2026-0037a bijlage Sweco Rapportage waterbergende en besparende maatregelen Silverwoid

Waterbergende en waterbesparende maatregelen Silverwoid

Document Status:

Definitief Datum:

10-12-2025

Sweco Nederland B.V. Onderwerp

Klant Auteurs Datum Versie

Handelsregister 30129769 Waterbergende en waterbesparende maatregelen Silverwoid VBM ontwikkeling Sven van den Bos & Circe van der Heijden 10-12-2025 1

Gecontroleerd door: Enrico Moens

2/18

Inhoudsopgave

1 2

Introductie ...................................................................................................................... 4 Water en bodem in het plangebied ............................................................................... 4 2.1 Water in het plangebied ...................................................................................... 4 2.2 Bodem in het plangebied .................................................................................... 5 2.2.1 Bodemprofiel plangebied ....................................................................... 5

3

Klimaatadaptieve maatregelen ...................................................................................... 6 3.1 Waterberging ....................................................................................................... 6 3.2 Waterbesparing ................................................................................................... 7

4

Advies ............................................................................................................................ 9 4.1 Aandachtspunten en aanbevelingen ................................................................... 9

Bijlagen .................................................................................................................................. 11 Bijlage 1: Bodemonderzoeken .................................................................................... 11 Bijlage 2: Waterbergingsmaatregelen ......................................................................... 13 Bijlage 3: Waterbesparingsmaatregelen ..................................................................... 15 Bijlage 4: Achtergrondinformatie ................................................................................. 16

3/18

1

Introductie

Nederland krijgt steeds meer te maken met wateroverlast1. Volgens de klimaatscenario’s van het KNMI (2023) krijgen we in de toekomst bovendien vaker te maken met toenemende droogte in de zomer2 en dreigt een drinkwatertekort3. Daarom is het belangrijk om maatregelen voor het gebruiken van regenwater en waterberging 4 mee te nemen in nieuwbouwontwikkeling Silverwoid. De wens is om Silverwoid toekomstbestendig te ontwikkelen, met zo min mogelijk last van negatieve effecten van klimaatverandering. Momenteel heeft het plangebied een agrarische functie, met een belangrijke cultuurhistorische waarde. Om toenemende hittestress, droogte en wateroverlast door verstedelijking te beperken is het daarom belangrijk om een groenblauw raamwerk te creëren in de nieuwe ontwikkeling. Bijlage 4, Figuur 4 schetst een eerste invulling van dit groenblauwe raamwerk. Ook moet de groenstructuur van bomen, bermen en andere groenvoorzieningen ruimte geven aan biodiversiteit. Vaarten, bermen en ander waardevol water en groen in het buitengebied dienen behouden te worden. Hiermee wordt invulling gegeven aan waterberging op gebiedsniveau. Naast deze maatregelen die op gebiedsniveau genomen worden, is het wenselijk om maatregelen voor waterberging en besparing te nemen op perceelniveau. In deze notitie geeft Sweco een overzicht van potentiële maatregelen.

De basis voor deze notitie is een eerste overzicht van de bodem en ondergrond, op basis van de Klimaateffectatlas. Vervolgens wordt een overzicht gegeven van potentiële maatregelen, inclusief voor- en nadelen en een globale kostenindicatie. Tot slot geven we een kort advies over welke maatregelen het meest kansrijk zijn en welke aandachtspunten er zijn bij deze nieuwbouwontwikkeling.

2

Water en bodem in het plangebied

Op basis van de Klimaateffectatlas is een onderzoek uitgevoerd naar het water- en bodemsysteem van de nieuwbouwwijk Silverwoid in gemeente Stede Broec. In dit hoofdstuk worden de uitkomsten en bevindingen van dit onderzoek besproken.

