B2 VTH-Jaarverslag SED 2025
Tekst van het document
SED-gemeenten
JAARVERSLAG VTH-TAKEN 2024 OMGEVINGSWET
Versie 01 april 2026
Inhoudsopgave 1.
Inleiding.................................................................................................................................................... 2
2.
Algemene terugblik .................................................................................................................................. 3
3.
2.1
Implementatie Omgevingswet ................................................................................................................ 3
2.2
Bestuurlijke ontwikkelingen en ontwikkelingen in bestuurlijke opgaven ................................................ 3
2.3
Organisatieontwikkeling ......................................................................................................................... 4
Realisatie uitvoering VTH 2025 ................................................................................................................. 6 3.1. Realisatie algemeen ..................................................................................................................................... 6 3.2. Vergunningverlening .................................................................................................................................... 7 3.3. Toezicht ........................................................................................................................................................ 7 3.4. Handhaving .................................................................................................................................................. 7
4.
Realisatie doelstellingen ......................................................................................................................... 10
5.
Leerpunten en vooruitblik ...................................................................................................................... 15
Bijlage 1: realisatie uitvoering 2025 per gemeente ......................................................................................... 16
1
1. Inleiding Voor u ligt het VTH-jaarverslag 2025 van de SED-gemeenten. Hierin wordt gerapporteerd over de uitvoering van de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving (VTH) op basis van de Wabo, nu de Omgevingswet. Meer specifiek bouwen en slopen, milieu en brandveiligheid. Het jaarverslag blikt kort in zijn algemeenheid terug, laat zien wat in de uitvoering is gedaan, in welke mate de doelstellingen uit het VTH-beleidsplan zijn gerealiseerd en benoemt de aandachts- en verbeterpunten voor de uitvoering in 2026. De uitvoering van de VTH-taken die betrekking hebben op milieu zijn belegd bij de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (ODNHN) en die voor brandveiligheid bij de Veiligheidsregio Noord-HollandNoord (VRNHN). Zij stellen eigen regionale jaarverslagen op. Deze zijn in de voorliggende rapportage kort samengevat.
2
2. Algemene terugblik Het jaar 2025 was voor de SED-gemeenten en de uitvoeringsorganisatie in meerdere opzichten een overgangsjaar. Belangrijk waren uiteraard de inwerkingtreding van de Omgevingswet en alle wijzigingen van werkwijzen die hierbij horen.
2.1 Implementatie Omgevingswet De Omgevingswet is – na enkele malen uitstel – op 1 januari 2024 in werking getreden. De Omgevingswet bundelt verschillende wetten en regelingen die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. Het gaat onder andere om (een zeer groot deel van) de natuur- en milieuwetgeving, de Woningwet (bouwen), de Wet op de ruimtelijke ordening, de Waterwet), de Leegstandswet en de Monumentenwet. Er is veel aandacht besteed aan de voorbereidingen en scholing van medewerkers zodat we goed van start konden gaan. Dit is ook in het jaar 2025 een doorlopend proces geweest. Gelijktijdig met de Omgevingswet is de Wet kwaliteitsborging (Wkb) in werking getreden. Hierin is bepaald dat de verantwoordelijkheid voor bouwtechnische toetsing van bouwactiviteiten en het bouwtechnisch toezicht gefaseerd voor een groot deel overgaat van de gemeente naar de initiatiefnemer. Die moet daarvoor een zogenaamde ‘kwaliteitsborger’ inschakelen. In de eerste fase gaat het alleen nog om kleine nieuwbouwprojecten. Er is gekozen om bij de categorie bouwactiviteiten die per 1 januari 2024 onder de Wkb vallen, in 2025 steekproefsgewijs ook zelf bouwtechnische controles uit te voeren. Gedurende het jaar bleek dat het om maar zo weinig gevallen gaat dat ervoor gekozen is om alles te controleren. Ook om zo goede inzichten en lering te trekken uit het proces.
De implementatie van de Omgevingswet heeft gezorgd voor veel extra werkdruk terwijl de reguliere werkzaamheden gewoon doorgingen. Hoofdstuk 3 gaat dieper in op de impact daarvan.
