Accountantsverslag Stede Broec 2024 - concept
Tekst van het document
Hoewel een aantal afwijkingen tussen de bijgestelde begroting en de werkelijkheid op het laatste moment bekend waren, zijn de relatief omvangrijke verschillen tussen primaire begroting, bijgestelde begroting en realisatie naar onze mening een indicatie dat de kwaliteit van de (bijgestelde) begroting beter kan. Dit blijkt ook uit de analyse van de verschillen die wij hieronder hebben gemaakt over de laatste vijf jaar. Hieruit blijkt dat elk jaar de werkelijke resultaten (veel) hoger zijn dan de verwachting in de (bijgestelde) begroting. Wij raden u aan om het college te verzoeken onderzoek te doen op welke wijze de kwaliteit van de (bijgestelde) begroting kan worden verbeterd.
28 Samenvatting
Samenvatting
Ons beeld van het afsluitproces en de totstandkoming van de jaarrekening Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Afsluitproces
Afsluitproces
In dit onderdeel van ons accountantsverslag geven wij ons beeld van (de kwaliteit van) het afsluitproces en de totstandkoming van de jaarrekening. Over het algemeen is het afsluitproces en de jaarrekeningcontrole beter verlopen dan voorgaand jaar. Bij de start van de controle waren de door ons gevraagde documenten voor het grootste deel beschikbaar, waardoor we een goede start hebben kunnen maken met onze controlewerkzaamheden. De kwaliteit van de opgeleverde documenten was over het algemeen beter dan voorgaand jaar. Ook werden de vragen die wij hadden snel en toereikend beantwoord.
Na afloop van de controle zullen wij het proces evalueren met de organisatie. Hierbij nemen we ook ons eigen functioneren onder de loep. Door diverse (onverwachte) oorzaken is de bezetting binnen het controleteam niet optimaal geweest. Dit heeft ook effect gehad op samenwerking en de werkdruk bij de SED Organisatie.
Een belangrijke reden dat de jaarafsluiting voorspoediger is verlopen dan vorig jaar, is dat de organisatie twee medewerkers heeft vrijgemaakt om een eerste (interne) controle uit te voeren op de documenten. Hoewel dit door de tijdsdruk niet altijd is gelukt, heeft het een zeer positieve invloed gehad op het controleproces.
Gedurende de laatste weken van de controle hebben we samen met de organisatie periodiek overleg gehad met de voorzitters van de auditcommissie om hen te informeren over de status en voortgang van de controle, alsmede de belangrijkste knelpunten en bevindingen. Dit overleg hebben wij als zeer constructief en prettig ervaren. Daarom hebben wij voorgesteld om dit periodieke overleg volgend jaar weer te voeren.
Overzicht processen
Overzicht processen Frauderisico’s
IT-omgeving
Frauderisico’s IT-omgeving de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Wij raden u aan om gedurende het jaar de ontvangsten en bestedingen op de diverse specifieke uitkeringen inzichtelijk te maken en bij te houden, zodat aan het einde van het jaar sneller inzicht bestaat of alle uitgaven juist verantwoord en rechtmatig zijn.
Hoewel wij blij zijn met dit filter in het afsluitproces, zijn wij van mening dat de kwaliteit van het dossier gewaarborgd moet worden in de eerste en tweede lijn. Om dit te kunnen realiseren dient de kennis van de medewerkers in het financiële proces verder verbeterd te worden. Dit voorkomt dat de derde lijn veel tijd kwijt is met het achteraf corrigeren van aansluitingen, specificaties en onderbouwingen. We willen tevens onze constatering van voorgaand jaar herhalen dat de dossiervorming en onderbouwing van de Sisa-regelingen dringend verbetering behoeft. Hoewel het (veel) beter ging dan voorgaand jaar, blijven we belangrijke aandachtspunten zien in dit (complexe) proces.
Beperkt aantal correcties naar aanleiding van onze controle Een indicatie voor de kwaliteit van het afsluitproces is het aantal correcties dat voorkomt uit onze controle. Dit jaar waren deze bijna niet aanwezig. Alleen ten aanzien van de zorgkosten hebben we een materiële correctie geconstateerd. Deze is juist in de jaarrekening verwerkt. Wij hebben bij het doorlopen van de eerste versie van de jaarrekening kleine onjuistheden geconstateerd in de toelichtingen. Deze zijn allemaal gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening.
