25-0112 Raadsnieuwsbrief Energieregio NHN juni 2025

RAADSNIEUWSBRIEF Energieregio Noord-Holland Noord

juni 2025

RAADSNIEUWSBRIEF ENERGIEREGIO NOORD-HOLLAND NOORD Juni 2025 In de raadsnieuwsbrieven van de Energieregio Noord-Holland informeren we u over de voortgang van de opwek van zon- en windenergie (Regionale Energiestrategie), de warmtetransitie en de opgave voor de energie-infrastructuur. De Energieregio Noord-Holland werkt voor gemeenten, provincie, waterschappen en netbeheerders in Noord-Holland In deze raadsnieuwsbrief:

ENERGIE IN HET VERKIEZINGSPROGRAMMA : ONMISBAAR VOOR UW GEMEENTE ENERGIE-INFRASTRUCTUUR -

Congestiemanagement: maatregelen om overbelasting van het elektriciteitsnet te voorkomen Opgave ná 2030, Interbestuurlijke Samenwerkingsagenda Energiesysteem

OPWEK VAN ZON - EN WINDENERGIE -

Plan-MER windenergie provincie Noord-Holland en afronding besluitvorming Herijking RES 2024 Voortgang van de uitvoering RES Regieroute uitvoering RES Landelijk Kwaliteitsbudget voor natuur en biodiversiteit bij energieprojecten

WARMTE -

Warmteprogramma: twee podcastafleveringen over de inhoud en praktijk

Wilt u op de hoogte blijven? Schrijf u dan in voor de nieuwsbrief van de Energieregio NH, dat kan hier. Of volg ons via Linkedin.

2

Energie in het verkiezingsprogramma: onmisbaar voor uw gemeente De energietransitie raakt direct aan wonen, economie en leefbaarheid in uw gemeente. De komende raadsperiode (2026–2030) moeten er keuzes worden gemaakt: waar komt ruimte voor zonnepanelen, windmolens, kabels en warmtenetten? Hoe houden we het betaalbaar en toegankelijk voor iedereen? Gemeenten zijn aan zet. Op de pagina wegwijs energietransitie voor raadsleden vindt u concrete input voor het verkiezingsprogramma van uw partij. Helder op een rij.

Energie-infrastructuur Congestiemanagement: maatregelen om overbelasting van het elektriciteitsnet te voorkomen Op dinsdag 17 juni hebben TenneT en Liander een persbericht verstuurd over impactvolle maatregelen om het Noord-Hollandse stroomnet te beschermen. Deze maatregelen zijn bedoeld om overbelasting en uitval van het elektriciteitsnet tegen te gaan en hebben directe en indirecte gevolgen voor gemeenten, bedrijven en inwoners. Lees hier het bericht van TenneT. De voorgestelde maatregelen vragen ook wat van gemeenten. Hoe deze gemeentelijke inzet er precies uit zal zien, verschilt per regio en wordt de komende periode verder uitgewerkt in samenwerking tussen netbeheerders en gemeenten. Wij informeren u zodra er meer duidelijkheid is over de uitvoering van de maatregelen.

Opgave ná 2030, Interbestuurlijke Samenwerkingsagenda Energiesysteem De opgave ná 2030 is nog groter dan de opgave tot 2030; in 2050 wil Nederland klimaatneutraal zijn. Dat betekent dat we in 2050 een nieuw, klimaatneutraal energiesysteem moeten hebben dat voor alle Nederlanders duurzaam, betaalbaar, rechtvaardig én betrouwbaar is. En daarmee ook veilig. Dit gaat niet vanzelf en het tempo van de uitvoering ligt nog niet hoog genoeg om de tussentijdse doelen te behalen. Interbestuurlijke samenwerkingsagenda Energiesysteem Deze ingrijpende transitie brengt de komende tijd dilemma’s en keuzes die vragen om het gezamenlijk optreden van alle overheden, samen met de netbeheerders. Hiervoor is een Interbestuurlijke Samenwerkingsagenda Energiesysteem opgesteld. Deze Samenwerkingsagenda is op 19 december 2024 vastgesteld in het Bestuurlijk Overleg Klimaat & Energie door het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG), het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO), de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Unie van Waterschappen (UvW). Opgave na 2030 De Samenwerkingsagenda wordt in 2025 uitgewerkt in interbestuurlijke afspraken, onder andere over de opgave ná 2030 per energiedrager (wat – voor wie – wanneer) per provincie.

Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de opwek van duurzame energie, maar ook naar de warmtetransitie en de benodigde energie-infrastructuur. Het Nationaal Plan Energiesysteem (NPE) vormt hiervoor de basis. Hierin is beschreven hoe Nederland een toekomstbesteding energiesysteem ontwikkelt dat past bij die klimaatneutrale samenleving. De interbestuurlijke afspraken hebben ook gevolgen voor de rol van gemeenten op het energiedossier. De planning is om de afspraken voor te leggen in de Algemene Ledenvergadering van de VNG in december 2025.

