26-0038 Openbaar advies van burgemeester secretaris griffier aan de lijsttrekkers 2026

Stede Broec

De lijsttrekkers van de politieke partijen in Stede Broec

uw brief van: uw kenmerk: ons kenmerk: behandeld door: bijlagen: 2

Datum: nderwerp:

9 maart 2026 Openbaar advies aan de lijsttrekkers

Beste lijsttrekkers, Op 18 maart 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. De kiezer bepaalt de uitkomst. Voor u afwachten in spanning. Komt uw partij in de raad en zo ja, met hoeveel zetels? Na het sluiten van de stembureaus worden de stemmen op partijniveau geteld. De voorlopige verkiezingsuitslag kunt u volgen tijdens een informele bijeenkomst op de tweede etage van het gemeentehuis in Stede Broec. Hiervoor nodigen we u en uw partijgenoten van harte uit. Als de uitslag eenmaal bekend is breekt de volgende fase aan. U gaat met elkaar in gesprek om te verkennen hoe u de samenwerking de komende vier jaar wilt gaan invullen. U gaat informeren en formeren. Er zijn geen vaste regels voor een formatie. Er is veel ruimte voor lokale verschillen. En hoewel dat nergens is voorgeschreven, is het een goed gebruik dat de grootste partij het voortouw neemt voor de eerste gesprekken nadat de verkiezingsuitslag bekend is geworden. Als de uitslag bekend is, bent u aan zet. U gaat een samenwerkingsverband bouwen. De nieuwe raad en het nieuwe college gaan de komende vier jaar samen aan de slag voor onze inwoners, bedrijven, maatschappelijke instellingen, vrijwilligers, kortom onze hele gemeenschap. De wijze waarop u de start van deze periode van verkennen en onderhandelen inricht zal in grote mate bepalend kunnen zijn voor de samenwerking in de komende jaren.

Hoe dit proces van de onderhandelingen wordt vormgegeven is aan de deelnemende partijen. In deze brief doen wij - de burgemeester, de gemeentesecretaris en de griffier - u een handreiking. 1. Het proces na de verkiezingen; formele momenten Direct na de verkiezingen is er een aantal belangrijke formele momenten. 26 maart 10.00 uur: het hoofd- en centraal stembureau stelt de officiële uitslag van de verkiezingen vast. de formaliteitenbijeenkomst voor alle raadsleden inclusief portretfoto 26 maart 20.00 uur: het afscheid van de huidige raad en onderzoek geloofsbrieven nieuwe 30 maart 20.00 uur: raadsleden de installatie van de nieuwe raadsleden inclusief gezamenlijke foto 1 april 20.00 uur: Parallel hieraan bent u naar verwachting reeds begonnen met de onderhandelingen om te komen tot een coalitie, een inhoudelijk programma en een nieuw college.

BEZOEKADRES:

POSTADRES:

CONTACT:

De Middend 2 1611 KW Bovenkarspel

Postbus 20 1610 AA Bovenkarspel

T: 0228-510 111 F: 0228-313 312

BANK:

