08b Bijlage 2 Eindrapportage HHM positionering ICD Jeugd

6.1 Conclusies Het onderzoek moet antwoord geven op de volgende vragen:

❶ ❷ ❸ ❹ ❺

Wat is de wettelijke taak voor gemeenten als het gaat om de crisisfunctie jeugd? Gemeenten hebben als wettelijke taak dat jeugdhulp 24x7 bereikbaar en beschikbaar moet zijn in situaties waarin onmiddellijke uitvoering van deze taken is geboden. Sinds 1 juli 2018 hebben gemeenten in de regio Noord-Holland Noord de uitvoering hiervan belegd bij een consortium van drie zorgaanbieders, namelijk GGZ Noord Holland, Parlan en De Jeugd- en Gezinsbeschermers. Deze drie zorgaanbieders verzorgen gezamenlijk de ICD Jeugd. Daarbij is sprake van een belangrijke relatie met de taken van Veilig Thuis Noord Holland Noord op het gebied van kindermishandeling en huiselijk geweld, zoals beschreven in de Wmo2015. Ook voor VTNHN geldt een 24x7 bereik- en beschikbaarheid voor situaties waarin een onmiddellijke uitvoering van de taken van Veilig Thuis geboden is. De beschikbaarheid mag worden overdragen aan andere organisatie.

Gemeentelijke wijkteams hebben een belangrijke taak in het signaleren van crisissituaties bij inwoners, het inzetten van zorg en ondersteuning om de risicofactoren weg te nemen, het in gang zetten van hulp gericht op herstel en het zicht houden op veiligheid in de aan hen overgedragen casussen.

Wat zijn de landelijke richtlijnen en kwaliteitseisen voor het uitvoeren van de crisisfunctie jeugd? De ICD Jeugd werkt binnen de kaders van de Jeugdwet, Wmo, Wgbo, Wkkgz, Wet zorg en dwang en Wet verplichte ggz. Ook wordt gewerkt volgens het Kwaliteitskader Jeugd, waarin staat beschreven wanneer een geregistreerde professional moet worden ingezet. Ook biedt het kwaliteitskader een leidraad voor een verantwoorde werktoedeling. VTNHN werkt onder meer volgens het Uitvoeringsbesluit Wmo2015 en het landelijk geldende handelingsprotocol, waarin acht diensten zijn onderscheiden. Voor de gemeentelijke wijkteams geldt onder meer het Kwaliteitskader Werken aan veiligheid voor lokale wijkteams, waarin staat beschreven waaraan de wijkteams moeten voldoen om goed in te kunnen spelen op veiligheidscasuïstiek. Professionals in de gezondheidszorg, het onderwijs, de kinderopvang, maatschappelijke ondersteuning, de jeugdhulp en justitie zijn verplicht te werken met de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling.

NK/20/2221/vtnhn2

Onderzoek positionering ICD Jeugd | © bureau HHM 2020 | 24

❶ ❷ ❸ ❹ ❺

Hoe wordt deze taak uitgevoerd door de ICD Jeugd? Welke taken worden aanvullend door gemeenten bij de ICD Jeugd afgenomen? De ICD Jeugd zet in op een snelle, adequate en integrale afhandeling van hulpvragen met een spoedeisend karakter. Daarbij wordt aan de voorkant triage, coördinatie en de directe hulp gestroomlijnd. Daarbij worden drie fasen onderscheiden: • Fase 1: aannemen melding (telefonisch), beoordelen ernst situatie (triage) en zo nodig toeleiden naar (crisis)hulpverlening. • Fase 2: zo nodig uitrukken, beoordelen ernst situatie (triage op locatie), verzorgen van eerste interventie en zo nodig toeleiden naar (crisis)hulpverlening. • Fase 3: zo nodig coördineren van de overdracht naar ambulante spoedhulp (ASH) en indien nodig ook verblijf. Deze crisishulp wordt niet door de ICD Jeugd verleend, maar wordt geboden door de bij het consortium betrokken partijen en door andere aanbieders die gecontracteerd zijn voor het leveren van deze vormen van hulp.

beschermingsketen. Dit brengt onduidelijkheid voor gebruikers, extra overdrachtsmomenten en vooral binnen kantoortijden extra kosten met zich mee. Ook is het zo dat er sprake is van verschillen in de werkwijze rondom vergelijkbare crisissituaties binnen en buiten kantoortijden, terwijl de informatiepositie van VTNHN niet optimaal wordt benut.

