Document · PDF

Accountantsverklaring Stede Broec 2024

Gemeenteraad 3 juli 2025, gemeente Stede BroecBij agendapunt: Vaststellen Jaarstukken 202414.198 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Accountantsverslag 2024 Gemeente Stede Broec

2 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Aan de raadsleden van gemeente Stede Broec De Middend 2 1611 KW Bovenkarspel 3 juli 2025

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening van uw gemeente voor het boekjaar dat eindigt op 31 december 2024. We hebben onze werkzaamheden uitgevoerd in overeenstemming met ons controleplan 2024 en onze overeenkomst d.d. 13 juli 2023. Onze bevindingen en aanbevelingen zijn open en constructief besproken met de directie van de SED, de portefeuillehouder Financiën en met de Auditcommissie. Het accountantsverslag begint met een samenvatting van onze belangrijkste bevindingen en aanbevelingen. Daarna gaan wij in op de reikwijdte van onze controle, de diepgang waarmee wij gecontroleerd hebben en tot welke oordeel wij gekomen zijn. Vervolgens geven wij onze visie op de informatiewaarde en leesbaarheid van de paragrafen en de programmaverantwoording.

We sluiten het accountantsverslag af met bijlagen waarin we bevindingen hebben opgenomen over een aantal wettelijk verplichte onderwerpen, zoals Sisa, WNT en onze onafhankelijkheid. In de bijlage hebben we ook enkele actuele ontwikkelingen gegeven die voor u van belang kunnen zijn. Dit accountantsverslag is opgezet als interactief document waar u eenvoudig doorheen kunt navigeren door op de menuopties aan de linkerzijde of de onderstreepte woorden te klikken. Wij vragen u terughoudend te zijn met het printen van het accountantsverslag.

Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik maken om u en uw medewerkers te bedanken voor de prettige samenwerking die we ervaren hebben. Mocht u nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen.

Nadat wij onze analyse hebben gegeven van de financiële positie van uw gemeente, gaan wij in meer detail in op de belangrijkste bevindingen uit onze controlewerkzaamheden. Dit doen wij langs de drie domeinen fysiek, sociaal en bedrijfsvoering.

Met vriendelijke groet, ETL Assurance & Overheidsaccountants B.V.

Vervolgens geven wij op hoofdlijnen ons beeld van de interne beheersing van uw organisatie en gaan we dieper in op de speerpunten die u ons heeft meegegeven tijdens de controle.

J.G. Schuijt MSc RA

3 Samenvatting

Samenvatting

Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven bij de jaarrekening van uw gemeente. Derhalve vinden wij dat de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de goedkeuringstolerantie. Omdat de goedkeuringstolerantie afhankelijk is van de werkelijke lasten en werkelijke dotaties aan de reserves, hebben wij de tolerantie die wij eerder hebben opgenomen in ons controleplan geactualiseerd op basis van de definitieve jaarrekening. De tolerantie voor fouten die wij bij de controle hebben gehanteerd bedraagt (afgerond) EUR 0,8 miljoen. Onzekerheden aanwezig Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er geen onzekerheden geconstateerd zijn. Wel houdt het in dat deze onzekerheden onder de goedkeuringstolerantie blijven die uw raad heeft vastgesteld. De totale onzekerheid met betrekking tot de prestatielevering van de zorg bedraagt EUR 1,8 miljoen.

Leesbaarheid van de programmaverantwoording kan beter De leesbaarheid van de programmaverantwoording is naar onze mening voldoende. Het ontbreekt echter aan concrete doelstellingen en maatschappelijke effecten die voldoende meetbaar zijn. Tevens wordt geen gebruik gemaakt van gemeente-specifieke kritische prestatieindicatoren. Het resultaat is dat wel inzichtelijk wordt gemaakt of een beoogde activiteit is uitgevoerd, maar het blijft aan de interpretatie van de lezer of het achterliggende doel en maatschappelijk effect is behaald. Ons samenvattend beeld van de paragrafen Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatiewaarde verschilt per paragraaf. De paragrafen zijn in 2024 beperkt doorontwikkeld, waardoor onze bevindingen uit het accountantsverslag 2023 ook in 2024 nog van toepassing zijn. Naar onze mening ontbreekt het over de hele breedte aan een toereikende koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar. Met andere woorden: wat stond er in de betreffende paragraaf in de begroting en wat is er uiteindelijk in de praktijk van terecht gekomen.

Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Het college heeft de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven Het college heeft vastgesteld dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen EUR 1,6 miljoen bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde grens van EUR 2,4 miljoen. De reden voor de onrechtmatigheid is gelegen in aanbestedingen die onterecht niet via een Europese procedure hebben plaatsgevonden. Op basis van onze werkzaamheden zijn wij niet tot een andere conclusie gekomen dan het college.

Financiële positie van uw gemeente als geheel is goed Uit onze analyse blijkt dat de financiële positie van uw gemeente als geheel goed is. Uit een analyse van het college in de paragraaf Weerstandsvermogen, blijkt echter dat uw gemeente de komende jaren een uitdaging heeft, in het bijzonder door de effecten van de korting van het gemeentefonds.. Vanaf pagina 17 hebben wij onze constatering per kengetal nader geduid. Wij raden u aan om, naast het toezichtskader van de provincie, eigen normen te ontwikkelen per kengetal, zodat u voor uzelf kunt bepalen of de financiële positie nog passend is voor uw specifieke situatie of dat maatregelen wenselijk zijn om bij te sturen.

4 Samenvatting

Samenvatting

Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening

Jaarrekening

Weerstandsvermogen is toereikend In de paragraaf Weerstandsvermogen heeft het college berekent dat het weerstandsvermogen in 2024 is toegenomen van 7,7 naar 8,6. Hiermee is het weerstandsvermogen te kenmerken als uitstekend.

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Net als vorig jaar is het ons opgevallen dat het college bij de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit rekening houdt met enkele bestemmingsreserves. In het BBV is echter bepaald dat uitsluitend rekening mag worden gehouden met reserves die daadwerkelijk vrij aanwendbaar zijn, de algemene reserves. Indien er geen rekening gehouden wordt met bestemmingsreserves, dan daalt het weerstandsvermogen van 8,6 naar 5,5. Indien eind 2023 geen rekening houden met de bestemmingsreserves, komt de weerstandscapaciteit uit op 6,0. Er is er dus sprake van een lager, maar nog steeds uitstekend, weerstandsvermogen. Jaarafsluiting is over het algemeen goed verlopen Over het algemeen is het afsluitproces en de jaarrekeningcontrole beter verlopen dan voorgaand jaar. Een belangrijke reden hiervoor is dat de organisatie twee medewerkers heeft vrijgemaakt om een eerste (interne) controle uit te voeren op de documenten.