E: gemeente@stedebroec.nl I : www.stedebroec.nl

1BAN: NL25 BNGH 0285 0158 77 BIC: BNGHNL2G

2. Het proces na de verkiezingen; Het onderhandelen Na 18 maart start het onderhandelingsproces. De partijen bepalen zelf het ritme en de dynamiek. Hoe en met wie bepaalt uzelf. De praktijk leert dat het initiatief meestal ligt bij de lijsttrekker(s) van de grootste partij(en). Er zijn verschillende vormen denkbaar. Een en ander wordt (meestal) geïnitieerd door de grootste partij. Vaak wordt gestart met het verkennen en uitnodigen van partijen om uit te zoeken "wie met wie wil en kan". In sommige gemeenten wordt voorafgaand aan de start van het proces- op uitnodiging van de grootste partij - een "duidingsdebat" gehouden dat richting kan geven. In het proces hebben de ambtelijke organisatie, de burgemeester en de griffie een eigen rol. In het proces kunnen de volgende stappen worden doorlopen; a. de informatiefase: gesprekken met alle partijen onder leiding van de grootste partij; b. de formatiefase: schrijven van een akkoord; c. de coalitievorming en vaststellen van het bereikte akkoord; d. de collegevorming en portefeuilleverdeling; e. het benoemen van de wethouders en presenteren van het akkoord in een raadsvergadering. Uitgangspunten ondersteuning coalitieonderhandelingen De burgemeester De burgemeester heeft een zorgplicht volgens artikel 170 Gemeentewet voor het goed functioneren van het gemeentebestuur en bewaakt de bestuurlijke integriteit.

Op 13 mei 2025 heeft de burgemeester u een brief gestuurd over integriteit van kandidaat raadsleden. In deze brief is ook de integriteit van wethouders benoemd. In onze gemeente is het vast beleid om een risicoanalyse integriteit bij kandidaat wethouders te laten uitvoeren. Dit beleid is vastgelegd in het "protocol integriteitstoets kandidaat wethouders" (zie bijlage). De rol van de burgemeester is vastgelegd in artikel 35 Gemeentewet: "De burgemeester wordt geïnformeerd over de uitkomsten van de collegeonderhandelingen. Hij wordt alsdan in de gelegenheid gesteld zijn opvattingen over voorstellen ten behoeve van het collegeprogramma kenbaar te maken". Op het moment dat de burgemeester wordt geïnformeerd, mag het coalitieakkoord nog niet ondertekend zijn. De burgemeester moet ook geïnformeerd worden voordat de wethouders worden benoemd. Het idee hierachter is dat de burgemeester op grond van artikel 34 Gemeentewet onderdeel is van het college en daarmee dus ook betrokken is bij de uitvoering van het akkoord. De burgemeester heeft wettelijke taken op het gebied van openbare orde en veiligheid. Naast de formeel wettelijke rol zou ik het zeer op prijs stellen dat u mij, vanuit mijn verantwoordelijkheid als voorzitter van raad en college, periodiek informeert over de voortgang van het proces. ' Graag vraag ik, als burgemeester, uw aandacht nog voor het volgende.

In het hele land is de afgelopen periode aandacht gevraagd voor maatschappelijke weerbaarheid. Met een informatieboekje zijn alle huishoudens geïnformeerd over hoe inwoners zich op noodsituaties kunnen voorbereiden. Het vraagt iets van iedereen: ondernemers, instellingen en natuurlijk van de overheid zelf. We hebben als gemeente zelf dus ook te zorgen voor continuïteit. Het gaat over ons eigen werk, hoe we voor onze inwoners beschikbaar en bereikbaar blijven. Het gaat niet alleen over bijvoorbeeld noodopvang en informatieverstrekking, maar ook over andere taken zoals zorgen hulpverlening. Dit gaat in feite over hoe we onze "core-bussiness" draaiende houden onder bijzondere omstandigheden. We moeten ons als gemeente dus eveneens voorbereiden op situaties waarin langdurige verstoringen onze samenleving raken. Dit gaat niet alleen over openbare orde en veiligheid, het raakt aan alle onderdelen van de gemeente. Het is vanuit onze verantwoordelijkheid dan ook zeer aan te bevelen dit onderwerp te betrekken bij aanstaande gesprekken over afspraken betreffende coalitie- en/of raadsakkoorden.