2.2 Bestuurlijke ontwikkelingen en ontwikkelingen in bestuurlijke opgaven In 2024 zijn de drie gemeenten gestart met het opstellen van een omgevingsvisie. Het richtinggevend kader met ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving tot 2040. De gemeenten trekken hierin samen op. Deze omgevingsvisie is inmiddels vastgesteld door uw raad. Dit gaat dan – naast de omgevingsplannen - een belangrijk kader worden voor de uitvoering van de VTH-taken. Dat werkt al door in het VTH-beleidsplan. Bij monumenten is het vaak een uitdaging om een goede balans te vinden tussen behoud van het monumentale karakter, verduurzaming (plaatsing zonnepanelen), gebruik en brandveiligheid. Enkhuizen heeft het beleid ten aanzien van monumenten en het beschermd stadsgezicht van de binnenstad geactualiseerd en verruimd wat betreft het plaatsen van zonnepanelen. Het plaatsen van zonnepanelen krijgt de nodige aandacht, de verduurzamingsopgave en het stadsaangezicht spelen hierin een belangrijke rol. Ook de aankomende jaren wordt hier aandacht aan besteed. Dit vraagt niet alleen kennis en kunde vanuit de afdeling VTH, maar ook breder in de organisatie. Naast het beleid
3
(papier) is voldoende (handhavende) capaciteit belangrijk, om de gemaakte afspraken te handhaven in de praktijk. Een monumentenlijst die inzichtelijk maakt welke monumenten er zijn, draagt hieraan bij. Afsluitend speelt de samenwerking met ketenpartners, zoals de Heemschut of Oud Enkhuizen een rol in het signaleren en attenderen. In de gemeenten blijft de huisvesting van arbeidsmigranten een belangrijk aandachtspunt. Zowel qua strijdig gebruik van panden, de huisvesting zelf, als eventuele overlast die het soms met zich meebrengt. Een groot probleem is dat aan de ene kant arbeidsmigranten belangrijk zijn voor de regionale economie en er aan de andere kant een grote krapte op de woningmarkt is. Het is een opgave die niet alleen door de inzet van VTH kan worden opgelost. Strijdig gebruik en overlast zijn wel redenen om handhavend op te treden. Hierin worden stappen gezet maar blijft om aandacht vragen, ook wat betreft de benodigde handhavingscapaciteit.
2.3 Organisatieontwikkeling 2025 was het tweede jaar waarin we volledig hebben gewerkt onder de omgevingswet. Dit heeft zeker in het begin voor nieuwe en uitdagende situaties gezorgd. Gelukkig heeft onze goede voorbereiding ervoor gezorgd dat de basis op orde was en hebben we de eerste helft van het jaar goed kunnen gebruiken om laatste punten glad te strijken. De tweede helft van het jaar hebben we met name gebruikt om naar buiten te kijken naar andere gemeente om te zien waar we nog kunnen leren en bijschaven aan ons proces. Zo is er voor alle drie de teams een verdiepingstraining gegeven voor het werken met de omgevingswet en welke aandachtpunten daar nog voor zijn. Er worden nog steeds veranderingen verwacht onder de nieuwe wet dus we blijven daar alert op en proberen ons zo goed mogelijk aan te passen. Naast de omgevingswet was ook de werkdruk weer een thema dit jaar. Er was een stijging van het aantal aanvragen en daarnaast duurde het behandelen daarvan iets langer wegens de nieuwe werkwijze en gewijzigde wetgeving. Om dit op te vangen is er een extra vergunningsverlener ingehuurd om zo de werkdruk weer wat te doen dalen. Bij de toezichthouders is het gelukt om dit jaar alle openstaande functies weer in te vullen en is de formatie nu op orde. De krapte op de arbeidsmarkt speelt een grotere rol bij de juristen van team handhaving.
Goede juristen met ervaring op dit gebied zijn momenteel niet te vinden dus is ervoor gekozen om in tijdelijk in te huren. Voor het volgend jaar wordt de laatste hand gelegd aan het handhavingsdraaiboek. Hierin staan alle processen beschreven en zijn overal standaard formats gemaakt om zo efficiënt en gestructureerd te werken. Daarnaast wordt op dit moment het werkpakket van RX-mission ingericht voor team handhaving om ook daar weer een efficiëntie slag te maken. Team toezicht en vergunningen werken al met dit systeem. Er is gewerkt aan het verbeteren van de informatievoorziening. Door het werken met verschillende systemen was de uitvoering niet efficiënt en was informatie ook niet altijd voorhanden of onsluitbaar. Bijvoorbeeld waar het gaat om het monitoren van de doelstellingen uit het VTH-beleidsplan. Met de implementatie van een nieuw systeem (RX-mission) moet dit ondervangen worden. Voor vergunningsverlening zijn we hier heel ver mee en zijn er inmiddels ook dashboards beschikbaar met
4
sturingsinformatie. Het werksysteem van Team toezicht wordt momenteel door ontwikkelend en is er gestart met het inrichten van het dashboard. Met dit systeem gaat ook team handhaving volgend jaar werken. Inzicht in onze werkvoorraad en processen gaat ons helpen beter te sturen en efficiënter te werken. We verwachten dat eind 2026 alle teams in het systeem werken waardoor we voor 2026 een veel gedetailleerder beeld kunnen laten zien in het jaarverslag.
