factsheet Kadernota 2026 GGD HN

FACTSHEET KADERNOTA 2026

Naam gemeenschappelijke regeling:

GGD Hollands Noorden

Doel gemeenschappelijke regeling: Voor de gemeenten bewaakt, beschermt en bevordert GGD Hollands Noorden de gezondheid en veiligheid van alle inwoners in Noord-Holland Noord. Bewaken: wij bewaken door gezondheidsrisico’s en onveiligheid te signaleren en de inzichten hierover

•

actief te verspreiden. Beschermen: wij beschermen tegen natuurlijk of opzettelijke bedreigingen van de volksgezondheid met

•

preventie, bestrijding en voorlichting Bevorderen: wij bevorderen individueel en collectief gezond gedrag en preventief beleid van gemeenten en

•

andere spelers in de gezondheidszorg. Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen voor komende jaren die van invloed zijn op de taken en de middelen? Daarbij onderscheid maken tussen: 1.

-

Autonome ontwikkelingen (bv. als gevolg van wijziging wet- of regelgeving, rijksbeleid, eerdere besluiten AB); deze ontwikkelingen zijn niet of nauwelijks te sturen.

-

Nieuw beleid/ambitie en gewenste ontwikkelingen van GR (relatie leggen met doel GR)

Autonome ontwikkelingen: De komende jaren blijft de GGD samen met gemeenten en ketenpartners, werken aan het vergroten van de kansen op gezondheid. De GGD beweegt mee met de landelijke ontwikkelingen. In de het rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV), zoals deze door het RIVM wordt opgesteld, wordt gesproken over twee onzekere factoren die de gezondheid en zorg kunnen beïnvloeden: demografische ontwikkelingen (zoals migratie en vergrijzing) en de invloed van digitalisering op de zorg en de samenleving. Verder verwacht de GGD ontwikkelingen en verplichtingen op het gebied van duurzaamheid. Ook zullen klimaatverandering en krapte op de arbeidsmarkt invloed hebben op het werk van de GGD. Nieuw beleid/ambitie en gewenste ontwikkelingen: Via de Regietafel Noord-Holland Noord zijn de gemeenschappelijke regeling gevraagd om twee scenario’s uit te werken met een structurele bezuiniging van 3 en 5% op de gemeentelijke bijdrage 2026 en daarbij de effecten op het niveau van taken en maatschappelijke impact uit de werken. Op verzoek van de gemeenten in de regio Alkmaar is daar ook nog een scenario aan toegevoegd van 7% bezuiniging. Gelet op dit verzoek om bezuinigingsscenario’s uit te werken, is in de Kadernota 2026 geen nieuw beleid opgenomen. Wel blijft de GGD zich inzetten om zich te positioneren als regionale kennis- en adviespartner.

Daarnaast zijn de volgende ontwikkelingen ook in 2026 relevant voor de taken en diensten die door de GGD worden uitgevoerd: -

de GGD blijft samen met gemeenten en ketenpartners werken aan het vergroten van de kansen op gezondheid (terugdringen gezondheidsachterstanden);

-

de verwachting is dat het aantal nieuwkomers in Nederland zal toenemen door (dreiging) van (burger)oorlogen, toenemende arbeidsmigratie en klimaatverandering; Factsheet Kadernota 2026 GGD Hollands Noorden – pagina 1

FACTSHEET KADERNOTA 2026

-

informatie gestuurd werken: de koppeling tussen data, advies, beleid en strategie moet worden versterkt. De epidemiologische data (uit onderzoek en uit de registraties van de verschillende afdelingen) wordt breder ingezet;

-

ontwikkelingen en verplichtingen op het gebied van duurzaamheid, klimaatverandering en krapte op de arbeidsmarkt.

Wat betekenen deze ontwikkelingen voor het financiële meerjarenperspectief? (startpunt is 2.

het perspectief zoals opgenomen in de begroting van jaarschijf t; het meerjarenperspectief gaat in op de jaren t+1 t/m t+4) Afhankelijk van besluitvorming over de bezuinigingsscenario’s en de te nemen maatregelen ontstaat er vanaf 2026 een groot financieel risico op frictiekosten door de bezuinigingsopgave. In de bijlagen bij de Kadernota 2026 zijn in de uitwerking van de drie bezuinigingsscenario’s het bijbehorende risicoprofiel, op frictiekosten door de bezuinigingsopgave, opgenomen.

3.

Dekkingsmogelijkheden Voor het jaar 2026 vraagt GGD Hollands Noorden geen extra financiering.

4.

Gevolgen voor de gemeentelijke bijdrage Reguliere indexatie In de Kadernota 2026 is in eerste instantie de ingezette financiële lijn van de Begroting 2025 bestendigd. De indexatie voor 2026 is gebaseerd op de hoogte die de Regietafel Noord-Holland Noord in de indexatiebrief kenbaar heeft gemaakt. Voor de begroting 2026 gaat dit om 7,2% loonindexatie en 8% prijsindexatie. Gemeentelijke bijdrage De hoogte van de gemeentelijke bijdrage is verder afhankelijk van het uiteindelijke besluit over de bezuinigingsscenario en duur en hoogte van de frictiekosten die volgen uit dit besluit.

5.