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Hoewel wij blij zijn met dit filter in het afsluitproces, zijn wij van mening dat de kwaliteit van het dossier gewaarborgd moet worden in de eerste en tweede lijn. Om dit te kunnen realiseren dient de kennis van de medewerkers in het financiële proces verder verbeterd te worden.

Bijlagen

We willen tevens onze constatering van voorgaand jaar herhalen dat de dossiervorming en onderbouwing van de Sisa-regelingen dringend verbetering behoeft.

Onze bevindingen in het fysiek domein Bij het afsluiten van het boekjaar 2024 bleek dat de kosten van de afdeling Ruimte van de SED Organisatie veel hoger waren dan verwacht. Een belangrijke oorzaak hiervan is dat uren en kosten gedurende her jaar niet juist en volledig waren toegerekend aan projecten en/of de (juiste) gemeenten. In onze managementletter aan de directie van de SED Organisatie hebben wij al aangegeven dat de interne beheersing van de projectadministratie verbeterd dient te worden. Er bestaat op dit moment geen totaalbeeld van lopende projecten en anterieure overeenkomsten waarin per project of overeenkomst de gebudgetteerde en werkelijke uren, materialen, inkopen en dekking zijn opgenomen. Inzicht in over- of onderschrijding en de nettoresultaten zijn niet altijd aanwezig. In onze managementletter van vorig jaar hebben wij daarnaast geconstateerd dat er binnen de werkorganisatie geen uren worden geschreven. Hierdoor is het niet altijd duidelijk wat de werkelijke uren zijn die aan de specifieke gemeentelijke projecten zijn toe te rekenen. In plaats daarvan is in het verleden de bewuste keuze gemaakt om deze uren voorcalculatorisch in te schatten door de afdelingsmanagers en de uren op basis van deze calculatie door te belasten.

Gezien de specifieke opdrachtnemersrol die de SED Organisatie heeft ten opzichte van de deelnemende gemeenten, hebben wij de directie aangeraden om een vorm van tijdsregistratie in te voeren, inclusief beheersingsmaatregelen die waarborgen dat de uren juist en volledig aan de projecten worden toegerekend.

5 Samenvatting

Samenvatting

Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Onze bevindingen in het sociaal domein De beheersing van de zorgkosten, in het bijzonder de kosten voor jeugdzorg, blijft een punt van aandacht. De SED organisatie zet vol in op data-analyse om het inzicht in de kosten te vergroten. Wij hebben geconstateerd dat er goede stappen gezet zijn in de ontwikkeling van de financiële dashboards. Hiermee is een eerste stap gezet als het gaat om kostenbeheersing in het sociaal domein. Dit heeft er onder andere toe geleid dat de afwijking van de werkelijke zorgkosten in de jaarrekening 2024 ten opzichte van de bijgestelde begroting beperkt is.

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Wij hebben daarnaast geconstateerd dat de zorgkosten van (langlopende) maatwerktrajecten gedurende het jaar niet altijd juist worden verantwoord in de financiële administratie. Dit heeft geleid tot een positieve correctie van de zorgkosten van EUR 0,9 miljoen.

Onze bevindingen in het domein bedrijfsvoering Het resultaat na bestemming is in de jaarrekening 2024 uitgekomen op EUR 5,1 miljoen. In de primaire begroting werd een resultaat van nul verwacht. In de bijgestelde begroting ging het college uit van een positief resultaat van EUR 1,2 miljoen. Hoewel een aantal afwijkingen tussen de bijgestelde begroting en de werkelijkheid op het laatste moment bekend waren, zijn de relatief omvangrijke verschillen tussen primaire begroting, bijgestelde begroting en realisatie naar onze mening een indicatie dat de kwaliteit van de (bijgestelde) begroting beter kan. Dit blijkt ook uit de analyse van de verschillen die wij hieronder hebben gemaakt over de laatste vijf jaar. Hieruit blijkt dat elk jaar de werkelijke resultaten (veel) hoger zijn dan de verwachting in de (bijgestelde) begroting. Wij raden u aan om het college te verzoeken onderzoek te doen op welke wijze de kwaliteit van de (bijgestelde) begroting kan worden verbeterd.

Geen indicaties voor fraude Tijdens onze controle hebben wij nadrukkelijk aandacht besteed aan het onderwerp fraude. Uit onze werkzaamheden zijn geen indicaties voortgekomen voor fraude. Schattingen door het college zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen, bijvoorbeeld ten aanzien van de waardering van de (im)materiële vaste activa en de voorzieningen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt beoordeeld en allemaal als evenwichtig aangemerkt.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel

De reikwijdte van onze controle U heeft ons verzocht om de jaarrekening 2024 van uw gemeente te controleren. De jaarstukken bestaan uit meerdere onderdelen, welke wij niet allemaal met dezelfde diepgang controleren. In het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle.

Wij bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting opgenomen op welke wijze wij de verschillende onderdelen van de jaarstukken in onze controle hebben betrokken.

Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording

Jaarstukken Gemeente Stede Broec

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie

Jaarverslag

Jaarrekening

Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Programmaverantwoording

Paragrafen

Balans, overzicht van baten en lasten en toelichting

Rechtmatigheidsverantwoording

WNT-bijlage

SiSa-bijlage

Bijlage taakvelden

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij vast dat deze niet strijdig zijn met de jaarrekening

Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Dit zijn de definitieve toleranties die wij hebben gebruikt tijdens onze controle U bepaalt binnen de wettelijke kaders welke goedkeuringstoleranties wij hanteren. Op grond van het BADO bedraagt deze tolerantie maximaal 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves voor fouten en 3% voor onzekerheden. U heeft ons gevraagd om deze maximale tolerantie te gebruiken bij onze werkzaamheden. De relatie tussen de goedkeuringstolerantie, eventueel geconstateerde afwijkingen en ons oordeel staat in tabel rechts van deze pagina aangegeven. Omdat de goedkeuringstolerantie afhankelijk is van de werkelijke lasten en werkelijke dotaties aan de reserves, hebben wij de tolerantie die wij eerder hebben opgenomen in ons controleplan geactualiseerd op basis van de definitieve jaarrekening. Dit hebben wij samengevat in onderstaande grafiek.

