de kwaliteit, betaalbaarheid en toegankelijkheid van de zorg onder druk zetten. GGD Hollands Noorden wil met gemeenten bespreken wat we wel en niet van elkaar willen en kunnen verwachten. Daarnaast zal effectiever samengewerkt moeten worden met ketenpartners. Deze samenwerking vanwege schaarste heeft mogelijk financiële consequenties.

•

Als gevolg van het niet meer ontvangen van de incidentele gemeentelijke bijdrage voor informatiebeveiliging en privacy ontstaat in 2027 een structurele taakstelling van € 120.000 (bedrag geïndexeerd naar 2027).

•

Bijstelling rijksvaccinatieprogramma JGZ: per 1 januari 2025 is het vaccinatieschema van het rijksvaccinatieprogramma JGZ ingrijpend gewijzigd. Door deze verschuivingen zijn inhaalcampagnes nodig, waardoor de kosten voor vaccinaties in de jaren 2025 t/m 2027 stijgen. Vanaf 2028 zijn deze inhaalcampagnes voorbij en gaat de omvang weer terug naar het oude niveau. Er is nog geen rekening gehouden met de plannen om de Factsheet Kadernota 2027 GGD Hollands Noorden – pagina 1

FACTSHEET KADERNOTA 2027

maternale griep- en Rota virus vaccinaties per 1 januari 2027 over te dragen naar de gemeenten inclusief een overheveling van het budget. Nieuw beleid/ambitie en gewenste ontwikkelingen:

Algemeen •

GGD Hollands Noorden richt zich in 2027 op verdere versterking van haar rol als

regionale kennis- en adviespartner binnen de publieke gezondheid. Dit gebeurt door intensieve samenwerking met gemeenten, ketenpartners in het sociaal domein, onderwijs, het regionale AMR (antimicrobiële resistentie)-zorgnetwerk, NHN Gezond, GGD’en en de Veiligheidsregio. Daarnaast sluit de organisatie actief aan bij landelijke ontwikkelingen zoals het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), de landelijke versterking van de publieke gezondheid en digitale innovatie. •

Een goed functionerende organisatie vraagt om een solide en toekomstbestendige

bedrijfsvoering. GGD HN en gemeenten dragen hierin een gedeelde verantwoordelijkheid. De bezuinigingsopgave van 2026 werkt door in de jaren daarna, waardoor kritisch moet worden gekeken naar prioriteiten, werkzaamheden en de financiële randvoorwaarden om taken verantwoord te blijven uitvoeren. GGD HN blijft daarom continu afwegen welke werkzaamheden noodzakelijk, haalbaar en effectief zijn, zodat de primaire processen voor inwoners en gemeenten optimaal kunnen worden ondersteund. •

Digitalisering en artificial intelligence (AI) Nieuwe technologieën bieden kansen, maar vragen om structurele investeringen in kennis, vaardigheden en innovatiebudget. Binnen GGD HN zal de komende jaren (financiële en beleidsmatige) ruimte gecreëerd moeten worden voor nieuwe initiatieven op het gebied van digitalisering en AI, die een positieve bijdrage leveren aan de doelstellingen en taken van GGD HN.

•

Versterken Bedrijfscontinuïteitsmanagement (BCM) De toenemende dreiging van onder meer cyberaanvallen, pandemieën en hybride conflicten vraagt om versterking van het BCM. GGD HN heeft hiervoor beleid opgesteld en er worden jaarlijks concrete doelen geformuleerd. Dit vraagt mogelijk om extra capaciteit en budget.

•

Opvolging archiefinspectie De archiefinspectie heeft geconstateerd dat GGD HN nog niet voldoet aan de wettelijke vereisten, hoewel er voortgang wordt geboekt. Ter versterking van het informatiebeheer wordt gewerkt aan een strategische visie en verbeterplan. In 2027 verwacht GGD HN de acties uit het verbeterplan geborgd te hebben.

Daarnaast zet GGD Hollands Noorden voor 2027 in op de volgende doorontwikkelingen: •

Suïcidepreventie: met de inwerkingtreding van de Wet Integrale Suïcidepreventie heeft de overheid een wettelijke plicht gekregen om suïcidepreventie te bevorderen. GGD HN en gemeenten onderzoeken welke en hoe preventieve activiteiten uitgevoerd kunnen worden.

