25-0152b Tussenevaluatie Zorgzame Buurt Stede Broec

Tussenevaluatie project Zorgzame Buurt Stede Broec

Uitvoering door Ons Stede Broec In opdracht van Gemeente Stede Broec, Omring & De Woonschakel Wijkonderzoek door het Louis Bolk Instituut Vastgesteld december 2024

Inhoudsopgave Voorwoord .............................................................................................................................................. 3 Inleiding en aanleiding ............................................................................................................................ 4 Het project Zorgzame Buurt .................................................................................................................... 5 Doelstelling(en) ................................................................................................................................... 5 Doelgroep & scope .............................................................................................................................. 5 Scope ............................................................................................................................................... 5 Doelgroep ........................................................................................................................................ 5 Het gebied van de zorgzame buurt ................................................................................................. 5 Werkwijze ................................................................................................................................................

6 ABCD .................................................................................................................................................... 6 Bolk-model voor Positieve Gezondheid en Leefomgeving .................................................................. 6 Wijkondersteuner & Buurtverbinders................................................................................................. 6 Stuurgroep & Werkgroep .................................................................................................................... 7 Resultaten en verantwoording ................................................................................................................ 8 Onderzoek door Louis Bolk instituut ................................................................................................... 8 Inzet wijkondersteuner en buurtverbinders ....................................................................................... 9 Buurtkamer Princenhof ..................................................................................................................... 11 Activiteiten ........................................................................................................................................

11 Ervaringen buurtbewoners................................................................................................................ 12 Conclusie en aanbevelingen .................................................................................................................. 13 Conclusie per doelstelling ................................................................................................................. 13 Algehele conclusie ............................................................................................................................. 14 Aanbevelingen ................................................................................................................................... 15 Bijlagen .................................................................................................................................................. 17 Bijlage 1: Logboek project Zorgzame Buurt Stede Broec .................................................................. 17 Bijlage 2: Financiële verantwoording ................................................................................................ 28

Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

2

Voorwoord Het verhaal van meneer de Jong (75 jaar)* Meneer De Jong is in de jaren ’70 naar Bovenkarspel Zuid verhuisd samen met zijn vrouw en twee kinderen. Als gezin hadden zij het fijn samen. Meneer had een eigen onderneming en was veel van huis. Mevrouw zorgde voor de kinderen en bouwde een sociaal netwerk op in Bovenkarspel Zuid. In het weekend gingen zij er vaak op uit om met elkaar bij familie op bezoek te gaan die, net als hun vrienden, in de Randstad woonde. Nadat de kinderen de leeftijd bereikten om uit huis te gaan en meneer zijn bedrijf verkocht, hebben zijn vrouw en hij prachtige reizen gemaakt over de hele wereld. Na een kort ziekbed in 2021 overleed mevrouw en bleef meneer alleen achter. Het leven ging door voor alle mensen om hem heen, maar zijn leven stond stil. Hij verloor zijn dagritme, sociale contacten en raakte eenzaam in de buurt waar hij al zo lang woonde maar nooit echt onderdeel van was geweest. Zijn buurvrouw attendeerde hem op Buurtkamer Princenhof. Meneer was eerst huiverig en vond het moeilijk om binnen te lopen en zijn verhaal te doen. Schaamte en trots hielden hem tegen om open en eerlijk te zijn. Sterk zijn en niet klagen was hem met de paplepel ingegoten. Toch waagde hij de stap en na een kop koffie zonder directe vragen maar vooral gezelligheid was meneer om.

Hij bezoekt bijna dagelijks de buurtkamer en heeft mooie verbinding gevonden in de buurt. Hij helpt buurtbewoners met klusjes, doet boodschappen en brengt soms zijn buurvrouw naar het ziekenhuis voor onderzoek. Op maandag eet hij graag een gezonde maaltijd mee in de buurtkamer. Zijn vrouw kookte elke dag waardoor meneer weinig weet heeft van een gezonde maaltijd en koken niet zijn hobby is. Met elkaar aan tafel snijden en schillen zij de groenten onder het genot van een kop koffie. De dagelijkse verhalen en het nieuws worden besproken terwijl de aardappels staan te koken. Iedere maand schuift de eenzaamheidsdeskundige aan en zij tipt meneer op WonenPlus van Ons Stede Broec om vrijwilligerswerk op te pakken. Meneer neemt gelijk contact op en wordt vrijwillig chauffeur om nog veel meer mensen in Stede Broec tot dienst te kunnen zijn. Meneer bedankte laatst de wijkondersteuner voor het weer kleur geven aan zijn leven. “En dat op mijn oude dag.” *Dit verhaal is waargebeurd, er is gebruik gemaakt van een gefingeerde naam. Deze evaluatie blikt terug op het project Zorgzame Buurt Stede Broec, waarin gekeken wordt hoe de leefbaarheid in de wijk bevorderd kan worden voor bewoners. Hierbij is in het bijzonder gericht op bewoners met zorg- of ondersteuningsbehoeften.

De brede doelstelling is om het mogelijk te maken dat de inwoners van Stede Broec zo lang mogelijk gezond thuis kunnen wonen met passende ondersteuning in een leefbare wijk.

Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

3

Inleiding en aanleiding In 2022 is het actieonderzoek Langer Gezond Thuis Wonen gestart in opdracht van Gemeente Stede Broec, Ons Stede Broec, De Woonschakel en de Omring. De vraag in het actieonderzoek die centraal stond was: Hoe ontwikkelen we een Zorgzame Buurt? Naar aanleiding van deze vraag is vanuit Netwerk & Co en Nederland Zorgt Voor Elkaar samen met buurtbewoners een Buurt Meetup georganiseerd waarbij onderzocht is hoe een zorgzame buurt ontwikkeld kan worden. De ontwikkeling van een zorgzame buurt is van belang omdat, zoals in het projectplan staat beschreven, Stede Broec over tien jaar twee keer zoveel 75+ers zal tellen als nu. Dit betekent dat de behoefte aan zorg zal verdubbelen, terwijl de beroepsbevolking met 6% krimpt. Ongeveer 25 procent van de groei binnen de zorg kan opgenomen worden door slimmer organiseren, domotica (huisautomatisering) en oplossingen op afstand. Een deel van de groei kan opgevangen worden doordat senioren bewuster omgaan met hun fysieke en mentale gezondheid. Aanpassingen in huis en in hun netwerk zal zorg wegnemen en verlichten. Veel vragen en klachten bij artsen en wijkverpleging die ontstaan door eenzaamheid kunnen afnemen door contact in de buurt. Op dit laatste punt wordt vanuit dit project ingespeeld. Bovendien is de buurt van weleer er niet meer: onze samenleving individualiseert en digitaliseert.

Dit kan leiden tot situaties waarbij de levenskwaliteit van bewoners ondermaats wordt omdat ze niet op de hoogte zijn van het aanbod van diensten. De drempel naar hulp- en dienstverlening blijft hoog en de kennis over het aanbod laag. Het zijn vaak de meest kwetsbare bewoners die aansluiting missen met de buurt en het zorgaanbod. Hoe mooi zou het zijn als een zorgzame buurt hier het verschil in kan maken?! Vanuit het actieonderzoek Langer Gezond Thuis Wonen is het Projectplan Zorgzame Buurt Stede Broec ontstaan waar deze evaluatie over geschreven is.

Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

4

Het project Zorgzame Buurt Doelstelling(en) De doelstelling van het project Zorgzame Buurt Stede Broec luidt; de doelstelling is om tot een Zorgzame Buurt te komen in Stede Broec Zuid. De Zorgzame Buurt beoogt een samenhangende én buurtgerichte aanpak van wonen, zorg en welzijn zodat inwoners zo lang mogelijk thuis of in de vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen. Meer sociale samenhang en duurzame verbindingen zijn hier van cruciaal belang. Bij het realiseren van de Zorgzame Buurt hebben wij ons gericht op twee hoofddoelstellingen en één subdoelstelling. De hoofddoelstellingen hebben betrekking op participatie en inclusie en het verbinden van informele en formele zorg. De subdoelstelling is gericht op intersectorale samenwerking.