Rapporteringstolerantie De rapporteringstolerantie is de grens waarboven wij gevonden afwijkingen in dit accountantsverslag aan u rapporteren. U heeft voor dit controlejaar de rapporteringstolerantie bepaald op € 100.000.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Wij geven een goedkeurend oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening Ons oordeel bij uw jaarrekening Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven bij de jaarrekening van uw gemeente. Derhalve is ons oordeel dat de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de goedkeuringstolerantie.

Bevindingen blijven binnen de tolerantie Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er helemaal geen fouten of onzekerheden geconstateerd zijn. Wel houdt het in dat deze fouten en onzekerheden onder de goedkeuringstolerantie blijven die uw raad heeft vastgesteld. Dit hebben wij in onderstaande tabel samengevat. Op de volgende pagina kunt u lezen om welke specifieke fouten en onzekerheden het gaat.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel

Fouten en onzekerheden in de jaarrekening nader uitgelicht Fouten Er zijn geen niet-gecorrigeerde fouten boven de rapporteringstolerantie.

Onzekerheden De onzekerheden kunnen als volgt worden gespecificeerd:

Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Investering

Bedrag in EUR 1.000

Levering Wmo-zorg niet vastgesteld

789

Levering Jeugdzorg niet vastgesteld

719

lLevering zorg via pgb niet vastgesteld

246

Totaal

1.754

Levering zorgprestaties niet vastgesteld De zorgverleners die een totale productie leveren van meer dan EUR 125.000, dienen een verantwoording te verstrekken voorzien van een accountantsverklaring waaruit blijkt dat de zorg daadwerkelijk geleverd is. Het college heeft geconstateerd dat enkele zorgverleners die niet (tijdig) hebben gedaan, dan wel een niet-goedkeurende verklaring hebben meegestuurd. De totale productiewaarde van deze aanbieders is EUR 1.508.000. Hiervan heeft EUR 789.000 betrekking op Wmo-zorg en EUR 719.000 op jeugdzorg. Onzekerheid Pgb-zorg Naast de zorg in natura, verstrekt de gemeente ook een bedrag van EUR 246.000 aan Pgb-budgetten. Van deze zorg heeft het college geen werkzaamheden uitgevoerd op de levering van betaalde zorg. Wij kunnen daarom niet vaststellen of deze zorg daadwerkelijk heeft plaatsgevonden en nemen daarom deze lasten mee als onzekerheid voor onze controle.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen

Het college heeft wederom de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven Achtergrond Dit jaar heeft het college wederom een eigen oordeel gegeven bij de rechtmatigheid van de jaarrekening. Deze rechtmatigheidsverantwoording is onderdeel van de jaarrekening en valt daarom binnen de reikwijdte van onze controle. Daarmee zijn voor de raad waarborgen ingebouwd dat het college niet zomaar de verantwoording kan opstellen en afgeven.

Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Bij rechtmatigheid in dit kader bestaat er een duidelijke relatie met het financiële beheer. Baten, lasten en balansmutaties moeten rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rechtmatigheidsverantwoording door het college gaat dus primair om de financiële beheershandelingen. Rechtmatigheidscriteria In de rechtmatigheidsverantwoording legt het college verantwoording af over de volgende drie rechtmatigheidscriteria: • Begrotingsrechtmatigheid: handelt het college binnen de door u beschikbaar gestelde budgetten en kredieten. • Misbruik en oneigenlijk gebruik: zijn in (de uitvoering van) het beleid voldoende waarborgen opgenomen om misbruik of oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving te voorkomen of tegen te gaan? • Voorwaardencriterium: zijn de baten, lasten en balansmutaties in overeenstemming met wet- en regelgeving tot stand gekomen?

Alle andere criteria worden afgedekt door het oordeel van de accountant over het getrouwe beeld van de jaarrekening. Deze hoeven niet vermeld te worden in de rechtmatigheidsverantwoording.

Verantwoordingsgrens In de rechtmatigheidsverantwoording rapporteert het college over geconstateerde afwijkingen. Onder afwijkingen wordt verstaan fouten en onduidelijkheden over de rechtmatigheid van een financiële beheershandeling. U heeft ervoor gekozen om de verantwoordingsgrens vast te stellen op 3% van de werkelijke lasten, inclusief werkelijke toevoegingen aan de reserves. Dit is gelijk aan (afgerond) EUR 2,4 miljoen. Vaststelling door het college Het college heeft vastgesteld dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen EUR 1,6 miljoen bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde grens van EUR 2,4 miljoen. De reden voor de onrechtmatigheid is gelegen in aanbestedingen die onterecht niet via een Europese procedure hebben plaatsgevonden. De onrechtmatigheden zijn in meer detail toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Ons oordeel over de rechtmatigheidsverantwoording Wij hebben de werkzaamheden die door en namens het college zijn uitgevoerd om tot de rechtmatigheidsverantwoording te komen in detail beoordeeld. Op basis van deze werkzaamheden zijn wij niet tot een andere conclusie gekomen dan het college, Daarom hebben wij geoordeeld dat de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid.

11 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording In de tabel hieronder hebben wij ons mening gegeven over de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording. . Proces

Informatiewaarde jaarverslag

Leesbaarheid

2024

2023



Daarnaast hebben wij beoordeeld of de programmaverantwoording in overeenstemming is met de jaarrekening en voldoet aan alle eisen die het BBV eraan stelt. Belangrijkste reden classificatie niet-groen

Programmaverantwoording

Paragrafen

Programmaverantwoording Paragrafen

Financiële positie

Informatiewaarde



Overeenstemming met jaarrekening



In overeenstemming met het BBV



Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

• Het ontbreekt aan concrete doelstellingen en maatschappelijke effecten die voldoende meetbaar zijn. • Er wordt geen gebruik gemaakt van kritische prestatie-indicatoren. Wel zijn de verplichte BBV-indicatoren opgenomen in de programma's. Deze staan echter niet in een directe relatie met de genoemde doelstellingen en activiteiten. • Het resultaat is dat inzichtelijk wordt gemaakt of de beoogde activiteit is uitgevoerd, en zo ja, op welke wijze. Het blijft echter aan de interpretatie van de lezer of het achterliggende doel en maatschappelijk effect is behaald. • Wij missen een kritische analyse van hetgeen nog niet goed gaat en waarom dit zo is. Uit de waarnemingen uit onze controle en die van de VIC blijkt nog voldoende verbeterpotentieel aanwezig in de organisatie. De programmaverantwoording leent zich goed om een zelfkritische te maken.