29 Samenvatting
Samenvatting
Ons beeld van de interne beheersing bij de SED Organisatie (zoals opgenomen in de bestuurlijke samenvatting) Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Afsluitproces
Afsluitproces Overzicht processen
Overzicht processen Frauderisico’s
IT-omgeving
Frauderisico’s IT-omgeving de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Omdat u de processen heeft uitbesteed aan GR SED Organisatie vatten wij in dit hoofdstuk ons beeld samen van de interne beheersing bij de SED Organisatie. Deze samenvatting is eerder opgenomen in de Boardletter die besproken is met de auditcommissie. Vorig jaar was ons eerste jaar als controlerend accountant van de SED Organisatie en de deelnemende gemeenten. In dat eerste jaar hebben we aan elkaar moeten wennen. We kwamen (achteraf gezien) op een moment binnen dat de SED Organisatie zich in een uitdagende situatie bevond ten aanzien van leiderschap, controleomgeving en interne beheersing. Tevens moesten de medewerkers wennen aan onze werkwijze en manier van communiceren. Een resultaat van deze omstandigheden was onder meer een kritische managementletter waar veel ruimte was voor verbetering in de interne beheersing, de IC/VIC en vooral de controleomgeving. Sinds wij onze managementletter 2023 hebben uitgebracht is er echter veel veranderd, in het bijzonder in de controleomgeving en leiderschap. Twee van de drie directieleden zijn vervangen en begin 2024 is een nieuwe concerncontroller gestart. Dit heeft gezorgd voor meer duidelijkheid, sturing en leiderschap. Naar onze mening heeft dit ook een positieve uitwerking gehad op de domeinmanagers en afdelingshoofden. Hoewel er nog veel moet gebeuren, ervaren wij een andere wind binnen de gehele organisatie.
In onze visie is een goede controleomgeving de basis voor een goede interne beheersing. Wij hebben er vertrouwen in dat de positieve ontwikkeling in de controleomgeving die we hiervoor hebben geschetst, zal leiden tot een betere interne beheersing van de processen die door de SED Organisatie worden uitgevoerd.
Net als vorig jaar is onze conclusie dat de kwaliteit van de interne beheersing in de eerste en tweede lijn voor verbetering vatbaar is. Dit wil niet zeggen dat wij niet tot een goedkeurende controleverklaring zijn gekomen of dat het college geen rechtmatigheidsverantwoording heeft kunnen afgeven. Wel geeft het aan dat er veel gegevensgerichte detailwerkzaamheden nodig zijn geweest om dit te realiseren. Maar belangrijker, het geeft de noodzaak aan om op korte termijn verbeteringen door te voeren om de kwaliteit van de interne beheersing op het gewenste niveau te krijgen. In onze managementletter zijn diverse bevindingen en aanbevelingen opgenomen die de SED Organisatie hierbij kunnen ondersteunen. Op de volgende pagina hebben wij voor de belangrijkste processen onze visie gegeven op de kwaliteit van de interne beheersing in het kader van de jaarrekening en de rechtmatigheidsverantwoording, inclusief de vooruitgang ten opzichte van het voorgaande jaar. Uit het overzicht op de volgende pagina blijkt dat de interne beheersing in de processen ten opzichte van vorig jaar langzaam verbeterd. Het aantal ‘rode bolletjes’ is verminderd van vier naar twee. In zeven van de zestien onderzochte processen zien wij een positieve ontwikkeling in de kwaliteit van de interne beheersing. We willen de organisatie een compliment geven voor de inspanningen die hiervoor gepleegd zijn.
Ondanks deze positieve ontwikkelingen zijn er zeker ook verbeterpunten te benoemen. Het is belangrijk om het momentum te houden om verval in de oude situatie te voorkomen. Daarnaast zien wij mogelijkheden om het team AO/IB verder te ontwikkelen, zowel in omvang als in uitvoering van haar werkzaamheden.