2.1

Water in het plangebied

De maaiveldhoogte in het plangebied ligt rond de -2.0 meter NAP. Het streefpeil voor het plangebied is vastgesteld op 3,7m NAP5. De wens is om het nieuwe water in het plangebied recreatief te verbinden met het naastgelegen landschap de Weelen en het gebied doorvaarbaar te maken. Daarvoor met het peil verhoogd worden van -3.7m NAP naar -2.4m NAP. Daarnaast heeft het plangebied te maken met een hoge grondwaterstand. De gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG) fluctueert tussen 0,4 – 0,8 meter onder maaiveld. De minimale afstand tussen het maaiveld en de GHG, de ontwateringsdiepte, is daardoor klein in het gebied6. De maximale grondwaterstand in het gebied kan oplopen tot tussen de 0,2 – 0,4 meter onder maaiveld. Het is nog niet bekend wat de impact van de aanpassing van het peil is op de GHG en maximale grondwaterstand. Deze factoren maken dat het plangebied gevoelig is voor wateroverlast. Dit blijkt ook uit een watersysteemanalyse, die aantoont dat er bij een flinke regenbui in de huidige situatie binnen het plangebied regenwater op het maaiveld blijft staan. Daardoor heeft het gebied een waterbergende functie. Hiermee dient in de nieuwe ontwikkeling rekening gehouden te worden, door voldoende waterberging te realiseren op zowel gebied- als gebouwniveau. Water dat gedempt wordt moet 1op-1 gecompenseerd worden. Ook voor verhard oppervlak geldt een compensatie-eis.

Hoeveel water gecompenseerd moet worden hangt af van het definitieve ontwerp en de voorzieningen op kavels en in de openbare ruimte. Waterberging kan in groengebieden, maar ook onder de rijweg. Bij grote dakoppervlaktes zoals bij appartementengebouwen moet regenwater gelijkmatig worden afgevoerd (randvoorwaarde). Dit geldt niet als het complex rechtstreeks op het oppervlaktewater kan lozen7. Omdat de grond- en oppervlaktewaterstanden in dit gebied relatief hoog zijn en mogelijk in de toekomst verder stijgen, kan dit gevolgen hebben voor de wijze van bouwrijp maken. Het is daarom aan te bevelen om op totaal plangebiedniveau te onderzoeken welke maatregelen nodig zijn om het gebied bouwrijp te kunnen maken en welke consequenties de hoge 1

Maatregelen tegen overstromingen | Water | Rijksoverheid.nl KNMI - KNMI'23-klimaatscenario's 3 Waterbeschikbaarheid voor de bereiding van drinkwater tot 2030 - knelpunten en oplossingsrichtingen | RIVM 4 Waterberging is het tijdelijk opvangen van (regen)water in de bodem, sloten, beekjes rivieren, meren, plassen en overige waterbergingsgebieden. Een belangrijk voordeel van waterberging is dat het opgevangen water bij droge periodes kan worden benut om droogte te voorkomen. Bebouwing, verstening en asfalt verhinderen de afstroming van water naar de bodem. 2

5

https://kaarten.hhnk.nl/portal/apps/experiencebuilder/experience/?id=b5f07e86f3e443cfa4a04564239a09e4#data_s=id%3AdataSource_ 1-196f2a9a543-layer-2-3%3A710337 6 De Gemiddeld Hoogste Grondwaterstand (GHG) is berekend met het Nationaal Water Model, op basis van meteorologische data uit de periode 1911 – 2010. De maximale grondwaterstanden zijn berekend door per hydrologisch jaar het gemiddelde van de drie hoogste grondwaterstanden vast te stellen in de periode 1911–2010. Zie Grondwateroverlast - Klimaateffectatlas 7 Bron: BREEN stedenbouw - Ambities uitgangspunten randvoorwaarden Silverwoid. Sweco | Waterbergende en waterbesparende maatregelen Silverwoid Projectnummer 51032375 Datum 10-12-2025

Versie

Documentreferentie Rapportage waterberging- en besparing Silverwoid_Final

4/18

waterstanden daarbij hebben. Een goed bouwrijp gemaakt terrein is essentieel om toekomstige problemen met grondwater, zettingen of verminderde draagkracht van de bodem te voorkomen. Een goed bouwrijp terrein vormt een belangrijke voorwaarde voor een duurzame en klimaatbestendige ontwikkeling.