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

• De vertaalslag naar beoogde maatschappelijke effecten is niet zichtbaar

Legenda Bijlagen

Bijlagen

Betekenis



Voldoet niet of beperkt aan de norm



Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om de raad beter in positie te brengen



Voldoet aan de norm en brengt de raad goed in positie

12 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording

Paragrafen

Programmaverantwoording Paragrafen

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen In onze visie vormen de paragrafen een belangrijk onderdeel voor de raad om haar controlerende taak goed te kunnen uitvoeren. In deze paragrafen moet het college verantwoording afleggen over een aantal belangrijke beleidsmatige onderwerpen die dwars door de programma’s heen snijden. Daarom geven wij ook ten aanzien van de paragrafen ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde. Tevens beoordelen we of de paragrafen in overeenstemming zijn met de jaarrekening en voldoen aan alle eisen die het BBV aan de paragrafen stelt. Dit hebben wij per paragraaf gedaan. Op de volgende pagina’s hebben wij onze ons mening gegeven over de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording. Wij bevelen u aan om ook onze signaleringen ten aanzien van de paragrafen mee te nemen bij de verdere ontwikkeling van uw P&C documenten.

Ons samenvattend beeld van de paragrafen Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatiewaarde erg verschilt per paragraaf. De paragrafen zijn in 2024 beperkt doorontwikkeld, waardoor onze bevindingen uit het accountantsverslag 2023 ook in 2024 nog van toepassing zijn.

Naar onze mening ontbreekt het over de hele breedte nog wel aan een toereikende koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar. Met andere woorden: wat stond er in de betreffende paragraaf in de begroting en wat is er uiteindelijk in de praktijk van terecht gekomen. De paragrafen bevatten over het algemeen wel voldoende informatie over het onderwerp van de paragraaf. Samenvattend komen wij tot de volgende aanbevelingen om de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen te verbeteren: • Versterk de koppeling tussen de paragrafen in de begroting en de paragrafen in de jaarrekening; • Voorzie kwalitatieve analyses van verklarende kwantitatieve analyses; • Maak meer gebruik van grafieken en infographics.

13 Samenvatting

Samenvatting

Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen Proces

Jaarrekening

2024

2023

Belangrijkste reden classificatie niet-groen

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Lokale heffingen



Weerstandsvermogen en risicobeheersing



Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording

Paragrafen

Programmaverantwoording Paragrafen

Financiële positie

Onderhoud kapitaalgoederen



• Uit de toelichting van de achterliggende (beleids)keuzes blijkt niet hoe de kostendekkendheid tussen verschillende onderdelen wordt bereikt door kruissubsidiëring, alsmede in welke mate er kruislings wordt gesubsidieerd. (Notitie Lokale heffingen)



• Er is op een goede wijze inzicht gegeven in de financiële consequenties die uit het beleidskader voortvloeien, maar een analyse van de verschillen tussen de begroting en jaarrekening ontbreekt. • Geen meerjarenperspectief meegenomen voor inzicht in structurele karakter van de onderhoudskosten.



• De informatiewaarde kan verbeterd worden door de financieringspositie van de gemeente in meerjarenperspectief te bezien, waarbij deels wordt teruggekeken, bijvoorbeeld drie jaar, en deels vooruitgekeken. Op deze wijze kan een trendanalyse worden ontwikkeld, waardoor een nog betere voorspelling gemaakt kan worden van de financieringsbehoefte op de langere termijn.

Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Financiering

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen



Legenda

Betekenis



Voldoet niet of beperkt aan de norm



Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om de raad beter in positie te brengen



Voldoet aan de norm en brengt de raad goed in positie

14 Samenvatting

Samenvatting

Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen Proces

Jaarrekening

2024

2023

Belangrijkste reden classificatie niet-groen



• Wij missen op onderdelen een kritische analyse van hetgeen nog niet goed gaat en waarom dit zo is. Uit de waarnemingen uit onze controle, de gesprekken met medewerkers en de rapporten van de VIC blijkt nog voldoende verbeterpotentieel aanwezig in de organisatie. Hiervoor verwijzen wij ook naar de onze boardletter en de relevante bevindingen in dit verslag. De paragraaf Bedrijfsvoering leent zich goed om een dergelijke zelfkritische analyse van de organisatie transparant te maken richting de raadsleden. • De risico's van de verbonden partij voor de financiële positie van de gemeente zijn beperkt uitgewerkt. Wel zijn oer verbonden partij risico’s voor de partijen zelf opgenomen. Het BBV vraagt echter om een opgave van de risico's voor de financiële positie van de gemeente zelf.

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Bedrijfsvoering



Programmaverantwoording

Paragrafen

Programmaverantwoording Paragrafen

Financiële positie

Verbonden partijen



Grondbeleid



Openbaarheid



Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Legenda

Betekenis



Voldoet niet of beperkt aan de norm



Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om de raad beter in positie te brengen



Voldoet aan de norm en brengt de raad goed in positie

Bijlagen

15 Samenvatting

Samenvatting

Onze analyse van uw financiële positie

Jaarrekening

In onze controleverklaring moeten wij expliciet aandacht besteden aan de geschiktheid van de door het college gehanteerde en onderbouwde veronderstellingen inzake het opvangen van financiële risico’s in relatie tot de financiële positie.

Solvabiliteit De solvabiliteit van uw gemeente is de laatste jaren fors toegenomen van 20,7% in 2020 tot 35,5% in 2024. Hiermee bevindt uw gemeente zich in de risicocategorie neutraal in het provinciaal toezichtmodel.