30 Samenvatting
Samenvatting
Ons beeld van de interne beheersing bij de SED Organisatie (zoals opgenomen in de bestuurlijke samenvatting) Jaarrekening
Jaarrekening
Proces
Status
Tov 23
Debiteuren en verkoopfacturatie
Gelijk
Omgevingsvergunningen
Beter
Diverse verbeteringen doorgevoerd in RX Mission; aansluiting nog maken
Ontvangen subsidies (Sisa)
Beter
Aandacht voor Sisa verbeterd; verantwoordelijkheid nog niet eenduidig
Huren en pachten
Beter
Interne analyses en aansluitingen gemaakt; proces vooral handmatig
Treasury
Gelijk
Geen dynamische liquiditeitsplanning
Inkopen en factuurverwerking
Beter
Meer aandacht voor prestatielevering; effect nog niet kunnen vaststellen
Betalingsorganisatie
Gelijk
.
Aanbestedingen
Gelijk
Geen interne controle op gunning aanbestedingen onder Europese drempel Spendanalyse niet tussentijds uitgevoerd
Personeel- en salarisadministratie
Gelijk
Inrichting rollen en rechten in Motion Pro verdient aandacht
Wmo
Beter
Processen niet volledig beschreven; sturingsinformatie nog in ontwikkeling
Jeugd
Beter
Processen niet volledig beschreven; sturingsinformatie nog in ontwikkeling
Overzicht processen
Verstrekte subsidies
Beter
K2S in gebruik genomen voor nieuwe subsidies; proces nog in ontwikkeling. Maatschappelijke effecten niet altijd inzichtelijk.
Frauderisico’s
Belastingopbrengsten
Gelijk
Geen zichtbare controle ingevoerde tarieven; Aansluitingen nog maken.
IT-omgeving
Participatiewet
Gelijk
Memoriaalboekingen
Gelijk
Risicomanagement
Gelijk
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing
Belangrijkste reden classificatie niet-groen
Afsluitproces
Afsluitproces Overzicht processen
Frauderisico’s
IT-omgeving
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
(Fraude)risicomanagement nog niet geborgd in de organisatie.
Legenda
Betekenis
Bijlagen
Bijlagen
Urgente bevindingen in het proces; materiële bedreiging voor de getrouwheid en rechtmatigheid
Belangrijke bevindingen in het proces; geen bedreiging voor de getrouwheid en rechtmatigheid
Geen belangrijke bevindingen in het proces
31 Samenvatting
Samenvatting
Ons beeld van uw risicomanagementproces, inclusief frauderisico’s Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Afsluitproces
Afsluitproces Overzicht processen
Overzicht processen
Frauderisico’s zijn nog geen onderdeel van het dagelijks handelen Reeds meerdere jaren is fraude binnen de publieke sector een belangrijk onderwerp van gesprek. De maatschappelijke aandacht voor dit onderwerp heeft ervoor gezorgd dat meer en meer wordt verwacht dat het bestuur en de directie zelfstandig een interne frauderisicoanalyse opstelt. Een dergelijke analyse helpt de organisatie om frauderisicofactoren te identificeren en te beheersen. Hierdoor kan fraude zoveel mogelijk worden tegen gegaan.
Fraude in de controleverklaring Wij zijn verplicht om in onze controleverklaring een aparte sectie op te nemen over fraude. Hierin staat welke werkzaamheden wij hebben uitgevoerd om frauderisico’s te onderkennen die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang en om deze risico’s te mitigeren. In de verklaring zullen wij ook opnemen wat de belangrijkste waarnemingen en uitkomsten zijn van deze werkzaamheden.
De organisatie beschikt over een (gedateerde) inventarisatie van frauderisico’s en beheersmaatregelen. In deze inventarisatie zijn voor meerdere processen de potentiële frauderisico’s en de getroffen beheersmaatregelen benoemd. Tevens is per proces een risiconiveau opgenomen en een proceseigenaar geïdentificeerd. Een volgende stap is om de frauderisico’s ook te integreren in de dagelijkse bedrijfsvoering van de organisatie, mede als onderdeel van het uit te voeren M&O beleid, zodat ze gaan ‘leven’ in de organisatie. Tot op heden is hier beperkt sprake van.
