De toekomst van de onderwijshuisvesting in Stede Broec
Tekst van het document
De toekomst van de onderwijshuisvesting in Stede Broec Plannen op hoofdlijnen voor de korte termijn én een doorkijk naar de middellange en lange termijn
Onderwerp:
De toekomst van de onderwijshuisvesting in Stede Broec
Opdrachtgever:
Gemeente Stede Broec
Auteur:
Martijn Droog
Datum:
november 2021 versie 1
Inhoudsopgave 1.
INLEIDING ............................................................................................................................... 3 1.1 LEESWIJZER ............................................................................................................................... 4
2.
HUIDIGE SITUATIE ................................................................................................................... 5 2.1 LEERLINGENPROGNOSE................................................................................................................ 6
3.
INTEGRAAL KINDCENTRUM PLAN ZUID ................................................................................... 7 3.1 HUIDIGE SITUATIE ....................................................................................................................... 7 3.2 GLOBAAL RUIMTELIJK PROGRAMMA............................................................................................... 8 3.2.1 Onderwijs........................................................................................................................... 8 3.2.2 Kindvoorzieningen ............................................................................................................. 8 3.2.3 Sportvoorziening................................................................................................................ 8 3.2.4 Jeugdgezondheidszorg ...................................................................................................... 8 3.2.5 Samenvatting .................................................................................................................... 9 3.3 GLOBALE INVESTERINGSRAMING ................................................................................................... 9 3.3.1 Kapitaallasten.................................................................................................................... 9
4.
DOORKIJK NAAR OPGAVEN OP MIDDELLANGE EN LANGE TERMIJN ....................................... 10 4.1 KERN LUTJEBROEK .................................................................................................................... 10 4.1.1 De Baskuul ....................................................................................................................... 10 4.2 KERN GROOTEBROEK ................................................................................................................ 10 4.2.1 ‘t Palet locatie Verlengde Raadhuislaan .......................................................................... 10 4.2.2 ‘t Vierspan locatie Woud ................................................................................................. 10 4.2.3 De Hussel ......................................................................................................................... 10 4.2.4 Uilenburcht ...................................................................................................................... 11 4.3 KERN BOVENKARSPEL................................................................................................................ 11 4.3.1 Klim-Op ............................................................................................................................
11 4.3.2 Willibrordus ..................................................................................................................... 11 4.3.3 Gideonschool ................................................................................................................... 11 4.3.4 ’t Palet locatie Princenhof................................................................................................ 11
2
1.
Inleiding
In onze gemeente volgen dagelijks ruim 2.000 kinderen (speciaal) basisonderwijs. Dat onderwijs wordt gegeven in 12 schoolgebouwen, verspreid over de gehele gemeente. Een aantrekkelijk, veilig en gezond gebouw dat voldoende ruimte biedt, is daarbij een belangrijke randvoorwaarde. Het grootste deel van de schoolgebouwen (10 van de 12) bestaat reeds zo’n 40 jaar of langer. De twee jongste scholen betreffen De Klimop en basisschool Willibrordus, beide 23 jaar oud. De ervaring in Nederland leert dat een schoolgebouw van 40 jaar oud op een kantelpunt staat voor wat betreft het toekomstperspectief ervan. Dat heeft niet alleen te maken met de economische levensduur (schoolgebouwen worden doorgaans in 40 jaar afgeschreven) maar ook met de technische levensduur van een groot aantal gebouwelementen. Daarnaast zijn deze gebouwen in onderwijskundig opzicht vaak minder functioneel door veranderde inzichten in het hedendaagse onderwijs en is het energieverbruik en het binnenklimaat vaak een punt van aandacht. Het zou te makkelijk zijn om louter te stellen dat we dan in de komende jaren 10 schoolgebouwen zouden moeten slopen en vervangen door een nieuw gebouw. Voor sommige gebouwen kan een ingrijpende renovatie of een verbeterslag op energieverbruik en binnenklimaat ook een adequate oplossing zijn.
Om te bepalen wát we aan elk gebouw wannéér gaan doen en tegen welke kosten, maken gemeenten in nauw overleg met schoolbesturen doorgaans een zogenaamd Integraal Huisvestingsplan (IHP). Sterker nog, het is de verwachting dat het opstellen van een IHP in 2023 een wettelijke verplichting wordt. Vooruitlopend daarop willen we in 2022 een IHP dat op zoveel mogelijk draagvlak kan rekenen laten vaststellen door de gemeenteraad. Ter voorbereiding daarop zijn we al geruime tijd met de schoolbesturen in overleg over de uitgangssituatie voor wat betreft de huisvesting van het onderwijs en de knelpunten die daarbij worden beleefd. Een van de knelpunten die steeds weer naar voren komt bij die gesprekken is de situatie bij de Molenwiek en locatie Wendel van OBS ’t Vierspan. Beide gebouwen zijn verouderd en daarbij komt dat de Molenwiek is gehuisvest op twee locaties, hetgeen als niet optimaal wordt ervaren door het schoolbestuur. In dezelfde wijk staan gymzaal De Helt én peuterschool Nijntje Pluis met daarin ook BSO Op Zuid die in dezelfde periode zijn gebouwd als de twee scholen. Daarnaast is GGD Hollands Noorden op zoek naar een alternatieve locatie voor de huisvesting van de Jeugdgezondheidszorg.