2.2

Bodem in het plangebied

2.2.1

Bodemprofiel plangebied

De bodem in het onderzoeksgebied is opgebouwd uit klei. Zoals in Figuur 1 te zien is, is dit de meest voorkomende bodemsoort in de gehele regio. In Figuur 2 (bijlage 1) is te zien dat de bodem tot acht meter diep zeer uniform is opgebouwd. Een bodemmonster van net buiten het gebied (Figuur 3, bijlage 1) toont aan dat na deze acht meter de bodem tot 120 meter diep meer divers is, bestaande uit zand, grind en klei.

Figuur 1 Type grond gemeente Stede Broec. Bron: Klimaateffectatlas

Klei heeft een zeer lage doorlatendheid, wat infiltratie bemoeilijkt. De ondergrond kan variëren in stabiliteit en draagkracht, waardoor deze bij verzadiging minder stevig kan worden. Ook zijn zeekleipolders gevoelig voor verzilting doordat ze dicht bij de kust liggen, wat het grondwater en de ecologie kan beïnvloeden. Deze ondergrond brengt een aantal potentiële risico’s8 met zich mee:

•

Wateroverlast door langdurige neerslag, wat extreem hoge grondwaterstanden veroorzaakt.

•

Verdroging door bodemzwelling en -krimp, wat leidt tot tijdelijke bodemdaling.

•

Verzilting door zoute kwel, wat de bodem zouter maakt. Verzilting kan een negatief effect hebben op landbouw en natuur.

Deze risico’s kunnen beperkt worden door adaptatiemaatregelen te nemen. Dit kan zowel op gebiedsniveau als perceelniveau. Bij het nemen van adaptatiemaatregelen op gebiedsniveau in het plangebied kan gedacht worden aan generieke maatregelen zoals:

•

Het ophogen van het oppervlaktepeil en grondwaterpeil. Een hoger en stabieler grondwaterpeil vermindert bodemdaling en beperkt zoute kwel. Gezien de hoge grondwaterstand in het gebied moeten de negatieve effecten van het verhogen van het grondwaterpeil (grotere kans op grondwateroverlast) goed afgewogen worden. Mogelijk moet het maaiveld hiervoor opgehoogd worden. Maatwerk is hiervoor nodig, ook om de impact op de omgeving te beoordelen.

•

Verbetering van waterberging om wateroverlast te beperken door het oppervlaktewaterstelsel te vergroten. Dit kan bijvoorbeeld door meer of bredere watergangen aan te leggen. In Figuur 6 (bijlage 4) is te zien dat er oppervlaktewater wordt toegevoegd aan het plangebied. Een hydrologische berekening moet aantonen of hiermee voldoende waterberging gerealiseerd wordt.

Bij het nemen van klimaatadaptieve waterbergingsmaatregelen is het belangrijk om met deze risico’s en kansen op gebiedsniveau rekening te houden. Hoofdstuk 3 geeft daarnaast een overzicht van maatregelen die genomen kunnen worden voor waterberging en -besparing op perceelsniveau.

8

Risico’s en kansen op basis van de Klimaateffectatlas: https://www.klimaateffectatlas.nl/nl/basiskaart-natuurlijk-systeem-nederland

Sweco | Waterbergende en waterbesparende maatregelen Silverwoid Projectnummer 51032375 Datum 10-12-2025

Versie

Documentreferentie Rapportage waterberging- en besparing Silverwoid_Final

5/18

3

Klimaatadaptieve maatregelen

In dit hoofdstuk geven we een overzicht van de meest kansrijke maatregelen voor waterberging en -besparing op perceelniveau. Voor de ontwikkeling van Silverwoid is het belangrijk dat er betaalbare, klimaatbestendige woningen gebouwd worden waar bewoners prettig kunnen wonen. Daarom zijn de maatregelen beoordeeld op effectiviteit, toepasbaarheid en kosten. De meest kansrijke maatregelen zijn hieronder weergegeven, in bijlage 2 en 3 is een volledig overzicht weergegeven van potentiële maatregelen.

3.1

Waterberging

Aanvullend op effectiviteit, toepasbaarheid en kosten, wordt bij waterbergingsmaatregelen gekeken naar het verschil in bovengrondse en ondergrondse oplossingen. Bij voorkeur wordt gekozen voor bovengrondse en/of groene oplossingen tegenover grijze en/of ondergrondse maatregelen. Onderstaande maatregelen zijn in willekeurige volgorde weergegeven.