Om aan deze eis te voldoen hebben wij onder andere kennis genomen van de in jaarstukken opgenomen paragraaf “Weerstandsvermogen”, waarin het college de relatie heeft gelegd tussen de onderkende risico’s, de benodigde weerstandscapaciteit en het weerstandsvermogen Ten aanzien van deze analyse hebben wij overwogen of deze alle relevante informatie bevat waarvan wij als gevolg van de controle van de jaarrekening kennis hebben. Ons beeld van deze paragraaf hebben we eerder al gegeven. Een nadere analyse van uw weerstandsvermogen hebben we op deze pagina gegeven.

In de begroting 2024 werd nog uitgegaan van een solvabiliteit van 22% omdat aangenomen werd dat de gewenste investeringsagenda kon worden gerealiseerd met het aangaan van nieuwe leningen. In de begroting 2025 is de solvabiliteit op de langere termijn herzien naar 21% per eind 2028. Dit houdt verband met de mogelijke gevolgen van het ravijnjaar. Naar onze mening kan de solvabiliteit nog slechter uitvallen als de boeggolf aan investeringen (sneller) wordt ingelopen. Aan de andere kant is de werkelijke solvabiliteit veel hoger dan de startwaarde in de begroting. Daarom raden wij u aan om de solvabiliteit bij de kadernota en begroting 2026 goed in de gaten te houden, omdat u op basis van de begroting 2025 op termijn relatief weinig buffers heeft om (onverwachte) tegenvallers op te vangen.

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Kengetallen BBV

Kengetallen BBV

Weerstandsvermogen

Weerstandsvermogen Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Daarnaast hebben wij vastgesteld of de volgens het BBV verplichte financiële kengetallen in lijn liggen met de gangbare normen. In de grafieken op deze en de volgende pagina’s hebben we een overzicht opgenomen van de kengetallen die verplicht in de jaarrekening van uw gemeente moeten worden opgenomen. Deze hebben we afgezet tegen de waarden van de ratio’s van de gemeente over de afgelopen vier jaar, maar ook tegen de gemiddelde omvang van andere gemeenten met uw omvang en met Nederland als geheel. Uit deze analyse blijkt dat de financiële positie van uw gemeente als geheel goed is. Uit de analyse die het college zelf heeft gemaakt in de paragraaf Weerstandsvermogen, blijkt echter dat uw gemeente de komende jaren een uitdaging heeft, in het bijzonder door de effecten van de korting van het gemeentefonds. Hierna hebben wij onze constatering per kengetal nader geduid.

De vergelijking met andere gemeenten laat zien dat uw weerbaarheid voor tegenvallers lager is dan gemiddeld. Landelijk lag de gemiddelde solvabiliteit van gemeenten in 2022 op 38,9%. Voor de gemeenten in uw provincie lag dit percentage op 38,4% en voor gemeenten met een vergelijkbare omvang op 41,4%. Uw solvabiliteit was eind vorig jaar 26,6 %.

16 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Kengetallen BBV

Kengetallen BBV

Weerstandsvermogen

Weerstandsvermogen Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Onze analyse van uw financiële positie Netto schuldquote en gecorrigeerde netto schuldquote De netto schuldquote van uw gemeente is sinds 2020 fors gedaald van 67,4% eind 2020 tot 21,5% eind 2024. Dit geeft aan dat de totale opbrengsten van uw gemeenten (veel) sneller toeneemt dan de werkelijke ontwikkeling van de netto schuldenlast van de gemeente. Dit zien we ook terug in de jaarrekeningen. Uw gemeente heeft enkele jaren positieve exploitatiesaldi gerealiseerd, maar beperkt geïnvesteerd. Hierdoor is het bedrag aan vaste schulden afgenomen en de kortlopende vorderingen toegenomen. Beide hebben een positieve invloed op de netto schuldquote. Vanuit haar toezichthoudende taak acht de provincie een netto schuldquote die lager is dan 90% als minst risicovol. Voor beide ratio’s blijft uw gemeente hier ruimschoots onder. Ook ten opzichte van de andere gemeenten met uw omvang en het landelijke gemiddelde tekent uw netto schuldquote positief af. In de begroting 2025 is echter een netto schuldquote opgenomen van ruim 50%. Dit is een stabilisatie van de verwachte quote in de begroting 2024. De werkelijke quote is echter met 21,5% veel positiever. Net als bij de solvabiliteit verwachten wij een toename van de netto schuldquote, in verband met toenemende investeringen. Op dit moment lijkt een schuldquote in de nabije toekomst van boven 50% te voorzichtig.

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Opvallend is dat er een groot verschil aanwezig is tussen de netto schuldquote en de gecorrigeerde netto schuldquote. Dit komt omdat uw gemeente relatief veel geld leent om deze vervolgens aan andere organisaties door te lenen. Deze geldstromen worden niet meegerekend in de gecorrigeerde netto schuldquote. Afgaand op dit kengetal, is uw financiële positie erg goed. Uw gecorrigeerde netto schuldquote eind 2024 is 5,1%.

17 Samenvatting

Samenvatting

Onze analyse van uw financiële positie

Jaarrekening

Grondbeleid U heeft geen actieve geen actieve grondexploitaties. Derhalve is dit kengetal al jaren gelijk aan nul. Daarom hebben wij geen nadere analyse van dit kengetal uitgevoerd.

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Kengetallen BBV

Kengetallen BBV

Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte is, net als de laatste jaren, (ruim) positief. Dit houdt in dat de structurele lasten kunnen worden gedekt door structurele baten. Er is feitelijk sprake van een overschot in de exploitatie nadat alle incidentele resultaten zijn geëlimineerd. Dit is voor de provincie een belangrijk uitgangspunt bij de uitvoering van haar toezichthoudende taak.

Weerstandsvermogen

Weerstandsvermogen Bevindingen controle

Bevindingen controle

Uw structurele exploitatieruimte was de afgelopen jaren ook hoger dan andere gemeenten (3,2%) met uw omvang en het landelijke gemiddelde (3,3%). De verwachting is echter dat, gezien de mogelijke afname van het gemeentefonds, dit percentage de komende jaren onder druk komt te staan. In de begroting 2025 gaat het college uit van een negatieve structurele exploitatieruimte vanaf 2026.

Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Overigens is de uitkomst van de structurele exploitatieruimte voor een belangrijk deel afhankelijk van de juiste classificatie van kosten en opbrengsten door het college. De term “incidenteel” is namelijk niet eenduidig gedefinieerd in het BBV. Daarom raden wij u aan om beleid te ontwikkelen waarin uw raad eenduidige definieert wat als incidenteel aangemerkt moet worden, bij voorkeur in de financiële verordening.