Doelgroep & scope Scope De doelstellingen van een zorgzame buurt richten zich op de domeinen: welzijn, zorg en wonen. Er zijn in Stede Broec diverse lokale of regionale initiatieven te noemen die zich ook op deze domeinen richten en bijdragen aan de doelstellingen: participatie en inclusie en het verbinden van informele hulp en formele zorg. Om dit projectvoorstel uitvoerbaar te houden is ervoor gekozen deze initiatieven en projecten niet als apart te ontwikkelen onderdelen op te nemen. Het is een taak van de wijkondersteuner om dit soort initiatieven en projecten te inventariseren en waar nodig de verbinding mee te leggen.

Doelgroep In het project Zorgzame Buurt Stede Broec zijn de doelstellingen primair gericht op het ondersteunen van de kwaliteit van leven en het welzijn van iedereen met een leeftijd van 23 jaar en ouder, in het bijzonder voor mensen met zorg- of ondersteuningsbehoeften. Wij richten ons vooral op de doelgroepen waar het risico op zorgafhankelijkheid en kwetsbaarheid het grootst is omwille van financiële, sociale, culturele, psychologische en/of gezondheidsredenen.

Het gebied van de zorgzame buurt De keuze om te starten in Stede Broec Zuid kwam voort uit de conclusies van het actieonderzoek Langer Gezond Thuis Wonen. In dit stuk kwam naar voren dat er in Stede Broec Zuid relatief veel mensen waren die naar de voedselbank gaan en in armoede leven. Ook zijn er in verhouding veel sociale huurwoningen, drugsproblematiek en is er sprake van rivaliserende scholen. Er ontbrak een Buurthuis in de directe omgeving; hierbij was de wens om een buurthuis op schuifelafstand te hebben. Tenslotte bleek uit de leefbaarheidsmeter dat de wijken onder het spoor minder goed scoorden dan boven het spoor.

Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

5

Werkwijze Voor het project is gewerkt vanuit het gedachtegoed van ABCD (Asset Based Community Building). De wijkondersteuner is hierbij de centrale ruggengraat en uitvoerder van het project. Het project is uitgevoerd aan de hand van de door het Louis Bolk ontwikkelde wijkaanpak waarbij het spinnenweb van positieve gezondheid centraal staat.

ABCD Om tot een zorgzame buurt te komen is gewerkt vanuit het gedachtegoed van de ABCD. Werken vanuit de ABCD betekent: het zichtbaar maken van een gemeenschap en het versterken en onderhouden ervan. Vertrekpunt zijn de assets van de gemeenschap: alles wat al aanwezig is aan talenten, vaardigheden en passies. Maar ook de culturele, historische, economische en fysieke bronnen en middelen. Community building verbindt dit zodat mensen in de gemeenschap alles wat al aanwezig is zelf gaan ervaren en benutten. In relatie tot elkaar (zoals hulp bieden), voor de buurt en in relatie tot professionele organisaties. Asset Based Community Development is het proces dat mensen samen brengt om in hun buurt, wijk of dorp samen verandering teweeg te brengen. Het is een bottom-up activiteit; niet gericht op het bereiken van een doel, maar op het verwerven van middelen door bewoners om hun eigen doelen te bereiken. Een zorgzame buurt is niet vóór bewoners maar dóór bewoners.

Bolk-model voor Positieve Gezondheid en Leefomgeving Om goed te meten of de interventies die binnen dit project plaats hebben gevonden het gewenste effect hebben op de leefbaarheid en cohesie in de wijk is gewerkt aan de hand van het Bolk-model. Het Bolk-model is zowel een methode die houvast geeft bij de uitvoering als een middel om de beleving van de bewoners in de wijk te meten. Hiervoor is gebruikgemaakt van het concept Positieve Gezondheid en Leefomgeving. Het Bolk-model heeft het bestaande concept Positieve Gezondheid doorontwikkeld. Twee vragen staan centraal in het Bolk-model: 1. Wat zijn kenmerken van een Zorgzame Buurt (zowel fysiek als sociaal) voor verschillende typen cliënten en burgers met een zorgbehoefte? 2. Met welke interventies kunnen we de leefomgeving in buurten optimaliseren en welke rol kan een buurtverbinder daarbij spelen? Dit kunnen zowel interventies zijn gericht op meer sociale cohesie als op meer eigen regie.

Wijkondersteuner & Buurtverbinders De uitvoering van het project ligt in handen van de wijkondersteuner die ondersteund wordt door de buurtverbinders (de vrijwilliger). De wijkondersteuner biedt ondersteuning als dat nodig is, maar neemt niet de regie en verantwoordelijkheid van de inwoners uit handen. Zij is het eerste aanspreekpunt voor bewoners en de verbindende schakel tussen zorgverleners, gemeente, welzijnswerkers en andere professionals.

Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

6

Stuurgroep & Werkgroep Voor het project is een stuurgroep samengesteld bestaande uit de bestuurders van de betrokken partijen van dit project. De wethouder Samenleving van gemeente Stede Broec, de directeur van De Woonschakel, de bestuurder van de Omring en de directeur van Ons Stede Broec vormen met elkaar de stuurgroep. Het doel van de stuurgroep is om het project te volgen en indien nodig, bij knelpunten, bij te sturen. Daarnaast worden organisatorische zaken besproken en worden werk- en procesafspraken gemaakt en gevolgd. Nadat de projectleider en wijkondersteuner startte, september 2023, is het samenkomen van de stuurgroep ook gestart en werd er drie keer per jaar een stuurgroepvergadering georganiseerd door de projectleider. Er zijn wisselingen geweest in de bestuurdersfuncties bij gemeente Stede Broec en de Omring. Dit heeft niet geleid tot het veranderen van werk- en procesafspraken. De werkgroep bestaat uit een afvaardiging vanuit de drie partijen die zijn betrokken bij het tot stand komen van dit project. Zij vormen samen een stevig netwerk waar de projectleider bij vragen en advies terecht kan. De werkgroep is beslissingsbevoegd om in uitvoering keuzes te maken. Bij de start van het project is er veel samengewerkt met De Woonschakel en gemeente Stede Broec om een Buurtkamer in de wijk te faciliteren met positief resultaat.

Het Louis Bolk Instituut sloot aan voor het organiseren van wijk meetup’s en het onderzoeken van de grootste behoeften in de wijk Princenhof. Na de start van de projectleider en wijkondersteuner is er twee jaarlijks samengekomen. Door het wisselen van de personele invulling binnen gemeente Stede Broec en het niet aan kunnen sluiten van de afgevaardigde vanuit De Woonschakel was het regelmatig moeilijk om de werkgroep bijeen te krijgen. Desondanks heeft de wijkondersteuner een uitgebreid netwerk van ketenpartners in de buurt opgebouwd en was er sprake van een stabiele stuurgroep.

Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

7

Resultaten en verantwoording Het project Zorgzame Buurt Stede Broec is officieel gestart in maart 2023. Er waren al twee enthousiaste buurtbewoners opgestaan naar aanleiding van het onderzoek Gezond ouder worden in Stede Broec. Zij startten met activiteiten vanuit hun eigen huis en zochten contact met Ons Stede Broec voor ondersteuning. Via deze weg werden zij vrijwilligers bij Ons Stede Broec (buurtverbinders). De buurtbewoners waren samen met Ons Stede Broec op zoek naar een geschikte ruimte om hun activiteiten verder uit te kunnen breiden. Er werd, in samenwerking met de Woonschakel, een anti-kraakpand gevonden dat kon dienen als buurtkamer midden in de wijk Princenhof.