Plaatsen van regentonnen en het afkoppelen en afvoeren op oppervlaktewater Door de regenpijp van woningen af te koppelen van het gemengde rioleringsstelsel wordt de riolering ontlast bij hevige regenbuien. In een nieuwbouwgebied wordt doorgaans een gescheiden rioleringsstelsel aangelegd. Het water kan deels opgevangen worden in een regenton en zo later opnieuw gebruikt worden, bijvoorbeeld voor het bewateren van de tuin. Naast opvang in een regenton kan het water deels opgevangen worden in tuinen. Overtollig water kan vertraagd afgevoerd worden op oppervlaktewater in het plangebied om daar geborgen te worden of op het gescheiden rioleringsstelsel. Effectiviteit: de impact op waterberging en het voorkomen van wateroverlast door alleen een regenton te plaatsen is verwaarloosbaar. Wordt deze maatregel gecombineerd met afkoppelen en waar mogelijk regenwater infiltreren, dan heeft deze maatregel een positieve invloed op het voorkomen van droogteproblematiek9. Toepasbaarheid: bij nieuwbouw is het eenvoudig om regenpijpen direct aan te sluiten op een regenton. Doordat bij nieuwbouw doorgaans een gescheiden rioleringsstelsel wordt aangelegd en er veel oppervlaktewater in het plangebied komt, is het eenvoudige om goede afvoer van overtollig water te realiseren. Bovendien is een regenton een kleine, goedkope ingreep waardoor de kans groot is dat deze geaccepteerd wordt door bewoners.

Kosten: de kosten voor een regenton worden ingeschat op €80 tot €100 10. Hierbij zijn geen kosten opgenomen voor maatregelen om de afvoer te reguleren.

9

De effectiviteit van klimaatadaptatiemaatregelen is beoordeeld m.b.v. onderzoek van Stichting RIONED. De effectiviteit is ingedeeld in vier categorieën: verwaarloosbaar, beperkte positieve invloed, positieve invloed en forse positieve invloed. 10 Alle kosten voor waterbergende maatregelen zijn ontleend aan het rapport ‘Kosten en bekostiging klimaatbestendige nieuwbouw. Programma Metropoolregio Amsterdam Klimaatbestendig’. Belangrijk detail is dat het prijspeil voor deze maatregelen 2021 is en dat de genoemde kosten exclusief BTW zijn. Sweco | Waterbergende en waterbesparende maatregelen Silverwoid Projectnummer 51032375 Datum 10-12-2025

Versie

Documentreferentie Rapportage waterberging- en besparing Silverwoid_Final

6/18

Aanleg van groene daken Een groen dak is een dak bedekt met vegetatie zoals sedumplanten, kruiden, grassen, planten of zelfs bomen. Groene daken voorkomen direct regenwaterafvoer naar het riool of de bodem, verminderen daarmee piekafvoeren en verbeteren het watermanagement. Groene daken zijn te onderscheiden in extensieve (lichte opbouw, weinig beheer) en intensieve (zwaarder, meer onderhoud) groene daken. Een groen dak is opgebouwd uit vier lagen, van boven naar beneden: vegetatielaag, substraatlaag, filterlaag en drainageen beschermlaag11. Effectiviteit: de hoeveelheid waterberging op groene daken is vaak beperkt. Afhankelijk van de afvoer heeft een groen dak een beperkte tot positieve impact op het beperken van regenwaterschade. Daarnaast kan een groen dak bijdragen aan verbeterde biodiversiteit en lagere temperaturen in huis. Ook kan een groen dak de opbrengst van zonnepanelen verhogen.