Frauderisico’s in onze controle Naast het betrekken van de interne frauderisicoanalyse hebben wij op basis van onze beroepsregels de volgende (aanvullende) werkzaamheden uitgevoerd in het kader van fraude: • Frauderisico’s besproken met de Auditcommissie, het college en de gemeentesecretaris; • Beoordelen of nevenfuncties van het college en de directie aanleiding geven tot een verhoogd frauderisico; • Beoordelen of er signalen zijn voor een verhoogd risico op fraude vanuit notulen, persberichten en andere (openbare) publicaties; • Integrale analyse van de financiële administratie op ongebruikelijke boekingen, zoals onverwachte verschuivingen tussen budgetten en/of kredieten; • Controle van het gunningsproces van inkoop- en aanbestedingstransacties; • Controle van de prestatielevering in het inkoopproces; • Nadere werkzaamheden ten behoeve van een proces/transactie in het kader van onvoorspelbaarheid.
Frauderisico’s
IT-omgeving
Frauderisico’s IT-omgeving de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Verantwoordelijkheid voor fraude ligt bij de raad en het college De primaire verantwoordelijkheid voor de preventie en detectie van fraude ligt bij zowel de raad als het college van burgemeester en wethouders. Het is onze verantwoordelijkheid om door planning en uitvoering van de controle een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen over de vraag of de jaarrekening als geheel vrij is van een afwijking van materieel belang die het gevolg is van fraude.
Bijlagen Uit bovenstaande werkzaamheden zijn tot op heden geen bijzonderheden voortgekomen.
32 Samenvatting
Samenvatting
Ons beeld van uw IT-omgeving en innovatie in de interne beheersing Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie
Algemeen In het kader van de jaarrekeningcontrole hebben wij een IT-audit naar de opzet van de algemene IT- beheersmaatregelen uitgevoerd. Dit zijn de beheersmaatregelen die uw organisatie heeft getroffen om ervoor te zorgen dat de IT-systemen betrouwbaar en integer zijn. Ze leveren een belangrijke bijdrage aan het mitigeren van de risico’s op onbeheerste wijzigingen, ongeautoriseerde handelingen en het optreden van verstoringen met impact op de gegevensverwerking. Hierbij richten wij ons op de voor de jaarrekening belangrijkste applicaties.
Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Afsluitproces
Afsluitproces Overzicht processen
Overzicht processen Frauderisico’s
IT-omgeving
Frauderisico’s IT-omgeving de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Onze IT-auditwerkzaamheden hebben niet als doel gehad om te komen tot een beoordeling van de IT-organisatie of IT-omgeving als geheel, maar zijn uitsluitend gericht geweest op het verkrijgen van voldoende zekerheid ten aanzien van de continue, betrouwbare werking van de IT-omgeving en beheersing van de betreffende processen met behulp van uw systemen en data voor zover relevant in het kader van de controle van de jaarrekening. In het kader van onze controle op de jaarrekening hebben wij geen acute bedreigingen voor de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking vastgesteld. Op bedrijfskritische onderdelen hebben wij wel enkele verbeterpunten geconstateerd, bijvoorbeeld in de samenwerking met SSC DeSom. Deze zijn in onze managementletter opgenomen en reeds met de auditcommissie besproken.
33 Samenvatting
Samenvatting
U heeft ons voor ons eerste controlejaar specifieke speerpunten meegegeven Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Bij de uitvoering van de controle heeft de gemeenteraad de mogelijkheid gekregen om ons speerpunten mee te geven. Dit zijn aspecten van de organisatie, bedrijfsvoering of jaarrekening die in het verlengde van onze reguliere controle liggen, maar waarover wij met meer aandacht en diepgang zullen rapporteren in ons accountantsverslag.
Onderkennen en verwerken begrotingswijzigingen De wijze waarop de begrotingswijzigingen worden onderkend en verwerkt is verankerd in de P&C cyclus van de SED Organisatie. Hierbij is de interne organisatie van de SED ingericht om nieuwe en gewijzigde financiële inzichten te verwerken in het eerstvolgende P&C product.
Voor 2024 heeft de gemeenteraad ons de volgende speerpunten meegegeven: • De voortgang van de ontwikkeling van de interne beheersing binnen de SED Organisatie. • De wijze waarop gedurende het jaar begrotingswijzingen worden onderkend en worden verwerkt in de bijgestelde begroting.