5
3. Realisatie uitvoering VTH 2025 3.1. Realisatie algemeen In onderstaande tabel staat een overzicht van de geraamde werkvoorraad in 2025 en de realisatie in 2025. In bijlage 1 is de realisatie ook uitgesplitst per gemeente. Vergunningverlening 2025
raming
realisatie
337
423
Bouwen
287
111
Bouwactiviteit (technisch deel) (nieuw onder omgevingswet)
-
51
Bouwactiviteit (ruimtelijk deel)(nieuw onder omgevingswet)
-
209
Welstand
-
295
Activiteit afwijkend van regels ruimtelijke ordening
84
146
Renovatie, onderhoud en verbouw monumenten
18
39
Kappen
18
14
Werk of werkzaamheden uitvoeren
15
8
Uitrit aanleggen of veranderen
22
25
Activiteit in relatie tot brandveilig gebruik
8
2
Milieuactiviteiten (SED)
2
-
Milieuactiviteiten (ODNHN)
20
14
Reclame uitgingen
5
6
Slopen
3
0
Overige
5
688
Totaal vergunde activiteiten
487
983
Behandeling meldingen 2025
raming
realisatie
Sloopmeldingen
238
205
Vooroverleggen (nieuw onder de omgevingswet)
-
51
Afgehandelde omgevingsvergunningen
Vergunde activiteiten
Gebruiksmeldingen
13
58
Meldingen milieuactiviteiten (ODNHN)
295
312
Totaal behandelde meldingen
546
626
raming
realisatie
Bouwkeuringen
98
94
Integrale controles en hercontroles bouw en RO
60
30
Controles en hercontroles huisvesting arbeidsmigranten
45
42
Controles brandveiligheid (brandweer)
42
34
Milieucontroles (ODNHN)
-
Toezichtactiviteiten 2025
20 220
Handhavingsactiviteiten 2025
raming
realisatie
Last onder dwangsom (gemeente)
Niet bekend
129
Totaal handhavingsactiviteiten
Niet bekend
129
6
3.2. Vergunningverlening Er zijn in 2025 (ca. 25%) meer vergunningen verleend dan het jaar ervoor. Voor de verschillen tussen het geraamde aantal te verlenen vergunningen en het aantal feitelijk verleende vergunningen zijn meerdere verklaringen: -
Er was een piek aan het eind van 2024, deze zijn begin 2025 verwerkt
-
Door de woningnood wordt er veel verbouwd waardoor er veel aanvragen zijn gedaan
Door verbeteringen in het systeem is de verwerking ook beter in beeld van alle typen aanvragen. Zo zie je bij de post overige een heel groot aantal staan. Dit betreft met name informatieverzoeken, deze waren eerder niet inzichtelijk en nu wel. Zo zijn we steeds beter in staat om alles in kaart te krijgen.
3.3. Toezicht Het aantal controles lag in 2025 ongeveer gelijk aan het jaar daarvoor. De bezetting is hetzelfde gebleven en alle formatie plekken zijn ingevuld. Het door de SED in 2025 uitgevoerde toezicht vond vooral plaats volgend op verleende vergunningen of naar aanleiding van een melding dan wel handhavingsverzoek. Alleen wat betreft het toezicht op de huisvesting van arbeidsmigranten is het toezicht meer programmatisch (projectmatig) uitgevoerd. Dit wordt geïnitieerd vanuit de afdeling OOV en VTH is hieraan ondersteunend. Er draait inmiddels ook een regionaal team (BIT) om hierin samen op te trekken met de overige WestFriese gemeenten. Voor erfgoed is er in Enkhuizen inmiddels een actieplan opgesteld met een belangrijke rol voor toezicht. Onder andere gericht op het actualiseren van het register van gemeentelijke monumenten en het vernieuwen van het beleid voor plaatsing van zonnepanelen op monumentale panden. De toezichthouders zijn hier (nauw) bij betrokken en brengen in kaart wat de stand van zaken in de binnenstad van Enkhuizen is (op welke daken liggen zonnepanelen, welke vergunningen zijn versterkt, welke zijn vergunningsvrij). In de aankomende jaren zal hier verdere actie op worden ondernomen.