Toepasbaarheid: niet elk dak is geschikt voor de aanleg van een groen dak. Draagkracht van het dak speelt hier een belangrijke rol in. Ook worden groene daken bij voorkeur op platte daken aangelegd. Tot een hellingsgraad van 10 graden kan een groen dak nog zonder extra maatregelen aangelegd worden. Schuinere daken tussen de 10 – 30 graden helling hebben stabilisatie nodig zoals ondersteunende frames en aangepast substraat 12,13. In het plangebied betekent dit praktisch dat groene daken vooral toepasbaar zijn op appartementen en/of garages. Kosten: de kosten voor een groen dak worden ingeschat op €50 tot €300 per m2. Het grote verschil in prijs wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er veel verschillende soorten groene daken zijn. Extensieve groene daken zijn goedkoper dan intensieve groene daken. Aanleg van groene tuinen Het aanplanten van groen in voor- en achtertuinen helpt bij het bergen van water op eigen terrein. De hoeveelheid waterberging die mogelijk is hangt af van de bodem en de inrichting van de tuin. Denk aan de verhouding groen/verharding, type groen, hoogteverschil, aanwezigheid van een vijver etc. Een vuistregel voor een optimaal groene tuin is minimaal 60% groen en maximaal 40% verharding. Stichting Steenbreek kijkt nog specifieker: zij gaan uit van 15m 2 verharding die nodig is voor praktische functies. Van elke m2 boven de 15m2 zou 80% groen moeten zijn14.

Effectiviteit: de effectiviteit van een groene tuin voor waterberging hangt in grote mate af van de inrichting van de tuin. Wanneer er gebruik gemaakt wordt van laagtes in de tuin of een vijver is er meer waterberging mogelijk dan wanneer dit niet het geval is. Al met al wordt de impact voor waterberging als positief beoordeeld. Naast waterberging biedt een groene tuin veel andere voordelen, zoals een bijdrage aan de biodiversiteit, verkoeling, en gezondheidsvoordelen. Toepasbaarheid: in principe is een groene tuin eenvoudig te realiseren bij nieuwbouw. Er is nog geen bestaande situatie, waardoor de tuin volledig in te richten is naar klimaatbestendig ontwerp. Bovendien bestaat het risico dat bewoners de groene tuin na oplevering alsnog betegelen, waarmee de investering teniet gedaan wordt. Belangrijk is dus om inwoners te attenderen op de meerwaarde van een groene tuin. De vraag is in hoeverre de taak van inrichting en bewustwording creëren bij de ontwikkelaar ligt. Een mogelijke tussenoplossing is om de tuin op te leveren met een grondsoort die geschikt is om groen te beplanten en bewoners te stimuleren hier zelf werk van te maken. Kosten: de kosten voor de aanleg van groene tuinen worden ingeschat op €15 tot €20 per m 2.

3.2

Waterbesparing

Bij het beoordelen van waterbesparingsmaatregelen is gekeken naar effectiviteit (waterbesparingspotentieel in liter per persoon per dag), toepasbaarheid en kosten. Onderstaande maatregelen zijn in willekeurige volgorde weergegeven.

11

https://groenblauwenetwerken.nl/measures/groene-daken/ Green Roofs: Federal Energy Management Program (FEMP) Federal Technology Alert (Technical Report) | OSTI.GOV 13 Pitched Green Roofs up to 25° | ZinCo Green Roof Systems 14 https://www.kanbouwen.nl/2024/01/30/steenbreek-kansenkaart-geeft-kijk-op-verhouding-groen-en-verharding-in-de-tuin/ 12

Sweco | Waterbergende en waterbesparende maatregelen Silverwoid Projectnummer 51032375 Datum 10-12-2025

Versie

Documentreferentie Rapportage waterberging- en besparing Silverwoid_Final

7/18

Optimflush toilet Een Optimflush toilet is een toilet met geoptimaliseerde spoeltechniek die minder water per spoeling gebruikt, zonder verlies van spoelkracht. Effectiviteit: Een Optimflush toilet heeft een verbruik van 2,4L per spoeling, waar een regulier toilet 3,7L (gedeeltelijke spoeling) tot 6,7L per spoeling (volledige spoeling) verbruikt. Dit toilet levert hiermee direct een waterbesparing op, tot 14 liter per persoon per dag. Dat staat gelijk aan ongeveer 11% van het drinkwater dat we iedere dag verbruiken15. Daarnaast draagt een Optimflush toilet bij aan afvalwaterreductie. Toepasbaarheid: dit toilet is eenvoudig te installeren toilet, past op een standaard riolering en maakt weinig geluid bij doorspoelen. Hierdoor wordt de kans op acceptatie door bewoners ingeschat als groot. Kosten: de kosten voor een OptimFlush toilet worden ingeschat op €69916.