Wij hebben de interne beheersing rondom het onderkennen en verwerken van begrotingswijzigingen beoordeeld. Hierbij hebben wij geconstateerd dat begrotingswijzigingen die worden onderkend in de meeste gevallen, maar niet altijd, ook daadwerkelijk tijdig worden verwerkt. In ons verslag van vorig jaar hebben wij al geconstateerd dat niet alle raadsbesluiten (tijdig) in de bijgestelde begroting zijn verwerkt. Wij hebben in dat verslag aangeraden om aan de hand van de genomen raadsbesluiten periodiek te controleren of deze raadsbesluiten juist en volledig zijn verwerkt in de bijgestelde begroting. Wij herhalen deze aanbeveling.
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Voortgang van de ontwikkeling van de interne beheersing bij SED In onze boardletter aan uw gemeenteraad hebben wij op hoofdlijnen de voortgang van de ontwikkeling van de interne beheersing binnen de SED Organisatie opgenomen. Dit hebben wij herhaald in dit accountantsverslag bij het hoofdstuk over de interne beheersing. De directie van de SED Organisatie heeft daarnaast de auditcommissie een afschrift van de managementletter gegeven. In de auditcommissie is deze managementletter in detail toegelicht door de gemeentesecretaris.
Naar onze mening is daarnaast verbetering mogelijk en wenselijk in het tijdig onderkennen van begrotingswijzigingen. Elders in dit verslag hebben we dit specifiek gemaakt voor het sociaal domein en voor de kwaliteit van de begroting als geheel. In onze managementletter hebben wij de directie van de SED Organisatie enkele tips gegeven op welke wijze dit mogelijk is, zoals: • Zet de goede ontwikkelingen in de (business) control functie door • Benadruk de verantwoordelijkheid van het lijnmanagement • Werk met tussentijdse periodeafsluitingen
Samenvatting
Samenvatting
34
Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Wijzigingen in het BBV en BADO zijn definitief Op 21 maart 2025 zijn de wijzigingen in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) definitief geworden. Deze wijzigingen hebben een belangrijk effect op de rechtmatigheidsverantwoording en de accountantscontrole. De belangrijkste wijzigingen zijn:
BADO • Geen afzonderlijke goedkeuringstolerantie meer voor fouten en onzekerheden, maar 2% voor fouten en onzekerheden opgeteld. Hiermee vervalt dus de grens van 1% respectievelijk 3%. • De grondslag voor de goedkeuringstolerantie verandert naar de lasten exclusief dotaties reserves. De drempel voor een andere dan goedkeurende verklaring wordt derhalve lager. • Als accountant moeten we nog steeds de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties vaststellen van de specifieke uitkeringen die opgenomen zijn in de Sisa-bijlage. Ons oordeel hierover moeten wij opnemen in een aparte sectie in de controleverklaring met als titel “Verklaring betreffende overige door wet en regelgeving gestelde eisen”. • Ook voor deelverantwoordingen waarbij een afzonderlijke controleverklaring afgegeven moet worden, geldt de controletolerantie van 2%. Er kan echter gemotiveerd gekozen worden voor een andere omvangsbasis dan de totale lasten van de deelverantwoording als grondslag. • De nieuwe tabel met af te geven oordelen luidt als volgt:
BBV De belangrijkste voorgestelde wijzigingen in het BBV zijn: • De rechtmatigheidsverantwoording wordt expliciet opgenomen in artikel 24 BBV als onderdeel van de jaarrekening. In het nieuwe artikel 58b is inhoud gegevens aan de inhoud van de rechtmatigheidsverantwoording en de verantwoordingsgrens. • Er komt een 8ste verplichte paragraaf: Openbaarheid. In het nieuwe artikel 16a wordt opgenomen aan welke eisen deze nieuwe paragraaf moet voldoen. • De verantwoordingsgrens die de gemeenteraad vaststelt in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording mag niet hoger zijn dan 2% van de lasten exclusief dotaties reserves. Hiermee kan de verantwoordingsgrens niet langer hoger zijn dan de goedkeuringstolerantie van de accountant. • Ook bij het bepalen of het college rechtmatig heeft gehandeld, dienen fouten en onduidelijkheden bij elkaar te worden opgeteld. Dit houdt in dat voor zover het totaalbedrag aan rechtmatigheidsfouten én onduidelijkheden in het kader van de financiële rechtmatigheid hoger is dan de verantwoordingsgrens, deze in het kader van de financiële rechtmatigheid opgenomen worden in de rechtmatigheidsverantwoording. De wijzigingen gaan in met ingang van de jaarrekening 2025.