3.4. Handhaving Uitgangspunt is om de burgers en de bedrijven binnen de drie gemeenten bewust te maken van hun rol in de fysieke leefomgeving binnen de kaders van de geldende wet- en regelgeving. In de tabellen hebben wij het aantal dossiers vermeld zoals ingenomen vanaf 2025. Enkele van deze dossiers zijn al afgerond, maar het merendeel loopt door in 2026. Dit is ook inherent aan het systeem van handhaving. Eerst dient er een onderzoek plaats te vinden, dan vaak een voornemen tot het treffen van een handhavingsactiviteit, waartegen dan een zienswijze kan worden ingebracht door de overtreder. Vervolgens een besluit, dat vatbaar is bezwaar en bij afwijzing van dat bezwaar, de mogelijkheid van beroep op het besluit op het bezwaar.
7
Het alleen melden en meten van het aantal handhavingsacties voor slechts één jaar geeft in de regel dus niet altijd een goede indicatie voor de effectiviteit van deze acties. Niet alleen omdat de behandelingsduur van de dossiers zich kunnen uitstrekken over meerdere jaren, maar ook doordat al bij de start van een geconstateerde overtreding onderzocht wordt of handhaving het meest geëigende middel is om het gewenst resultaat te bereiken. Dat is immers het doel van handhaving: het ongedaan maken van de overtreding. Dit betekent concreet dat ieder dossier evenveel aandacht krijgt, overleg plaatsvindt met de betrokken (keten)partijen, prioriteiten worden gesteld, waarbij inzet van beschikbare medewerk(st)ers en schaarse middelen leidend zijn om vervolgens de dialoog aan te gaan met de betrokken burgers en bedrijven en in die gevallen, waarin dat niet tot het gewenste resultaat leidt, tot handhaving over te gaan. In dat kader is niet uitgesloten dat het kan voorkomen dat een dossier een lange doorlooptijd heeft, terwijl er ook voor gewaakt moet worden om binnen de hiervoor gestelde wettelijke termijnen, een besluit te nemen. In de praktijk kan dit worden opgelost door een verzoeker tot handhaving te vragen in te stemmen met een langere duur van besluitvorming.
Deze strategie van overleg en dialoog, mist natuurlijk toepassing bij overtredingen, waarbij direct gehandhaafd moet worden. Hierbij is te denken aan situaties waarbij schade wordt aangericht (bijvoorbeeld aan een monument), recidive of een acuut gevaar voor de bewoners of de omgeving (bijvoorbeeld toepassing van de Wet Damocles). In die gevallen wordt direct gehandhaafd met alle beschikbare middelen. Tot slot, de term handhaving verwijst naar het controleren of burgers of bedrijven zich aan de regels houden en deze naleven. De afdeling doet echter veel meer; ook informatieverstrekking en overleg om handhaving te voorkomen, zijn onderdeel gaan uitmaken van het takenpakket. De getallen in dit overzicht geven goed weer dat bij de drie gemeenten een omslag heeft plaatsgevonden, waarbij aansluiting is gezocht bij het vernieuwde VTH-beleid. Terwijl in het voorgaande jaar nog sprake was van diverse zaken waarin met een last onder bestuursdwang is gehandhaafd, heeft in 2025 een verschuiving plaatsgevonden naar handhaving in de vorm van overleg met de overtreder, het geven van een waarschuwing en bij niet opvolging hiervan, een last onder dwangsom. In de praktijk blijkt dat hiermee goede resultaten worden behaald, waarbij handhaving en acceptatie hiervan door de overtreder, de boventoon voeren. Drechterland De gemeente kent een divers palet aan dossiers.