Waterbesparende douchekop Een waterbesparende douchekop is een zuinigere douchekop dan een reguliere douchekop. Effectiviteit: Een waterbesparende douchekop levert een directe waterbesparing op, tot 9 liter per persoon per dag. Dat staat gelijk aan ongeveer 7% van het drinkwater dat we iedere dag verbruiken. Daarnaast draagt een waterbesparende douchekop toilet bij aan een afvalwaterreductie Toepasbaarheid: deze douchekop is eenvoudig te installeren en is onderhoudsarm. Hierdoor wordt de kans op acceptatie door bewoners ingeschat als groot. Kosten: de kosten voor een waterbesparende douchekop worden ingeschat op €25 tot €30.

Gebruik van hemelwater Hemelwater kan gebruikt worden voor verschillende functies in huis. Deze maatregel gaat om het aanleggen van een systeem dat regenwater opvangt, bijvoorbeeld in een ondergrondse watertank of ondergrondse waterbank17. Dit water wordt gefilterd en gebruikt voor toilet, wasmachine of tuin. Het regenwater wordt niet gebruikt voor douche- of drinkgebruik, daar zijn hogere veiligheidseisen aan. Belangrijk hierbij is om goed te monitoren of er geen foutaansluitingen zijn, waardoor dit water toch voor drinkwatertoepassingen gebruikt wordt. Er zijn ook systemen die regenwater tot drinkwater kunnen opwaarderen. Hoewel deze systemen duurder in aanleg zijn, hebben deze ook een hoger drinkwaterbesparingspotentieel. Zie bijlage 4 voor een overzicht van dergelijke systemen. Effectiviteit: een hergebruiksysteem dat wordt ingezet voor toilet, wasmachine en tuin levert een drinkwaterbesparingspotentieel tot 52

15

https://longreads.cbs.nl/nederland-in-cijfers-2023/hoeveel-liter-water-gebruiken-we-per-dag/ Kosten voor waterbesparende maatregelen zijn schattingen die zijn opgesteld o.b.v. expert judgement. Voor exacte prijzen dient contact opgenomen te worden met leveranciers. 17 https://www.sweco.nl/actueel/verhalen/regenwater-als-redder-in-nood/ 16

Sweco | Waterbergende en waterbesparende maatregelen Silverwoid Projectnummer 51032375 Datum 10-12-2025

Versie

Documentreferentie Rapportage waterberging- en besparing Silverwoid_Final

8/18

liter per persoon per dag op. Dat staat gelijk aan ongeveer 40% van het drinkwater dat we iedere dag verbruiken.

Toepasbaarheid: voor de aanleg van dit systeem zijn grote aanpassingen aan woningen nodig. Niet elke aannemer is al gewend om dit soort aanpassingen toe te passen. Dat maakt het mogelijk lastiger om woningen snel en betaalbaar te realiseren. Bovendien vereist dit ook een gedragsaanpassing van bewoners: het gebruikte water in toilet en wasmachine voldoet weliswaar aan de vereiste kwaliteitsstandaarden, maar heeft wel een andere kleur dan men gewend is. De vraag is in hoeverre bewoners hiervoor open staan. Kosten: de kosten voor een hergebruiksysteem voor hemelwater worden ingeschat op €3.000 tot €6.000. Hier komen mogelijk nog kosten bovenop doordat bouwkundige aanpassingen vereist zijn.

4

Advies

Uw vraag was om te onderzoeken welke maatregelen op perceelniveau kunnen bijdragen aan waterberging en waterbesparing bij nieuwbouwontwikkeling Silverwoid. Hoofdstuk 2 toont aan dat de bodem slecht doorlatend is en er een hoge grondwaterstand is. Dat betekent dat waterberging in het plangebied uitdagend is. Op basis van deze uitdagingen zien we zes maatregelen die relatief eenvoudig en goedkoop te realiseren zijn om water te bergen en water te besparen: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Plaatsen van regentonnen + afkoppelen en afvoeren op oppervlaktewater Aanleg van groene daken Aanleg van groene tuinen Plaatsing van een Optimflush toilet Gebruik van een waterbesparende douchekop Gebruiken van hemelwater voor wasmachine, wc en tuin. Let op: deze maatregel vergt wel een grotere investering.