Onderzoek door Louis Bolk instituut Aan het begin van het project heeft het Louis Bolk instituut onderzoek gedaan en begeleiding geboden bij het onderzoeken van de wensen uit de buurt voor het creëren van een Zorgzame Buurt. Hiervoor werd gewerkt volgens de ABCD methode waarbij het spinnenweb van Positieve Gezondheid centraal staat. Figuur 1 en 2 zijn de spinnenwebben die tijdens de georganiseerde workshops zijn ingevuld. Figuur 1 geeft in het spinnenweb de knelpunten weer die door inwoners werden ervaren in de buurt. In Figuur 2 staan de verbeteracties die per knelpunt uitgevoerd zouden kunnen worden.

Figuur 1 Spinnenweb met gesignaleerde knelpunten

Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

8

Figuur 2 Spinnenweb met aan de knelpunten gerelateerde verbeteracties

De belangrijkste uitkomst van dit onderzoek van het Louis Bolk instituut was dat de eerste behoefte van bewoners was om een plek op schuifelafstand te hebben om samen te komen in de wijk Princenhof. Ook duidelijke informatievoorziening, laagdrempelige mogelijkheden tot het vragen van zorg en een opgeruimde en nette wijk waren belangrijke behoeften van de bewoners.

Inzet wijkondersteuner en buurtverbinders De uitvoering van het project ligt in handen van de projectleider en wijkondersteuner die ondersteund wordt door de buurtverbinders. In september 2023 is de nieuwe projectleider en wijkondersteuner gestart. De functie van de wijkondersteuner is het bieden van ondersteuning als het nodig is, maar niet de regie en verantwoordelijkheid van de bewoners uit handen neemt. Ervaren wordt gedurende het project dat bewoners niet zelfstandig de regie en verantwoordelijkheid kunnen nemen en dragen bij het organiseren van evenementen in de buurt. Hierbij is het cruciaal dat de buurtverbinder naast de wijkondersteuner zaken oppakt en uitzet en daarbij regie houdt en verantwoordelijkheid neemt in de uitvoering en continuering. De wijkondersteuner heeft direct na haar start samenwerkingen gezocht met partners in de wijk. Dit heeft geleid tot een sterk netwerk van ketenpartners, die samen hebben gezorgd voor verbinding. Hierdoor zijn er activiteiten, evenementen, bijeenkomsten en informatievoorzieningen ontstaan. Zie tabel 1 voor de ketenpartners waarmee een samenwerking tot stand is gekomen.

Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

9

Ketenpartner Team sportservice WF 2Diabeat De Woonschakel De Hartstichting Clubgebouw Nassaupark

Basisschool Gideon De Hoofdzaak Buurthuis de Stek Alzheimer Stichting

Omring locatie Rigtershof Basisschool de Wendel Sportschool Stede Broec Kernteam Stede Broec Omring locatie St. Nic Wijkagenten Stede Broec Seniorenraad

Wat? Wandelcoaching - Cognitieve Fitness - Walk in the Parq - fietsroutes Project Samen op weg naar een gezond WF Maandelijks bezoek wijkondersteuner Buurtkamer Princenhof Organiseren Hartcheckpunten Stede Broec preventieve gezondheid Buurtkamer Nassaupark – een plek waar wij met grotere groepen kunnen samenkomen + Hartcheckpunt in samenwerking met Hartstichting: 75 personen geprikt Pannenkoeken bakken (door leerlingen) voor bezoekers Buurtkamer Soul Art en Ontmoetingscafé Buurtkamer Nassaupark en Princenhof Hartcheckpunt in samenwerking met Hartstichting: 100 personen geprikt De wens is dementievriendelijke ruimten te ontwikkelen in Stede Broec, subsidie en begeleiding is nodig Walk in the Parq route omgeving Buurtkamer Princenhof en Rigtershof Ouderkamer en fietslessen jeugd en ouders Beweegactiviteiten en cognitieve fitness in de buurt

Start 2022-2024

Faciliteren traplift Sportcentrum Stede Broec voor het aanbieden van cognitieve fitness in Bovenkarspel Zuid Cognitieve fitness voor gasten dagbehandeling Kennismaking wijkagenten en buurtbewoners in Buurtkamer Princenhof Verbindingsgesprekken om elkaar te versterken.

20-10-2024

1-12-2023 1-1-2024 1-3-2024 1-3-2024

8-3-2024 1-4-2024 1-6-2024 1-9-2024

1-10-2024 1-10-2024 1-10-2024

1-11-2024 5-11-2024 Nog lopend

Tabel 1. Samenwerking ketenpartners

Door de wijkondersteuner en buurtverbinders is ingestoken op het langer gezond en veilig thuis kunnen wonen, het verrijken van de sociale cohesie onder buurtbewoners en het gezamenlijk zorgen voor een schone en veilige buurt. Voorbeelden hiervan zijn dat buurtbewoners onderling kleine klussen hebben opgepakt. Zo wordt door de ene buurtbewoner voor de andere buurtbewoner een zonnescherm gerepareerd, een tuin gezamenlijk opgeknapt en vragen buurtbewoners elkaar voor vervoer naar het ziekenhuis. Zoals te zien is in tabel 1 zijn, binnen de Zorgzame Buurt Stede Broec, ziektepreventie en

Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

10

gezondheidsbevordering een belangrijk onderdeel geworden, gericht op het langer veilig thuis kunnen blijven wonen en het vroeg signaleren van zorgbehoeften.

Buurtkamer Princenhof Een belangrijke plek binnen de zorgzame buurt is Buurtkamer Princenhof geworden. In maart 2023 is deze buurtkamer geopend op de Hertog Albrechtstraat in Bovenkarspel. Dit betrof een tijdelijke locatie in een pand van De Woonschakel dat op de planning stond gesloopt te worden. Het was een uitgelezen plek om te starten in de buurt met de wetenschap dat er gezocht moest worden naar een alternatieve locatie rond oktober 2023. Deze wordt uiteindelijk gevonden in Sporthal De Flint. Hierbij is de wijkondersteuner de verbindende schakel geweest in de onderhandelingen met Gemeente Stede Broec en de uitbater van de sporthal. September 2023 komt deze onderhandeling tot een positief resultaat, waardoor er per 1 oktober gestart kan worden op de nieuwe locatie binnen Sporthal de Flint. Hierna volgen er snelle ontwikkelingen en uitbreiding van het aanbod binnen Buurtkamer Princenhof. Meer vrijwilligers sluiten zich aan welke elk hun eigen evenement uitvoeren en opzetten. Vanuit de wijkondersteuner en de buurtverbinder blijft er constant sturing nodig. Buurtbewoners vragen vanuit de buurtkamer hulp bij kleine zaken maar ook bij incidenten onderling en bij eigen zorgvragen. De bezoekersaantallen zijn bijgehouden en blijven stijgen zoals onderstaande grafiek laat zien. In april ging de buurtkamer van 3 naar 4 dagen open per week.

bezoekers buurtkamer Princenhof 300 250 200 150 100 50 0 Reeks1

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

104

131

146

177

132

195

115

189

249

253

Grafiek 1. Bezoekersaantallen buurtkamer (geen unieke personen)

Activiteiten Vanuit het project Zorgzame Buurt Stede Broec komen meerdere incidentele en structurele activiteiten en bijeenkomsten tot stand. Voorbeelden die van incidentele aard zijn, zijn bijvoorbeeld het bakken van pannenkoeken door basisschoolleerlingen voor bezoekers van de buurtkamer en het prikpunt van de Hartstichting binnen de buurtkamers (zie verder tabel 1). Uiteindelijk ontstaat er binnen Buurtkamer Princenhof ook een structureel activiteitenaanbod. Dit gaat om activiteiten die wekelijks terugkomen en georganiseerd worden, zie tabel 2. Dag Maandag Dinsdag

Activiteit Buurtkoffie en Buurthap De Hoofdzaak – Soul Art De Hoofdzaak - Ontmoetingscafé

Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

Tijdstip 10.00-14.00 uur 13.00-15.00 uur 13.30-16.00 uur

11

Woensdag

Donderdag Vrijdag

Buurtmoeders, ondersteuning maatschappelijk werker en Nederlandse les Creatieve ochtend Buurtkoffie Wandelcoaching – Walk in the ParQ Buurtkoffie Klaverjassen

8.30-10.00 uur 10.00-13.00 uur 10.00-13.00 uur 13.00-14.30 uur 10.00-13.00 uur 13.00-15.00 uur

Tabel 2. Structureel activiteitenaanbod Buurtkamer Princenhof

“Het is een heel fijne hechte club vrouwen, die ook naast het haken en breien lief en leed delen!”