Niet vergunde bouwwerken, gebruik vergunning in strijd met voorschriften, strijdig gebruik van woningen door arbeidsmigranten, zonder vergunning gebruik maken van de fysieke leefomgeving, overlast dieren en geluid, Damocles zaken en verzoeken van de Veiligheidsregio in het kader van de brandveiligheid. Stede Broec
8
De gemeente laat een soortgelijk beeld zien als het gaat om dossiers, welke naar aard en omvang niet altijd gelijkluidend zijn. Afgezien van enkele handhavingsdossiers op het gebied van de kansspelen en Damocles gevallen heeft het merendeel van dossiers betrekking op de reguliere handhavingsverzoeken. Enkhuizen Door het ‘stadse’ karakter met relatief veel monumenten en het Rijks beschermd stadsgezicht, kent Enkhuizen, naast de hiervoor genoemde dossiers, een afwijkend aantal dossiers waarin werkzaamheden zijn stilgelegd (voorheen de zgn. ‘bouwstop’), omdat werkzaamheden niet zijn vergund en handhaving op het gebied van horeca en Damocles zaken.
9
4. Realisatie doelstellingen In het Beleidsplan VTH 2025-2028 staat een aantal (deels regionaal afgesproken) prioriteiten en doelstellingen. Bij de terugblik is gebleken dat er maar zeer beperkt informatie beschikbaar is over de realisatie van deze doelstellingen. Dat wil zeggen er is weinig registratie (monitoring) en ook medewerkers hebben beperkt inzicht in de realisatie. Dat laatste komt mede door veel personele wisselingen en het afhankelijk zijn van inhuur. Verder zijn bij het uitvoeringsprogramma 2024-2025 geen smart geformuleerde doelstellingen gekozen wat het niet meetbaar maakt. In het uitvoeringsprogramma 2026 zijn deze verder uitgewerkt en uitgediept zodat er volgend jaar een beter beeld kan worden geschetst van wat er wel en niet is gelukt in het afgelopen jaar. (Grotendeels) gerealiseerd Deels gerealiseerd (Nagenoeg) niet gerealiseerd Onbekend (geen informatie)
VTH-doelstelling woningbouwopgave: Bij de realisatie van woningbouwopgaven vindt het vergunningenproces in principe binnen de daarvoor geldende juridische termijnen plaats, zonder dat daarbij vertraging optreedt. Deels gerealiseerd
De dashboards voor vergunningsverlening zijn in het jaar 2025 verder bijgeschaafd en geven nu een heel goed beeld van onze doorlooptijden en termijnen. Voor vergunningsverlening is de gemiddelde doorlooptijd over 2025 afgesloten omgevingsvergunningen 14.1 weken. De termijn die hiervoor staat is 8 weken behandeltijd met uitloop van 6 weken. We vallen dus net iets buiten de termijnen die hiervoor staan. Kanttekening hierbij is wel dat er aandacht is geschonken aan het opschonen van onze werkvoorraad. Hierdoor zijn een aantal aanvragen die soms al 2 jaar of langer liepen nu afgesloten maar duwen het gemiddelde wel erg omhoog. Kengetallen die iets meer zeggen zijn: 60% van de aanvragen zijn binnen de 8 weken behandeld. 85% van de aanvragen zijn binnen 14 weken behandeld. Dit betekent dat 15% langer dan de gestelde termijnen zijn behandeld. Deze vallen in de volgende categorieën:
Rijlabels Tuin Kabel leggen Renovatie Bestemmingswijziging Overig Parkeren Nieuwbouw Legaliseren
Gemiddelde van Doorlooptijd tot besluit in weken Aantal aanvragen 20,5 29 21,4 2 21,6 11 23,3 19 24,3 3 24,6 1 24,8 60 25,6 8
10
Er wordt komend jaar ingezoomd op deze categorieën om te zien waar we in ons werkproces kunnen versnellen om ook deze aanvragen binnen de 14 weken te krijgen.
