Bespreeknotitie veiligheid vergroten vrouwen en kinderen PvdA-GL GBS en OP

BESPREEKNOTITIE Aan:

de leden van de commissie Samenleving

Van:

Fracties PVDA/GroenLinks Stede Broec, GBS en OP

Datum:

2-12-2025

Onderwerp: Veiligheid van vrouwen en kinderen in de gemeente vergroten Agendapunt: 5

Inleiding

Van 25 november tot en met 10 december is het Orange the World, de internationale campagne gericht tegen geweld tegen vrouwen en meisjes.1 Een periode waarin in het hele land gebouwen oranje worden verlicht, debatten, tentoonstellingen, demonstraties en andere activiteiten worden georganiseerd om aandacht voor dit onderwerp te vragen. Dat is ook nodig want de statistieken liegen er niet om. Hier wat cijfers op een rijtje: • In Nederland sterft er elke 8 dagen een vrouw door geweld; • In Nederland krijgt 53% van de vrouwen en 19% van de mannen te maken met seksueel grensoverschrijdend gedrag; • In Nederland krijgt 1 op de 5 vrouwen met partnergeweld te maken; • In Nederland heeft 73% van de vrouwen seksuele intimidatie meegemaakt.

In 2025 is de campagne specifiek gericht op lokale actie; wat kunnen gemeenten zelf doen om geweld tegen vrouwen en meisjes te voorkomen en te stoppen? Wij breiden dit graag ook uit naar de veiligheid van vrouwen en kinderen, omdat huiselijk geweld iedereen achter de voordeur treft. Als fracties PvdA/GroenLinks, GBS en OP willen wij graag met de andere fracties hierover van gedachten wisselen. We geven hieronder alvast een voorzet met mogelijkheden bestaande uit:

1 Zie voor meer informatie over de campagne en cijfers de website: https://www.orangetheworld.nl/

-

Bewustwording

-

Lokale actiepunten a. Preventie van geweld tegen meisjes en vrouwen b. Inrichting openbare ruimte

Lokale actie 1. Bewustwording Op de website van Orange the World is een aantal ideeën te vinden om aandacht te vragen voor dit onderwerp en daarmee de bewustwording hierover te vergroten. Aan een aantal van deze ideeën wordt ook al uitvoering gegeven door de gemeente, bijvoorbeeld door het Postkantoor voor een periode oranje te verlichten. Hieronder staan de ideeën op een rijtje: - Licht een gebouw oranje uit; - Hang de Orange the World vlag uit; - Hang #medestander posters op; - Draag de Orange Pin; - Post op sociale media; - Breng een persbericht uit; - Vraag alle ambtenaren #medestander te worden; - Steun lokale en regionale initiatieven; - Vraag bedrijven en organisaties mee te doen; - Organiseer een lokaal debat. 2. Lokale actiepunten Naast bewustwording door aandacht te vragen voor het onderwerp, is er op de website van Orange the World ook een inventarisatie te vinden van concrete actiepunten voor lokale overheden. Alle actiepunten zijn verder uitgewerkt in de concrete actiepunten voor gemeenten. Hierin is ook te lezen dat “hoewel geweld tegen vrouwen en meisjes vaak als een nationaal vraagstuk wordt gezien, ligt een groot deel van de uitvoering en ondersteuning op het bord van gemeenten. In de periode 2023 tot 2025 blijkt dat veel gemeenten nog zoekende zijn naar een passende en samenhangende aanpak.

Toch kunnen zij op verschillende niveaus betekenisvol bijdragen aan het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en meisjes.”

De actiepunten bestaan uit:

- Gendersensitieve2 en een effectieve aanpak van geweld tegen vrouwen en meisjes; - Preventie van geweld tegen vrouwen en meisjes; - Inzicht verkrijgen in capaciteiten van betrokken instanties en professionals; - Toegankelijke hulp voor slachtoffers en het voorkomen van herhaling; - Specifieke aanpak voor verschillende soorten geweld en doelgroepen. - Opvang en nazorg voor slachtoffers van geweld als mensenrecht. Het document met actiepunten concludeert met voorbeelden van integrale aanpak van geweld tegen vrouwen en meisjes. Hieronder worden twee actiepunten ter illustratie nog verder uitgelicht.

Preventie van geweld tegen vrouwen en meisjes Onder preventie vallen bijvoorbeeld campagnes die normalisatie van geweld tegengaan maar ook het investeren in educatie en bewustwording. Hierbij kan de focus liggen op: -

het doorbreken van klassieke rolpatronen; relatievorming en gezonde relaties; herkennen van signalen van geweld; seksuele en relationele vorming; seksueel welzijn; online omgeving en ouder- en gemeenschapsbetrokkenheid.

De gemeente zou kunnen stimuleren dat scholen in primair, voortgezet en middelbaar onderwijs structureel aandacht besteden aan deze onderwerpen.

Inrichting openbare ruimte Onder de integrale aanpak van geweld tegen vrouwen en meisjes valt ook het ontwikkelen en implementeren van een integrale aanpak tegen straatintimidatie. Hieronder valt ook de inrichting van de openbare ruimte omdat “meiden en vrouwen veiligheid anders ervaren dan mannen en jongens. Een goed ontworpen, toegankelijke en goed verlichte omgeving draagt bij aan het veiligheidsgevoel van alle inwoners. Het betrekken van bewoners en belangenorganisaties bij het vormgeven van deze ruimtes zorgt ervoor dat diverse ervaringen worden meegenomen.”

2 Gendersensitief werken houdt in dat je als organisatie bewust bent en rekening houdt met

(stereotype) gendernormen en de verschillen in macht, afhankelijkheid en wederzijdse verwachtingen die hieruit voortkomen (bron)

In verschillende gemeenteraden in Nederland zijn recentelijk moties aangenomen die specifiek gaan om de veiligheid, of het gevoel daarvan, in de openbare ruimte voor vrouwen en meisjes te bevorderen.3 Daarbij wordt bijvoorbeeld de veiligheid van vrouwen en meisjes structureel meegenomen in besluitvorming en uitvoering van ruimtelijk domein, wordt een (anoniem) meldpunt opgericht voor onveilige plekken of wordt er aangesloten bij het landelijk programma Veilige Steden. Voorstel Graag gaan we met de andere fracties in gesprek over de rol die de gemeente bij het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en meisjes kan spelen. Op basis van het debat in de commissie zullen we een motie opstellen waarmee we het college richting geven zodat het verder aan de slag kan met dit onderwerp.

Met vriendelijke groet, Fractie PvdA/GroenLinks Stede Broec Fractie Gemeentebelangen Stede Broec Fractie Onafhankelijke Partij

3 Zie bijvoorbeeld de moties ingediend in Amsterdam en Purmerend.