Gezien de uitgangssituatie waarin al deze maatschappelijke functies verkeren is in het overleg met de schoolbesturen vanuit de gemeente meerdere keren gesuggereerd de mogelijkheden te verkennen om alle functies bij elkaar te brengen op deze locatie onder één dak in een modern en nieuw gebouw. Dat sluit ook naadloos aan bij de voorgenomen realisatie van een Integraal Kindcentrum in deze wijk zoals opgenomen in het collegeuitvoeringsprogramma.
3
Onlangs hebben beide schoolbesturen de intentie uitgesproken om gezamenlijke nieuwbouw onder één dak als vertrekpunt te nemen voor wat betreft het toekomstperspectief van beide schoolgebouwen. Daarom zal in deze notitie een project op hoofdlijnen worden toegelicht waarbij de Molenwiek, locatie Wendel van OBS ’t Vierspan, peuterschool Nijntje Pluis, BSO Op Zuid, de JGZ én gymzaal De Helt samen verder gaan onder één dak. Daarnaast bevat de notitie een doorkijk naar de mogelijke opgaven op de middellange en lange termijn.
1.1
Leeswijzer
Hoofdstuk 2 beschrijft de huidige situatie voor wat betreft locatie, omvang en bouwjaar van alle scholen die aan bod kunnen komen in een IHP. In het derde hoofdstuk wordt het project in Plan Zuid op hoofdlijnen toegelicht. De notitie wordt afgesloten met een doorkijk naar de mogelijke opgaven op de middellange en lange termijn.
4
2.
Huidige situatie
Op de kaart hieronder staan de scholen in de gemeente ingetekend. Voor de volledigheid zijn op deze kaart ook de Praktijkschool (PRA), het Clusius (CLU) en het Martinus (MAR) ingetekend. De scenario’s hebben echter alleen betrekking op het (speciaal) basisonderwijs.
= Stichting Present = SKO De Streek = Stichting Kopwerk = Stichting Trigoon
Code:
Naam school:
Plaats:
Bouwjaar
BAS PAL V WOU HUS UIL PAL P KLI WIL MOL B MOL K WEN GID
De Baskuul Palet Verl. Raadhuislaan ‘t Vierspan loc. Woud De Hussel Uilenburcht Palet Princenhof ‘t Vierspan loc. Klimop Willibrordus Molenwiek dislocatie Molenwiek hoofdlocatie ‘t Vierspan loc. Wendel Gideon
Lutjebroek Grootebroek Grootebroek Grootebroek Grootebroek Bovenkarspel Bovenkarspel Bovenkarspel Bovenkarspel Bovenkarspel Bovenkarspel Bovenkarspel
1982 1979 1983 1977 1928, 1955, 1981 1975, 2001, 2011 1997 1997 1972 1972 1972 1973
5
Bruto Vloeroppervlakte 1.251 m2 1.573 m2 1.714 m2 2.031 m2 2.315 m2 1.703 m2 1.102 m2 1.102 m2 523 m2 1.006 m2 927 m2 1.093 m2
2.1
Leerlingenprognose
De meest recente leerlingenprognose is opgesteld in de zomer van 2018. Daaruit blijkt dat het totaal aantal leerlingen in de gemeente zeer stabiel blijft en dat er vanaf 2033 een lichte stijging waarneembaar is. Aantal leerlingen regulier basisonderwijs gemeente Stede Broec 2000
1800
1600
1400
1200
1000
800
600
400
200
0 2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
Bron: Pronexus, mei 2018
De prognoses voor de afzonderlijke scholen vertonen ook een stabiel beeld. Geen enkele school heeft te maken met een sterke stijging of daling van het aantal leerlingen.
6
3.
Integraal Kindcentrum Plan Zuid
3.1
Huidige situatie
Op onderstaande luchtfoto is te zien op welke locatie de huidige functies zijn gehuisvest.
Bron: Google Earth, november 2021
7
Vooralsnog ligt het voor de hand om te verkennen in hoeverre de hoofdlocatie van de Molenwiek en locatie Wendel van OBS ’t Vierspan passend zijn voor de realisatie van een nieuw Integraal Kindcentrum. Beide scholen zijn gelegen op een tweetal kadastrale percelen met een totale omvang van 7.145 m2.
3.2
Globaal ruimtelijk programma
3.2.1 Onderwijs De Molenwiek telde op 1 oktober 2021 in totaal 303 leerlingen. Locatie Wendel van OBS ’t Vierspan telde op die datum 50 leerlingen. Uitgaande van de formules voor het bepalen van de ruimtebehoefte zoals opgenomen in de gemeentelijke verordening onderwijshuisvesting én uitgaande van een vaste voet van 200 m2 bruto vloeroppervlakte (bvo) voor beide scholen1 wordt het globale ruimtelijke programma voor de onderwijsfuncties gesteld op 2.176 m2 bvo. Uiteraard wordt bij het definitief bepalen van de omvang gebruik gemaakt van de meest recente leerlingenprognoses. Deze worden opgesteld aan de hand van het aantal leerlingen op 1 oktober 2021. Voor het schoolplein wordt 1.500 m2 aangehouden. Dit is ruimer dan de normering in de verordening (3 m2 per leerling) maar sluit veel beter aan bij de bestaande praktijk. 3.2.2 Kindvoorzieningen Voor BSO Op Zuid wordt gerekend met 2 groepsruimten van elk 105 m2 bvo. Voor peuterschool Nijntje Pluis zijn dat 3 groepsruimten van elk 105 m2 bvo. Hierbij is rekening gehouden met sanitair, algemene ruimten en kantoorruimte. Globaal kunnen er dan 80 kindplaatsen worden gehuisvest, hetgeen resulteert in een exclusieve buitenruimte van 240 m2. 3.2.3 Sportvoorziening Voor de afmetingen van de gymzaal wordt uitgegaan van de zogenaamde KVLO-norm, een landelijke standaard van de Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding.
Die norm komt neer op een sportvloer van 308 m2 (14 x 22 m2) en een oppervlakte van het gehele gebouw van 455 m2 bvo. 3.2.4 Jeugdgezondheidszorg GGD Hollands Noorden en de gemeente hebben eerder besloten te zoeken naar een alternatieve locatie voor de huisvesting van de jeugdgezondheidszorg (JGZ). Daarvoor is een ruimtelijk programma van eisen opgesteld dat uitgaat van 330 m2 bvo2.
1
Strikt genomen heeft locatie Wendel van OBS ’t Vierspan géén recht op een vaste voet van 200 m2 bvo omdat de school in formele zin een dislocatie is. Omdat de school in de praktijk als zelfstandige school fungeert, wordt er bij het bepalen van het globale ruimtelijke programma wel uitgegaan van een vaste voet van 200 m2 bvo. 2 Het ruimtelijk PvE gaat uit van 275 m2 netto vloeroppervlakte. Uitgaande van een gemiddelde vormfactor van 1,2 komt het aantal vierkante meter bruto vloeroppervlakte dan uit op 330.
8
3.2.5 Samenvatting Ruimtebeslag in m2 2.176
Functie Schoolgebouwen3 Schoolplein
1.500
Kindvoorzieningen
525
Buitenruimte kindvoorzieningen
240
Gymzaal Jeugdgezondheidszorg TOTAAL
455 330 5.226
Beschikbare perceeloppervlakte Overdimensionering
7.145 1.919
3.3
Globale investeringsraming
Om in de huidige markt een nieuw Integraal Kindcentrum te bouwen, moet worden uitgegaan van € 3.000,- per m2 bvo aan stichtingskosten. Die hebben niet alleen betrekking op de bouwkosten, maar ook op de kosten voor projectbegeleiding, ontwerp en adviseurs. Grondkosten zijn niet inbegrepen, maar die zijn hier ook niet aan de orde omdat de grond om niet wordt ingebracht door de schoolbesturen. Dit is een wettelijke verplichting bij vervangende nieuwbouw van scholen op dezelfde locatie. Daarnaast zijn er nog kosten voor tijdelijke huisvesting en sloop van de hoofdlocatie van de Molenwiek en locatie Wendel van OBS ’t Vierspan. Mogelijk is er sprake van een herontwikkelingspotentieel op de huidige locaties van peuterschool Nijntje Pluis, gymzaal De Helt en de dislocatie van de Molenwiek. Sloop bestaande schoolgebouwen Tijdelijke huisvesting Stichtingskosten onderwijs + kindvoorzieningen Stichtingskosten gymzaal Stichtingskosten Jeugdgezondheidszorg TOTAAL Herontwikkelingspotentieel
€ 116.000 € 694.000 € 8.103.000 € 1.500.000 € 990.000 € 11.403.000 P.M.
3.3.1 Kapitaallasten Uitgaande van een afschrijftermijn van 40 jaar voor de sloop, nieuwbouw en de tijdelijke huisvesting in combinatie met een rente van 1% komen de jaarlijkse kapitaallasten in het eerste jaar uit op € 399.105,-.
3
Uitgaande van één bouwlaag.
9
4.
Doorkijk naar opgaven op middellange en lange termijn
4.1
Kern Lutjebroek
4.1.1 De Baskuul De Baskuul is gebouwd in 1982. Het schoolbestuur wil afspraken met de gemeente maken over de bekostiging van recent uitgevoerd groot onderhoud, ondanks dat het schoolbestuur daar wettelijk voor verantwoordelijk is. Het gebouw is inmiddels 38 jaar oud zodat er een natuurlijk moment ontstaat om te gaan nadenken over het perspectief van het gebouw. Mogelijke scenario’s:
4.2
Renovatie of nieuwbouw op lange termijn
Kern Grootebroek
4.2.1 ‘t Palet locatie Verlengde Raadhuislaan De locatie Verlengde Raadhuislaan van ’t Palet is oorspronkelijk gebouwd in 1979 en daarmee ruim 40 jaar oud. In 2011 is de school gerenoveerd en uitgebreid. De school werkt nauw samen met de naastgelegen Praktijkschool. Op korte termijn leeft er geen noodzaak voor vervanging of renovatie. Mogelijke scenario’s:
Renovatie of nieuwbouw op lange termijn
4.2.2 ‘t Vierspan locatie Woud Locatie Woud van ‘t Vierspan is recent door het schoolbestuur intern verbouwd en in 2019 getransformeerd naar Integraal Kindcentrum door integratie van een peuterschool, kinderdagopvang en buitenschoolse opvang. Op korte termijn is renovatie of nieuwbouw niet aan de orde. Gezien de leeftijd van het gebouw is renovatie of nieuwbouw op lange termijn wel aannemelijk. Mogelijke scenario’s:
Renovatie of nieuwbouw op lange termijn
4.2.3 De Hussel De Hussel is oorspronkelijk gebouwd in 1977. In 2002 is het gebouw uitgebreid. Inmiddels is er sprake van aanzienlijke leegstand in het gebouw die voor een deel wordt ingevuld door het bestuursbureau van SKO De Streek. Op korte termijn is renovatie of nieuwbouw niet aan de orde. Gezien de leeftijd van het oorspronkelijke gebouwdeel is renovatie of nieuwbouw van het oude deel op lange termijn wel aannemelijk. Mogelijke scenario’s:
Renovatie of nieuwbouw op lange termijn
10
4.2.4 Uilenburcht De Uilenburcht is in feite gehuisvest in drie gebouwen die aan elkaar zijn verbonden. Het oudste gebouwdeel stamt uit 1928, het jongste uit 1981. Het schoolbestuur heeft de gehele school in 2010 gerenoveerd en verduurzaamd. Op dit moment ervaart het schoolbestuur ruimtegebrek alhoewel er normatief zelfs sprake is van enige leegstand. Gezien het monumentale karakter van met name de gebouwdelen uit 1928 en 1955 lijkt vervangende nieuwbouw niet aan de orde, ook niet op lange termijn. Het is wel aan te bevelen na te denken over het perspectief van het gebouwdeel uit 1981. Mogelijke scenario’s:
4.3
Op lange termijn renovatie gebouwdelen 1928 en 1955 en renovatie of nieuwbouw gebouwdeel uit 1981
Kern Bovenkarspel
4.3.1 Klim-Op De Klim-Op is gehuisvest in een relatief jong gebouw. Er is geen noodzaak tot renovatie of nieuwbouw, noch op korte noch op lange termijn. Scenario:
Bestaande situatie handhaven
4.3.2 Willibrordus De Willibrordus is gehuisvest in een relatief jong gebouw. Er is geen noodzaak tot renovatie of nieuwbouw, noch op korte noch op lange termijn. Scenario:
Bestaande situatie handhaven
4.3.3 Gideonschool De Gideonschool is gebouwd in 1973. Gezien het bouwjaar is renovatie of vervangende bouw aan de orde. Het schoolbestuur heeft hier ook behoefte aan. Scenario:
Renovatie of nieuwbouw op middellange termijn
4.3.4 ’t Palet locatie Princenhof Locatie Princenhof van SBO ‘t Palet is oorspronkelijk gebouwd in 1975 en uitgebreid in 2001 en 2011. In dat laatste jaar hebben er renovatie-activiteiten plaatsgevonden. Gezien het oorspronkelijke bouwjaar zal moeten worden bezien in hoeverre het gebouw (nogmaals) ingrijpend kan worden gerenoveerd of beter kan worden vervangen door een nieuw gebouw. Omdat dit gebouw direct naast de Gideonschool ligt, is het aannemelijk om het toekomstperspectief in samenhang met dat van de Gideonschool te bepalen. Daarom staat deze locatie van ’t Palet ook op de middellange termijn gepland. Scenario:
Renovatie of nieuwbouw op middellange termijn
11