3

Opwek van zonne- en windenergie Plan-MER windenergie provincie Noord-Holland en afronding besluitvorming Herijking RES 2024 Naar aanleiding van de Herijking RES 2024 heeft de provincie Noord-Holland een planmilieueffectrapportage (plan-MER) opgesteld, waarmee de milieueffecten van de nieuwe en gewijzigde zoekgebieden voor de opwek van windenergie in beeld zijn gebracht. Daarnaast zijn er in de plan-MER, op advies van de landelijke commissie MER, mogelijke alternatieve gebieden voor windenergie onderzocht op milieueffecten. De plan-MER biedt daarmee inzicht in mogelijke alternatieve gebieden voor windenergie die kunnen bijdragen aan het halen van de RES-doelstellingen in 2030, of voor de opgave ná 2030. Het besluit of een van deze alternatieve gebieden daadwerkelijk worden aangewezen als RES- zoekgebied voor windenergie, ligt primair bij de gemeenten. De plan-MER heeft in februari en maart ter inzage gelegen. Iedereen kon een zienswijze indienen. Dertig partijen hebben een zienswijze ingediend. Afronding Herijking RES De plan-MER en de Herijkingen RES 2024 worden in de commissie Leefomgeving op 19 juni behandeld, de stukken zijn hier gepubliceerd (agendapunt 7.a). Provinciale Staten stelt op 30 juni (uitloop 7 juli) de planMER voor windenergie vast, samen met de Herijkingen RES 2024 van Noord-Holland Noord en NoordHolland Zuid.

Met de vaststelling door PS wordt het proces van de Herijking RES 2024 afgerond. Wijzigingen op de RES-kaart Met ingang van 2025 is er de mogelijkheid om jaarlijks wijzigingen op de RES-kaart door te voeren. De gemeenteraad besluit over wijzigingen binnen de gemeente, de deadline voor het nemen van een collegebesluit hiervoor is 1 juli. Zie voor meer informatie: Jaarlijkse update RES-kaart na 2025 | Energieregio Noord-Holland.

Voortgang van de uitvoering RES Het RES-dashboard van Noord-Holland geeft inzicht in de voortgang en uitvoering van de beide RES-en van Noord-Holland. Voor meer uitleg over de voortgang en de cijfers, kunt u de technische briefing aan de commissie Ruimte Wonen en Klimaat (RWK) van Provinciale Staten hier terugkijken.

Regieroute uitvoering RES Bij de behandeling van de concept Herijking RES 2024 in de commissie RWK van Provinciale Staten op 3 februari 2025, heeft Provinciale Staten de motie aangenomen: in het geval dat het doel van de RES-en uit het zicht verdwijnt, gezamenlijk met de RES-partners een escalatieplan op te stellen met de te nemen stappen en dat te delen met Provinciale Staten (link naar motie). Naar aanleiding van deze motie wordt in de RES-regio gezamenlijk gewerkt aan het opstellen van een regieroute met processtappen en samenwerkingsafspraken. De regieroute kan ingezet worden indien het bod van de RES van 3,6 TWh in 2030 uit het zicht verdwijnt. Het streven is om in het najaar van 2025 de regieroute vast te laten stellen door de stuurgroepen van de RES NHN en NHZ.

Landelijk Kwaliteitsbudget voor natuur en biodiversiteit bij energieprojecten Alle RES-regio’s in Nederland hebben een decentrale uitkering van de Rijksoverheid ontvangen met als doel de (kwetsbare) natuur en biodiversiteit bij bestaande en nieuwe zonne- en windenergieprojecten te herstellen en versterken. Het totaalbudget voor de 2 RES-regio’s in Noord-Holland is ca. €1.577.000. Dit wordt omgezet in de uitvoeringsregeling ‘Subsidie Natuur en Biodiversiteit bij energieprojecten Noord-

4

Holland 2025 en wordt medio juli 2025 opengesteld via het subsidie-loket van de provincie NoordHolland.

Warmte Warmteprogramma: twee podcastafleveringen over de inhoud en praktijk

Vanaf 2026 is elke gemeente verplicht een warmteprogramma op te stellen. Dit document vormt de basis voor de warmtetransitie in uw gemeente en beschrijft per wijk of buurt wanneer en hoe de overstap van aardgas wordt gemaakt. Een belangrijke stap richting een duurzame, toekomstbestendige gebouwde omgeving. Wat vraagt dit van gemeenten? • Vastleggen van de volgorde en aanpak voor het isoleren en aardgasvrij maken van wijken, buurten en dorpen • Afweging maken tussen verschillende duurzame warmtebronnen en infrastructuren • Afstemming met bewoners, woningcorporaties, netbeheerders en andere lokale partijen • Vaststellen van het warmteprogramma door het college van B&W vóór 31 december 2026 Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie De wettelijke basis hiervoor ligt in de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw), die de Omgevingswet wijzigt. Deze wet vervangt de ‘transitievisie warmte’ door het ‘warmteprogramma’. De beoogde ingangsdatum van de Wgiw is 1 januari 2026. Deze datum kan als gevolg van ontwikkelingen in het wetgevingstraject nog wijzigen. Podcastafleveringen Wilt u meer weten over hoe gemeenten aan de slag gaan met het warmteprogramma? Het Servicepunt Duurzame Energie (SPDE) maakte hierover een tweeluik in de podcast Warmte Werkt, met praktische inzichten en ervaringen uit de praktijk.

Het SPDE ondersteunt gemeenten, regio’s en andere betrokkenen in Noord-Holland bij de warmtetransitie • Aflevering 1: met Margit Heine (teamleider Duurzaamheid, Royal HaskoningDHV) over het opstellen van een effectief warmteprogramma • Aflevering 2: met Anna Ankoné (projectleider warmtetransitie, BUCH-gemeenten) over hoe zij als een van de eerste regio’s concept-warmteprogramma’s hebben opgesteld Beide afleveringen zijn te beluisteren via Youtube en Spotify.

5