Deze waterbergende maatregelen dragen bij aan een klimaatbestendige inrichting van het plangebied en kunnen voor een relatief kleine investering gerealiseerd worden, afhankelijk van de omvang van de maatregelen. Ook de waterbesparende maatregelen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan een vermindering van het drinkwaterverbruik. Maatregel vier en vijf kunnen voor zeer beperkte kosten een bijdrage aan drinkwaterbesparing leveren. Om een significante drinkwaterbesparing te realiseren wordt aanbevolen om maatregel zes, en vergelijkbare systemen, verder te verkennen. Naast de voorgestelde maatregelen zijn in bijlage 2 en 3 nog meer potentiële maatregelen op perceelniveau weergegeven die kunnen bijdragen aan waterberging en -besparing in het plangebied.

4.1

Aandachtspunten en aanbevelingen

Belangrijke kanttekening is dat het implementeren van bovenstaande maatregelen niet garandeert dat de nieuwbouwontwikkeling klimaatbestendig en waterrobuust ontwikkeld is. Gezien de uitdagingen die op ons afkomen dient dit wel het streven te zijn. Daarom geven we nog een aantal aandachtspunten en aanbevelingen mee: •

•

• • •

18

Momenteel is nog niet duidelijk hoeveel hectare gereserveerd is voor waterberging en in hoeverre hiermee voldaan wordt aan de waterbergingsvraag voor het gehele plangebied. Hiervoor is een aanvullend onderzoek nodig. Dit kan bijvoorbeeld door een waterstructuurplan op te stellen waar water, bodem en natuur bij elkaar gebracht worden. Hiermee wordt een solide basis gecreëerd voor de ontwikkeling van een robuust groenblauw netwerk in een gezonde en veilige stedelijke leefomgeving. Bij een flinke regenbui blijft er in de huidige situatie binnen het plangebied regenwater op het maaiveld staan. Het terrein heeft daardoor in de huidige situatie een waterbergende functie. Om achteruitgang in het watersysteem te voorkomen dient hiermee in de planontwikkeling rekening gehouden te worden. Effectieve maatregelen zijn bijvoorbeeld buffervijvers of regenwaterretentiegebieden. Deze maatregelen kunnen water tijdelijk bewaren en piekafvoer verminderen zonder afhankelijk te zijn van snelle infiltratie. Dit zijn vooral maatregelen op gebiedsniveau en hier valt ook de meeste waterberging te realiseren. Maatregelen als groene daken en regentonnen leveren wel een bijdrage, maar de grootste opgave lijkt op gebiedsniveau te liggen. Gezien de bodem in het plangebied lijken maatregelen zoals infiltratiekratten, -putten, en -velden minder geschikt vanwege de lage doorlatendheid van zeeklei.

Sowieso gaat de voorkeur uit naar groene, bovengrondse maatregelen18. Voorafgaand aan het nemen van waterbergingsmaatregelen is het aan te bevelen om een lokaal bodemonderzoek uit te voeren. Hiermee kan de geschiktheid van de bodem en eventuele bodemverontreiniging in beeld gebracht worden. Gezien de hoge grondwaterstand en gevoeligheid voor wateroverlast is een goede samenwerking met het waterschap wenselijk. Zij kunnen meedenken over de impact van maatregelen op de waterhuishouding, zoals bijvoorbeeld peilverhoging of -verlaging.