Pagina 2 van 4

De ambtelijke organisatie De gemeentesecretaris staat op basis van artikel 103 Gemeentewet het college en de burgemeester bij de uitoefening van hun taak terzijde. De ambtelijke organisatie werkt in principe voor het college en bereidt de voorstellen voor de raad voor en voert deze uit. De ambtelijke organisatie heeft de expertise om desgevraagd de deelnemende partijen op de inhoud van het te bereiken akkoord te ondersteunen. De gemeentesecretaris kan hierin voorzien en zich bij laten staan door de ambtelijke organisatie. De raadsgriffie De griffier staat op basis van artikel 107a Gemeentewet de raad en commissies bij de uitoefening van hun taak terzijde. De griffier werkt voor de hele raad en is verantwoordelijk voor een zorgvuldig besluitvormingstraject voor onder andere het aanstellen van nieuwe raadsleden en het benoemen van wethouders. De griffier waakt over de transparantie van het proces en de correcte en tijdige informatievoorziening richting de gehele raad en naar de samenleving. Wie kan welke ondersteuning verlenen?

De vorm van de ondersteuning is afhankelijk van de fase waarin het proces zit en de behoeften van de deelnemende partijen. Het is van belang dat de partijen weten welke ondersteuning ze op welk moment kunrien verwachten. - Zo kan de griffier het proces ondersteunen in stap a ene. - De gemeentesecretaris kan het proces ondersteunen in stap b en c. - Stap d. is doorgaans een stap die de formerende partijen op hoofdlijnen zelfstandig doorlopen. - De portefeuilleverdeling wordt in de eerste collegevergadering na de benoeming van de wethouders, formeel vastgesteld. De burgemeester heeft hier uiteraard ook een rol. Zie hiervoor onderstaand kopje "portefeuilleverdeling". U heeft veel ruimte om te kiezen hoe u de afspraken voor de komende vier jaren vorm geeft. Democratie staat met de bereidheid van de meerderheid om naar de minderheid te willen luisteren. Daarnaast is onze samenleving op allerlei vlakken in beweging. Een akkoord dat zich meer richt op thema's en maatschappelijke opgaven past goed bij deze tijd. U kunt zich dan richten op de vraag 'wat u de komende vier jaar wilt bereiken'. Dit biedt ook de ruimte voor flexibiliteit. Portefeu i I leverde! i ng

Tenslotte vragen wij uw aandacht voor de portefeuilleverdeling. Formeel verdeelt het nieuwe college onderling de portefeuilles, maar vaak wordt dat op hoofdlijnen geregeld bij de coalitieonderhandelingen. Een aandachtspunt is dat de portefeuilles bij voorkeur duidelijk omschreven zijn. Ook is het goed om rekening te houden met afgeronde taakvelden en niet al te versnipperd taken te verdelen. Dat voorkomt dat niet duidelijk is welke bestuurder bijvoorbeeld afgevaardigde is in een Algemeen - of Dagelijks Bestuur van een gemeenschappelijke regeling of wie aanspreekpunt voor bewoners of bedrijven is. Een aantal verantwoordelijkheden past traditioneel minder bij elkaar, bijvoorbeeld vergunningverlening en handhaving. Een ander punt betreft het sociale domein. Het lijkt, gelet op de verwevenheid van onderwerpen, verstandig deze portefeuille ongedeeld in één hand te houden. De burgemeester heeft minimaal de wettelijke portefeuilles die gekoppeld zijn aan het ambt van burgemeester. In overleg is de burgemeester vanzelfsprekend bereid om andere portefeuilles te overwegen mits dit geen politiek gevoelige portefeuilles/thema's zijn.

Pagina 3 van 4

Startgesprek De gemeentesecretaris en de griffier zijn graag bereid om met de initiatiefnemer van de coalitiebesprekingen in gesprek te gaan over de inhoud van deze brief en specifiek de ondersteuning in het te doorlopen proces. Wij spreken de hoop uit dat u elkaar constructief en in een goede sfeer kunt vinden. Inhoudelijke ondersteuning Ter ondersteuning van de onderhandelingen bieden wij u vanuit de SEO-organisatie een aantal factsheets aan die nader ingaan op de actuele ontwikkelingen. Deze ontvangt u kort na de verkiezingen.

Met vriendelijke groet, De secretaris

De griffier

A. Huisman

D.A. Langedijk

Pagina 4 van 4