18 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie

Onze analyse van uw financiële positie Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit wordt berekend als de verhouding tussen de gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden met een eigen woning in uw gemeente en de landelijke gemiddelde woonlasten voor hetzelfde huishouden over het laatst bekende begrotingsjaar. Hiervoor hebben wij 2024 gebruikt. Om de berekeningen te maken hebben wij de definities aangehouden van het kennisinstituut Coelo. Dit instituut gaat voor de bepaling van het gemiddelde bedrag aan OZB uit van de gemiddelde WOZ waarde van een koopwoning in uw gemeente. Wij gebruiken de definitie van Coelo om aan te sluiten bij de informatie die openbaar gemaakt is door het CBS.

Kengetallen BBV

Weerstandsvermogen

Weerstandsvermogen Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

De omvang van de belastingcapaciteit in uw gemeente is relatief hoog. Tussen 2020 en 2024 schommelt de uitkomst tussen 110%-119%. Dit betekent dat de woonlasten voor inwoners van de gemeente Stede Broec relatief duur zijn. Het betekent ook dat u ten opzichte van andere gemeenten de komende jaren minder mogelijkheden hebt om de belastingverhoging te gebruiken als structureel algemeen dekkingsmiddel. Mede hierdoor bent u door de provincie ingedeeld in de hoogste risicocategorie.

19 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Kengetallen BBV

Kengetallen BBV

Weerstandsvermogen

Onze analyse van uw weerstandsvermogen In de paragraaf Weerstandsvermogen is door het college een analyse gemaakt van het weerstandsvermogen van uw gemeente per 31 december 2024. Eerder in dit rapport hebben wij een aangegeven hoe wij aankijken tegen de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragraaf Weerstandvermogen. In deze paragraaf gaan we dieper in op de analyse die door het college gemaakt is. Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de financiële risico’s die de gemeente loopt en de buffers die gemeente vrij beschikbaar heeft om deze risico’s op te vangen (de weerstandscapaciteit). Uit de analyse van het college blijkt dat het weerstandsvermogen in 2024 wederom is toegenomen van 7,7 naar 8,6. Hiermee is het weerstandsvermogen te kenmerken als uitstekend.

Weerstandsvermogen Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Bestemmingsreserves onderdeel van beschikbare weerstandscapaciteit Net als vorig jaar is het ons opgevallen dat het college bij de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit rekening houdt met enkele bestemmingsreserves. In het BBV is echter bepaald dat dit niet mogelijk is. Er mag uitsluitend rekening worden gehouden met reserves die daadwerkelijk vrij aanwendbaar zijn, de algemene reserves. Het onderscheid tussen de algemene reserve en bestemmingsreserves is gelegen in het feit dat de algemene reserve vrij aanwendbaar is en bestemmingsreserves zijn door de raad ‘geoormerkt’. Deze reserves zijn gevormd voor een specifiek doel zoals bijvoorbeeld een bestemmingsreserve om geld te sparen voor incidentele aankopen in het grondbedrijf. Alleen de algemene reserve wordt tot het vrij besteedbaar eigen vermogen gerekend, de bestemmingsreserves worden hier niet toe gerekend en daarmee dus ook niet tot de weerstandscapaciteit. Indien er geen rekening gehouden wordt met bestemmingsreserves, dan daalt het weerstandsvermogen van 8,6 naar 5,5.

Uw weerstandsvermogen nader geanalyseerd De gewogen financiële omvang van de risico’s is toegenomen van EUR 1,9 miljoen naar EUR 2,3 miljoen. De belangrijkste reden van de toename is dat het risico dat vanuit de SED wordt doorbelast. Het gaat dan om de verwachte financiële impact indien er bij de SED een datalek of een vorm van cybercrime plaatsvindt. Omdat de SED niet beschikt over eigen vermogen, worden alle risico’s en lasten doorbelast aan de deelnemende gemeenten. De beschikbare weerstandscapaciteit is toegenomen van EUR 14,6 miljoen naar EUR 19,6 miljoen. De toename van de weerstandscapaciteit is dan ook te danken aan de hogere buffers waarover u per eind 2024 beschikt . Deze toename zit vooral in hogere bestemmingsreserves. Zoals wij op de vorige pagina hebben verwoord zijn deze volgens het BBV echter geen onderdeel van de beschikbare weerstandscapaciteit. Indien eind 2023 geen rekening houden met de bestemmingsreserves, komt de weerstandscapaciteit uit op 6,0. In vergelijking met de meer zuiver berekende weerstandscapaciteit per eind 2024 van 5,5 (zie hiernaast) is er dus sprake van een lager, maar nog steeds uitstekend, weerstandsvermogen.

20 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Kengetallen BBV

Kengetallen BBV

Weerstandsvermogen

Weerstandsvermogen Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Onze analyse van uw weerstandsvermogen Objectiviteit van de benodigde weerstandscapaciteit Een belangrijk nadeel van de benodigde weerstandscapaciteit is dat deze subjectief is. Het is volledig afhankelijk van de kwaliteit van het risicomanagement en de mogelijkheid om de maximale omvang en kans van voordoen van de risico’s te bepalen. In de praktijk is dit vaak weerbarstiger dan uit de paragraaf Weerstandsvermogen blijkt. Een voorbeeld is dat u een afslag maakt van 10% van de totale risico’s. Zoals wij in onze managementletter aan het college hebben opgenomen, is het risicomanagement bij uw gemeente nog onvoldoende een onderdeel van de normale bedrijfsvoering. Het risicomanagementproces, waaronder het denken en handelen vanuit risico’s, wordt nog niet integraal beleefd en toegepast in de organisatie. Hierdoor kan niet zomaar gesteld worden dat de risico’s die genoemd zijn in de paragraaf juist en volledig zijn. Wel vormen ze naar onze mening een goede afspiegeling van het risicoprofiel van uw gemeente in vergelijking met andere gemeenten.