•

Jeugdgezondheidszorg: ➢

Ontwikkelingen Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA): de JGZ staat voor de opgave om haar preventieve rol verder te versterken. Dit gaan we doen door Factsheet Kadernota 2027 GGD Hollands Noorden – pagina 2

FACTSHEET KADERNOTA 2027

domeinoverstijgende samenwerking o.a. binnen Kansrijke Start en Kind naar Gezond Gewicht. Zo verkennen we of individuele contactmomenten kunnen worden omgezet in groepsgerichte bijeenkomsten (via methode Centering Ouderschap). Ook steken we in op continuering van de inzet van Centrale Zorgverleners binnen de ketenaanpak Kind naar Gezond Gewicht. Hiervoor willen we samen met gemeenten afspraken maken met de zorgverzekeraars. Ook wordt op basis van het AZWA ingezet op de Gezonde Schoolaanpak met specifieke aandacht voor mentale gezondheid. ➢

Verhogen vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma (RVP) GGD HN blijft inzetten op verhoging van de vaccinatiegraad binnen het RVP. De projectaanpak ‘Verhogen vaccinatiegraad RVP’ met actieplan is verlengd tot 31 december 2026. GGD HN werkt aan een plan om ook na 2026 structureel aandacht en focus op te houden.

•

Veilig Thuis (VT) Voor het goed uitoefenen van de wettelijke taak is het nodig te investeren in de versterking van Veilig Thuis. Hiervoor wordt parallel aan deze kadernota 2027 het voorstel Versterken Veilig Thuis (als 1e begrotingswijziging 2026) voor zienswijze aangeboden aan de gemeenteraden. Dit voorstel gaat in op twee structurele taakuitbreidingen bij Veilig Thuis; de implementatie van actief wachtlijstbeheer en deelname aan de ZSM-tafel (Zorgvuldig, Snel en op Maat). Bij positieve besluitvorming op het voorstel Versterken Veilig Thuis zullen deze taken vanaf 2026 goed geborgd gaan worden met als doel om de veiligheid van gezinnen en betrokkenen te vergroten.

•

Infectieziektebestrijding en Algemene Gezondheid ➢

Bovenregionale samenwerking Infectieziektebestrijding

Door toenemende complexiteit (antibioticaresistentie, zoönosen, klimaatverandering) wordt infectieziektebestrijding steeds meer bovenregionaal ingericht met zes samenwerkende GGD’-en in Noord-Holland en Flevoland. ➢

Meer aandacht voor Medische Milieukunde

De behoefte aan medische milieukunde neemt toe door onder andere staalslakken, PFAS, woningbouwplannen, lokale hitteplannen en strengere luchtkwaliteitseisen. GGD HN adviseert in de maatregelen waar (nu al) mee gestart kan (en moet) worden. Deze ontwikkelingen vragen mogelijk om extra inzet. Hier komt GGD HN in het bestuur op terug. ➢

Landelijke doorontwikkeling forensische geneeskunde

De forensische geneeskunde ontwikkelt richting een landelijke organisatie, waarbij regionale integratie en capaciteitstekorten centraal staan. Eén van de taken van de forensische geneeskunde is de medische arrestantenzorg (MAZ). De MAZ is landelijk aan een andere partij gegund en deze werkzaamheden stoppen hoogstwaarschijnlijk in 2027 voor GGD HN. Dit heeft ook organisatorische, personele en financiële gevolgen voor de andere taken van forensische geneeskunde. De samenwerking met GGD’en Amsterdam, Kennemerland, Zaanstreek-Waterland en Hollands Noorden zal nog verder doorgevoerd worden.

Factsheet Kadernota 2027 GGD Hollands Noorden – pagina 3

FACTSHEET KADERNOTA 2027

Wat betekenen deze ontwikkelingen voor het financiële meerjarenperspectief? (startpunt is 2.

het perspectief zoals opgenomen in de begroting van jaarschijf t; het meerjarenperspectief gaat in op de jaren t+1 t/m t+4) Voor het Versterken Veilig Thuis wordt via een 1e begrotingswijziging 2026 een extra bijdrage gevraagd. Deze is parallel aan de Kadernota 2027 voor zienswijze aangeboden aan de gemeenteraden. Deze begrotingswijziging gaat over twee structurele taakuitbreidingen bij Veilig Thuis: de implementatie van actief wachtlijstbeheer en deelname aan de ZSM-tafel (Zorgvuldig, Snel en op Maat). Indien wordt besloten tot deze 1e begrotingswijziging, dan werkt dit ook door in de begroting 2027 en verder. Daarnaast wordt als gevolg van wijzigingen in het vaccinatieschema van het RVP een incidentele verhoging van de bijdrage RVP voorgesteld voor 2027 (zie bijlage 3 bij de Kadernota 2027). Daarvoor is voor gemeenten tijdelijk extra financiering beschikbaar. De financiële middelen zijn via de septembercirculaire 2025 toegevoegd aan het gemeentefonds.