Samenvatting
Samenvatting
35
Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen
WNT
Urenbesteding
Consultatie Notitie Verbonden partijen De Commissie BBV heeft de Notitie Verbonden partijen geactualiseerd. De reden voor de actualisatie is onder andere de inwerkingtreding van de nieuwe Wet Gemeenschappelijke Regelingen. Daarnaast wordt er in het kader van bovenregionale problematiek afstemming en uitvoering veel en steeds intensiever samengewerkt in de vorm van verbonden partijen. De complexiteit van de problematiek die in deze partijen worden ondergebracht kan van invloed zijn op het inzicht en de invloed die een gemeenteraad heeft en de wijze waarop de gemeenteraad zijn taken uit kan voeren.
Om uw gemeente hierbij te ondersteunen heeft de Commissie BBV de notitie Structurele en incidentele baten en lasten opgesteld. Eind 2024 heeft de Commissie BBV deze notitie op een aantal belangrijke onderwerpen herzien als gevolg van de publicatie van de Notitie incidenteel-structureel voor het Bestuurlijk Overleg Financiële verhouding (BOFv) van 21 november 2023. In deze notitie zijn afspraken vastgelegd en verduidelijkingen opgenomen over de verschillende vraagstukken die onder de noemer incidenteel en structureel worden geschaard. Zo bevat het de voorwaarden voor gemeenten hoe een eventueel surplus van de algemene reserve kan worden ingezet. Hierbij wordt opgemerkt dat het BBV en de uitingen van de commissie BBV leidend zijn bij de uitleg van het begrip incidentele baten en lasten.
Het concept van de notitie is inmiddels voorgelegd ter consultatie via de website van de commissie BBV. De definitieve versie van de notitie verschijnt naar verwachting eind juni 2025 en wordt van toepassing met ingang van de begroting 2026.
Sisa
Onafhankelijkheid
Communicatie
Notitie incidentele baten en lasten aangepast Om vast te kunnen stellen dat sprake is van een structureel evenwicht in de begroting van uw gemeente is het belangrijk dat inzicht bestaat in welk deel van de baten en lasten incidenteel zijn en welke structureel. In de begroting moet een limitatief overzicht van de incidentele baten en lasten worden gegeven. Dit verplichte (meerjarige) overzicht speelt een rol bij het vast kunnen stellen of er sprake is van een structureel evenwicht. Het is van belang dat het overzicht van incidentele baten en lasten betrokken wordt bij het presenteren van het structureel begrotingssaldo.
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
De aangepaste notitie van de Commissie BBV is te raadplegen via deze link.
Overgang APPA nar ABP heeft financiële gevolgen De Rijksoverheid heeft besloten dat met de invoering van het nieuwe pensioenstelsel ook de Appa-pensioenaanspraken van politieke ambtsdragers in het pensioenfonds ABP ondergebracht moeten worden. Dit zal naar verwachting per 1 januari 2028 plaatsvinden. Dat betekent dat per die datum de genoemde voorzieningen toereikend moeten zijn om de collectieve waardeoverdracht naar het ABP te kunnen dekken. Omdat het ABP strengere rekenregels hanteert voor de berekening van de pensioenverplichtingen, zal de overgang (negatieve) gevolgen hebben voor uw gemeente. Om deze gevolgen goed in te kunnen schatten, is een gezamenlijk onderzoek gestart van het ministerie van BZK, IPO, VNG en Unie van Waterschappen. Dit onderzoek is nog niet afgerond.
Samenvatting
Samenvatting
36
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie
Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening 2024. Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van de Nota verwachtingen accountantscontrole zwaardere rapporteringstoleranties dan voor andere onderdelen van de jaarrekening.