21 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Schattingen binnen het fysiek domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2024 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Managementschatting

Oordeel

Waardering immateriële vaste activa

Evenwichtig

Waardering materiële vaste activa

Evenwichtig

Interne beheersing van de projectadministratie kan beter Bij het afsluiten van het boekjaar 2024 bleek dat de kosten van de afdeling Ruimte van de SED Organisatie veel hoger waren dan verwacht. Een belangrijke oorzaak hiervan is dat uren en kosten gedurende her jaar niet juist en volledig waren toegerekend aan projecten en/of de (juiste) gemeenten. In eerste aanleg werd het tekort zonder duidelijke onderbouwing doorbelast aan één van de deelnemende gemeenten. Bij de opstellen van de jaarrekeningen is dit vanuit het bestuur gesignaleerd en gecorrigeerd.

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Een belangrijke oorzaak van dit proces is de beperkte interne beheersing binnen de SED Organisatie op de projectadministratie. In onze managementletter aan de directie van de SED Organisatie hebben wij aangegeven dat de interne beheersing van de projectadministratie verbeterd dient te worden. Er bestaat op dit moment namelijk geen totaalbeeld van lopende projecten en anterieure overeenkomsten waarin per project of overeenkomst de gebudgetteerde en werkelijke uren, materialen, inkopen en dekking zijn opgenomen. Inzicht in over- of onderschrijding en de nettoresultaten zijn niet altijd aanwezig.

Uit gesprekken is verder gebleken dat niet alle medewerkers uren schrijven op projecten en facturen niet altijd op het (juiste ) project worden geboekt. Daarom hebben wij de directie geadviseerd om • meer structuur en standaardisatie aan te brengen in de interne beheersing van projecten. Hierbij kan gedacht worden aan een standaardopzet van voor- en nacalculaties, voortgangsrapportages, besluitvormende documenten, samenwerkingsvormen en evaluaties; • de betrokkenheid te vergroten van de tweede lijn bij de uitvoering en bewaking van het project na besluitvorming; • voorcalculaties en investeringsbudgetten periodiek te actualiseren en indexeren, zodat een realistischere weergave ontstaat van de werkelijkheid; • stel achteraf structureel project- of evaluatierapportages op als sluitstuk van de P&C cyclus op projectniveau. In onze managementletter van vorig jaar hebben wij daarnaast geconstateerd dat er binnen de werkorganisatie geen uren worden geschreven. Hierdoor is het niet altijd duidelijk wat de werkelijke uren zijn die aan de specifieke gemeentelijke projecten zijn toe te rekenen. In plaats daarvan is in het verleden de bewuste keuze gemaakt om deze uren voorcalculatorisch in te schatten door de afdelingsmanagers en de uren op basis van deze calculatie door te belasten.

22 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Laat strategische gronden elke twee jaar waarderen Op de balans van uw gemeente zijn gronden verantwoord die behoren bij het Centrumplan Fase 5. Deze gronden zijn te classificeren als ‘warme gronden’. Het voordeel hiervan is dat deze gronden gewaardeerd mogen worden tegen de toekomstige bestemming. In den regel is dit een hogere waarde dan de waarde onder de geldende bestemming, waardoor er geen afboeking plaats hoeft te vinden als er een strategische prijs voor de grond betaald is. De BBV staat dit toe om onwenselijke schommelingen in de waardering van de gronden, en hiermee van het resultaat van de gemeente, te voorkomen.

Interne beheersing

In de Notitie Grondbeleid van de commissie BBV zijn echter strenge voorwaarden opgenomen om gronden te waarderen als warme gronden. Een van die voorwaarden is dat de betreffende gronden periodiek (minimaal eens in de 2 jaar) worden getaxeerd tegen de waarde volgens de toekomstige bestemming, met inachtneming van de inherente onzekerheden van de ontwikkelmogelijkheden. Dit heeft sinds 2020 niet meer plaatsgevonden. Daarom hebben wij zelfstandig op basis van onze ervaring bij anderen gemeenten beoordeeld of er sprake zou kunnen zijn van een duurzame waardevermindering voor deze gronden. Naar onze mening is hier geen sprake van.

Speerpunten van de gemeenteraad

Desalniettemin raden wij u aan om nog dit begrotingsjaar een taxatie van de warmen gronden uit de laten voeren volgens de voorwaarden die het BBV hieraan stelt.

Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Bijlagen

23 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Schattingen binnen het sociaal domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2024 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting Nog te betalen zorgkosten

Oordeel Evenwichtig

Inzicht in zorgkosten is verbeterd, maar blijft aandacht vragen De beheersing van de zorgkosten, in het bijzonder de kosten voor jeugdzorg, blijft een punt van aandacht. Mede door de (landelijke) stijging van zorgtarieven en de toenemende vraag naar zorg, zijn de kosten de afgelopen jaren fors toegenomen. De SED Organisatie zet vol in op data-analyse om het inzicht in de kosten te vergroten. Wij hebben geconstateerd dat er goede stappen gezet zijn in de ontwikkeling van de financiële dashboards. Hiermee is een eerste stap gezet als het gaat om kostenbeheersing in het sociaal domein. Dit heeft er onder andere toe geleid dat de afwijking van de werkelijke zorgkosten in de jaarrekening 2024 ten opzichte van de bijgestelde begroting beperkt is. Desondanks zien we morgelijkheden om de dashboards verder door te ontwikkelen: Een belangrijke aanbeveling die wij hierbij willen doen is om de informatie uit het dashboard af te stemmen op de informatiebehoefte. Het financiële dashboard is op dit moment voornamelijk ingericht op basis van het aanbod aan beschikbare informatie en minder op basis van de behoefte.

Een voorbeeld hiervan is dat het dashboard op dit moment voornamelijk kwantitatieve gegevens bevat over verstrekte zorg. Data hierover zijn al beschikbaar en is daarom relatief eenvoudig te ontsluiten. Deze data zouden bijvoorbeeld aangevuld kunnen worden met meer kwalitatieve data over de effectiviteit van de geleverde zorg, aangezien in de begroting een beperkt aantal indicatoren aanwezig zijn waarmee de gemeente inzicht krijgt in de ontwikkeling van het sociaal domein. Kostentoerekening aan maatwerktrajecten loopt nog niet goed Wij hebben geconstateerd dat de zorgkosten van (langlopende) maatwerktrajecten gedurende het jaar niet altijd juist worden verantwoord in de financiële administratie. Omdat dergelijke trajecten relatief duur zijn en een lange looptijd kennen, betaald de gemeente regelmatig voorschotten uit aan de zorgverleners. Deze voorschotten worden direct als kosten in het resultaat verantwoord. Het BBV geeft echter aan dat bestedingen pas als kosten mogen worden verantwoord als de prestatie geleverd is. In het geval van de maatwerktrajecten is dit het moment dat de zorg verleent is. De zorgverleners leggen achteraf verantwoording af aan de gemeente over de zorgprestaties die zij geleverd hebben. Hierbij wordt ook inzicht gegeven in het onderhanden werk. Dit zijn trajecten die nog niet zijn afgerond, maar wel al zijn gefactureerd en betaald door de gemeente.