Groene, bovengrondse maatregelen zijn onderdeel van de structurerende keuzes uit de Kamerbrief over de rol van Water en Bodem bij ruimtelijke ordening: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2022/11/25/water-en-bodem-sturend

Sweco | Waterbergende en waterbesparende maatregelen Silverwoid Projectnummer 51032375 Datum 10-12-2025

Versie

Documentreferentie Rapportage waterberging- en besparing Silverwoid_Final

9/18

•

De voorgestelde waterbesparende maatregelen, zoals waterbesparende douchekoppen, vormen een belangrijke basis voor bewuster watergebruik binnen het plangebied. Deze relatief eenvoudige ingrepen leveren al winst op, maar het potentieel voor structurele besparing is hiermee nog niet volledig benut. Een belangrijk onderdeel van waterbesparing is bewuster watergebruik door bewoners, waarvoor gedragsverandering nodig is. Dit is een belangrijke transitie waarvoor de verantwoordelijkheid niet (alleen) bij een ontwikkelaar ligt. Ook is er qua technische maatregelen ruimte om een stap verder te gaan met aanvullende maatregelen die meer water kunnen besparen, zoals het (her)gebruik van hemelwater of grijswater. Dergelijke systemen vragen doorgaans om hogere investeringskosten of aanpassingen in de installatie. Deze systemen zijn nog niet in alle situaties gangbaar, maar kunnen met name in nieuwbouwprojecten goed worden meegenomen. Door ook deze mogelijkheden te verkennen, kan het plangebied zich ontwikkelen tot een toekomstbestendige, waterbewuste leefomgeving die voorbereid is op een veranderend klimaat en toenemende druk op de watervoorziening.

Sweco | Waterbergende en waterbesparende maatregelen Silverwoid Projectnummer 51032375 Datum 10-12-2025

Versie

Documentreferentie Rapportage waterberging- en besparing Silverwoid_Final

10/18

Bijlagen Bijlage 1: Bodemonderzoeken

Figuur 2 Boormonsterprofiel tot 8 meter onder maaiveld, gemeten in het plangebied. Bron: Dinoloket Ondergrondgegevens | DINOloket

Sweco | Waterbergende en waterbesparende maatregelen Silverwoid Projectnummer 51032375 Datum 10-12-2025

Versie

Documentreferentie Rapportage waterberging- en besparing Silverwoid_Final

11/18

Figuur 3 Boormonsterprofiel tot 120 meter onder maaiveld, gemeten net naast het plangebied. Bron: Dinoloket Ondergrondgegevens | DINOloket

Sweco | Waterbergende en waterbesparende maatregelen Silverwoid Projectnummer 51032375 Datum 10-12-2025

Versie

Documentreferentie Rapportage waterberging- en besparing Silverwoid_Final

12/18

Bijlage 2: Waterbergingsmaatregelen

Sweco | Waterbergende en waterbesparende maatregelen Silverwoid Projectnummer 51032375 Datum 10-12-2025

Versie

Documentreferentie Rapportage waterberging- en besparing Silverwoid_Final

13/18

Sweco | Waterbergende en waterbesparende maatregelen Silverwoid Projectnummer 51032375 Datum 10-12-2025

Versie

Documentreferentie Rapportage waterberging- en besparing Silverwoid_Final

14/18

Bijlage 3: Waterbesparingsmaatregelen

Sweco | Waterbergende en waterbesparende maatregelen Silverwoid Projectnummer 51032375 Datum 10-12-2025

Versie

Documentreferentie Rapportage waterberging- en besparing Silverwoid_Final

15/18

Bijlage 4: Achtergrondinformatie

Figuur 4 Groenstructuur plangebied Silverwoid19

Figuur 5 Plangebied Silverwoid: Bouwvormen5

19

Ambities, uitgangspunten en randvoorwaarden Silverwoid - Gemeente Stede Broec en BREEN stedebouw. (2025)

Sweco | Waterbergende en waterbesparende maatregelen Silverwoid Projectnummer 51032375 Datum 10-12-2025

Versie

Documentreferentie Rapportage waterberging- en besparing Silverwoid_Final

16/18

Figuur 6 Locatie en plangebied nieuwbouwopgave Silverwoid

Sweco | Waterbergende en waterbesparende maatregelen Silverwoid Projectnummer 51032375 Datum 10-12-2025

Versie

Documentreferentie Rapportage waterberging- en besparing Silverwoid_Final

17/18

Sweco | Waterbergende en waterbesparende maatregelen Silverwoid Projectnummer 51032375 Datum 10-12-2025

Versie

Documentreferentie Rapportage waterberging- en besparing Silverwoid_Final