Wat zijn mogelijke scenario’s voor toekomstige positionering van de ICD Jeugd en wat zijn de voor- en nadelen van deze scenario’s? Deze scenario’s zijn uitwerkt in hoofdstuk 3. In alle scenario’s geldt dat VTNHN haar wettelijke taken uitvoert, met een uitrukfunctie binnen kantoortijden. De uitrukfunctie van VTNHN buiten kantoortijden kan in de toekomst worden uitgevoerd door VTNHN en/of door de ICD Jeugd. De uitrukfunctie van de ICD Jeugd binnen kantoortijden kan worden uitgevoerd door de wijkteams, de ICD Jeugd en/of VTNHN. Voor de uitrukfunctie van de ICD Jeugd buiten kantoortijden geldt dat deze kan worden uitgevoerd door de ICD Jeugd en/of VTNHN.

De ICD Jeugd heeft een uitrukfunctie binnen en buiten kantoortijden. VTNHN heeft een uitrukfunctie binnen kantoortijden. De ICD Jeugd voert, op verzoek van VTNHN, de uitrukfunctie van VTNHN buiten kantoortijden uit als het jeugdzaken betreft. Als het gaat om huiselijk geweld bij/tussen volwassen buiten kantoortijden beoordeelt de politie de crisis. Een deel van de gemeentelijke wijkteams geeft zelf invulling aan de crisisfunctie jeugd binnen kantoortijden. Vijf gemeenten hebben deze taak aanvullend bij de ICD Jeugd belegd.

De weging van deze scenario’s hebben we uitgewerkt in hoofdstuk 4, langs lijn van de volgende perspectieven: - perspectief gebruikers; - perspectief financiën; - perspectief wettelijke taken; - perspectief rolopvatting organisaties; - perspectief informatie-uitwisseling; - perspectief beschikbaarheid personeel; - Perspectief uitvoerbaarheid.

Het beroep dat op de ICD jeugd wordt gedaan binnen kantoortijden is beperkt en daarmee niet efficiënt. Met de huidige positionering van de crisisfunctie jeugd is een extra schakel ontstaan in de jeugd- en gezins-

Uit deze weging van de scenario’s komt als meest wenselijke scenario naar voren dat de diensten van VTNHN en de ICD Jeugd geïntegreerd worden, waarbij VTNHN haar wettelijke taak uitvoert en waarbij

NK/20/2221/vtnhn2

Onderzoek positionering ICD Jeugd | © bureau HHM 2020 | 25

VTNHN en de ICD Jeugd één uitrukteam vormen voor de invulling van de uitrukfunctie van VTNHN en de ICD Jeugd. De crisisfunctie jeugd binnen kantoortijden kan worden uitgevoerd door de gemeentelijke wijkteams, maar gemeenten kunnen hierover ook nadere afspraken maken met VTNHN en de ICD Jeugd.

❶ ❷ ❸ ❹ ❺

6.2 Aanbevelingen Wat is nodig om tot een uitvoering van het voorkeursscenario te komen? Als het gaat om het al dan niet verlengen van de overeenkomst met de ICD Jeugd adviseren wij de huidige overeenkomst met het consortium dat de ICD uitvoert met één jaar te verlengen. We adviseren ook om VTNHN en de ICD Jeugd de bestuurlijke opdracht te geven om binnen drie à vier maanden met een gezamenlijk voorstel te komen hoe de integratie van hun diensten organisatorisch en contractueel vorm kan krijgen, waarbij moet worden uitgewerkt (niet limitatief): - Hoe meldingen binnenkomen; - Hoe registraties plaatsvinden; - Hoe meldingen worden getrieerd, beoordeeld en opgepakt; - Hoe expertise van VTNHN en de ICD Jeugd wordt geïntegreerd inclusief de contractrelatie met gemeenten en de bijbehorende governance (met behoud van personeel van de ICD jeugd); - Welke expertise en capaciteit moet worden toegevoegd aan de wijkteams als zij besluiten om zelf de crisisfunctie jeugd binnen kantoortijden uit te voeren (en een ook welke ondersteuning vanuit VTNHN/ICD Jeugd daarbij gewenst is en noodzakelijk is). - Hoe ambulante spoedhulp en/of crisisverblijf zo eenvoudig mogelijk kan worden ingezet (met aandacht voor de wijze van contractering van deze vormen van hulp).