Ervaringen buurtbewoners Om in kaart te brengen hoe de buurtbewoners de zorgzame buurt Stede Broec ervaren zijn door het Louis Bolk instituut interviews afgenomen. Hieruit kwam naar voren dat de buurtkamer een belangrijke rol vervult in het sociale contact onder de groep mensen met een lagere sociaaleconomische status. Ook is door buurtbewoners ervaren dat onderling contact het vertrouwen in jezelf, elkaar en je omgeving vergroot. Daarnaast is door de wijkondersteuner aan buurtbewoners gevraagd hoe zij de zorgzame buurt Stede Broec ervaren. Uit deze gesprekken is gebleken dat zij vooral de buurtkamer als iets positiefs ervaren en er blij mee zijn dat deze bestaat. “Toffe groep, houden zo!” “Deze crea morgen vult 'n leegte aan die we in de samenleving beleven, tijdens de crea komen allerlei levensvragen ter tafel.”

Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

12

Conclusie en aanbevelingen In het projectplan zijn twee hoofddoelstellingen en één subdoelstelling voor het project Zorgzame Buurt Stede Broec opgenomen. Hieronder beschrijft het eerste kopje de conclusie per doelstelling. Vervolgens volgt een algehele conclusie en tenslotte de aanbevelingen die gedaan kunnen worden.

Conclusie per doelstelling Hoofddoelstelling 1: Participatie en inclusie Een zorgzame buurt focust op de opbouw van sociaal weefsel, solidariteit en zorgzaam samenleven. Elkaar ontmoeten is hierbij van belang, omdat dit aan de basis van solidariteit ligt. Het gaat om "het kleine helpen", als toevoeging aan het bestaande aanbod van professionele hulp en dienstverlening. Iedereen is betrokken bij een zorgzame buurt, en zorgzame buurten streven naar inclusie. Vanuit de zorgzame buurt staat het meedoen in de samenleving door jong of oud, man of vrouw met of zonder beperking of zorgvraag centraal. Meedoen geeft dag- en weekstructuur en het zorgt voor ontmoeting. Buurtbewoners wordt bij de buurtkamer een plek geboden om laagdrempelig en op schuifelafstand samen te komen. Het heeft ook bijgedragen aan het “kleine helpen”. Er worden door buurtbewoners boodschappen of (tuin)klusjes voor elkaar gedaan en men weet elkaar ook te vinden voor een rit naar bijvoorbeeld het ziekenhuis. Tenslotte zorgt het meer contact hebben met elkaar voor vertrouwen in jezelf, een ander en de omgeving. Hoofddoelstelling 2: Het verbinden van informele en formele zorg Een zorgzame buurt legt de link tussen de informele zorg (zoals zelfzorg, mantelzorg, burenhulp en vrijwilligers werk) en de formele of professionele zorg (zoals huisartsen, ouderenzorg en het wijkteam).

Deze link is noodzakelijk voor de vroeg detectie van kwetsbare mensen, de preventie van gezondheidsongelijkheid, en de ondersteuning van informele zorgverleners. Vanuit het project is er onder andere door de wijkondersteuner en buurtverbinders verbinding gemaakt tussen informele en formele zorg door bewoners te wijzen op mogelijkheden binnen beide zorggebieden. In de buurtkamer kwamen gevoelens van eenzaamheid en rouw ter sprake. Hierop is door de wijkondersteuner en buurtverbinders geanticipeerd door een professional vanuit het wijkteam uit te nodigen. Ook waren er regelmatig woongerelateerde vragen wat heeft geleid tot een maandelijks spreekuur van De Woonschakel binnen de buurtkamer. Een andere behoefte van buurtbewoners was meer contact met de wijkagenten, waarop zij zijn benaderd en zijn aangeschoven bij de koffieochtend. Hieruit blijkt dat vanuit de buurtkamer de informele en formele zorg op een laagdrempelige manier aan elkaar zijn verbonden. Subdoelstelling: Intersectorale samenwerking In een zorgzame buurt werken welzijns- en zorgpartners samen met partners uit andere sectoren (zoals de Seniorenraad). Zo ontstaat er een lokaal netwerk dat bestaat uit de buurt, het lokale bestuur en de welzijns- en zorgpartners. Zij kiezen samen waarop de zorgzame buurt focust. Het netwerk is gericht op preventie, gezondheidsbevordering en integrale zorgverlening.

Omdat levenskwaliteit centraal staat, worden er stappen gezet naar geïntegreerde zorg.

Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

13

Aangezien levenskwaliteit centraal staat, worden er ook stappen gemaakt naar geïntegreerde zorg. Het is belangrijk dat bewoners het gevoel krijgen dat zij centraal staan en zelf regie voeren over een eventuele zorgbegeleiding. Samenwerking staat hier voorop tussen de betrokken zorgpartijen. Binnen het project Zorgzame Buurt wordt er gefocust op 5 sectoren die ook terugkomen in het Westfriese Woonzorgpact (WFWZP) namelijk: de inwoner, zorg, welzijn, wonen en de gemeente. Deze partijen zijn allemaal betrokken bij dit project en zijn in dit geval de inwoner zelf, Omring, Ons Stede Broec, De Woonschakel en de Gemeente Stede Broec. In dit rijtje zou de zorgverzekeraar ook van toegevoegde waarde zijn. Samen wordt er gekeken waarop gefocust moet worden en bijgestuurd gedurende het verloop van het project. Er wordt gericht op preventie, gezondheidsbevordering en integrale zorgverlening. Deze nauwe samenwerking zorgt voor korte lijnen, vroegtijdig signaleren van problematiek bij inwoners en het preventief inzetten van hulp waardoor groei van problematiek wordt voorkomen. Hieruit blijkt dat er een intersectorale samenwerking ontstaat.

Algehele conclusie Uit het project kunnen verschillende conclusies getrokken worden, namelijk dat de zorgzame buurt bijdraagt aan meer verbinding tussen mensen in de buurt maar ook tussen de zorg- en welzijnspartijen in de buurt. Er is een duidelijke vermenging ontstaan tussen formele en informele zorg. Ook is een fysieke plek waar mensen en organisaties elkaar ontmoeten van essentieel belang gebleken. Zo is Buurtkamer Princenhof een belangrijke centrale plek in de wijk geworden. Voor grotere evenementen en groepen werd Buurtkamer Nassaupark gebruikt. Samenwerkingen met partners en netwerk Het is gelukt om binnen het project meer zichtbaarheid en samenwerkingen aan te gaan met nagenoeg alle zorg- en welzijnsorganisaties in Stede Broec, hierdoor konden zij elkaar versterken en informeren om breder te kunnen inzetten en zichtbaar en laagdrempelig te blijven en/of worden. In een jaar tijd is het netwerk van de wijkondersteuner gegroeid tot een mooie portefeuille en weten partners binnen de zorg- en welzijnsbranche (ook gemeente Medemblik en SED breed) haar te vinden waardoor zij snel tot mooie samenwerkingen zijn gekomen. Het belang van het kennen van elkaars aanbod en het elkaar aanvullen en versterken zorgt voor meer zichtbaarheid in de wijk en vlotte samenwerkingen waardoor er een breed zorgaanbod in de wijk wordt gefaciliteerd.