VTH-doelstellingen behoud erfgoed: 1. Eigenaren van een monument zijn door voorlichting bekend met de regels voor verbouw- en renovatiewerkzaamheden en mogelijkheden voor verduurzaming. (Grotendeels) gerealiseerd
Team erfgoed gaat preventief en informatief langs bij eigenaren van een gemeentelijk of rijksmonument om te informeren over de plichten en mogelijkheden voor het behoud van de monumenten. 2. De gemeenten hebben een actueel register van alle rijks-, provinciale en gemeentelijke monumenten. Het register van de gemeente Enkhuizen wordt geactualiseerd. (Grotendeels) gerealiseerd
De monumentenlijst is up to date en is gepubliceerd op de websites van de gemeenten. Na vaststelling van nieuwe monumenten wordt deze lijst bijgewerkt. 3. Er vindt geen verwaarlozing, illegale verbouwing of strijdig gebruik van monumenten plaats. Deels gerealiseerd
Met het vastgestelde werkproces tussen toezicht en handhaving en erfgoed wordt er goed doorgepakt op monumenten die zijn vervallen, dreigen te vervallen of illegaal worden verbouwd. Dit zijn echter vaak lange procedures dus lopen er hiervan nog meerdere. De informatievoorziening van team toezicht is nog niet dermate doorontwikkeld om alles in beeld te hebben binnen de gemeenten. Dit is wel 1 van de geformuleerde doelstellingen voor 2026. Op het moment wordt er wel op 100% van de meldingen of ambtelijke constateringen doorgepakt. 4. Monumenten voldoen aan brandveiligheidseisen. Deels gerealiseerd
Deze doelstelling wordt samen met de VeiligheidsRegio opgepakt. Deze plustaken zijn afgelopen jaar weer verlengt waarbij ook de Veiligheidsregio heeft toegezegd een uitvoeringsprogramma op te stellen. De doelstelling voor 2026 gaat zijn om deze te laten aansluiten op het VTHuitvoeringsprogramma om deze elkaar te laten versterken. 100% van de meldingen die binnenkomen worden opgepakt door de afdeling Toezicht en Handhaving. We zijn nog bezig met een inhaalslag om alle risicogebouwen te identificeren en daarna op te pakken. 5. Verduurzaming en het plaatsen van zonnepanelen op monumenten vindt plaats volgens het Vastgestelde beleid (Enkhuizen). (Grotendeels) gerealiseerd
Alle vergunningsaanvragen worden getoetst aan het vastgestelde beleid. 6. Op monumenten wordt periodiek (gevel)toezicht gehouden door de SED en de veiligheidsregio en waar nodig gehandhaafd.
11
(Grotendeels) gerealiseerd
Samen met de afdeling erfgoed, Toezicht en Handhaving en de Veiligheidsregio wordt er projectmatig gekeken naar monumenten, kerken en andere historische gebouwen. VTH-doelstellingen verduurzaming: 1. Nieuwe gebouwen voldoen aan de norm voor gebouwenenergieprestatie (NTA 8800). (Grotendeels) gerealiseerd
Alle nieuwe aanvragen worden getoetst aan de huidige wetgeving en voorschriften. 2. Op het voldoen aan de energiebesparingsnormen wordt systematisch toezicht gehouden door de SED en de ODNHN en wordt waar nodig gehandhaafd. (Grotendeels) gerealiseerd
Zie hiervoor ook het jaarverslag van de Omgevingsdienst. Zij rapporteren hier apart op. Op alle aangebrachte casussen wordt gehandhaafd door de omgevingsdienst. VTH-doelstellingen huisvesting arbeidsmigranten: 1. Op de huisvesting van arbeidsmigranten wordt systematisch (gevel)toezicht gehouden door de SED en de brandweer en wordt waar nodig gehandhaafd. (Grotendeels) gerealiseerd
Er wordt elke week een integrale controle gedaan samen met de ketenpartners (politie/brandweer) op verschillende thema's. Huisvesting van arbeidsmigranten is er hier een van. De afgegeven vergunningen worden systematisch gecontroleerd en waar nodig gehandhaafd. 2. Er is geen illegale huisvesting van arbeidsmigranten Deels gerealiseerd
Er wordt samengewerkt met de collega's van het BRP om hier inzicht in te houden maar het compleet voorkomen lukt niet. Om het compleet uit te sluiten zou er systematisch toezicht moeten worden gehouden op alle adressen en alle gemeenten, hier is geen capaciteit voor. Wel wordt er bij 100% van de meldingen van verdacht gebruik van de afdeling BRP toezicht gehouden en wordt er op 100% van de meldingen van overlast capaciteit ingezet. 3. Arbeidsmigranten zijn op humane en veilige wijze gehuisvest Deels gerealiseerd