Bevindingen controle
Bevindingen controle
De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering: • EUR 12.500 indien de omvangsbasis kleiner of gelijk is aan EUR 125.000; • 10% indien de omvangsbasis groter dan EUR 125.000 en kleiner dan of gelijk is aan EUR 1.000.000; • EUR 125.000 indien de omvangsbasis groter is dan EUR 1.000.000. De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. Hierna hebben wij onze bevindingen per specifieke uitkering opgenomen.
Strekking controleverklaring rechtmatigheid
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid
Goedkeurend
Sisacode
Specifieke uitkering
Fout / onzekerheid
Financiële omvang in EUR
Toelichting fout/onzekerheden
AenM M16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
Fout
EUR 0
n.v.t.
AenM M16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
BZK C62
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire
Fout
EUR 0
n.v.t.
BZK C62
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Samenvatting
Samenvatting
37
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
Jaarrekening
Jaarrekening Sisacode
Specifieke uitkering
Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
BZK C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
Fout
EUR 0
n.v.t.
BZK C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
FIN B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
Fout
EUR 0
n.v.t.
FIN B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
IenW E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
Fout
EUR 0
n.v.t.
IenW E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
KGG K28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
Fout
EUR 0
n.v.t.
KGG K28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
OCW D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
Fout
EUR 0
n.v.t.
OCW D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Samenvatting
Samenvatting
38
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
Jaarrekening
Jaarrekening Sisacode
Specifieke uitkering
Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
OCW D23
Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
Fout
EUR 0
n.v.t.
OCW D23
Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
OCW D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026
Fout
EUR 0
n.v.t.
OCW D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
SZW G10
Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2024
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G10
Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2024
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
SZW G10A
Wet inburgering 2021_ Totaal 2023
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G10A
Wet inburgering 2021_ Totaal 2023
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
SZW G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2024
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2024
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Samenvatting
Samenvatting
39
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
Jaarrekening
Jaarrekening Sisacode
Specifieke uitkering
Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
SZW G12A
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_ totalen 2023
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G12A
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_ totalen 2023
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
SZW G13
Onderwijsroute_ deel gemeente 2024
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G13
Onderwijsroute_ deel gemeente 2024
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
SZW G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2024
Fout
EUR 0
n.v.t.
Speerpunten van de gemeenteraad
SZW G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2024
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
Bijlagen
SZW G2A
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2023
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G2A
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2023
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
SZW G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2024
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2024
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Bijlagen
Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Samenvatting
Samenvatting
40
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
Jaarrekening
Jaarrekening Sisacode
Specifieke uitkering
Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
SZW G3A
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_totaal 2023
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G3A
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_totaal 2023
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
SZW G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2024
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2024
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
SZW G4A
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_totaal 2023
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G4A
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_totaal 2023
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
VRO J55
Aanpak energiearmoede
Fout
EUR 0
n.v.t.
VRO J55
Aanpak energiearmoede
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Samenvatting
Samenvatting
41
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
Jaarrekening
Jaarrekening Sisacode
Specifieke uitkering
Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
VRO J94
Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma
Fout
EUR 0
n.v.t.
VRO J94
Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
VWS H30
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
Fout
EUR 0
n.v.t.
VWS H30
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
VWS H35B
Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussenmedeoverheden)
Fout
EUR 0
n.v.t.
VWS H35B
Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussenmedeoverheden)
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
VWS H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
Fout
EUR 0
n.v.t.
VWS H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Samenvatting
Samenvatting
42
De belangrijkste bevindingen uit de controle van de WNT-verantwoording
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet Normering Topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op grond van de wet zijn de griffier en de gemeentesecretaris aangewezen als topfunctionaris. Hun bezoldiging is juist en volledig verantwoord in de WNT-verantwoording in uw jaarstukken.
Bijlage Wet Normering Topinkomens (WNT)
Aantal topfunctionarissen
U heeft twee topfunctionarissen verantwoord in de jaarrekening. Beide functionarissen hebben hun functie het gehele jaar vervuld.