Buurtkamer Princenhof als centrale plek in de wijk Buurtkamer Princenhof heeft bewezen een zeer belangrijke rol te spelen in het bevorderen van sociale cohesie in de wijk. Door de combinatie van een laagdrempelige ontmoetingsplek, een breed scala aan activiteiten en de inzet van vrijwilligers, heeft de buurtkamer bijgedragen aan het versterken van de sociale cohesie in de buurt en het bevorderen van een inclusieve gemeenschap. Sociale cohesie is in essentie het cement dat gemeenschappen bij elkaar houdt. De Buurtkamer in de wijk Princenhof is niet alleen een fysieke locatie, maar ook een cruciaal onderdeel van het gemeenschapsleven, waar verschillende aspecten van sociale cohesie (zoals wederzijds vertrouwen, samenwerking en gedeelde verantwoordelijkheid) actief worden bevorderd.

Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

14

De kracht van de buurtkamer is het herkennen van elkaars vragen door bewoners. Door het uiten van zorgen en deze bespreekbaar te maken lukt het om eigen problemen aan te gaan. Bewoners dragen onderling oplossingen en ideeën aan en ontstaat er, bijna automatisch, een vroege aanpak van kleine zorgvragen waardoor het ontwikkelen naar grotere zorgvragen uitblijft, de zelfzorg wordt vergroot. De laagdrempeligheid van de buurtkamers en -huizen leidt tot het opzoeken van preventief zorgaanbod door grote groepen binnen de gemeente vanaf 23 jaar. Als voorbeeld de Hartcheckpunten georganiseerd in Buurthuis De Stek en Buurtkamer Nassaupark waar ongeveer 190 mensen uit de gemeente op afkwamen voor advies. Genoemd wordt door bezoekers dat zij zelf graag willen bepalen wat zij doen met de uitslag van de preventieve onderzoeken. Buurtkamer Nassaupark is een goede plek om samen te komen voor preventie- en informatiedoeleinden voor grotere groepen en biedt ruimte voor grotere activiteiten, zoals buurtbingo’s, Amsterdamse middagen en barbecues.

Aanbevelingen Het project zorgzame buurt is succesvol gebleken. Om deze positieve impact voort te zetten en verder uit te breiden kunnen er meerdere aanbevelingen gedaan worden. Deze worden hieronder beschreven. Professionele sturing en ondersteuning In de wijk Princenhof speelt de wijkondersteuner een onmisbare rol bij het verder ontwikkelen van het netwerk, het organiseren van activiteiten en het ondersteunen van de buurtverbinders. Even belangrijk is de buurtverbinder, die met haar inzet een sleutelrol vervult in Buurtkamer Princenhof; zij is van grote waarde voor de buurtbewoners. Hoewel het project oorspronkelijk als doel had een volledig zelfsturende buurt te realiseren, blijkt dit vooralsnog niet haalbaar. Ondanks inspanningen om buurtbewoners te betrekken en hen te motiveren de rol van buurtverbinder op zich te nemen, is er geen nieuwe aanwas gekomen. Dit wordt deels verklaard door de demografische samenstelling van de wijk, waar veel bewoners zelf zorgbehoeften hebben, waardoor het dragen van verantwoordelijkheid voor de buurtkamer te zwaar is. De toekomst van de buurtkamer staat bovendien onder druk, doordat de rol van de buurtverbinder geleidelijk is veranderd in die van wijkondersteuner. Deze persoon waarborgt niet alleen de dagelijkse ondersteuning van vrijwilligers, maar ook de continuïteit van de buurtkamer.

Gezien de zorgbehoefte van veel bewoners en het beperkte draagvermogen voor extra verantwoordelijkheden, is het behoud van deze functie essentieel om de continuïteit van de buurtkamer te garanderen. Breder denken: heel Stede Broec of zelfs SED-breed In een jaar tijd zijn er grote stappen gezet binnen het project. De wijkondersteuner is meermaals gecontacteerd door zorg- en welzijnswerkers uit de buurt. Er blijkt een bredere behoefte te zijn aan zorgzame buurten in de regio. Door breder te denken en intensiever samen te werken is het mogelijk om binnen heel Stede Broec of zelfs de hele SED gezamenlijk stappen te zetten naar meer verbinding en ontwikkeling onderling en in de wijken waar dit zo hard nodig is. Het zou waardevol zijn als dit Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

15

wordt ondersteund door het WFWZP, zodat uiteindelijk ook heel West-Friesland zich verder kan ontwikkelen tot een gezondere regio en er een preventief, zorgdragend klimaat ontstaat. Vanuit het breder denken is het ook waardevol om de leeftijdsgrens binnen het project te heroverwegen. Waar de focus in dit project voornamelijk lag op volwassenen, kan het betrekken van jongeren een waardevolle intergenerationele verbinding tot stand brengen. Deze aanpak versterkt niet alleen de samenhorigheid, maar bevordert ook wederzijdse verantwoordelijkheid en de cohesie binnen de buurt. Door jong en oud met elkaar te verbinden, creëren we een gemeenschap waarin iedereen zich betrokken voelt en actief bijdraagt aan een leefbare en inclusieve omgeving. Inloopspreekuren in buurtkamers of – huizen Door welzijn- en zorgpartners met elkaar te verbinden en hen samen te laten komen op open inloopspreekuren in buurtkamers of – huizen wordt er een laagdrempelig moment gecreëerd voor bewoners voor vragen en advies. Hierbij moet gedacht worden aan één loket waar diverse professionals zitten, zodat een buurtbewoner direct kan worden doorverwezen naar de juiste partij. Ook is dit een moment voor de professionals om met elkaar in gesprek te raken om ervaringen en kennis te delen. Zo snijdt het mes aan twee kanten. Laagdrempelig, informatief en verbindend.

Meer buurtverbinders en input vanuit de bewoners Het afgelopen andehalf jaar heeft vooral in het teken gestaan van het opstarten en opzetten van een zorgzame buurt. Zoals in het projectplan al is beschreven duurt het ontstaan van een zorgzame buurt een generatie. Om de zorgzame buurt nog meer vorm te geven en succesvol te laten blijven is het wenselijk dat er wordt ingezet op meer buurtverbinders en dat het initiatief en de input van de buurtbewoners nog meer wordt gestimuleerd. Vanuit Louis Bolk instituut Vanuit de interviews die het Louis Bolk instituut heeft gedaan komen ook nog wat aanbevelingen naar voren. Deze hebben betrekking op de verruiming van de openingstijden van de buurtkamer, het eigen initiatief van buurtbewoners stimuleren en de toegankelijkheid van een buurtkamer: eventueel mensen thuis ophalen om deel te laten nemen. In de komende twee jaar zal het Louis Bolk Instituut zich meer gaan richten op de monitoring van fase één: wat zijn de ervaringen van de buurtbewoners sinds de start van het project, wat hebben de buurtverbinder en wijkondersteuner nodig om hun werk goed en blijvend te kunnen doen. In deze fase zullen er drie momenten zijn van het afnemen van interviews bij bewoners en professionals.

Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

16

Bijlagen Bijlage 1: Logboek project Zorgzame Buurt Stede Broec Augustus 2022 – Augustus 2023 De buurtverbinders worden het aanspreekpunt in de buurt. Zij zijn vanuit het actieonderzoek ‘Langer gezond thuis wonen’ zelfstandig gestart als inwoners van de wijk Princenhof om hun buurt gezelliger, veiliger en zorgzamer te maken. Doordat zij al snel +/- 20 mensen uit de buurt ontvangen voor een goed gesprek, een kop koffie of een helpende hand neemt Ons Stede Broec hen beide aan als vrijwilligers en verstrekken visitekaartjes, een mobiele telefoon en emailadres om hun bereikbaarheid te vergroten. Er wordt actief gestart met het zoeken naar een toegankelijke ruimte om een Buurtkamer te starten waar alle bezoekers uit de buurt samen kunnen komen. Vanuit het eerdere onderzoek onder bewoners uit de buurt staat de Flint op nummer 1, hierna volgt Pampus en het Nassaupark. Er wordt gestart met het onderzoeken of het sportcafé van de Flint toegankelijk is voor de bewoners uit de buurt. Volleybal vereniging Simokos beheert dit sportcafé en ziet een samenwerking niet zitten. Zij dragen aan dat zij zelf geen activiteiten buiten de sportactiviteiten mogen organiseren en daarnaast met een vrijwilligers probleem zitten om het sportcafé te draaien. Een samenwerking of gedeeld gebruik van het sportcafé staan zij niet voor open.