Effecten op weerstandsvermogen Als gevolg van het Cao-gat, dat is ontstaan in 2023, was en is de GGD niet in staat om vermogen op te bouwen in 2024 en 2025 en staat de algemene reserve onder grote druk. Bij een negatieve algemene reserve is het, conform het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader gemeenschappelijke regelingen, aan de deelnemers om het tekort direct aan te vullen, zodat geen negatieve algemene reserve ontstaat. In 2026 is de (geprognosticeerde) algemene reserve ook ontoereikend om financiële risico’s op te vangen. Sturingsmogelijkheden van de gemeenteraad op de kadernota: waar ligt nog financiële

6.

ruimte? Zijn er nog beleidsmatige of financiële keuzes te maken? Aan welke ‘knoppen’ kunnen raadsleden draaien? Het dagelijks bestuur heeft in totaal 22 maatregelen onderzocht, waarvan de maatregelen 1 t/m 15 in scenario’s zijn opgenomen. Indien er meer bezuinigd moet gaan worden of

Factsheet Kadernota 2026 GGD Hollands Noorden – pagina 2

FACTSHEET KADERNOTA 2026

andere keuzes gemaakt worden, moeten er extra of andere maatregelen genomen worden. Het dagelijks bestuur heeft hiervoor de maatregelen 16 t/m 22 onderzocht (zie bijlage 5, pagina 85 van de Kadernota 2026). De maatregelen en scenario’ zijn in een tabel inzichtelijk gemaakt (zie bijlage bij deze factsheet). 7.

Op welke wijze is omgegaan met het bezuinigingsvraagstuk? Licht toe. GGD Hollands Noorden is in mei 2024 gestart met gesprekken met de leden van het algemeen bestuur. In een aantal sessies met bestuur en directie is gesproken over het afstoten van taken, efficiency bij uitvoering van taken en/of verhogen van de inkomsten om In de Kadernota zijn feitelijk 4 scenario’s uitgewerkt: 1.

scenario ongewijzigd beleid (vanaf pagina 7 en verder)

2.

bezuinigingsscenario 3% (vanaf pagina 22 en verder)

3.

bezuinigingsscenario 5% (vanaf pagina 42 en verder)

4.

bezuinigingsscenario 7 % (vanaf pagina 63 en verder).

Daarbij is steeds het effect op de gemeentelijke bijdragen op de verschillende taken en diensten uitgewerkt. Bij de scenario’s 3%, 5% en 7 % zijn de bezuinigingsmaatregelen in beeld gebracht. Gemeenten hebben ook verzocht de maatschappelijke effecten van de bezuinigingsmaatregelen inzichtelijk te maken in de kadernota. Daarbij is een onderverdeling gemaakt in de impact die de bezuiniging heeft:

• • •

Blauw: efficiency bevorderend;

•

Rood: niet uit te voeren maatregelen met wettelijke of maatschappelijk irrationele

Groen: niet perse wenselijk (maar relatief beperkt maatschappelijke impact); Oranje: onwenselijk met politiek maatschappelijke impact (technisch mogelijk). impact.

In de voorgestelde bezuinigingsbedragen is het uitgangspunt opgenomen dat er van het totaal te bezuinigen bedrag 20% bezuinigd wordt op de overheadkosten. Zo beweegt bezuiniging op de overhead mee in de scenario’s.

Factsheet Kadernota 2026 GGD Hollands Noorden – pagina 3

FACTSHEET KADERNOTA 2026

Bijlage: overzicht bezuinigingsmaatregelen en -scenario’s Nr

Omschrijving bezuinigingsmaatregel

3%

5%

7%

1

Stoppen met laagdrempelig en vrij toegankelijk opvoedspreekuur (JGZ)

X

X

X

2

Stoppen met voorlichting aan ketenpartners en jaarlijks HG/KM symposium (VT)

X

X

X

3

Stoppen met procesregie buiten kantoortijden voor tijdelijk huisverbod (VT)

X

X

X

4

Organiseren van 1 frontoffice (OGGZ)

X

X

X

5

Stoppen met advies/ondersteuning veiligheidsketen (OGGZ)

X

X

X

6

Alternatieve huisvesting (OGGZ)

X

X

X

7

Stoppen met advisering infectiepreventie aan scholen en instellingen

X

X

X

8

Verminderen telefonische bereikbaarheid en spreekuren (TBC, Reizigers en SG)

X

X

X

9

Verminderen advisering Medische Milieukunde

X

X

X

10

Stoppen met aanbod themabijeenkomsten en cursussen tijdens zwangerschap

X

X

11

Stoppen met wegen en meten van alle leerlingen in 2e klas voortgezet onderwijs

X

X

12

Verminderen inzet Epidemiologie en Gezondheidsbevordering

X

X

13

Stoppen met regionale/landelijke pilots VT

X

X

14

Verminderen inzet VT door versterken wijkteams

X

X

15

10% minder inspecties kinderopvang

16

Stoppen met Toeleiding Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE)

17

Stoppen met aanbod stageplekken VT

18

Verminderen beschikbaarheid VT (19.30 uur naar 17.00 uur)

19

Stoppen met MDA++ (Veilig Thuis)

20

Van twee naar één individueel contactmoment JGZ op het VO (klas 3 VO vervalt)

21

Van twee naar één individueel contactmoment JGZ op het BO (groep 7 BO vervalt)

22

5% minder personeel op wettelijke taken VT (adviezen, meldingen, onderzoeken)

X

Factsheet Kadernota 2026 GGD Hollands Noorden – pagina 4