Wilt u meer weten over de WNT? Kijkt u dan op: https://www.topinkomens.nl Controleverklaring bevat paragraaf inzake overige aangelegenheden anticumulatiebepaling WNT Met ingang van 2018 geldt een WNT-regel voor de samenloop van topfuncties bij verschillende WNT-instellingen. Deze anticumulatiebepaling regelt dat de som van de bezoldigingen van iemand die uitvoerende topfuncties uitoefent bij meerdere rechtspersonen of instellingen, niet hoger mag zijn dan het van toepassing zijnde bezoldigingsmaximum. In overeenstemming met de Regeling Controleprotocol WNT 2024 hebben wij geen controle uitgevoerd op de naleving van deze anticumulatiebepaling. Dit hebben wij in onze controleverklaring bij uw jaarrekening in een paragraaf inzake overige aangelegenheden tot uitdrukking gebracht.
Aard dienstverband
Betaling ontslagvergoeding
Beide topfunctionarissen zijn gedurende 2024 in loondienst bij de gemeente geweest.
U heeft in 2024 geen ontslagvergoedingen boven de WNT-grens uitgekeerd.
Samenvatting
Samenvatting
43
Wij zijn gedurende de gehele controle onafhankelijk geweest van uw gemeente
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Een belangrijke kernwaarde van onze beroepsgroep is dat wij onafhankelijk zijn van het orgaan dat de jaarrekening opstelt. Bij uw gemeente is dit gewaarborgd omdat de gemeenteraad onze opdrachtgever is en het college verantwoordelijk is voor het opstellen van de jaarrekening. Wij hebben de naleving bewaakt van externe standaarden, het onafhankelijkheidsbeleid van ETL Assurance & Overheidsaccountants en de onafhankelijkheidsafspraken met uw gemeente. Wij bevestigen dat we aan deze onafhankelijkheidsvereisten hebben voldaan en voldoen. Om onze onafhankelijkheid bij de controle van de jaarrekening te waarborgen hebben wij geen werkzaamheden uitgevoerd die buiten de kaders van onze overeenkomst vallen. Een andere maatregel die wij genomen hebben is dat alle teamleden die betrokken zijn bij de controle van uw gemeente persoonlijk hebben verklaard dat ze onafhankelijk zijn van uw gemeente. Deze verklaring is in ons controledossier opgenomen.
Samenvatting
Samenvatting
44
Belangrijke onderwerpen en aandachtspunten die wij met u hebben gecommuniceerd
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Als ETL Assurance & Overheidsaccountants vinden wij het belangrijk om u te laten zien op welke wijze wij de belangrijkste onderwerpen en aandachtspunten van de controle aan u hebben gerapporteerd. Dit hebben we opgenomen in onderstaande tabel. Vereiste communicatie grond van controlestandaarden
Controleplan
Mededeling over de verantwoordelijkheden van de accountant.
Bevestiging van onze onafhankelijkheid
Managementletter
Accountantsverslag
Eventuele significante tekortkomingen in de interne controle
Eventuele ontdekte of vermoede fraude
Niet-naleven van wet- en regelgeving
Schriftelijke bevestigingen gevraagd van het management Alle zaken die van invloed zijn op de vorm en inhoud van de controleverklaring.
Ons standpunt over belangrijke kwalitatieve aspecten van de verslaggeving door het college
Rapporteren over significante moeilijkheden, aangelegenheden en overige zaken die van belang zijn voor het toezicht op het financiële verslaggevingsproces
Niet gecorrigeerde afwijkingen
Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Significante aangelegenheden die naar voren komen tijdens de controle in verband met verbonden partijen van de gemeente Beschrijving van de reikwijdte en timing van de controle, waaronder significante risico’s.
Samenvatting
Samenvatting
45
Onze urenbesteding in verband met de controle van de jaarrekening van uw gemeente
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie
Onze urenbesteding is in overeenstemming met onze verwachtingen De controle van de jaarrekening vereist voldoende tijd en aandacht van het controleteam. Hierbij beogen we een passende verdeling binnen het team ten aanzien van de onderwerpen, kennis en betrokkenheid. Ingevolge de maatregelen “In het Publiek belang” binnen de accountancysector rapporteren wij over onze urenbesteding ten aanzien van de jaarrekeningcontrole. Teamlid
Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Begrote uren
Partner
64
Manager
88
Controleleider
96
Beginnend controleleider
128
Assistent accountant
96
Totaal uren
472
Werkelijke uren
De analyse wordt toegevoegd na afronding van het proces. We hebben (nog steeds) geen indicatie voor meerwerk ten laste van uw gemeente.
Bedankt voor de fijne samenwerking