3.

Dekkingsmogelijkheden Voor het jaar 2027 vraagt GGD Hollands Noorden geen extra financiering anders dan hetgeen onder punt 2 is opgenomen.

4.

Gevolgen voor de gemeentelijke bijdrage Reguliere indexatie In de Kadernota 2027 zijn de indexaties overgenomen uit de indexatiebrief van de Regietafel Noord-Holland Noord. Voor de begroting 2027 betekent dit, dat wordt uitgegaan van 8,4% loonindexatie en 5,7% prijsindexatie. De verhouding loon-/prijsontwikkeling van GGD HN is 74% - 26%. Deze percentages worden toegepast bij de doorrekening van de deelnemersbijdragen en de overige opbrengsten in het financieel meerjarenperspectief. Gemeentelijke bijdrage per inwoner Als gevolg van het niet meer ontvangen van de incidentele bijdrage voor informatiebeveiliging en privacy neemt vanaf 2027 de gemeentelijke bijdrage per inwoner af met in totaal € 120.000. Bijdrage Veilig Thuis De hoogte van de gemeentelijke bijdrage voor Veilig Thuis is verder afhankelijk van het uiteindelijke besluit over de 1e begrotingswijziging 2026 in verband met versterken Veilig Thuis.

5.

Effecten op weerstandsvermogen Bij GGD HN wordt de beschikbare weerstandscapaciteit gevormd door de algemene reserve. De financiele risico’s voor 2027 zijn ingeschat op € 1.073.000 (zie bijlage 1 van de Kadernota 2027 voor nadere toelichting op de financiële risico’s). De algemene reserve is ultimo 2027 begroot op € 599.000 en daarmee ontoereikend om in de kadernota opgenomen financiële risico’s op te vangen. Bij een negatieve algemene reserve is het, conform het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader Factsheet Kadernota 2027 GGD Hollands Noorden – pagina 4

FACTSHEET KADERNOTA 2027

gemeenschappelijke regelingen, aan de deelnemers om het tekort direct aan te vullen, zodat er geen negatieve algemene reserve ontstaat. GGD HN komt in 2026 met een voorstel richting het algemeen bestuur, hoe om te gaan met de druk op de algemene reserve en het verbeteren van het weerstandsvermogen om toekomstige financiële risico’s op te kunnen vangen. Sturingsmogelijkheden van de gemeenteraad op de kadernota: waar ligt nog financiële 6.

ruimte? Zijn er nog beleidsmatige of financiële keuzes te maken? Aan welke ‘knoppen’ kunnen raadsleden draaien? Er zijn geen tot weinig mogelijkheden om keuzes te maken en het is niet realistisch om te verwachten dat GGD Hollands Noorden vermogen opbouwt vanuit de bestaande begroting. Hieronder leggen we dit uit. In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ wordt de financiële positie van GGD Hollands Noorden toegelicht. Het weerstandsvermogen maakt duidelijk in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen zonder dat dit dwingt tot beleidsombuigingen en/of bezuinigingen. In de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen (FUGR) Noord-Holland-Noord zijn uitgangspunten opgenomen rond het weerstandsvermogen. Volgens deze regeling is weerstandscapaciteit aanwezig bij de deelnemers van de gemeenschappelijke regeling. De deelnemende gemeenten zijn verplicht ervoor te zorgen dat GGD HN beschikt over voldoende middelen om aan al de verplichtingen te kunnen voldoen. Over het reserveringsbeleid hebben gemeenteraden van de deelnemende gemeenten afspraken gemaakt in de FUGR. Hierin is afgesproken dat een algemene reserve is toegestaan om de autonome ontwikkelingen in de bedrijfsvoering af te dekken met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar.

Het algemeen bestuur heeft eerder uitgesproken dat het belangrijk is dat GGD HN voldoende vermogen kan opbouwen. In 2023 is een Cao-gat ontstaan, dat vanaf 2026 wordt na gecalculeerd conform de financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen (FUGR). In 2024 en 2025 heeft GGD HN het Cao-gat zelf opgevangen vanuit de algemene reserve zonder extra bijdrage van de deelnemende gemeenten. Daardoor is de algemene reserve fors afgenomen. Nu GGD HN voor 2026 geconfronteerd is met bezuinigingen, is opbouwen van vermogen vanuit de bestaande begroting niet realistisch.

Factsheet Kadernota 2027 GGD Hollands Noorden – pagina 5