Met de systematische controle van de arbeidsmigranten plekken wordt hier ook naar gekeken. Zoals hierboven gesteld is het voorkomen van alle illegale huisvesting niet mogelijk dus kan er ook niet gesteld worden dat de huisvesting voor alle arbeidsmigranten op orde is. Wel wordt er bij overlast altijd een controle gedaan en is een meldpunt voor huurder bescherming ingericht en wordt er daar ook op alle casussen ingegaan. 4. Er is geen overlast als gevolg van de huisvesting van arbeidsmigranten
12
Deels gerealiseerd
Alle handhavingsverzoeken met betrekking tot overlast worden opgepakt. In de praktijk is het echter lastig om de overlast helemaal uit te sluiten. De trajecten hiervoor zijn lang en kosten veel capaciteit van verschillende afdelingen. Zeker bij de juridische afdeling is het tekort wat we daar hebben een beperkende factor om dit goed op te pakken. VTH-doelstellingen aanpak ondermijning: 1. Ondernemers in voor ondermijning gevoelige branches zijn zich bewust van ondermijningsrisico’s. en risicogebieden. Daarover zijn ze ook voorgelicht. (Grotendeels) gerealiseerd
Er zijn vanuit de afdeling OOV een aantal informatieve projecten gedaan in 2025 op dit vlak. Meer informatie hierover is beschikbaar in de jaarplannen van de afdeling OOV. 2. Het toezicht draagt bij aan het monitoren van voor ondermijning gevoelige branches, activiteiten (Grotendeels) gerealiseerd
De werkprocessen tussen team toezicht en ondermijning zijn goed op elkaar afgestemd. Bij enige aanleiding tot vermoeden van ondermijning wordt er doorgeschakeld naar elkaar en gezamenlijk opgepakt. VTH-doelstellingen tegengaan illegale (ver)bouw en strijdig gebruik: 1. Burgers en ondernemers zijn bekend met de regels die gelden voor (ver)bouw en gebruik. Daarover worden ze ook voorgelicht. (Nagenoeg) niet gerealiseerd
Er is momenteel een tekort aan FTE voor de beleidsmedewerker VTH waar dit opgepakt zou moeten worden. Er is momenteel slechts 0.5 FTE beschikbaar en dus heeft deze medewerker zich alleen beziggehouden met de wettelijke verplichte taken. Daarnaast is er ook nog geen invulling gegeven aan de nieuwe geïdentificeerde rol van een regelanalist voortkomende uit de Omgevingswet. Deze rol ziet toe op het toepasbaar maken van de gestelde regelgeving voor de burger. Het DSO (de plek waar een inwoner zijn aanvragen doet) moet nog goed worden ingericht en hier is momenteel geen capaciteit voor. Het is daarom vaak onduidelijk wat de geldende regels zijn. In het jaar 2026 wordt er een start gemaakt om invulling te zoeken voor deze rol. 2. Bij illegale (ver)bouw wordt altijd de handhavingsstrategie gevolgd. (Grotendeels) gerealiseerd
Dit wordt gedaan. 3. Bij strijdig gebruik van gebouwen wordt altijd de handhavingsstrategie gevolgd. (Grotendeels) gerealiseerd
Dit wordt gedaan. Zoals eerder vermeld passen we de preventie methode toe. Hierdoor gaan we eerst in gesprek met de overtreders voordat we een tijdrovende juridische procedure beginnen. Dit lijkt te werken maar is nog niet goed in cijfers uit te drukken. In 2026 gaan we werken aan dashboards om deze zaken beter inzichtelijk te maken. VTH-doelstellingen constructieve veiligheid en brandveiligheid:
13
1. Burgers en ondernemers zijn bekend met de (spel)regels die gelden voor constructieve veiligheid en brandveiligheid. Daarover zijn ze ook voorgelicht. Onbekend (geen informatie)
Deze doelstelling valt onder de VRNHN, zij werken zelf aan een jaarverslag en uitvoeringprogramma die afzonderlijk zal worden toegestuurd. 2. Alle kwetsbare gebouwen zijn constructief en brandveilig wat betreft preventieve maatregelen, zelfredzaamheid en de toegankelijkheid voor hulpdiensten. Daarop wordt systematisch gecontroleerd door de SED en de brandweer en waar nodig gehandhaafd. Onbekend (geen informatie)
Deze doelstelling valt onder de VRNHN, zij werken zelf aan een jaarverslag en uitvoeringprogramma die afzonderlijk zal worden toegestuurd. VTH-doelstellingen Milieu (uit de U&H-strategie ODNHN 2024-2027) Onbekend (geen informatie)
Worden besproken in het jaarverslag en uitvoeringsplan van de ODNHN.
14
5. Leerpunten en vooruitblik Het jaarverslag is tot stand gekomen met inbreng van medewerkers van de SED-gemeenten die uitvoering hebben gegeven aan het VTH-beleid. Er is dit jaar goedkeuring gegeven voor het aannemen van een beleidsmedewerker VTH. Door deze inzet kunnen we zorgen dat het nieuwe beleidsplan en de daarbij behorende uitvoeringsprogramma's beter gaan landen in de organisatie. Er gaat een werkgroep worden samengesteld om per team beter te kunnen monitoren op de doelstellingen. Daarnaast zal het door ontwikkelen van ons systeem eraan bijdragen dat alles beter inzichtelijk wordt. Op basis van dit jaarverslag krijgen de volgende punten in de uitvoering in 2026 bijzondere aandacht. Uitwerking vindt plaats in de uitvoeringsprogramma’s 2026 en verder: Bestuurlijke speerpunten -
Een (nog) betere koppeling van de inzet van VTH met de gemeentelijke opgaven zoals de woningbouwopgave, de huisvesting van arbeidsmigranten, verduurzaming, behoud van erfgoed en aanpak ondermijning;
-
Het meer SMART formuleren van de doelstellingen en die monitoren in het uitvoeringsprogramma
-
Zorgen voor een beter zicht op een aantal zaken waaronder strijdig gebruik, huisvesting van arbeidsmigranten, de brandveiligheid, en het actualiseren van de registers van gemeentelijke monumenten; hierbij gaat het systeem ons ook helpen.
-
De verwachting is dat er een start wordt gemaakt met de omgevingsplannen. Dit gaat ons helpen om het beleid nog beter te harmoniseren.
Organisatie(ontwikkeling) -
Actualisering van (de instrumenten van) de VTH-beleidscyclus: een andere opzet van het VTH-beleidsplan, programma en verslag en monitoring.
-
Vastleggen van de afstemming van de processen. Deze zullen worden vastgelegd in Engage en bij worden gehouden door onze kwaliteitsmedewerkers. Daarnaast zullen de werkprocessen worden geïntegreerd in het nieuwe systeem waardoor we ook beter kunnen sturen op efficiëntie.
-
Het op orde brengen van de informatievoorziening, optimaliseren van systemen en het ontsluiten van relevante informatie. De systemen en werkprocessen sluiten op elkaar aan. Hierdoor mogelijk maken om (relevante) management- en sturingsinformatie op te halen;
15
Bijlage 1: realisatie uitvoering 2025 per gemeente Vergunning activiteiten 2025
S
E
D
Totaal
124
140
159
423
Bouwen
21
53
37
111
Bouwactiviteit (technisch deel) (nieuw onder omgevingswet)
11
18
22
51
Bouwactiviteit (ruimtelijk deel)(nieuw onder omgevingswet)
45
72
82
209
Welstand
40
210
45
295
Activiteit afwijkend van regels ruimtelijke ordening
61
39
46
146
Renovatie, onderhoud en verbouw monumenten
1
37
1
39
Kappen
6
5
3
14
Werk of werkzaamheden uitvoeren
2
4
2
8
Uitrit aanleggen of veranderen
8
8
9
25
Activiteit in relatie tot brandveilig gebruik
-
1
1
2
Milieuactiviteiten (SED)
-
-
-
-
Milieuactiviteiten (ODNHN)
3
3
8
14
Reclame uitgingen
-
6
-
6
Slopen
-
-
-
0
Overige
150
298
230
688
Totaal vergunde activiteiten
234
342
407
983
Toezicht activiteiten 2025
S
E
D
Totaal
Bouwkeuringen
26
24
44
94
Integrale controles en her-controles bouw en RO
10
12
8
30
Controles en her-controles arbeidsmigranten
10
10
22
42
Controles brandveiligheid
16
10
8
34
Controles ODNHN
6
10
4
20
Totaal Toezicht activiteiten
68
66
86
220
Handhaving activiteiten 2025
S
E
D
Totaal
Last onder dwangsom
37
42
50
129
Last onder bestuursdwang
-
-
-
-
Last onder dwangsom (ODNHN)
-
-
-
-
Totaal Handhaving activiteiten
37
42
50
129
Vergunningverlening Afgehandelde omgevingsvergunningen
Vergunde activiteiten
Toezicht
16