16 RBR Aanwijzing als gemeentelijk monument Voormalige vaarveiling met landtongen Bovenkarspel

Raadsbrief aanwijzing gemeentelijk monument Zaaknummer: 12580 Bijlage 1: Redengevende omschrijving Landtongen nabij de Kuil 4 Bovenkarspel Geachte raad, Middels deze brief vragen wij u kennis te nemen van de aanwijzing gemeentelijk monument. Aanleiding In januari 2023 kwam het terrein van de voormalige vaarveiling met de landtongen onder de aandacht toen de eigenaar werkzaamheden verrichtte op het terrein. Vervolgens is door de raad op 26 januari besloten om, in samenspraak met de eigenaar, te onderzoeken wat de mogelijke monumentale waarden zijn van dit terrein en of dit terrein aangewezen kan worden als gemeentelijk monument. Wij hebben hieraan gevolg gegeven door opdracht te geven aan MOOI Noord-Holland om een redengevende omschrijving op te stellen van het terrein. Op basis van de redengevende omschrijving heeft de Erfgoedcommissie het advies gegeven om het terrein monumentaal te beschermen. Gedurende dit traject is contact geweest met de eigenaar van het terrein om de voortgang te melden. Ook is namens de eigenaar een zienswijze aangeleverd, die meegenomen is in de besluitvorming. Informatieverstrekking Op 22 augustus 2023 hebben wij besloten het terrein van de voormalige vaarveiling inclusief de landtongen aan te wijzen als gemeentelijk monument. Het betreft de percelen die kadastraal bekend zijn als gemeente Stede Broec, sectie C, nummer 3877 en nummer 3878.

Dit betekent dat het hele terrein, dus de tongen en het eiland waar de voormalige vaarveiling heeft gestaan, beschermd wordt. Deze bescherming geldt ook voor de betonnen pilaren op de eerste twee tongen gezien vanaf de Kuil. Daarnaast is besproken met de eigenaar dat, in geval van een reproductie van de oorspronkelijke bebouwing op de eerste tong, hiervoor een omgevingsvergunning aangevraagd kan worden zodat wij daarop kunnen besluiten. Volgens de Erfgoedcommissie heeft de voormalige overslag van de vaarveiling van Veilingvereniging De Tuinbouw hoge cultuurhistorische waarden als zichtbaar element uit de tuinbouwgeschiedenis van Stede Broec. Het complex kenmerkt zich door de betonnen kades en betonnen pilaren die nog aanwezig zijn op vier van de zes landtongen. Deze bouwdelen zijn bepalend voor de afleesbaarheid van het functioneren van de algehele structuur van het complex en zijn beeldbepalende onderdelen van het oorspronkelijke en huidige silhouet. De commissie heeft daarom geoordeeld dat deze onderdelen van hoge architectonische waarde zijn. Ondanks de latere wijzigingen aan het complex, waarbij onder andere een groot aantal van de betonnen pilaren en de houten overkappingen verloren zijn gegaan, is de hoofdopzet van het complex als overslag nog goed herkenbaar.

Het complex heeft bovendien een hoge zeldzaamheidswaarde ten opzichte van de nog aanwezige vaarveilingen in Noord-Holland. De eigenaar heeft zelf ook als second opinion een redengevende omschrijving op laten stellen door een ander bureau. Deze is bij de zienswijze meegezonden. In deze omschrijving worden gelijke bevindingen gegeven wat betreft de cultuurhistorische en stedenbouwkundige waarden. Zo wordt ook in deze beschrijving genoemd dat de landtongen van belang zijn voor de regionale geschiedenis. Binnen Nederland komen dergelijke insteekhavens ten behoeve van vaarveilingen of anderszins voedseldistributie niet veel meer voor. Dit verhoogt de zeldzaamheid. Verder wordt opgemerkt dat de architectonische waarden, vanwege de vervallen staat, minder zichtbaar zijn.

Het belangrijkste punt van verschil tussen de twee redengevende omschrijvingen is de waardering voor de nog aanwezige betonnen pilaren die in ruïneuze staat verkeren. Volgens de second opinion, die op verzoek van de eigenaar is opgesteld, doen de resterende pilaren herinneren aan de geschiedenis van de vaarveiling, maar vanwege de geringe herkenbaarheid van wat er heeft gestaan, wordt aan deze pilaren een minder hoge waarde toegekend dan aan de landtongen. Op basis van het advies, gebaseerd op het onderzoek in opdracht van de gemeente, en de zienswijze van de eigenaar inclusief redengevende omschrijving, is door ons besloten om het gehele terrein een monumentale status toe te kennen, zodat de contouren en de structuur in de toekomst beschermd zullen blijven. Daarbij staan wij open te staan voor ontwikkelingen zolang deze passen binnen het dan geldende bestemmingsplan en zolang mogelijke nieuwe bebouwing refereert aan de oorspronkelijke bebouwing. Dit staat opgenomen in de beschikking tot aanwijzen als gemeentelijk monument aan de eigenaar. Hierdoor is een eventuele ontwikkeling van het gebied, zoals die door de eigenaar gewenst is, in de toekomst mogelijk. Wij zien dat een mogelijke doorontwikkeling van het gebied, binnen de kaders van de beschikking, het aanwezige erfgoed meer beleefbaar zal maken voor publiek dan de huidige situatie.

Vervolg De eigenaar is, door middel van een beschikking, op de hoogte gesteld van ons besluit wat betreft de aanwijzing als gemeentelijk monument. Hierbij krijgt de eigenaar informatie toegestuurd over de subsidie gemeentelijke monumenten. De eigenaar heeft vooraf gebruik gemaakt van de mogelijkheid om zijn zienswijze bekend te maken. Het kan zijn dat de eigenaar bezwaar maakt tegen het besluit. Na de bezwaarperiode worden de percelen inclusief kadastrale gegevens en omschrijving opgenomen op de gemeentelijke monumentenlijst. Wanneer er werkzaamheden plaats zullen vinden aan het terrein zal een omgevingsvergunning moeten worden aangevraagd. Deze zal worden behandeld door de Erfgoedcommissie voor advies. Bovenkarspel, 22 augustus 2023 Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer