Bijlage 2 - Voorstel versterken eerstelijn Stede Broec

Pilot versterken eerstelijn Jeugd en WMO in Stede Broec ‘uitvoering beslispunt f amendement 27 juni 2019’

Datum: voorstel juni 2021

Pilot versterken eerstelijn Jeugd en WMO in Stede Broec Aanleiding Op 27 juni 2019 is door de gemeenteraad een amendement aangenomen waarin gesteld wordt dat de toegang op één plek ingericht is met één informatiepunt Jeugd en Wmo, waar inwoners terecht kunnen met al hun vragen over Jeugdhulp en Wmo. Dit heeft geleid tot een uitgebreide aanpak waarbij gemeente en ONS Stede Broec (OSB) in co-creatie het primaire proces van preventie tot aan de toegang van beschikte tweedelijns jeugdzorg en WMO hebben ingericht, verbeterd en vastgelegd. De laatste puntjes worden op de i gezet zodat inwoners ook daadwerkelijk op één plek terecht kunnen. Binnen deze aanpak is het preventiebeleid1 van Stede Broec geactualiseerd en een notitie ‘preventienetwerk en gebiedsteam 2020’2 geschreven. In deze laatste notitie (verder te noemen ‘de notitie’) wordt ingegaan op welke wijze een sterke eerstelijn binnen Stede Broec opgezet kan worden. Een uitvoeringsplan preventie wordt op dit moment ambtelijk voorbereid. Voor het bieden van meer preventieve interventies en een kwalitatief goed eerstelijns aanbod passend bij de problematiek van inwoners van Stede Broec wordt in bovengenoemde notitie een gefaseerde uitbreiding van ONS Wijkteam voorgesteld.

Deze notitie uit 2020, inhoudelijk nog steeds actueel, gaat uit van een start in januari 2021 en is sterk verbonden met het uitvoeringsplan preventie dat wordt voorbereid. Voor u ligt een voorstel om de uitvoering van het versterken van de eerste lijn te starten met een pilot van anderhalf jaar vanaf januari 2022. Deze pilot bestaat uit drie onderdelen: - Het versterken van ONS Wijkteam - De invoering van een meetinstrument om de ingezette preventie te kunnen meten op effectiviteit - De invoering van een ‘vrij’ budget om de juiste interventies snel in te kunnen inzetten. Het algemene doel is om met deze maatregelen punt f uit het amendement van juni 2019 uit te voeren. ‘Stichting Welzijn Stede Broec in staat stellen om kwalitatief goed en zoveel mogelijk zorg in de eerste lijn te verlenen zodat zo min mogelijk cliënten naar de tweede lijn worden doorverwezen.’

Pilot De urgentie om de vroeg signalering in Stede Broec te vergroten en de interventies binnen de eerste lijn te versterken is groot. De uitgaven voor tweedelijns Jeugdzorg en WMO zijn hoog en overstijgen de begrootte budgetten van de afgelopen jaren. De pilot beslaat de periode van 1 januari 2022 – 1 juli 2023. De pilot start met een nulmeting in januari 2022 en wordt afgesloten met een meting en evaluatie begin 2023. Op basis van de resultaten kan het uitvoeringsplan preventie (in voorbereiding) en de versterking van ONS Wijkteam (zie notitie) bijgestuurd worden. In de notitie wordt een 1 2

Beleidsnotitie Preventiebeleid Jeugdhulp en Wmo gemeente Stede Broec 2021 e.v., d.d. 18-02-2021 Preventie en gebiedsteam plan 2020 definitief, d.d. 17-12-2020

pag. 2 Pilot versterken eerstelijn Jeugd en WMO in Stede Broec – juni 2021

gefaseerde uitvoering voorgesteld, de pilot beslaat de eerste twee fases en een start van fase 3. Het verder uitrollen van fase 3 en 4 vindt plaats na de evaluatie van de pilot. In de projectgroep ‘implementatie toegang Jeugd en WMO’ zijn de notitie en het beleidsplan preventie besproken en vastgesteld. Hier is besloten om bij het uitvoeringsplan voor het preventienetwerk en Wijkteam de thema’s GGZ-ondersteuning en opvoedondersteuning voorrang te geven. Het is dan ook logisch om in deze pilot te starten met het versterken en uitbreiden van interventies gericht op vroeg signalering en voorkomen van erger binnen deze twee thema’s. Dit wordt bereikt door twee actielijnen: 1. Inzet van interventies die leiden tot een verminderde instroom en verbeterde uitstroom uit de geïndiceerde zorg. 2. Door uitbreiding van aanbod en capaciteit van ONS Wijkteam a. Meer inwoners van Stede Broec worden ondersteunt in de eerstelijn. b. Meer aanbod van interventies zijn gericht op preventie, vroeg signalering en samenwerking in de keten.

Versterken ONS Wijkteam In de eerste fase wordt het Wijkteam versterkt door een intensief opleidingsplan. In fase twee wordt de samenwerkingen binnen het lokale netwerk verder uitgebreid en verdiept. In fase drie wordt de capaciteit van ONS Wijkteam uitgebreid. Door de extra capaciteit en expertise zal een verschuiving gaan plaats vinden waardoor minder cliënten worden doorverwezen en cliënten eerder afgeschaald kunnen worden naar de eerstelijn. Om deze beweging naar voren te kunnen maken wordt in tabel 3 van de notitie een formatie voorstel gepresenteerd. In de pilot wordt de keuze gemaakt om te starten met de uitvoering van de eerste twee fases en een deel van fase 3 (gericht op de thema’s GGZ en opvoedondersteuning). In onderstaande tabel de uitvoering in de pilot tov de benodigde capaciteit zoals beschreven in de notitie. Taak / functie

Benodigde capaciteit

Capaciteit Pilot

Bijzonderheden

Bemoeizorg

0,8 fte

-

Pilot Wijk-GGD wordt in het najaar 2021 afgerond. Afhankelijk van deze uitkomst inzet bepalen.

Intensiveren samenwerkingen alle subsidie partijen en preventienetwerk opzetten

0,5 fte

-

SMW

1 fte

0,5 fte

Deze inzet wordt besproken met de scholen, er wordt gekeken naar een gezamenlijke financiering.

IAG (intensieve opvoedondersteuning)

2 fte

2 fte

Gezinscoaches. Met vrij budget ook extra inkopen bij o.a. omring*

pag. 3 Pilot versterken eerstelijn Jeugd en WMO in Stede Broec – juni 2021

Mediator / scheidingsspecialist

0,5 fte

-

Voortzetting van regionale pilot zal nog besproken worden

Ambulante hulpverlening

1 fte

1 fte

Ambulante Wijkteamwerker. Met vrij budget ook extra inkopen bij o.a. omring*

GGZ-deskundige volwassenen

0,2 fte

0,2 fte

Met vrij budget inkopen bij GGZ*

GGZ-deskundige jeugd

0,2 fte

0,2 fte

Met vrij budget inkopen bij GGZ*

Totaal

6,2 fte

3,9 fte

In de volgende paragraaf wordt beschreven hoe we meten of de beoogde resultaten behaald worden. In de laatste paragraaf een onderbouwing over de inkoop bij GGZ en omring vanuit een ‘vrij’ budget.

Resultaat: ONS Wijkteam versterkt door extra opleidingen op de thema’s opvoeden en GGZ. Lokale netwerkbijeenkomsten rondom de inzet van Jeugdzorg en WMO vinden meerdere keren per jaar plaats. Capaciteit van ONS Wijkteam uitgebreid met gezinscoaches, school maatschappelijkwerk en ambulante wijkteam medewerker. Totaal structurele toevoeging 2 fte en 1,9 fte vanuit lokale partners binnen de GGZ en opvoedondersteuning. Hierdoor worden minder Jeugd arrangementen A en B3 ingekocht.

Kosten: Extra opleidingsbudget ONS Wijkteam 2021 en 2022, €5.000 Extra capaciteit ONS Wijkteam (18 maanden), 2fte x €86.795 x 1,5 = €260.385 Beoogde besparing inzet arrangementen jeugd binnen 18 maanden minimaal €260.385

Meten en versterken preventie netwerk In deze pilot wordt een eerste stap gezet in het intensiveren van de ‘voorkant’ door ONS Wijkteam te versterken. De afgelopen 5 jaar is minimaal ingezet op een versterking van het Wijkteam (zie bijlage 4 van de notitie) en zijn de kosten in de tweedelijn voor zowel jeugd als WMO sterk toegenomen. Duidelijk doel van de pilot is om de juiste interventies snel en intensief in te zetten. Door het opnieuw inrichten van de toegang zullen de medewerkers van het Wijkteam minder ingezet worden voor administratieve en regietaken waardoor meer tijd ontstaan voor het klantcontact. Om een goed oordeel te kunnen vormen of deze verschuiving naar ‘de voorkant’ daadwerkelijk plaats vindt en effectief is wordt zowel kwantitatief als kwalitatief het effect van de ingezette dienstverlening

3

A-arrangement kost €1146,36 en een B-arrangement €2280,60 C: 3951,36 en D: 6841,68 en E: 10.780,92 en F:16.573,80 en G:23.342,40

pag. 4 Pilot versterken eerstelijn Jeugd en WMO in Stede Broec – juni 2021

gemeten. Kwantitatief zal een nulmeting over de afgelopen twee jaar plaats vinden op de volgende items: - Aantal afgegeven beschikkingen Jeugd en WMO - Aantal klanten ondersteund door ONS Wijkteam - Totaal uitgaven Jeugd en WMO tweedelijn - Totaal uitgaven Jeugd en WMO eerstelijn (OSB) - Gemiddeld percentage contacturen per klant ONS Wijkteam Echter geven de kwantitatieve gegevens geen volledig beeld. Inmiddels zijn er in het land diverse methodes beschikbaar om enigszins grip te krijgen op de effectiviteit en zo op de mate waarin de beschikbare middelen juist worden ingezet. Een belangrijk onderdeel van deze pilot is het invoeren van de meetmethode van movisie ‘de effectencaluculator’ die breed inzetbaar is en veel in het land wordt ingezet. Door zowel een ambtenaar, als een medewerker van ONS en een medewerker van een zorgpartner binnen Stede Broec op te leiden en in te zetten om de effecten te meten wordt de onafhankelijkheid en daarmee de betrouwbaarheid van de methode gemaximaliseerd. Voor een onderbouwing van deze invoering wordt verwezen naar paragraaf 3.6 in de notitie en het voorstel ‘ontwikkeling van een meetbaar preventiebeleid voor Stede Broec van september 2020’4.

Resultaat: Kwantitatieve nulmeting en eindmeting. Opleiden minimaal 3 medewerkers om effectmetingen te doen binnen het sociale domein. Eerste kwalitatieve meting op interventie niveau binnen jeugdzorg en WMO.

Kosten: Opleidingskosten 3 medewerkers, €3.600 Opzetten meetmethode, 60 uur x €69,52 = €4.171

Vrij budget voor maatwerk ONS Wijkteam Om de in de notitie en het preventiebeleid voorgestelde intensivering van het ambulante werk snel uit te kunnen voeren wordt in deze pilot voorgesteld om voor preventieve opvoedondersteuning en preventieve ondersteuning van volwassenen met GGZ-gerelateerde klachten een budget over te hevelen uit de tweede lijn. Door een intensievere samenwerking aan te gaan met een belangrijke lokale partner kunnen we de ambulante ondersteuning in Stede Broec sneller en goedkoper inrichten. Veruit de meeste doorverwijzingen naar de tweede lijn door het Wijkteam zijn voor de intensieve opvoedondersteuning en ambulante ondersteuning van inwoners. Bij deze eerst groep wordt ook vaak ter overbrugging ambulante ondersteuning tijdelijk ingezet omdat belangrijke partners zoals GGZ, de Raad voor de Kinderbescherming en Jeugd en Gezinsbeschermers Alkmaar en Amsterdam lange wachtlijsten kennen. In de notitie wordt gepleit voor het vergroten van de expertise en capaciteit van ONS Wijkteam. Om dit snel vorm te kunnen geven is een oriënterend gesprek gevoerd met o.a. de Omring. Zij zijn bereid om gedurende deze pilot op basis van kostprijs een deel van deze extra capaciteit en expertise te leveren. Deze inzet levert direct een besparing op. De huidige portefeuille bij omring betreft 25 arrangementen voor inwoners van Stede Broec.

Door een inzet in de eerste lijn levert dat naast een besparing een kwaliteitsverbetering op. Door de kortere lijnen en minder administratieve last kan binnen de geleverde ondersteuning meer 4

Preventiebeleid Stede Broec -Een voorstel voor de ontwikkeling van een meetbaar preventiebeleid, d.d. 01-09-2020

pag. 5 Pilot versterken eerstelijn Jeugd en WMO in Stede Broec – juni 2021

contacturen met de klant geleverd worden. Daarnaast zal door het versterken van dit lokale netwerk rondom opvoed vraagstukken en GGZ-problematiek beter ingezet kunnen worden op algemeen en groepsgericht aanbod in plaats van de individuele ondersteuning. Door ONS Stede Broec in de gelegenheid te stellen jaarlijks een vrij te besteden bedrag te kunnen inzetten bij lokale tweedelijns partners wordt het mogelijk lokaal afspraken te maken en meer in te zetten op algemene voorzieningen en samenwerking vanuit 1 locatie. Om €200.000 in 18 maanden te besparen op de tweedelijn zullen er per jaar gemiddeld 58 arrangementen (gebaseerd op arrangement B Jeugd = €2280,60) minder in de tweedelijn ingekocht moeten worden. Door de extra capaciteit van ONS Wijkteam en de nauwe samenwerking met de lokale partners is dat een reëel doel waarbij een scenario met een besparing vele malen groter is nog waarschijnlijker is. Hiermee zal de investering in extra capaciteit van ONS Wijkteam zoals hierboven beschreven zich snel terug verdienen.

Resultaat: Versterken lokale netwerk rondom opvoed vraagstukken en GGZ-problematiek. Lokale partners werken vanaf de centrale locatie van ONS Stede Broec samen met ONS Wijkteam. In 18 maanden ongeveer 58 klanten ondersteund in eerste lijn waardoor 58 arrangementen minder zijn aangevraagd bij de tweedelijn.

Kosten: Inzet vrij budget lokale partners voor 18 maanden, €200.000 Besparing inzet tweedelijn, minimaal €200.000

Tijdslijn en budget pilot Tijdvak

Investering

Beoogde besparing

Totaal kosten

Versterken ONS Wijkteam

2022

2023 Totaal pilot

Opleidingsbudget, €5.000 Gezinscoach, school maatschappelijkwerk en ambulant wijkteamwerker, €173.590 Capaciteit ONS Wijkteam, €86.795 €265.385

€260.385

€5.000

Meten en versterken preventie netwerk

2022 2023 Totaal pilot

Opleidingskosten 3 medewerkers, €3.600. Opzetten meetmethode, €4.171 €7.771

-

pag. 6 Pilot versterken eerstelijn Jeugd en WMO in Stede Broec – juni 2021

€7.771

Vrij budget voor maatwerk ONS Wijkteam

2022 2023 Totaal Pilot

Inzet vrij budget lokale partners Inzet vrij budget lokale partners €200.000

€133.333 €66.666 €200.000

Samenvattend wordt voor 2022 en 2023 een budget aangevraagd van €473.156. De verwachting is dat een groot deel van deze investering zich binnen de periode van de pilot terug verdiend doordat minder uitgegeven wordt in de tweede lijn.

pag. 7 Pilot versterken eerstelijn Jeugd en WMO in Stede Broec – juni 2021