Pampus en het Nassaupark worden bevraagd maar dit ligt buiten het gebied waar de buurtverbinders willen acteren. Zij willen in hun wijk actief blijven zodat er op schuifelafstand aanbod is voor hun wijk. Een andere wijk is geen optie. Beide buurtverbinders opperen het idee om een pand te gebruiken van de Woonschakel welke leeg staan op de Hertog Albrechtstraat en ruimte moeten maken voor een nieuwbouwproject. Midden in hun buurt, lage kosten en voorlopig een dak boven het hoofd van de bezoekers uit de buurt. In samenwerking met Ons Stede Broec, Omring en De Woonschakel wordt dit gebruik gerealiseerd en de eerste Buurtkamer Princenhof is een feit. April 2023 staat de feestelijke opening gepland. Helaas moet dit uitgesteld worden door een vreselijke gebeurtenis in de buurt waarbij een man zijn vrouw vermoord en er een groot politieonderzoek volgt. De Buurtkamer wordt direct eerder opengesteld om samen te komen en te praten over dit afschuwelijke voorval. Ons Stede Broec is aanwezig om buurtbewoners te ondersteunen en van hulp te voorzien mocht dit nodig zijn. Gelijk bewijst het grote belang en de behoefte aan een plek in de buurt waar je met je verdriet, vragen of gewoon voor de gezelligheid aan kan aanschuiven. De Buurtkamer wordt goed gevonden vanaf dit moment en er volgt dagelijks bezoek van buurtbewoners.

Aangezien de panden plaats moeten maken voor nieuwbouw zit er ook een einddatum aan het bestaan van de Buurtkamer op de Hertog Albrechtstraat. Er wordt gezocht naar een locatie in de buurt waar duurzaam de Zorgzame Buurt kan worden voortgezet. De Woonschakel, Omring, Gemeente Stede Broec en de projectleider van Ons Stede Broec zetten alle zeilen bij maar helaas niet met het gewenste resultaat. De tijd dringt en de bezoekers van Buurtkamer Princenhof zijn bang hun veilige plek en anker van de buurt kwijt te raken.

Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

17

September 2023 Per 1 september start er een nieuwe projectleider en wijkondersteuner binnen het project Zorgzame Buurt. Er wordt actief gestart met het opnieuw bekijken van de mogelijkheden in het realiseren van een nieuwe duurzame plek in de wijk Princenhof om de Buurtkamer voort te zetten. De projectleider maakt kennis met de buurtverbinders en probeert een vertrouwensband op te bouwen na een onrustige tijd in verband met de onzekerheid van een nieuwe plek voor de Buurtkamer. De projectleider doet onderzoek en heeft verschillende contactmomenten met beleidsmedewerkers van Gemeente Stede Broec, de wethouder, beheerder van sporthal de Flint en het bestuur van Simokos. Er is een ruimte binnen de Flint welke heel goed gebruikt kan worden als Buurtkamer. Deze ruimte wordt nu gebruikt door Simokos voor koffie/thee momenten en het voor bespreken van wedstrijden. Deze ruimte heeft een eigen opgang, toilet en keuken. Deze ruimte blijkt niet opgenomen te zijn in de huurovereenkomst met de gemeente en Simokos. Hierdoor ontstaat er de mogelijkheid om de Buurtkamer te verhuizen naar de Flint. Er wordt door de gemeente een huurovereenkomst opgemaakt voor het overdag gebruik maken van de ruimte. Simokos wil de ruimte s ’avonds en in het weekend blijven gebruiken.

Hun spullen (inboedel) worden verhuisd naar een andere ruimte binnen de Flint welke niet gebruikt werd om daar kantoor te houden. Samen op weg naar een gezond West Friesland Een buurtbewoonster neemt zelfstandig initiatief en start haar project, Samen op weg naar een gezond West Friesland, in samenwerking met 2Diabeat. Zij richt zich op het voorkomen van diabetes door het bewust zijn van de impact van gezonde voeding en beweging. Zij heeft een mooi programma ontwikkeld ism 2Diabeat en wil dit graag uitzetten in de Buurtkamer. Omdat zij net als Ons Stede Broec werkt vanuit Positieve Gezondheid en gebruik maakt van het Spinnenweb om inzicht te krijgen in iemands welzijn start zij met haar bijeenkomsten per oktober 2023 in Buurtkamer Princenhof.

Oktober 2023 De verhuizing van de Buurtkamer staat op de planning. 21 oktober 2023 wordt de opening gepland dus het is noodzaak om de contracten in orde te krijgen en de verhuizing te realiseren. Simokos moet zijn spullen verhuizen zodat de ruimte opgeknapt kan gaan worden en de buurtbewoners onder leiding van de buurtverbinders de verhuizing kunnen realiseren. Dit gaat niet zonder slag of stoot. Simokos vind het lastig hun ruimte in te moeten leveren en dit zorgt voor onrust. De beheerder van de Flint gebruikte de ruimte welke nu gebruikt gaat worden door Simokos en is hier ook niet content over. De Projectleider probeert iedereen te sturen en samen te laten werken. Op 21 oktober is het zover en wordt Buurtkamer Princenhof feestelijk geopend op Princenhof 6. Er is veel aandacht vanuit de pers, politiek en samenwerkingspartners.

Buurtverbinders Onderling is er een verschillende manier van werken en behoeftes tussen beide buurtverbinders. Het liefste willen zij zelfstandig opereren maar hebben ondersteuning en netwerk nodig vanuit de projectleider. Het faciliteren van de ruimte, het oppakken van lastige casussen met bewoners, het wel of niet aangaan van samenwerkingen, financiële ondersteuning en ondervangen van afwezigheid van vrijwilligers zijn zaken die niet passen bij de vrijwillige taken van de buurtverbinders. Één van de buurtverbinders geeft aan zich niet meer op haar gemak te voelen bij de ontwikkelingen van de Buurtkamer Princenhof en wil graag laagdrempelig haar eigen Facebook pagina blijven beheren. Zij Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

18

denkt na over het beëindigen van haar functie als buurtverbinder terwijl de andere buurtverbinder juist enthousiast is en ziet allerlei kansen om de buurtkamer tot een succes te maken. Samen op weg naar een gezond West Friesland Er wordt gestart met 10 bijeenkomsten vanuit het project Samen op weg naar een Gezond WF in Buurtkamer Princenhof. Bijna iedere week wordt er een gastspreker uitgenodigd die de aanwezigen (tussen de 8-15 personen) informeert over verschillende gebieden binnen de gezondheidszorg. De apotheker, diëtist, eenzaamheidsdeskundige, leefstijlcoach en meer. Het spinnenweb wordt ingevuld om per persoon te ondervinden waar aandacht naartoe mag gaan voor een gezonder en dankbaarder leven.

November 2023 Buurtverbinders Deze maand nemen wij afscheid van één van de buurtverbinders in de wijk Princenhof. Vanaf dan zetten wij door met één buurtverbinder. Er is een goed contact met de projectleider en er worden duidelijke afspraken gemaakt hoe de buurtkamer verder voort te zetten. Er worden drie nieuwe vrijwilligers aangenomen om taken te verdelen en de buurtverbinder te ontlasten. Inmiddels is er een 4 daags programma in de buurtkamer waarbij er gericht wordt op samen komen, elkaar een luisterend oor bieden en met elkaar te kijken naar verbindingen in de wijk. Er wordt uitgevraagd wat de behoeften zijn van de bezoekers en hierop worden acties uitgezet door de projectleider. Nassaupark Er wordt contact gezocht met het bestuur van het Clubgebouw in het Nassaupark. Dit is een grotere ruimte welke gebruikt kan worden voor grotere evenementen omdat de Buurtkamer Princenhof niet ruim genoeg is. Het Clubgebouw wordt door meerdere verenigingen gebruikt maar staat overdag leeg. Zonde van zo’n prachtige locatie welke net helemaal is gerenoveerd. Er worden kennismakingsgesprekken ingepland en plannen gemaakt voor de toekomst. De Hoofdzaak (Het bloeiende netwerk voor en door mensen met psychische kwetsbaarheid en hun naasten) De Hoofdzaak neemt contact op met de projectleider om hun activiteiten in Stede Broec uit te zetten.