Gedurende de controle is een aansluiting gemaakt tussen deze verantwoordingen en de financiële administratie. Dit heeft geleid tot een positieve correctie van de zorgkosten van EUR 0,9 miljoen.

24 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Wij hebben een analyse uitgevoerd van de kosten van uw sociaal domein. Hierbij hebben wij onderscheid gemaakt in de aard van de kosten en deze vergeleken met de primaire en bijgestelde begroting, alsmede met de werkelijke kosten over vorig jaar.

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie

Primaire begroting is fors omhoog bijgesteld In de grafiek op de volgende pagina hebben wij de opbouw en ontwikkeling van de totale kosten in het sociaal domein opgenomen. De primaire begroting van het sociaal domein ging uit van EUR 28,5 miljoen aan totale kosten. In de tussentijdse rapportages is dit bedrag bijgesteld met EUR 4,9 miljoen (17,3%) naar EUR 33,4 miljoen.

Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

De bijstelling geeft een indicatie dat de totale kosten in het sociaal domein bij de primaire begroting te laag waren ingeschat. Dit heeft de organisatie echter proactief gesignaleerd en gecorrigeerd in de tussentijdse rapportages 2024. De toename van de verwachte kosten heeft vooral plaatsgevonden bij het deelgebied participatie. Op hoofdlijnen kunnen de belangrijkste wijzigingen in de aangepaste begroting als volgt worden gespecificeerd: • Exploitatiekosten opvang ontheemden Oekraïne (EUR 1,7 miljoen) • Autonome stijging cliëntgebonden kosten (EUR 0,9 miljoen) • inburgeringsvoorzieningen (EUR 0,5 miljoen) • Indexatie bijstandsbudgetten (EUR 0,5 miljoen) Wij merken op dat de aanpassingen, behoudens de autonome stijging van de zorgkosten, voor een belangrijk deel worden gecompenseerd door hogere Rijksbijdragen.

Werkelijke kosten liggen op het niveau van de bijgestelde begroting De werkelijke kosten van het sociaal domein over 2024 bedragen EUR 33,6 miljoen en zijn hiermee slechts EUR 0,2 miljoen (0,6%) lager dan in de bijgestelde begroting werd verwacht. Wel is er een verschuiving zichtbaar tussen (lagere) kosten voor de opvang van ontheemden uit de Oekraïne en hogere zorgkosten (EUR 1,1 miljoen). Het college heeft een gedetailleerde toelichting opgenomen als onderdeel van de verantwoording van het programma Samenleving. Kosten sociaal domein in 2024 met 11,2% toegenomen De kosten van het sociaal domein over 2024 zijn met EUR 3,4 miljoen (11,2%) toegenomen ten opzichte van 2023. De belangrijkste redenen hiervoor betreffen de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Dit wordt gecompenseerd met hogere rijksbijdragen. Wat wel een negatief effect heeft op het resultaat ten opzichte van 2023 is de autonome kostenstijging van zorgkosten. Deze zijn in toegenomen van EUR 17,3 miljoen in 2023 tot EUR 18,1 miljoen in 2023. Dit betreft een toename van de kosten voor zowel Wmo als voor de jeugdzorg.

25 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein

26 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar Het college van burgemeester en wethouders van uw gemeente heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Als onderdeel van onze controle en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij: • de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving beoordeeld; en • de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld.

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Wij zijn van mening dat de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling die het college heeft gehanteerd bij het opstellen van de jaarrekening 2024 aanvaardbaar zijn.

Schattingen binnen het domein bedrijfsvoering zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2024 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting

Oordeel

Waardering financiële vaste activa

Evenwichtig

Waardering kortlopende vorderingen

Evenwichtig

Waardering voorzieningen

Evenwichtig

Samenstelling voorziening Riolering niet inzichtelijk In de jaarrekening is een voorziening Riolering verantwoord voor een bedrag van EUR 5,3 miljoen. Deze voorziening is gevormd omdat er sprake is van een heffing bij de burger die specifiek besteed moet worden. Gedurende de afgelopen jaren is het overschot op het product Riolering volledig aan de voorziening toegevoegd. In de Notitie Lokale heffingen van de commissie BBV zijn voorbeelden gegeven wanneer de gemeente een overschot op het product Riolering mag toevoegen aan de algemene reserve. Dit mag bijvoorbeeld als het overschot is ontstaan als de dienstverlening efficiënter (goedkoper) heeft plaatsgevonden dan verwacht of omdat het aantal rioolaansluitingen hoger was dan in de begroting vanuit gegaan is. Om goed te kunnen bepalen wat de gemeente ten gunste van het eigen vermogen mag brengen en wat als voorziening geboekt moet worden, is daarom goed inzicht nodig in de aard en achtergrond van het resultaat van het product Riolering. Het college heeft in de toelichting op de jaarrekening aangegeven dat zij geen inzicht heeft in het totaalsaldo van de voorziening. Hierdoor kan er kan geen aansluiting tussen het saldo van de voorziening en het gemeentelijk rioleringsplan worden gemaakt. Het gevolg hiervan is dat niet inzichtelijk is of een deel van de voorziening vrij kan vallen ten gunste van het vermogen van de gemeente.

Daarom raden wij u aan om in voorbereiding op de jaarrekening 2025 een analyse te maken van de opbouw van de voorziening.

27 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Kwaliteit van de (primaire) begroting kan worden verbeterd Het resultaat na bestemming is in de jaarrekening 2024 uitgekomen op EUR 5,1 miljoen. In de primaire begroting werd een resultaat verwacht van nul. In de bijgestelde begroting ging het college uit van een positief resultaat van EUR 1,2 miljoen. Dit is een verschil van EUR 3,9 miljoen met de werkelijkheid. De belangrijkste oorzaken zijn door het college toegelicht in de diverse programma’s in de jaarstukken.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15765386/1