Op basis van dit door de ICD Jeugd en VTNHN gezamenlijk opgestelde en gedragen voorstel kunnen de gemeenten een principebesluit nemen over de toekomstige invulling van de crisisfunctie jeugd. VTNHN en de ICD Jeugd kunnen aansluitend daarop in drie à vier maanden een business case uitwerken (de financiële onderbouwing van het voorstel) op basis waarvan de gemeenten een definitief besluit kunnen nemen. De partijen hebben vervolgens ruimschoots de tijd om een plan voor de implementatie uit te werken en uit te voeren. Op de langere termijn kan worden nagegaan hoe de verbinding met de andere crisisfuncties voor volwassenen verder kan worden geoptimaliseerd.

NK/20/2221/vtnhn2

Onderzoek positionering ICD Jeugd | © bureau HHM 2020 | 26

Bijlage 1. Geraadpleegde documentatie

Landelijke documenten • Landelijk handelingsprotocol VT • Regiovisie Geweld Hoort Nergens Thuis • Kwaliteitskader Wijkteams • Kwaliteitskader Jeugd • Kamerbrief “Perspectief voor de jeugd”

❶ ❷ ❸ ❹ ❺

Regionale documenten • Diverse documenten rondom de uitvoering en doorontwikkeling van het consortium ICD Jeugd • Diverse documenten rondom de aanbesteding en business case van de ICD Jeugd • Diverse documenten rondom kosten- prijzen analyses ICD Jeugd • Stuurgroep memo BJS • Aantekeningen werkbezoeken VTICD en VTGV • Evaluatie crisisdienst jeugd NHN • Diverse kwartaalrapportages van de ICD Jeugd

NK/20/2221/vtnhn2

Onderzoek positionering ICD Jeugd | © bureau HHM 2020 | 27

CONCEPT

Bijlage 2. Overzicht respondenten Begeleidingscommissie

❶ ❷ ❸ ❹ ❺

Gemeente

Respondent

Functie

Alkmaar

Dorien van IJzendoorn (De Buch)

Senior beleidsadviseur jeugd

Schagen

Lidwien Strik

Beleidsmedewerker samenlevingszaken

Hoorn

Rifka Nieuwenhuis

Beleidsmedewerker

Den Helder

Job Laghuwitz

Bovenregionaal contractmanager

Organisatie

Respondent

Functie

Gerrit Visser

Teamleider

Veilig Thuis NHN

Marion Verstraaten

Manager

Veilig Thuis NHN

Remz Temirci

Beleidsmedewerker

Parlan

Sebastiaan Kool

Teamleider ICD

Parlan

Mariette Vos-Lambooy

Bestuurder

DJGB

Xander Frencken

Bestuurder

DJGB

Marjan Adema

Bestuurder

GGZ NHN

Jos Brinkmann

Bestuurder

Perspectief Wijkteams Den Helder

M. De Vries

Kwaliteitsmedewerker

Sonja Evers

Beleidsmedewerker gedwongen kader

Angelique Vos

Coördinator jeugdhulpverleners

Enkhuizen

Sandra Segers

Coördinator stadsteam

Schagen

David Koppes

Teammanager

Hoorn

Sander van der Waal

Teammanager

NK/20/2050/vtnhn2

Onderzoek positionering ICD Jeugd | © bureau HHM 2020 | 28