Zij zoeken een ruimte welke gebruikt kan worden voor een inloopcafé en de cursus Soul Art. Er wordt nu voornamelijk geopereerd vanuit Hoorn met een groeiende populatie en interesse. Binnen het project Zorgzame Buurt is dit een mooie toevoeging om psychisch kwetsbare inwoners achter de voordeur vandaan te krijgen en laagdrempelig samen te laten komen in de Buurtkamer waardoor zij geïnformeerd en begeleid kunnen worden mocht dit nodig zijn. Zo zijn wij groeiende problematiek voor en kan ervoor worden zorggedragen dat deze inwoners langer, gezonder en veiliger thuis kunnen blijven wonen. Er starten gesprekken om samenwerking mogelijkheden te bespreken. Er wordt ook gelijk een link gelegd met de wijkondersteuners van Ons Stede Broec die verschillende inwoners begeleiden die hier graag gebruik van zouden maken.

December 2023 Buurtverbinders De buurtverbinder pakt het aansturen van de vrijwilligers in Buurtkamer Princenhof heel goed op. De wekelijkse activiteiten worden goed bezocht met zo’n 25-50 bezoekers per week. Een feestelijke kerstlunch wordt georganiseerd voor max 25 personen. Meer personen kunnen wij helaas niet kwijt

Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

19

in de Buurtkamer waardoor wij meerdere buurtbewoners moeten teleurstellen. De Buurtkamer groeit uit zijn jasje. Buurtmoeders Het project Buurtmoeders wordt besproken binnen de Zorgzame Buurt. Projectleider Samenwerken van Ons Stede Broec heeft dit project onder haar hoede. De wens is om een plek te vinden om anderstalige moeders uit de buurt samen te laten komen, sneller te laten integreren in de Nederlandse maatschappij en Nederlandse les aan te gaan bieden. De Buurtkamer is een laagdrempelige centrale plek in de buurt dichtbij basisscholen waar de buurtmoeders hun kinderen naartoe brengen. Er wordt gestart met het samenkomen op de woensdagmorgen direct na schooltijd. Zo bieden wij de mogelijkheid om na het wegbrengen van de kinderen direct met elkaar in gesprek te gaan. Om de week is er begeleiding van een wijkteammedewerker en een vrijwilliger die Nederlandse les geeft aan de aanwezige moeders. Er ontstaat verbinding tussen deze moeders binnen en buiten de Buurtkamer. Dit zorgt voor meer sociale contacten en een snellere ontwikkeling in het integreren in onze Nederlandse cultuur. Dorpshuizen In Stede Broec zijn al prachtige dorpshuizen die veel inwoners ontvangen en een breed scala aan evenementen aanbieden. Door het weten van elkaars bestaan en aanbod en nauw contact te onderhouden met elkaar zal er een nog groter bereik ontstaan onder de inwoners.

Samenwerking hierin is cruciaal om meer naamsbekendheid en vindbaarheid te creëren binnen Stede Broec. Er wordt contact gelegd met dorpshuis Pampus in Bovenkarspel, dorpshuis De Stek in Grootebroek en dorpshuis De Wurf in Lutjebroek. Deze partijen worden allen gerund als stichtingen met betaalde beheerders om een goede organisatie te realiseren. Dit is noodzakelijk voor het goede verloop van de activiteiten die plaatsvinden en het grote aantal bezoekers die deze dorpshuizen aantrekken. De projectleider gaat voor mooie samenwerkingen om het project Zorgzame Buurt meer onder de aandacht te brengen en het organiseren van evenementen gericht op preventieve gezondheid uit te zetten binnen Stede Broec.

Januari 2024 Buurtverbinders Buurtkamer Princenhof wordt goed gevonden. Iedere werkdag is er aanbod. Via thuisbegeleiding en het wijkteam vanuit Ons Stede Broec en Omring worden cliënten doorverwezen naar de Buurtkamer. Hierdoor worden cliënten vaker gezien, is er goed contact tussen de Buurtverbinders en hulpverleners waardoor cliënten goed ondersteund worden en preventieve zorg ingezet kan worden. Op deze manier zorgen wij voor het voorkomen/uitstellen van grotere zorgvragen. Nassaupark Na meerdere overleggen met het bestuur van het Nassaupark over het gebruik en intenties vanuit het project Zorgzame buurt Stede Broec krijgt de projectleider de sleutel van Clubgebouw Nassaupark en worden er plannen gemaakt om het Clubgebouw als tweede Buurtkamer binnen het project te starten. Meerdere partijen maken gebruik van deze locatie. Om het gebruik en het achterlaten van de ruimte zo ‘schoon’ mogelijk te houden zijn er door het bestuur en gebruikers strakke regels op papier gezet. De hoofdruimte heeft een standaard indeling met alleen tafels en stoelen. Dit is een vereiste dat dit zo behouden blijft om onenigheid met alle gebruikers te voorkomen. Het doel van Buurtkamers binnen het project Zorgzame Buurt is om een laagdrempelige en gezellige ruimte te creëren waar inwoners zich op hun gemak voelen en graag langskomen.

De ruimte in het Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

20

Nassaupark is dit nu niet. Er is ruimte voor overleg om te kijken met elkaar wat er voor de Buurtkamer nodig is om functioneel te kunnen worden. De overleggen worden voortgezet in de hoop op een fijne afstemming en samenwerking met elkaar. De Hoofdzaak Medewerkers van De Hoofdzaak komen kijken bij Buurtkamer Nassaupark. De ruimte wordt erg gewaardeerd door de ligging en afmeting. Er wordt besloten op zoek te gaan naar vrijwilligers die de evenementen kunnen gaan draaien waar behoefte aan is. Er wordt gedacht aan Soul Art, jouw gedachten op papier laten spreken, en een inloopcafé voor psychisch kwetsbare mensen en hun naasten. In overleg wordt er gekeken naar een mogelijke startdatum. Dit zal waarschijnlijk rond juni 2024 zijn. De wens gaat uit naar Buurtkamer Nassaupark omdat deze ruimte groter is en zich bevind in een groenrijke omgeving welke rust en ruimte uitstraalt.

Februari 2024 Buurtverbinders Buurtkamer Princenhof ontvangt de wethouder Samenleving. Door de vele positieve berichten en mooie artikelen in verschillende kranten over Buurtkamer Princenhof komt de wethouder met eigen ogen bekijken wat er allemaal gebeurt op deze mooi plek. Bezoekers van de Buurtkamer en de vrijwilligers vinden dit een erg fijn bezoek en erkenning voor hun mooie centrale en huiselijke plek in de buurt. Er bestaat soms onrust omtrent het wel of niet voortzetten van de Buurtkamer. Nassaupark Er worden voorbereidingen getroffen voor het openen van Buurtkamer Nassaupark. Deze Buurtkamer gaat gebruikt worden als locatie voor grotere evenementen, mocht het in Buurtkamer Princenhof niet passen, maar ook derde partijen in samenwerking met Ons willen graag samenwerken en mooie evenementen uitzetten. Er is contact gelegd met de Omring voor een mogelijke vorm van dagbesteding en/of cognitieve fitness en met Geriant en de Alzheimer Stichting om te kijken naar evenementen gericht op dementie. Pampus De Seniorenraad nodigt de projectleider uit voor een lezing over de Zorgzame Buurt en zijn ontwikkelingen. Er is interesse van meerdere bewoners uit de buurt maar ook vanuit Lutjebroek en Grootebroek. Er wordt gesproken over de behoeften binnen Stede Broec.

Er wordt aangegeven dat er binnen alle drie de gemeenten voldoende buurthuizen zijn maar dat Buurthuis Princensluis erg wordt gemist in de wijk Princenhof welke sinds 2015 overgeheveld is naar ’t Stadsplein aan de andere kant van het spoor.

Maart 2024 Buurtverbinders Buurtkamer Princenhof merkt dat er verschillende artikelen verdwijnen na het gebruik van de Buurtkamer door sportpartijen die nog steeds gebruik maken van de ruimte die nu in gebruik is als Buurtkamer. Beheerder van de Flint, uitbater Simokos en de Buurtverbinders komen meerdere keren bij elkaar om te praten over het gebruik en de mogelijkheden. Simokos heeft een ruimte aan de andere kant van het pand tot hun beschikking gekregen maar willen ook nog steeds gebruik maken van de Buurtkamer. Het lastige hierin is dat de wensen qua gebruik niet stroken met elkaars belangen. Door nieuwe afspraken te maken onder leiding van de projectleider kijken wij de situatie opnieuw aan.

Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

21

Buurtkamer Princenhof doet mee aan NL Doet. Er is een samenwerking met basisschool Gideon. De kinderen bakken pannenkoeken voor de bezoekers van de Buurtkamer waarbij de bezoekers uitgenodigd worden om deze aan lange tafels samen met de kinderen te eten. Het evenement is een groot succes. Er ontstaan mooie gesprekken tussen de kinderen en ouderen waar iedereen van geniet. In samenwerking met Team Sportservice West Friesland wordt er wandel coaching opgestart vanuit Buurtkamer Princenhof. De aftrap vind plaats en de buurtverbinder wordt opgeleid tot wandelcoach zodat zij na deze try out zelfstandig de wandel coaching wekelijks kan geven aan de bezoekers. Hartstichting Preventieve zorg aanbieden in de wijk is van cruciaal belang om inwoners langer vitaal, gezond en veilig thuis te laten wonen. Laagdrempelig is hierbij belangrijk omdat inwoners aangeven dat zij graag een gezondheidscheck laten doen maar hiervoor niet naar de huisarts willen gaan. Daarbij komt voor hen het gevoel dat zij na de uitslag van alles moeten en hierin willen zij graag zelfstandig een keuze maken. Er wordt een datum gepland om het eerste Hartcheckpunt te realiseren in Buurtkamer Nassaupark.

April 2024 Buurtverbinders De vrijwilligers binnen Buurtkamer Princenhof hebben het fijn samen. Er zijn goede afspraken onderling voor het openen en sluiten van de Buurtkamer. Het is fijn dat de vrijwilligers om de hoek wonen van Buurtkamer Princenhof. De bezoekers blijven komen en zorgen ook buiten de Buurtkamer voor elkaar. Er ontstaan mooie verbindingen waarbij de bezoekers van de Buurtkamer elkaar thuis gaan ondersteunen in het boodschappen doen, muren worden geverfd en er wordt gezorgd dat er ritjes naar het ziekenhuis worden voorzien. Sociale cohesie ten top! Omring Het netwerk breid zich steeds meer uit. De projectleider legt contact met de buurtverbinder binnen Rigtershof van Omring. Er wordt gekeken naar mogelijke samenwerkingen en kennis wordt gedeeld over wat de behoefte is in de buurt en of hier verschillen in zitten met intramurale en extramurale zorg. Wat naar voren komt is dat ook mensen binnen Rigtershof eenzaam zijn terwijl hier veel mensen bij elkaar wonen maar wel zelfstandig in hun eigen appartement. Door evenementen intern te organiseren komen mensen met elkaar samen en ontmoeten elkaar. Er is externe stimulans nodig om dit samenkomen te organiseren. Projectleider informele zorg binnen Omring, neemt contact op met de projectleider Zorgzame Buurt.

Er wordt kennis gedeeld over elkaars werkveld en de lopende contacten en acties binnen beide informele werkvelden. Er worden kansen gezien voor de toekomst op het vlak van gezamenlijk organiseren van wekelijkse bijeenkomsten, het versterken van elkaars netwerk en meer zichtbaarheid in de wijk voor laagdrempelige zorg. Seniorenraad De Seniorenraad richt zich op ouderen in Stede Broec, bied informatie, sociale evenementen en beweegactiviteiten. Zij hebben een breed netwerk opgebouwd en veel aanloop van senioren in Stede Broec. Door elkaars krachten te bundelen wordt het bereik binnen de gemeente nog groter. Door te weten van elkaar wat er aangeboden wordt, waar we elkaar kunnen versterken en bereiken hopen wij gezamenlijk nog veel meer mooie verbindingen te kunnen maken en senioren te bereiken. Leger des Heils

Tussenevaluatie Project Zorgzame Buurt Stede Broec december 2024

22

Het Leger des Heils heeft een mooie locatie in Bovenkarspel met een huiskamer, kledingverkooppunt en creatieve workshops. Er is een goede aanloop van inwoners uit de buurt. Het Leger opereert vanuit het geloof wat zij niet alleen op zondag naleven. Door elkaars diensten en aanbod te kennen en verspreiden komt er een nog breder bereik in Bovenkarspel. Het warme contact wordt behouden. Hartstichting Het eerste Prikpunt in Stede Broec is een feit. Op 12 april wordt er de mogelijkheid geboden aan alle inwoners om gratis hun bloeddruk, cholesterol, glucose en buikomvang te laten meten. Dit vind plaats in de nieuwe Buurtkamer in het Nassaupark. Een ruime en goed bereikbare locatie welke voldoende inhoud heeft om meerdere mensen te kunnen verwelkomen. Het Prikpunt is een groot succes! Meer dan 90 mensen komen langs waarvan wij er 70 hebben kunnen prikken en van een leefstijl advies hebben kunnen voorzien. Door de grote opkomst hebben wij helaas niet alle bewoners kunnen voorzien van informatie en advies. Hiervoor wordt, ook op verzoek van de bezoekers, een tweede Prikpunt georganiseerd in juni 2024. Wat opvalt is dat er veel bezoekers zijn tussen de 35 en 60 jaar. Preventief wordt zo de gezondheid van onze inwoners in de gaten gehouden en gaan zij met een leefstijl advies naar huis waarin zij zelf bepalen wat hiermee te doen.

Mei 2024 Buurtverbinders Het openen van Buurtkamer Nassaupark zorgt voor onrust in Buurtkamer Princenhof. De vrijwilligers en bezoekers zijn bang dat hun fijne en veilige plek zal verdwijnen en zij over moeten naar een andere wijk voor hun Buurtkamer activiteiten. Het wijkgevoel is iets wat veelvuldig naar voren komt bewoners houden van hun wijk en blijven graag in deze buurt. Het wordt als enorm waardevol ervaren dat er op schuifelafstand aanbod is gekomen in de wijk net als voorheen in het oude buurthuis Princensluis wat in 2015 is verdwenen uit de wijk. De angst om dit nogmaals kwijt te raken zit hoog en de emoties vliegen alle kanten op. Na het geruststellen door de projectleider en het overtuigen dat Buurtkamer Princenhof op zijn plek blijft bestaan keert de rust terug. De wekelijkse activiteiten lopen door en het aantal bezoekers groeit. Wat steeds meer opvalt en naar voren komt is dat de vrijwilligers en bezoekers erg leunen op de projectleider. Doordat de Buurtkamer steeds beter wordt gevonden vinden er ook lastige momenten plaats tussen bezoekers waarin zij elkaar niet kunnen vinden bijvoorbeeld. Doordat er ook bezoekers komen met een gedragsprobleem of grotere zorgvraag is het van belang dat er een professional in de buurt is die gesprekken kan sturen en waarbij er gekeken wordt naar begeleiding in de persoonlijke situatie.